Βόμβα Παπαχελά για Μητσοτάκη: «Πριν πεθάνει μου είπε…»
Είναι οι μικρόψυχοι άνθρωποι εκείνοι που προσπαθούν να εξευτελίσουν τους άλλους
Χαλίλ Γκιμπράν
Γιατί κάποιοι πετυχαίνουν σε ό,τι κι αν κάνουν;
Κεντρική ψαραγορά. Τετάρτη μεσημέρι. Κάτι σαν ανατολίτικο παζάρι. Χάνομαι στις μυρωδιές και στις φωνές. Περπατάω και χαζεύω. Με έχουν πάρει είδηση οι ψαράδες και δεν μου κολλάνε. Ξαφνικά σταματάω σε ένα ψαράδικο, χωρίς να ξέρω γιατί. Αφού είναι όλα τα ίδια, αναρωτιέμαι. Και όμως, αυτό διαφέρει. Κοντοστέκομαι και παρατηρώ. Προσπαθώ να βρω μία μία τις διαφορές, όπως κάναμε μικροί. Πρώτη διαφορά: τα ψάρια είναι σε ακριβή παράταξη. Δεύτερη διαφορά: ο πάγος λες και είναι πιο φρέσκος, πιο λευκός, σαν φρεσκοστρωμένο κρεβάτι. Τρίτη διαφορά: το μαγαζί τρίζει από καθαριότητα. Θα μπορούσε εύκολα να είναι φαρμακείο. Τέταρτη διαφορά: ο κόσμος που δουλεύει εδώ δεν κάθεται. Κινείται. Κάνει κάτι συνέχεια. Και χαμογελάει.
Κι εκεί που νιώθω ότι τελείωσα με το κουίζ, αντικρίζω και την υπεύθυνη του καταστήματος. Μια κυρία γύρω στα 40. Στέκεται στη μέση του μαγαζιού. Όρθια, δεν κρέμεται. Φοράει μια κολαρισμένη πεντακάθαρη στολή, σαν να την έβαλε μόλις, κι ας είναι μεσημέρι. Οι γαλότσες της λάμπουν από καθαριότητα. Τα μαλλιά της είναι καλοχτενισμένα. Σαν να έχει πάει σε δεξίωση. Κρατάει με σιγουριά ένα καλοφτιαγμένο χάρτινο χωνί για τα ψάρια. Δεν φωνάζει. Όμως δεσπόζει.
Κάποιοι άνθρωποι έχουν επιλέξει την επιτυχία. Κι η επιτυχία χτίζεται με τις καθημερινές, τις «ασήμαντες» συνήθειες. Πηγαίνουν στη συνάντησή τους πέντε λεπτά νωρίτερα, ασχέτως εάν θα συναντήσουν το παιδί τους ή τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Προτιμούν να περιμένουν παρά να τους περιμένουν. Το κινητό τους δεν μένει από μπαταρία, γιατί έχουν φροντίσει να τη φορτίσουν όλο το βράδυ. Εάν έχουν μαγαζί, ποτέ δεν θα ξεμείνουν από ψιλά, γιατί τα προμηθεύονται εγκαίρως και σε επάρκεια. Σέβονται το κόκκινο φανάρι, πρώτα όμως γιατί σέβονται τον εαυτό τους και μετά γιατί σέβονται τον νόμο. Ποτέ δεν θα τους δεις να καταβροχθίζουν το σάντουιτς περπατώντας στη μέση του δρόμου. Θα κάτσουν στο τραπέζι έστω και πέντε λεπτά, για να φροντίσουν τον εαυτό τους. Στο μετρό θα τους δεις να διαβάζουν, χωρίς να ενοχλούν και χωρίς να ενοχλούνται. Λένε πάντα «ευχαριστώ» όταν τους αφήνεις να περάσουν και, φυσικά, είναι οι πρώτοι που το ακούν. Δεν θα τους ακούσεις ποτέ να παραπονεθούν ότι δεν έχουν χρόνο. Τα προλαβαίνουν όλα και δεν είναι λίγα.
Αυτοί οι άνθρωποι ζουν τη ζωή, δεν τους ζει η ζωή. Έχουν μάθει την τέχνη της. Πρώτα ακούν και μετά μιλάνε. Δρουν αντί να γκρινιάζουν. Παρατηρούν αντί να κρίνουν κι αποφασίζουν να το κάνουν, όταν και μόνο αυτό είναι σκόπιμο. Όταν οι πελάτες ή οι συνεργάτες τους παίρνουν χαρά, εκείνοι παίρνουν ακόμη μεγαλύτερη. Νοιάζονται για τους άλλους. Νοιάζονται αληθινά. Αλλά πρώτα από όλα νοιάζονται για τον εαυτό τους και το δείχνουν. Τα χαρακτηριστικά του προσώπου τους λες και χαμογελάνε. Αγαπούν αυτό που κάνουν. Πάντα βρίσκουν τον τρόπο να το αγαπήσουν. Έχουν αυτό που θέλουν, επειδή απλά θέλουν αυτό που έχουν. Ξέρουν να λένε «όχι», χωρίς να χρειαστεί να το φωνάξουν. Βλέπουν τη δουλειά τους σαν τη σημαντικότερη στον κόσμο, κι ας το βλέπουν κάποιες φορές μόνο αυτοί. Αυτοί οι άνθρωποι έχουν προσδοκίες πρώτα από τον εαυτό τους και μετά από τους άλλους. Συγκεντρώνονται στον στόχο τους και δεν σκορπιούνται. Σου φτιάχνουν τη μέρα γιατί έχουν φροντίσει πρώτα να φτιάξουν τη δική τους. Κάνουν πλάκα με τον εαυτό τους, αλλά ποτέ για τον εαυτό τους. Ξέρουν πολλά, αλλά, παρ’ όλα αυτά, ξέρουν ότι δεν ξέρουν.
Αυτοί οι άνθρωποι πετυχαίνουν, ακόμη κι όταν «αποτυχαίνουν». Αυτοί οι άνθρωποι πάντα πετυχαίνουν, γιατί απλά το έχουν επιλέξει. Ακριβώς όπως η κυρία με την κολαρισμένη στολή και τις φρεσκογυαλισμένες γαλότσες. ■
Οι μοναδικές ομορφιές της Μονεμβασιάς
Απολαύστε το υπέροχο βίντεο της βυζαντινής καστροπολιτείας της Μονεμβασιάς και ακολουθήστε μας σε ένα ονειρικό ταξίδι στο χρόνο και την ιστορία.
Το «πέτρινο καράβι» του Ρίτσου, στέκει καρτερικά στο νοτιοανατολικό άκρο της Λακωνικής γης, μεταφέροντας τους επισκέπτες σε ένα ονειρικό ταξίδι στο χρόνο και την ιστορία. Κάστρα και τείχη, παλιά αρχοντικά, στενά λιθόστρωτα δρομάκια, εκκλησίες, παλιές χαμηλές καμάρες, αψίδες, οικόσημα, μαρμάρινοι αυτοκρατορικοί θρόνοι, βυζαντινές εικόνες δίνουν την εντύπωση μιας πόλης φανταστικής, που δεν την άγγιξε το πέρασμα του χρόνου.
Η Μονεμβασιά είναι γνωστή σαν το «Γιβραλτάρ της Ανατολής», το «Υπερνεφελές Κάστρο» του Μοριά, το «Περιώνυμον Άστυ» του Αυτοκράτορα Ανδρόνικου Β’, η «Θεόσωστος Πόλη» των Παλαιολόγων του Μυστρά, το «Μενεξέ Καλεσί» (Κάστρο των λουλουδιών – Φρούριο των ανθέων) των Τούρκων, το «Λουλούδι της Μονεμβασιάς», η «Ανθομύριστη Καστροπολιτεία» του Νότου.
Ένα μικρό νησί που ενώνεται με την ενδοχώρα από μια στενή λωρίδα γης, μια γέφυρα που συνυπάρχει με το θαλασσινό στοιχείο του Μυρτώου Πελάγους. Μπαίνοντας στο βράχο από τη μοναδική είσοδο – «μόνη έμβαση» απ’ όπου και το όνομα της πόλης Μονεμβασιά – αρχίζει το ταξίδι στο παρελθόν, από τον 6ο αιώνα που κατοικήθηκε μέχρι και σήμερα.
Μπαίνοντας στην πόλη αριστερά βρίσκεται το σπίτι του Μονεμβασίτη ποιητή της Ρωμιοσύνης Γιάννη Ρίτσου. Στη συνέχεια, ο κεντρικός δρόμος με το βυζαντινό καλντερίμι, ο δρόμος της αγορά που οδηγεί στη Κεντρική Πλατεία με το παλαιό κανόνι και την Εκκλησία του Ελκομένου Χριστού. Απέναντι το ιστορικό διατηρητέο κτίριο του 16ου αιώνα (τζαμί) όπου στεγάζεται η Αρχαιολογική Συλλογή Μονεμβασίας. Από εδώ διακλαδίζονται οι δρόμοι προς όλες τις γωνίες του Κάστρου. Τέτοιες πανέμορφες γωνιές υπάρχουν παντού.
Μετά από μία ανηφορική διαδρομή 15 λεπτών, ο επισκέπτης φτάνει στην επάνω πόλη, τον «Γούλα» όπως λέγεται, αλλά η θέα σίγουρα τον ξεκουράζει. Στα πόδια του η κάτω πόλη, τα τείχη και η θάλασσα, να παίζει το αιώνιο παιχνίδι της με το Κάστρο, ενώ λίγο πιο πάνω δεσπόζει η εκκλησία της Αγίας Σοφίας χτισμένη στην άκρη του απόκρημνου βράχου.
Στο Κάστρο υπάρχουν 40 εκκλησίες, μεταξύ των οποίων της Παναγίας της Χρυσαφίτισσας, της Παναγίας Μυρτιδιώτισσας, της Παναγίας της Κρητικιάς, του Αγίου Νικολάου, του Αγίου Στεφάνου, του Αγίου Παύλου, της Αγίας Άννας, καθώς και το εργαστήριο και μουσείο αργυροχρυσοχοΐας.Δείτε το υπέροχο βίντεο:
_______________________ Πηγή: dinfo.grby Αντικλείδι , http://antikleidi.com
Αγία Βάρβαρα προσκύνημα Αγίας Ελένης
Τα έσοδα των ομάδων
Ο Ιταλός δημοσιογράφος Μάρκο Παλιαρίτσιο της Corriere Adriatico έβαλε κάτω τους αριθμούς και δημοσίευσε στον λογαριασμό του στο twitter τα έσοδα των 16 ομάδων της EuroLeague με βάση τα αποτελέσματά τους στην διοργάνωση. Συγκεκριμένα, κάθε ομάδα έβαζε στο ταμείο της 40 χιλιάδες ευρώ για κάθε νίκη στην Κανονική περίοδο, 70 χιλιάδες ευρώ για κάθε νίκη στα playoffs, 1 εκατ. ευρώ για την κατάκτηση του τίτλου, 500 χιλιάδες ευρώ για την κατάκτηση της δεύτερης θέσης, 300 χιλιάδες ευρώ για την κατάκτηση της τρίτης θέσης και 200 χιλιάδες ευρώ για την κατάκτηση της 4ης θέσης. Όπως γίνεται λοιπόν σαφές, πρώτη σε έσοδα ήταν η Πρωταθλήτρια Ευρώπης Φενέρμπαχτσε με 1.930.000 ευρώ, με τον Ολυμπιακό να ακολουθεί με 1.470.000 ευρώ, ενώ στην 6η θέση βρέθηκε ο Παναθηναϊκός με 760.000 ευρώ. Αναλυτικά η λίστα: Φενέρμπαχτσε: 1.930.000 ευρώ Ολυμπιακός: 1.470.000 ευρώ ΤΣΣΚΑ Μόσχας: 1.390.000 ευρώ Ρεάλ Μαδρίτης: 1.330.000 ευρώ Αναντολού Εφές: 820.000 ευρώ Παναθηναϊκός: 760.000 ευρώ Νταρουσάφακα: 710.000 ευρώ Μπασκόνια: 680.000 ευρώ Ερυθρός Αστέρας: 640.000 ευρώ Ζαλγκίρις: 560.000 ευρώ Μπαρτσελόνα: 480.000 ευρώ Γαλατάσαραϊ: 440.00 ευρώ Μπάμπεργκ: 400.000 ευρώ Μακάμπι Τελ Αβίβ: 400.000 ευρώ Ούνικς Καζάν: 320.000 ευρώ Αρμάνι Μιλάνο: 320.000 ευρώ
Άγιος Παύλος
H πιο απολαυστική συνέντευξη του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη – Την έδωσε στα 98 του, είχε μιλήσει για τα πάντα [εικόνες]
Πηγή: Athens Voice
![H πιο απολαυστική συνέντευξη του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη -Την έδωσε στα 98 του, είχε μιλήσει για τα πάντα [εικόνες]](https://i0.wp.com/www.iefimerida.gr/sites/default/files/styles/708x320/public/mitso-708_1_0.jpg) |
| Ομιλία του… |
Ο επίτιμος Πρόεδρος της ΝΔ, Κωνσταντίνος Μητσοτάκης έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 99 ετών.
Πέρυσι, τέτοιες μέρες, είχε παραχωρήσει, ίσως την πιο απολαυστική συνέντευξη της ζωής του στην Athens Voice και την Σταυρούλα Παναγιωτάκη.
Είχε μιλήσει για όλα, για τη ζωή του, για τη Μαρίκα, τα παιδιά τους, την περίοδο της δικτατορίας, τους φίλους του, την Κρήτη με το δικό του τρόπο, αποκαλύπτοντας άγνωστες πτυχές της ζωής του αλλά και τις ιστορίας.
Ακολουθεί απόσπασμα από τη συνέντευξη του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη…
Ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης έκανε εκτενέστατη αναφορά στη σύζυγό του Μαρίκα Μητσοτάκη. Σύμφωνα με τον Επίτιμο η Μαρίκα Μητσοτάκης είχε: «Ένστικτο».
Πώς είναι, κύριε πρόεδρε, η ζωή χωρίς τον άνθρωπό σας;
Είναι πολύ δυσάρεστο, είναι πάρα πολύ δυσάρεστο και πάρα πολύ βαρύ. Είναι μεγάλη η απώλεια αυτή, όπως σου είπα και πρωτύτερα με συνοδεύει. Ο σύντροφος, η σύζυγος δηλαδή στην περίπτωσή μου, σου γεμίζει τη ζωή ολόκληρη, είναι δίπλα σου διαρκώς. Όταν είσαι μόνος, όπως είμαι εγώ τώρα, έχω φυσικά παιδιά, εγγόνια, φίλους, ό,τι θέλεις, αλλά ορισμένες ώρες νιώθεις και είσαι μόνος. Νιώθεις την απουσία ενός ανθρώπου που σε καταλαβαίνει, που σε αγαπά, που μοιράζεσαι μαζί του τις στενοχώριες σου και τις χαρές σου.
Είναι πολύ δυσάρεστο, είναι πάρα πολύ δυσάρεστο και πάρα πολύ βαρύ. Είναι μεγάλη η απώλεια αυτή, όπως σου είπα και πρωτύτερα με συνοδεύει. Ο σύντροφος, η σύζυγος δηλαδή στην περίπτωσή μου, σου γεμίζει τη ζωή ολόκληρη, είναι δίπλα σου διαρκώς. Όταν είσαι μόνος, όπως είμαι εγώ τώρα, έχω φυσικά παιδιά, εγγόνια, φίλους, ό,τι θέλεις, αλλά ορισμένες ώρες νιώθεις και είσαι μόνος. Νιώθεις την απουσία ενός ανθρώπου που σε καταλαβαίνει, που σε αγαπά, που μοιράζεσαι μαζί του τις στενοχώριες σου και τις χαρές σου.
Λένε ότι ο έρωτας πλαταίνει όσο τίποτε άλλο. Σε εσάς πώς επέδρασε αυτή η σχέση;
Νομίζω ότι περάσαμε καλά. Ήμασταν διαφορετικοί χαρακτήρες, η Μαρίκα είχε πολλή ζωή, πληθωρική, περίσσευμα αγάπης προσέφερε. Πολλή εξυπνάδα και προπαντός απόλυτη ειλικρίνεια, δεν χάριζε σε κανέναν κάστανα.
Νομίζω ότι περάσαμε καλά. Ήμασταν διαφορετικοί χαρακτήρες, η Μαρίκα είχε πολλή ζωή, πληθωρική, περίσσευμα αγάπης προσέφερε. Πολλή εξυπνάδα και προπαντός απόλυτη ειλικρίνεια, δεν χάριζε σε κανέναν κάστανα.
Τι είχε η σύζυγός σας, που δεν είχατε εσείς;
Ένστικτο. Πολλάκις τo εμπιστεύτηκα και πολλές φορές που δεν το ακολούθησα, το μετανόησα.
Ένστικτο. Πολλάκις τo εμπιστεύτηκα και πολλές φορές που δεν το ακολούθησα, το μετανόησα.
Πώς ζείτε λοιπόν, σήμερα, κύριε πρόεδρε;
Κοίταξε, έχω ορισμένα προβλήματα υγείας, απόρροια των πολλών ετών μου, διότι μην ξεχνάς ότι διανύω το 98ο έτος. Έχω πρόβλημα με τα μάτια μου και πρόβλημα κινητικό. Το κινητικό το αντιμετωπίζω και υπάρχει περίπτωση και να βελτιωθεί, αλλά η όρασή μου δεν μπορεί. Βέβαια, το αναπληρώνω εν μέρει ηχητικά, παίρνοντας πλακέτες.
Κοίταξε, έχω ορισμένα προβλήματα υγείας, απόρροια των πολλών ετών μου, διότι μην ξεχνάς ότι διανύω το 98ο έτος. Έχω πρόβλημα με τα μάτια μου και πρόβλημα κινητικό. Το κινητικό το αντιμετωπίζω και υπάρχει περίπτωση και να βελτιωθεί, αλλά η όρασή μου δεν μπορεί. Βέβαια, το αναπληρώνω εν μέρει ηχητικά, παίρνοντας πλακέτες.
Πλακέτες; Τι εννοείτε;
Τα βιβλία τα οποία έχουν αποδοθεί ηχητικά, τα διαβάζουν ηθοποιοί, συνήθως καλοί. «Ακούω» βιβλία γαλλικά, γερμανικά, ελληνικά. Βεβαίως παρακολουθώ τις ειδήσεις, ακούω ευτυχώς καλά.
Τα βιβλία τα οποία έχουν αποδοθεί ηχητικά, τα διαβάζουν ηθοποιοί, συνήθως καλοί. «Ακούω» βιβλία γαλλικά, γερμανικά, ελληνικά. Βεβαίως παρακολουθώ τις ειδήσεις, ακούω ευτυχώς καλά.
Τι διαβάζατε συνήθως πρώτο σε μια εφημερίδα;
Τις πολιτικές ειδήσεις, τα πολιτικά άρθρα, διάβαζα με πολλή ευχαρίστηση τα χρονογραφήματα, όταν υπήρχαν. Σήμερα παρακολουθώ τον Κασιμάτη, στην «Καθημερινή», το κομμάτι του στη δεύτερη σελίδα. Αλλά διάβαζα και τα επιστημονικά, ό,τι είχε ενδιαφέρον για την πρόοδο με απασχολούσε.
Τις πολιτικές ειδήσεις, τα πολιτικά άρθρα, διάβαζα με πολλή ευχαρίστηση τα χρονογραφήματα, όταν υπήρχαν. Σήμερα παρακολουθώ τον Κασιμάτη, στην «Καθημερινή», το κομμάτι του στη δεύτερη σελίδα. Αλλά διάβαζα και τα επιστημονικά, ό,τι είχε ενδιαφέρον για την πρόοδο με απασχολούσε.
Σήμερα τι είδους βιβλία επιλέγετε για να «ακούσετε»;
Ό,τι θέλεις. Πρόσφατα μου έφερε ο εγγονός μου, που είναι γιατρός στο Μόναχο, μια πλακέτα με τα απομνημονεύματα του Helmut Schmidt στα γερμανικά, αλλά ακούω και τον Παπαδιαμάντη, τον Τσέχοφ ή άλλον Ρώσο, ό,τι έχει η φιλολογία.
Ό,τι θέλεις. Πρόσφατα μου έφερε ο εγγονός μου, που είναι γιατρός στο Μόναχο, μια πλακέτα με τα απομνημονεύματα του Helmut Schmidt στα γερμανικά, αλλά ακούω και τον Παπαδιαμάντη, τον Τσέχοφ ή άλλον Ρώσο, ό,τι έχει η φιλολογία.
Η υπόλοιπη ημέρα πώς περνάει;
Εν μέρει ακούγοντας πολύ. Στα Χανιά πέρυσι τιμήθηκα από το Πολυτεχνείο για τις υπηρεσίες που είχα προσφέρει και μίλησα για τελευταία φορά από στήθους στο Παλιό Λιμάνι. Είκοσι λεπτά μίλησα, αποφεύγω πλέον να μιλώ και να κάνω δηλώσεις, σιγά-σιγά, ξέρεις, αποτραβιέται ο άνθρωπος από τα καθημερινά.Έχω χάσει τη γυναίκα μου, το οποίο ήταν μεγάλο πλήγμα, δεν το ξεπέρασα, αλλά έχω πολλά παιδιά, εγγόνια, μία πολύ μεγάλη οικογένεια και αυτό είναι μια πολύ μεγάλη απασχόληση. Παρακολουθώ και τα πολιτικά, τα γενικά πολιτικά, όχι τόσο τα τοπικά χανιώτικα ή τα ατομικά προβλήματα. Πηγαίνω στο γραφείο μου σχεδόν καθημερινά, για μερικές ώρες, όχι πολλές.
Εν μέρει ακούγοντας πολύ. Στα Χανιά πέρυσι τιμήθηκα από το Πολυτεχνείο για τις υπηρεσίες που είχα προσφέρει και μίλησα για τελευταία φορά από στήθους στο Παλιό Λιμάνι. Είκοσι λεπτά μίλησα, αποφεύγω πλέον να μιλώ και να κάνω δηλώσεις, σιγά-σιγά, ξέρεις, αποτραβιέται ο άνθρωπος από τα καθημερινά.Έχω χάσει τη γυναίκα μου, το οποίο ήταν μεγάλο πλήγμα, δεν το ξεπέρασα, αλλά έχω πολλά παιδιά, εγγόνια, μία πολύ μεγάλη οικογένεια και αυτό είναι μια πολύ μεγάλη απασχόληση. Παρακολουθώ και τα πολιτικά, τα γενικά πολιτικά, όχι τόσο τα τοπικά χανιώτικα ή τα ατομικά προβλήματα. Πηγαίνω στο γραφείο μου σχεδόν καθημερινά, για μερικές ώρες, όχι πολλές.
Και τι κάνετε εκεί; Βλέπετε κόσμο;
Βεβαίως. Πολλές φορές και πολύ κόσμο. Πάντα δεχόμουν ανθρώπους, πολλάκις δε τηλεφωνούσα κι εγώ ο ίδιος. Ακόμα και πρωθυπουργός, ήμουν προσιτός στο τηλέφωνο. Και μου συνέβη πολλές φορές να με πάρει κάποιος στο τηλέφωνο και να μου πει: «Παίρνω εσένα, γιατί δεν μπορώ να πιάσω τον υπουργό σου».
Βεβαίως. Πολλές φορές και πολύ κόσμο. Πάντα δεχόμουν ανθρώπους, πολλάκις δε τηλεφωνούσα κι εγώ ο ίδιος. Ακόμα και πρωθυπουργός, ήμουν προσιτός στο τηλέφωνο. Και μου συνέβη πολλές φορές να με πάρει κάποιος στο τηλέφωνο και να μου πει: «Παίρνω εσένα, γιατί δεν μπορώ να πιάσω τον υπουργό σου».
Βλέπετε ακόμα παλιούς φίλους;
Κάποιους, ναι. Τώρα βέβαια εκείνο το οποίο βαραίνει τον άνθρωπο μεγάλης ηλικίας είναι η μοναξιά, διότι όλοι οι σύγχρονοί μου έχουν φύγει. Η παρέα μου του πανεπιστημίου, του πολέμου, της αντιστάσεως. Αλλά και πολλοί πολιτικοί της γενιάς μου στον ευρωπαϊκό χώρο, ο ένας μετά τον άλλο, αναχωρούν. Οι τελευταίοι που έφυγαν ήταν ο Helmut Schmidt, καγκελάριος της Γερμανίας, πολύ αξιόλογος. Ιδιαιτέρως όμως εγώ συνδεόμουν με τον Genscher, ο οποίος πέθανε πρόσφατα και αυτός, προ ολίγων ημερών.
Κάποιους, ναι. Τώρα βέβαια εκείνο το οποίο βαραίνει τον άνθρωπο μεγάλης ηλικίας είναι η μοναξιά, διότι όλοι οι σύγχρονοί μου έχουν φύγει. Η παρέα μου του πανεπιστημίου, του πολέμου, της αντιστάσεως. Αλλά και πολλοί πολιτικοί της γενιάς μου στον ευρωπαϊκό χώρο, ο ένας μετά τον άλλο, αναχωρούν. Οι τελευταίοι που έφυγαν ήταν ο Helmut Schmidt, καγκελάριος της Γερμανίας, πολύ αξιόλογος. Ιδιαιτέρως όμως εγώ συνδεόμουν με τον Genscher, ο οποίος πέθανε πρόσφατα και αυτός, προ ολίγων ημερών.
Για την Ντόρα Μπακογιάννη και τον Κυριάκο Μητσοτάκη
Η Ντόρα ασχολήθηκε με την πολιτική όταν δολοφόνησαν τον άνδρα της και πέτυχε στην πολιτική, ήταν πολύ ουσιαστική η συμβολή της στην παράταξη. Ο Κυριάκος το ήθελε μέσα του και το απεφάσισε αφού προηγουμένως εργάστηκε δέκα χρόνια στον ιδιωτικό τομέα. Ούτε τον παρότρυνα, ούτε τον απέτρεψα.
Η Ντόρα ασχολήθηκε με την πολιτική όταν δολοφόνησαν τον άνδρα της και πέτυχε στην πολιτική, ήταν πολύ ουσιαστική η συμβολή της στην παράταξη. Ο Κυριάκος το ήθελε μέσα του και το απεφάσισε αφού προηγουμένως εργάστηκε δέκα χρόνια στον ιδιωτικό τομέα. Ούτε τον παρότρυνα, ούτε τον απέτρεψα.
Για την ευσυγκινησία του…
Θα έλεγα ότι είμαι πολύ συγκρατημένος.
Θα έλεγα ότι είμαι πολύ συγκρατημένος.
Σας έχουμε δει δημόσια δακρυσμένο δύο φορές: στη δολοφονία του Παύλου Μπακογιάννη και στην κηδεία της συζύγου σας. Έχετε δακρύσει άλλη φορά;
Βέβαια. Εγώ ήμουν ευσυγκίνητος και είμαι, πολύ ευσυγκίνητος, αλλά το κρύβω, δεν δείχνω τα συναισθήματά μου, τα κρατώ μέσα μου. Πολλές φορές αισθάνθηκα συγκίνηση. Σε περιπτώσεις προσωπικές, ανθρώπινης δυστυχίας και πόνου, σε περίπτωση απώλειας ανθρώπων δικών μου και φίλων.
Βέβαια. Εγώ ήμουν ευσυγκίνητος και είμαι, πολύ ευσυγκίνητος, αλλά το κρύβω, δεν δείχνω τα συναισθήματά μου, τα κρατώ μέσα μου. Πολλές φορές αισθάνθηκα συγκίνηση. Σε περιπτώσεις προσωπικές, ανθρώπινης δυστυχίας και πόνου, σε περίπτωση απώλειας ανθρώπων δικών μου και φίλων.
Στην πολιτική υπήρξε στιγμή που συγκινηθήκατε;
Στην πολιτική άντεχα πολύ. Αλλά ναι, βεβαίως έχω συγκινηθεί. Οι εκδηλώσεις του λαού τα τελευταία χρόνια της πολιτικής μου, τότε που κέρδισα τις εκλογές και έφτιαξα κυβέρνηση, ήταν τόσο θερμές που σε ζωντάνευαν, σε συγκινούσαν, σε παρέσυραν.
Στην πολιτική άντεχα πολύ. Αλλά ναι, βεβαίως έχω συγκινηθεί. Οι εκδηλώσεις του λαού τα τελευταία χρόνια της πολιτικής μου, τότε που κέρδισα τις εκλογές και έφτιαξα κυβέρνηση, ήταν τόσο θερμές που σε ζωντάνευαν, σε συγκινούσαν, σε παρέσυραν.
Να ξαναγυρίσουμε στη ζωή, που έχει περισσότερο ενδιαφέρον. Είναι αλήθεια ότι γνωρίζετε όλο τον «Ερωτόκριτο» απ’ έξω;
Όχι, αλλά νέος μάθαινα πάρα πολύ εύκολα απ’ έξω ποιήματα. Θυμόμουν τον «Faust» του Goethe ολόκληρο, σχεδόν ολόκληρο, το πρώτο τμήμα. Και ελληνικά ποιήματα, Παλαμά διάβαζα πολύ. Ακόμα και σήμερα μου έρχονται ορισμένοι στίχοι. Πριν από 2-3 χρόνια κάναμε μία μεγάλη συγκέντρωση και εξεφώνησα ένα λόγο επ’ ευκαιρία της παρουσιάσεως του βιβλίου «Το έργο της κυβερνήσεώς μου» και όπως πολλές φορές μου συνέβαινε να τελειώνω ένα λόγο με κάποιο ποίημα, με στίχους, έτσι και τότε τελείωσα με ορισμένους στίχους του Παλαμά.
Όχι, αλλά νέος μάθαινα πάρα πολύ εύκολα απ’ έξω ποιήματα. Θυμόμουν τον «Faust» του Goethe ολόκληρο, σχεδόν ολόκληρο, το πρώτο τμήμα. Και ελληνικά ποιήματα, Παλαμά διάβαζα πολύ. Ακόμα και σήμερα μου έρχονται ορισμένοι στίχοι. Πριν από 2-3 χρόνια κάναμε μία μεγάλη συγκέντρωση και εξεφώνησα ένα λόγο επ’ ευκαιρία της παρουσιάσεως του βιβλίου «Το έργο της κυβερνήσεώς μου» και όπως πολλές φορές μου συνέβαινε να τελειώνω ένα λόγο με κάποιο ποίημα, με στίχους, έτσι και τότε τελείωσα με ορισμένους στίχους του Παλαμά.
Τραγουδάτε ποτέ;
Όχι. Τραγουδώ μόνο από κοντά, ψιθυριστά, χωρίς να ακούγεται η φωνή μου διότι είμαι φάλτσος.
Όχι. Τραγουδώ μόνο από κοντά, ψιθυριστά, χωρίς να ακούγεται η φωνή μου διότι είμαι φάλτσος.
Με το χορό ποια ήταν η σχέση σας;
Καλή πάντα. Τους κρητικούς χορούς δεν τους πολυχόρευα, αλλά χόρευα γενικά τους ευρωπαϊκούς, ήμουν καλός χορευτής στο βαλς.
Καλή πάντα. Τους κρητικούς χορούς δεν τους πολυχόρευα, αλλά χόρευα γενικά τους ευρωπαϊκούς, ήμουν καλός χορευτής στο βαλς.
Για τις κουμπαριές…
Πρέπει να περνούν τη χιλιάδα.
Πρέπει να περνούν τη χιλιάδα.
Γιατί σας άρεσε να στεφανώνετε και να βαφτίζετε ανθρώπους;
Το έκανα για να αποκτήσουμε δεσμό. Η κουμπαριά στην Κρήτη εξακολουθεί να μετρά. Ακόμα και σήμερα. Όταν σου ζητά ο άλλος να του βαφτίσεις το παιδί ή να τον παντρέψεις, δύσκολα λες όχι. Στις εκλογές επάνω πολλές φορές σου ζητούσαν να βαφτίσεις παιδιά και βάφτιζα εγώ, βάφτιζε η Μαρίκα. Η Μαρίκα, λοιπόν, θυμάμαι ένα βράδυ βάφτισε πέντε(!) παιδιά.
Το έκανα για να αποκτήσουμε δεσμό. Η κουμπαριά στην Κρήτη εξακολουθεί να μετρά. Ακόμα και σήμερα. Όταν σου ζητά ο άλλος να του βαφτίσεις το παιδί ή να τον παντρέψεις, δύσκολα λες όχι. Στις εκλογές επάνω πολλές φορές σου ζητούσαν να βαφτίσεις παιδιά και βάφτιζα εγώ, βάφτιζε η Μαρίκα. Η Μαρίκα, λοιπόν, θυμάμαι ένα βράδυ βάφτισε πέντε(!) παιδιά.
Δεν σας έχουμε δει ποτέ να οδηγείτε, δεν σας άρεσαν τα αυτοκίνητα;
Πολύ. Οδηγούσα πολύ, αλλά έπαυσα να οδηγώ λόγω των ματιών μου. Στο Παρίσι, στην εξορία μας, οδηγούσα ένα μεταχειρισμένο Ρόβερ που η Μαρίκα έλεγε ότι έμοιαζε με τανκς.
Πολύ. Οδηγούσα πολύ, αλλά έπαυσα να οδηγώ λόγω των ματιών μου. Στο Παρίσι, στην εξορία μας, οδηγούσα ένα μεταχειρισμένο Ρόβερ που η Μαρίκα έλεγε ότι έμοιαζε με τανκς.
Έχω διαβάσει ότι φτάσατε στο Παρίσι τον Αύγουστο του 1968 μέσω Τουρκίας, ύστερα από ένα μακρύ και δύσκολο ταξίδι.
Έφυγα παραμονή του Δεκαπενταύγουστου, υπό δραματικές συνθήκες και επικίνδυνες, με πολύ μεγάλο κίνδυνο – δεν τον λογάριασα εκείνη την ώρα. Διέσχισα το Αιγαίο με ένα μικρό κρις κραφτ 10 μέτρων που είχε δύο βενζινομηχανές εκ των οποίων η μία χαλασμένη και με φοβερό μελτέμι. Μαζί μου είχα κι ένα φίλο Ιταλογιουγκοσλάβο υποτίθεται για καπετάνιο, αλλά στην πορεία αποδείχτηκε πως μέχρι κι εγώ, που ήμουνα παντελώς άσχετος, ήξερα περισσότερα για τη θάλασσα. Τέλος πάντων έφθασα κακήν κακώς στο Τσεσμέ. Από εκεί έστειλα ένα τηλεγράφημα στον αδελφό μου τον Χαράλαμπο, συνθηματικό, είχαμε συμφωνήσει τι θα του πω, τρεις λέξεις, να μάθουν ότι έφθασα, ότι επέζησα. Πήρα ένα ταξί και πήγα στη Σμύρνη. Από τη Σμύρνη, τηλεφώνησα στον υπουργό των Εξωτερικών της Τουρκίας, φίλο μου, τον Τσαγλαγιανγκίλ, τον οποίον είχα προηγουμένως προϊδεάσει ότι θα κοιτάξω να φύγω μέσω Τουρκίας. Βρήκα το διευθυντή του γραφείου του, είπα ότι είμαι στην Τουρκία και ζητώ δικαίωμα διόδου και απόλυτη μυστικότητα. Οι Τούρκοι αμέσως το φρόντισαν. Δεν είχε περάσει μισή ώρα και ο αρχηγός της αστυνομίας της Σμύρνης παρουσιάστηκε και ετέθη στην υπηρεσία μου. Εντωμεταξύ όμως, δεν ξέρω πώς, ίσως και από λάθος δικό μου, κυκλοφόρησε η φήμη ότι βρίσκομαι εκεί και άρχισε η καταδίωξη των Τούρκων δημοσιογράφων, οι οποίοι είναι φοβεροί, πολύ χειρότεροι από τους Έλληνες, πέφτουν σαν τα μελίσσια. Τέλος πάντων με διάφορα κόλπα κατάφερα να τους ξεφύγω και να μπω στο αεροπλάνο για να πάω στην Κωνσταντινούπολη και από εκεί να ταξιδέψω για Παρίσι. Η οικογένειά μου ήρθε ένα χρόνο μετά. Είχε τεθεί υπό κατ’ οίκον κράτηση στη Γλυφάδα και δεν έδιναν διαβατήριο στη Μαρίκα. Επικοινωνούσαμε με το τηλέφωνο και με γράμματα και όταν τελικά πήρε το πολυπόθητο διαβατήριο δεν περίμενε ούτε μέρα, πήρε το πρώτο πλοίο που βρήκε μπροστά της, ένα εβραϊκό, και κατέφθασαν στη Βενετία όπου τους παρέλαβα εγώ.
Γιατί με πλοίο; Αφού της έδωσαν νόμιμο διαβατήριο.
Γιατί πήρε το αυτοκίνητό μας, ένα παλιό Mercedes που μας άφησε χρόνους στο Παρίσι, έβαλε μέσα τα 4 παιδιά μας, τη Γερμανίδα νταντά, και τις βαλίτσες. Ο Κυριάκος, που τον είχα αφήσει 5 μηνών, ήτανε 1,5 έτους. Τον είχανε δέσει μάλιστα με ένα λουρί, ενθυμούμαι, γιατί περπατούσε αλλά ήτανε ακόμα πολύ μικρός. Μπήκαμε όλοι μέσα στο αυτοκίνητο και φθάσαμε, μέσω Ελβετίας, στο Παρίσι οδικώς.
Γιατί πήρε το αυτοκίνητό μας, ένα παλιό Mercedes που μας άφησε χρόνους στο Παρίσι, έβαλε μέσα τα 4 παιδιά μας, τη Γερμανίδα νταντά, και τις βαλίτσες. Ο Κυριάκος, που τον είχα αφήσει 5 μηνών, ήτανε 1,5 έτους. Τον είχανε δέσει μάλιστα με ένα λουρί, ενθυμούμαι, γιατί περπατούσε αλλά ήτανε ακόμα πολύ μικρός. Μπήκαμε όλοι μέσα στο αυτοκίνητο και φθάσαμε, μέσω Ελβετίας, στο Παρίσι οδικώς.
Σαν από ιταλική ταινία μοιάζει η σκηνή.
Κι όμως, χωρέσαμε και οι 7. Εγώ στο τιμόνι, δίπλα η Μαρίκα με ένα παιδί και πίσω η Νάνε με τα άλλα τρία. Είχα βάλει και από πάνω στη στέγη τις βαλίτσες και ξεκίνησα οδηγώντας προς Ελβετία.
Κι όμως, χωρέσαμε και οι 7. Εγώ στο τιμόνι, δίπλα η Μαρίκα με ένα παιδί και πίσω η Νάνε με τα άλλα τρία. Είχα βάλει και από πάνω στη στέγη τις βαλίτσες και ξεκίνησα οδηγώντας προς Ελβετία.
Και ένα απολαυστικό απόσπασμα από την συνέντευξη:
Φαντάζομαι την έκπληξη του Γάλλου κρεοπώλη τη στιγμή που θα του λέγατε «βάλε μου 5 κιλά κιμά»…
Είχα βρει ένα συνεταιρισμό που πουλούσε κρέας και πήγαινα σε αυτόν. Εγώ επίσης ως Έλληνας άφηνα pourboire, το οποίο στη Γαλλία είναι απηγορευμένο είδος και με περιποιούνταν πάντοτε. Αγόραζα το κρέας μου και μία ημέρα μου λέει ο υπάλληλος, «θα έχετε εστιατόριο βέβαια». «Όχι» του λέω «δεν έχω εστιατόριο, έχω μεγάλη οικογένεια».
Είχα βρει ένα συνεταιρισμό που πουλούσε κρέας και πήγαινα σε αυτόν. Εγώ επίσης ως Έλληνας άφηνα pourboire, το οποίο στη Γαλλία είναι απηγορευμένο είδος και με περιποιούνταν πάντοτε. Αγόραζα το κρέας μου και μία ημέρα μου λέει ο υπάλληλος, «θα έχετε εστιατόριο βέβαια». «Όχι» του λέω «δεν έχω εστιατόριο, έχω μεγάλη οικογένεια».
Κρατήσατε αυτή τη συνήθεια και όταν γυρίσατε στην Ελλάδα;
Όχι, αλλά όταν η εγγονή μου η Αλεξία σπούδαζε στο Παρίσι και τύχαινε να βρίσκομαι εκεί την έπαιρνα και πηγαίναμε να ψωνίσουμε κρέας από το δικό της χασάπη. Αγόραζα και τότε ποσότητες, είχα μανία να ψωνίζω κρέας, και όταν έφευγα ρωτούσαν την Αλεξία «ο κύριος παππούς σας πότε θα ξανάρθει;». Ένα γαλλικό φαγητό που έχω σε πολύ εκτίμηση είναι το βραστό το βοδινό το οποίο απαιτεί κομμάτια από ειδικό μέρος του ζώου: χρησιμοποιείς jarret de veau και plat de côtes. Αγόραζα λοιπόν κι εγώ από το Παρίσι και το έπαιρνα μαζί μου στα Χανιά, στην Αθήνα πολλές φορές, για να κάνουμε ένα ωραίο γαλλικό βραστό.
Όχι, αλλά όταν η εγγονή μου η Αλεξία σπούδαζε στο Παρίσι και τύχαινε να βρίσκομαι εκεί την έπαιρνα και πηγαίναμε να ψωνίσουμε κρέας από το δικό της χασάπη. Αγόραζα και τότε ποσότητες, είχα μανία να ψωνίζω κρέας, και όταν έφευγα ρωτούσαν την Αλεξία «ο κύριος παππούς σας πότε θα ξανάρθει;». Ένα γαλλικό φαγητό που έχω σε πολύ εκτίμηση είναι το βραστό το βοδινό το οποίο απαιτεί κομμάτια από ειδικό μέρος του ζώου: χρησιμοποιείς jarret de veau και plat de côtes. Αγόραζα λοιπόν κι εγώ από το Παρίσι και το έπαιρνα μαζί μου στα Χανιά, στην Αθήνα πολλές φορές, για να κάνουμε ένα ωραίο γαλλικό βραστό.
Είναι το αγαπημένο σας φαγητό αυτό;
Τρελαίνομαι, αλλά μ’ αρέσουν κι άλλα.
Τρελαίνομαι, αλλά μ’ αρέσουν κι άλλα.
Τι άλλο σας αρέσει;
Λέγε μου να σου λέω…
Λέγε μου να σου λέω…
Όσπρια;
Στην κορυφή της διατροφής μου.
Στην κορυφή της διατροφής μου.
Σταμναγκάθι;
Ναι, αλλά μόνο το άγριο.
Ναι, αλλά μόνο το άγριο.
Αγκινάρες;
Τρώγω αγκινάρες μανιωδώς. Ωμές πάντα με λεμόνι. Ωραίος μεζές για το κρασί και την τσικουδιά.
Τρώγω αγκινάρες μανιωδώς. Ωμές πάντα με λεμόνι. Ωραίος μεζές για το κρασί και την τσικουδιά.
Πιλάφι;
Το τρώγω πάρα πολύ ευχαρίστως και το εισαγάγαμε, ξέρεις, το πιλάφι, στην Αθήνα τώρα είναι πολύς κόσμος που κάνει πιλάφι.
Το τρώγω πάρα πολύ ευχαρίστως και το εισαγάγαμε, ξέρεις, το πιλάφι, στην Αθήνα τώρα είναι πολύς κόσμος που κάνει πιλάφι.
Εκείνη την εποχή, τέλος δεκαετίας του ’60 που βρεθήκατε στο κέντρο της Ευρώπης, ήταν και μια εποχή που εξέφρασε μία νέα κουλτούρα στο ντύσιμο, στη μουσική, στη μόδα, στο life style. Τα παρακολουθούσατε αυτά; Η εμφάνισή σας σάς απασχόλησε ποτέ;
Όχι πολύ. Αλλά μου άρεσε πάντοτε να είμαι καλά ντυμένος, είχα και πολλά κοστούμια.
Όχι πολύ. Αλλά μου άρεσε πάντοτε να είμαι καλά ντυμένος, είχα και πολλά κοστούμια.
Η σύζυγός σας είχε λόγο στην γκαρνταρόμπα σας;
Η Μαρίκα βέβαια είχε τη γνώμη της, αλλά εγώ διάλεγα. Με κορόιδευε και μου έλεγε ότι αγόραζα πολλά. Επειδή νέος δεν είχα κοστούμια να φορέσω, όταν μπόρεσα λοιπόν αγόρασα πολλά.
Η Μαρίκα βέβαια είχε τη γνώμη της, αλλά εγώ διάλεγα. Με κορόιδευε και μου έλεγε ότι αγόραζα πολλά. Επειδή νέος δεν είχα κοστούμια να φορέσω, όταν μπόρεσα λοιπόν αγόρασα πολλά.
Είναι αλήθεια αυτό που έχω ακούσει ότι δηλαδή σας συνέλαβαν με τις πιτζάμες εκείνο το βράδυ της 21ης Απριλίου 1967;
Αλήθεια είναι. Όταν ήρθε ο αστυνομικός να με συλλάβει στο σπίτι μας ήμουνα ξυπόλυτος με κάτι κόκκινες πιτζάμες και δεν με άφησε να ντυθώ. Αλλά επειδή είχα κάποια εμπειρία άρπαξα την τελευταία στιγμή ένα παντελόνι το οποίο είχε μέσα και μερικά χρήματα κι έτσι ήμουν προνομιούχος στο Κέντρο Τεθωρακισμένων στο Γουδί που μας πήγανε, είχα τουλάχιστον ένα παντελόνι να βάλω. Οι υπόλοιποι, και εννοώ όλη την πολιτική ηγεσία της εποχής, δεν πρόλαβαν. Ο Λεωνίδας ο Κύρκος παρουσιάστηκε με το βρακάκι του κι ένα μικρό κασκορσέ σαν παλαιστής. Μ’ άλλα λόγια εκείνη την ημέρα, πέραν του εθνικού μας δράματος, είδαμε και πώς κοιμόταν ο καθένας μας τα βράδια.
Ποιοι άλλοι ήταν εκεί;
Όλος ο καλός κόσμος. Αριστεροί, κεντρώοι, δεξιοί, όλοι ήμασταν παρέα. Εμένα με πήγαν από τη μεριά όπου είχαν πάει και τον Γεώργιο Παπανδρέου. Απέναντι ήταν ο Ράλλης, ο Παπαληγούρας, ο Ανδρέας ο Παπανδρέου. Εγώ δεν βρέθηκα στον ίδιο χώρο με τον Ανδρέα. Ήμουν παρέα όμως με τον Λεωνίδα τον Κύρκο, με τον Γλέζο και αρκετούς άλλους αριστερούς. Ο Γεώργιος Παπανδρέου ήρθε στο τέλος. Αλλά αυτόν τον έφεραν ντυμένο, ήταν και πυρέσσων, είχε μία μικρή γριπούλα και τον πρόσεξαν. Πήγαινε μπροστά με το παλτό και το καπέλο και από πίσω ένας λοχίας τού κρατούσε το βαλιτσάκι με τα φάρμακα. Πλησίασε, είχα να μιλήσω με τον Παπανδρέου δύο χρόνια, τον πλησίασα πρώτος, τον χαιρέτησα και του λέω, «κύριε Πρόεδρε, καλώς ορίσατε, αλλά όπως βλέπετε εμείς οι προδότες προηγήθημεν!» Γύρισε αλλού τα μούτρα του και προχώρησε. Τον έφεραν και τον έβαλαν λοξά απέναντί μου, είχαμε τα στρατιωτικά κρεβάτια με τα τρίποδα τότε και ξάπλωσε. Δίπλα του ήταν ο Παυσανίας Κατσώτας.
Ποιος ήταν ο Κατσώτας;
Στρατηγός, βουλευτής, εθεωρείτο γενναίος και επικίνδυνος. Τον είχαν συλλάβει, του είχαν τραυματίσει τα χέρια οι χειροπέδες και είχε πάθει ένα σοκ και μούγκριζε. Ο Γέρος μόλις ξάπλωσε, όπως ήταν φλύαρος, γύρεψε παρέα για να μιλήσει. Γύρισε λοιπόν στον Παυσανία και του λέει, «κι εμείς, Παυσανία, που ανησυχούσαμε μήπως δεν μας κάνει καλό καιρό την Κυριακή στη Θεσσαλονίκη», επρόκειτο να κατέβει με άσπρο άλογο ο Παπανδρέου στη Θεσσαλονίκη την Κυριακή. Ο Παυσανίας όμως μούγκριζε, δεν είχε κέφι για κουβέντα, και τότε γύρισε ο Γέρος σε εμένα και πιάσαμε την κουβέντα και σε δέκα λεπτά ήμασταν σαν να μην είχαμε χωρίσει ποτέ. Η ώρα περνούσε, είχα βολευτεί κάπως, είχα φορέσει και το παντελόνι μου και λένε οι υπόλοιποι «ας κοιμηθούμε λιγάκι, αν μπορούμε». Πού να κοιμηθείς όμως; Τότε εγώ πρότεινα «βρε παιδιά, δεν παίζουμε καμιά πρεφίτσα, ποιος παίζει πρέφα;». Βρέθηκε ο Παυσανίας μαζί με το γιο του και παίξαμε οι τρεις μας ως τις 6 το πρωί την πρώτη πρέφα στο Κέντρο Τεθωρακισμένων.
Στρατηγός, βουλευτής, εθεωρείτο γενναίος και επικίνδυνος. Τον είχαν συλλάβει, του είχαν τραυματίσει τα χέρια οι χειροπέδες και είχε πάθει ένα σοκ και μούγκριζε. Ο Γέρος μόλις ξάπλωσε, όπως ήταν φλύαρος, γύρεψε παρέα για να μιλήσει. Γύρισε λοιπόν στον Παυσανία και του λέει, «κι εμείς, Παυσανία, που ανησυχούσαμε μήπως δεν μας κάνει καλό καιρό την Κυριακή στη Θεσσαλονίκη», επρόκειτο να κατέβει με άσπρο άλογο ο Παπανδρέου στη Θεσσαλονίκη την Κυριακή. Ο Παυσανίας όμως μούγκριζε, δεν είχε κέφι για κουβέντα, και τότε γύρισε ο Γέρος σε εμένα και πιάσαμε την κουβέντα και σε δέκα λεπτά ήμασταν σαν να μην είχαμε χωρίσει ποτέ. Η ώρα περνούσε, είχα βολευτεί κάπως, είχα φορέσει και το παντελόνι μου και λένε οι υπόλοιποι «ας κοιμηθούμε λιγάκι, αν μπορούμε». Πού να κοιμηθείς όμως; Τότε εγώ πρότεινα «βρε παιδιά, δεν παίζουμε καμιά πρεφίτσα, ποιος παίζει πρέφα;». Βρέθηκε ο Παυσανίας μαζί με το γιο του και παίξαμε οι τρεις μας ως τις 6 το πρωί την πρώτη πρέφα στο Κέντρο Τεθωρακισμένων.
Τρομερή σκηνή μου περιγράφετε…
Θέλει καλοπέραση η φυλακή.
Θέλει καλοπέραση η φυλακή.
Με τους φίλους σας παίζατε χαρτιά;
Βέβαια, και πρέφα παίζαμε και πόκα και μπριτζ παίζαμε, όλα τα χαρτιά που παίζονται τα παίζαμε.
Βέβαια, και πρέφα παίζαμε και πόκα και μπριτζ παίζαμε, όλα τα χαρτιά που παίζονται τα παίζαμε.
Παίζατε το χανιώτικο μπριτζ;
Πάντως εγώ το χανιώτικο έμαθα και το έμαθα από πολύ νέος. Ο Λευτέρης ο αδελφός μου έπαιζε μπριτζ και ήταν τόσο μικρός που στεκόταν όρθιος και έριχνε το χαρτί, δεν καθόταν.
Πάντως εγώ το χανιώτικο έμαθα και το έμαθα από πολύ νέος. Ο Λευτέρης ο αδελφός μου έπαιζε μπριτζ και ήταν τόσο μικρός που στεκόταν όρθιος και έριχνε το χαρτί, δεν καθόταν.
Οι φίλοι σας είχαν σχέση με την πολιτική;
Καμία. Οι φίλοι μου προέρχονταν από όλες τις περιόδους της ζωής μου. Ήταν οι παιδικοί μου φίλοι πρώτα απ’ όλα από το σχολείο, το Δημοτικό, το Πρακτικό Λύκειο Χανίων, τον Ορειβατικό κ.λπ. Μετά ήταν η μεγάλη πανεπιστημιακή παρέα και η αντιστασιακή. Όταν βρισκόμασταν συζητούσαμε για τα πάντα εκτός από πολιτική. Τώρα δεν έχει μείνει πια κανείς. Είχα καλούς φίλους, αγαπούσα τους φίλους μου και με αγαπούσαν και πάντοτε δίδασκα στους νέους πολιτικούς ότι αν δεν αγαπάς τον κόσμο μην πολιτεύεσαι, πρέπει να ξεκινάς από την καλή διάθεση να βοηθήσεις. Ο Κυριάκος το έχει αυτό, είναι καλό παιδί, έχει αγάπη πολλή και νομίζω ότι τον βοηθά. Ο ανάποδος άνθρωπος και ο εκδικητικός δεν κάνει για την πολιτική και ούτε ωφελείται από αυτήν.
Καμία. Οι φίλοι μου προέρχονταν από όλες τις περιόδους της ζωής μου. Ήταν οι παιδικοί μου φίλοι πρώτα απ’ όλα από το σχολείο, το Δημοτικό, το Πρακτικό Λύκειο Χανίων, τον Ορειβατικό κ.λπ. Μετά ήταν η μεγάλη πανεπιστημιακή παρέα και η αντιστασιακή. Όταν βρισκόμασταν συζητούσαμε για τα πάντα εκτός από πολιτική. Τώρα δεν έχει μείνει πια κανείς. Είχα καλούς φίλους, αγαπούσα τους φίλους μου και με αγαπούσαν και πάντοτε δίδασκα στους νέους πολιτικούς ότι αν δεν αγαπάς τον κόσμο μην πολιτεύεσαι, πρέπει να ξεκινάς από την καλή διάθεση να βοηθήσεις. Ο Κυριάκος το έχει αυτό, είναι καλό παιδί, έχει αγάπη πολλή και νομίζω ότι τον βοηθά. Ο ανάποδος άνθρωπος και ο εκδικητικός δεν κάνει για την πολιτική και ούτε ωφελείται από αυτήν.
Κύριε Πρόεδρε, όλοι εδώ κρινόμαστε αλλά ειδικά εσείς οι πολιτικοί κρίνεστε κάποια στιγμή και από την ιστορία. Πιστεύετε ότι η ιστορία θα σας κρίνει δικαιότερα απ’ ό,τι σας κρίναμε εμείς;
Δεν το γνωρίζω. Αυτό που γνωρίζω είναι ότι έχω ήσυχη τη συνείδησή μου ότι στην πολιτική έκανα πάντα αυτό που θεωρούσα ότι ήτανε σωστό. Ξεκίνησα φιλελεύθερος και τερματίζω φιλελεύθερος. Θα με ικανοποιούσε να με θυμούνται ως έναν άνθρωπο που είχε την ειλικρίνεια και το θάρρος να αγωνιστεί γι’ αυτά που επίστεψε, που είχε την τύχη να μην αλλάξει ποτέ του, που είπε την αλήθεια στο λαό και δεν κορόιδεψε κανένα. Αυτό θα ήταν ο μεγαλύτερος έπαινος που θα μπορούσε να μου αποδοθεί. Λοιπόν!… Καλά είμαστε….
Δεν το γνωρίζω. Αυτό που γνωρίζω είναι ότι έχω ήσυχη τη συνείδησή μου ότι στην πολιτική έκανα πάντα αυτό που θεωρούσα ότι ήτανε σωστό. Ξεκίνησα φιλελεύθερος και τερματίζω φιλελεύθερος. Θα με ικανοποιούσε να με θυμούνται ως έναν άνθρωπο που είχε την ειλικρίνεια και το θάρρος να αγωνιστεί γι’ αυτά που επίστεψε, που είχε την τύχη να μην αλλάξει ποτέ του, που είπε την αλήθεια στο λαό και δεν κορόιδεψε κανένα. Αυτό θα ήταν ο μεγαλύτερος έπαινος που θα μπορούσε να μου αποδοθεί. Λοιπόν!… Καλά είμαστε….
Πηγή: Athens Voice
Η βίλα Ypsilon, έκτασης 150 τετραγωνικών μέτρων, βρίσκεται στην Πελοπόννησο και έχει τραβήξει την προσοχή του διεθνή Τύπου. Το οίκημα σχεδιάστηκε από την εταιρεία LASSA που εδρεύει στο Λονδίνο και στις Βρυξέλλες και διευθύνεται από τους αρχιτέκτονες Theo Sarantoglou Lalis και Dora Sweijd.
Ο σχεδιασμός ανταποκρίνεται στις επιθυμίες του ιδιοκτήτη για να έχει θέα τα δέντρα, τα κοντινά βουνά και τις ακτές.«Ο άξονας των σκεπασμένων στεγών ευθυγραμμίζεται τέλεια με το νησί Σχίζα προς το νότο και ένα χωριό προς τα ανατολικά. Μια άλλη απαίτηση ήταν να σχεδιάσουμε τη διαρρύθμιση που να ενεργοποιεί όλη την περιφέρεια του κτιρίου, αντί να ευνοεί μόνο την πανοραμική θέα στη θάλασσα», δήλωσε ο Lalis στο Dezeen.
Οι προσόψεις έχουν κλίση προς τα μέσα για να δώσουν στις τρεις αυλές το πλεονέκτημα της σκιάς. Η μια από αυτές έχει πισίνα σε σχήμα ματιού, η άλλη μπορεί να λειτουργήσει ως καθιστικό και η τρίτη έχει χαλίκι στο πάτωμα.
Αναλυτικότερα, η δυτική αυλή είναι σχεδιασμένη για το πρωί και μεσημέρι, η ανατολική είναι καλύτερη για να καθίσει κάποιος το μεσημέρι και η νότια για χρήση από αργά το απόγευμα και μετά.Στο εσωτερικό του σπιτιού, υπάρχουν τρία υπνοδωμάτια και μπάνια τα οποία βρίσκονται στην ανατολική πλευρά.Λόγω της απομακρυσμένης τοποθεσίας της κατοικίας, οι αρχιτέκτονες χρειάστηκαν να προκατασκευάσουν μεγάλο μέρος της εξωτερικής κατασκευής. Αυτό βοήθησε και στη μείωση των εξόδων συναρμολόγησης και του χρόνου κατασκευής σε μόλις επτά μήνες!
Η κατάρα του εθνικού διχασμού . Το «ανάθεμα» με χιλιάδες πέτρες κατά του Βενιζέλου και ο πύρινος λόγος του αρχιεπισκόπου.
Ογκώδης διαμαρτυρία πραγματοποιείται στην Αθήνα. Αντιβενιζελικοί βγήκαν στους δρόμους προκειμένου να διαμαρτυρηθούν και να αναθεματίσουν τον Ελευθέριο Βενιζέλο.
Ογκώδης διαμαρτυρία πραγματοποιείται στην Αθήνα. Αντιβενιζελικοί βγήκαν στους δρόμους προκειμένου να διαμαρτυρηθούν και να αναθεματίσουν τον Ελευθέριο Βενιζέλο.
«Ανάθεμα εις τον προδότην», «Κάτω ο προδότης», «Όλοι εις το ανάθεμα», «Ζήτω ο Βασιλεύς ο σωτήρ μας» ήταν τα συνθήματα που ακούστηκαν εκείνη την ημέρα.
Το ανάθεμα της 12ης Δεκεμβρίου 1916 Η συγκέντρωση πραγματοποιήθηκε με πρωτοβουλία του Πανελληνίου Συνδέσμου Συντεχνιών και Σωματείων και την υποστήριξη της εκκλησίας. Υπολογίζεται ότι 150.000 Αθηναίοι παραβρέθηκαν εκείνη την ημέρα στο Πολύγωνο. Ανάμεσά τους, μέλη της Ιεράς Συνόδου και πολιτικά πρόσωπα.
Ήταν μια από τις καλύτερα οργανωμένες λαϊκές συγκεντρώσεις που πραγματοποιήθηκαν στην Αθήνα. Άνθρωποι όλων των ηλικιών, κρατούσαν στα χέρια τους πέτρες και έσερναν κάρα γεμάτα με λίθους. Περνούσαν από την οδό Ιπποκράτους, τη Χαριλάου Τρικούπη και την Πατησίων και τις έριχναν στο πεδίο του Άρεως, στο σημείο που σήμερα βρίσκεται το άγαλμα της Αθηνάς.
Στην αρχική φωτογραφία ξεχωρίζει σωρός από χιλιάδες πέτρες, πάνω στις οποίες ήταν χαραγμένη η λέξη «προδότης».
Ο φιλοφασιλικός τύπος της εποχής το περιέγραφε ως «Μαύρο μνημείο». Στην κορυφή του, οι διαδηλωτές είχαν καρφώσει ασπρόμαυρο λάβαρο, όπου αναγραφόταν η φράση: «Ανάθεμα και αιωνία κατάρα στον προδότη Βενιζέλο». Η συγκέντρωση διήρκεσε από το μεσημέρι μέχρι το βράδυ. Τα καταστήματα της πρωτεύουσας έκλεισαν ώστε οι πολίτες να μπορέσουν να αναθεματίσουν τον «προδότη» στο Πεδίο του Άρεως.
Ο αρχιεπίσκοπος Αθηνών Θεόκλητος βρέθηκε στο Πεδίο του Άρεως και έδωσε της εξής κατάρα : «Κατά Ελευθερίου Βενιζέλου φυλακίσαντας αρχιερείς και επιβουλευθέντος την βασιλείαν και την πατρίδαν, ανάθεμα έστω». Πήρε τέσσερις λίθους και τους έριξε στον λάκκο.
Απήγγειλε «ανάθεμα και τρις ανάθεμα»….
Διαβάστε όλο το άρθρο: http://www.mixanitouxronou.gr/i-katara-tou-ethnikou-dichasmou-
Edith Hamilton: Αθάνατη Ελλάδα –
H Απληστία
ΤΟ ΕΤΟΣ 431 π.Χ.
Η Αθήνα, κοσμοκράτειρα στη θάλασσα.
Η Σπάρτη, παντοκράτειρα στην ξηρά.
Δυο μεγάλες δυνάμεις, όπως θα λέγαμε σήμερα, που αλληλοβλέπονται και πιάνονται στα χέρια για να διαφεντέψουν το χώρο τον Ευρωπαϊκό. Και πίσω τους, σατανική, πελώρια, μια τρίτη δύναμη, Ασιατική, επίβουλη, που είχε κι αυτή πατήσει λίγο το πόδι στην Ευρώπη και που το ξέρει πώς μπορεί περισσότερο να προχώρηση προς τα μέσα, αν βάλει τις άλλες δυό, τις Ευρωπαϊκές Δυνάμεις νʼ αλληλοφαγωθούνε. Λένε οι σύγχρονοι ιστορικοί, πώς η ιστορία δεν επαναλαμβάνεται, πώς είναι κάτι σαν τη Γεωλογία, και ακολουθεί τη ροή του χρόνου, και πώς δουλειά μας δεν είναι νʼ αντλήσουμε απʼ αυτήν διδάγματα, αλλά μονάχα πληροφορίες.
Αν ο Θουκυδίδης τα πίστευε όλα αυτά, δε θα είχε γράψει ποτέ το μεγαλύτερο ιστορικό έργο των αιώνων. Μα την πληροφορία, για χάρη και μόνο της πληροφορίας, του ρεπορτάζ δηλαδή, δεν την είχαν περί πολλού οι αρχαίοι Αθηναίοι. Γι αυτούς η γνώση άξια είχε μόνο αν γινότανε κανόνας ζωής, αν βοηθούσε μ άλλα λόγια τους ανθρώπους να αποφεύγουν το άδικο και να κάνουν το σωστό.
Ο Θουκυδίδης έγραψε την ιστορία του, γιατί πίστευε πώς κάποια ωφέλεια θα είχαν οι κατοπινοί αν διάβαζαν για τούτο το καταστρεπτικό αλληλοφάγωμα, όπως κάποια ωφέλεια έχουν οι γιατροί, όταν διαβάζουν την περιγραφή και τα συμπτώματα μιας θανατερής επιδημίας.
Έλεγε ο Θουκυδίδης, πώς μια και το ανθρώπινο μυαλό είναι σαν το ανθρώπινο κορμί και δεν αλλάζει, έτσι και οι περιστάσεις που δημιουργεί τούτο το μυαλό, είναι πολύ ενδεχόμενο να επαναληφθούνε, εκτός κι αν βρεθεί κανένας να θυμίσει πώς τέτοιες πράξεις στο παρελθόν είχαν οδηγήσει σε μεγάλες συμφορές. Όταν γνωρίζουμε καλά τα αίτια κάποιας συμφοράς, λέει, θα μπορούμε ωραιότατα να φυλαγόμαστε από μια παρόμοια:
«Λείπουν βέβαια από τούτη τη διήγηση οι πολλές ιστορίες κι αυτό ίσως να την κάνει λιγότερο ελκυστική. Μα θα είμαι ευχαριστημένος να θεωρηθεί χρήσιμη σε κείνους πού θέλουν να γνωρίζουν την καθαρή αλήθεια για ορισμένα γεγονότα, πού συνέβησαν και πού είναι στη φύση την ανθρώπινη να ξανασυμβούν με τον ίδιο τρόπο. Δεν έχει γραφή αυτή η ιστορία για τούτη τη στιγμή, μα για όλους τους καιρούς».
Κι όμως, ο ιστορικός αυτός, πού έτσι καταλάβαινε την αποστολή του, ήτανε σύγχρονος των γεγονότων που περιέγραφε, πράγμα πού δε συμβαίνει πάντα με τους ιστορικούς.
Ο Θουκυδίδης ήταν ένας από τούς Αθηναίους Στρατηγούς, στα πρώτα χρόνια του Πελοποννησιακού Πολέμου, μα πάνω στον δέκατο χρόνο τα φέρε η τύχη να τον εξορίσουν κι έτσι, αναγκαστικά, άφησε το σπαθί και πήρε το καλάμι. Ποια ήταν η ατυχία του; Μας τη λέει μόνος του: Έστειλε τότε ο στρατηγός μήνυμα στον άλλο διοικητή της περιοχής, τον Θουκυδίδη, υπό του Ολόρου , συγγραφέα αυτής της ιστορίας, που ήταν μακριά, μισής ημέρας πλου, απ την Αμφίπολη-, και του είπε να ʼρθει να βοηθήσει. Σύγκαιρα τότε εκείνος, έκανε πανιά με τα εφτά καράβια πού ήταν γύρω του και πάσχισε να φτάσει πριν να συνθηκολόγηση η Αμφίπολη. Μα οι πολίτες δεν περίμεναν κι υπόγραψαν ειρήνη. Την ίδια εκείνη εσπέρα, έφτασε ο Θουκυδίδης με τα πλοία του.
Αλίμονο, έφτασε αργά.
Και επειδή οι Αθηναίοι το χαν πάντα σύστημα να τιμωρούν τούς αξιωματικούς πού ατύχησαν, τον πήρε κι αυτόν το σχέδιο. Τιμωρήθηκε, εξορίστηκε, έγινε πια «αμερόληπτος παρατηρητής».
«Χάρη στην εξορία μου», γράφει, «μπορούσα πια να παρακολουθώ με ψυχραιμία τη ροή των γεγονότων».
Μα ήτανε τάχα δυνατό, να είναι αμερόληπτος, αυτός, ο χτεσινός στρατηγός των Αθηναίων, και να βλέπει πια με το ίδιο μάτι και τη δική του παράταξη και τους παλιούς του τους εχθρούς; Μπορούσε, μια χαρά! Γιατί τον Πελοποννησιακό Πόλεμο ο Θουκυδίδης δεν τον έβλεπε σαν διαμάχη δύο μικρών Ελληνικών πόλεων. Τον αντίκριζε κάτω από το πρίσμα της αιωνιότητας.
Κάτω απʼ αυτή τη συγκεκριμένη σύγκρουση, ο Θουκυδίδης προσπαθούσε ν άνευρη μια παγκόσμια αλήθεια. Να δει τι ακριβώς είναι ο πόλεμος, γιατί γίνεται, πως γίνεται και πώς θα εξακολουθήσει να γίνεται, αν οι άνθρωποι δεν βρουν κάτι καλύτερο, να τον αντικαταστήσουν. Αυτή είναι, στην ουσία της, η «Ιστορία του Πελοποννησιακού Πολέμου».
Ο πόλεμος, καθώς είπαμε, άρχισε το 431.
Κάτι ασήμαντες μικροδιαφορές, η μια μετά την άλλη, οδήγησαν σε μια θανάσιμη σύγκρουση, που ήταν γραφτό ν’ αδυνατίσει και τους δύο εμπόλεμους. Ο Αριστοφάνης βέβαια το ρίχνει στο αστείο:
Ο Ολύμπιος Περικλής με οργή από τότε άστραφτε, βρόνταε και όλη την Ελλάδα την έφερε άνω κάτω. . . («Αχαρνής»)
Αυτό, φυσικά, δεν το παραδέχεται ο Θουκυδίδης. Η πραγματική αιτία του πολέμου, λέει, δεν ήταν μια ασήμαντη αφορμή, εξέγερση μιας μακρινής αποικίας, η παραβίαση μιας δευτερεύουσας συνθήκης αλλά κάτι βαθύτερο, γερά ριζωμένο στην ανθρώπινη φύση. Ήταν το αίτιο του κάθε πολέμου: απληστία.
Η δύναμη, λέει ο ιστορικός, και αυτό πού εδραιώνει τη δύναμη, ο πλούτος, δημιούργησαν την απληστία για περισσότερο πλούτο και περισσότερη δύναμη. Δεν ήταν διαφορετική, η Αθήνα και η Σπάρτη στην ύφη τους, επειδή η μια ήταν δημοκρατία και η άλλη ολιγαρχία. Η δύναμη δεν έχει δίκιο κι άδικο, και ο πόλεμος αυτός δεν ήταν σύγκρουση ιδεών, ήταν σύγκρουσή δυνάμεων.
Ένας ιστορικός πού έζησε καμιά διακοσαριά χρόνια αργότερα, ο Πολύβιος, μας δίνει μια θαυμάσια σύμπτυξη της βασικής θεωρίας του Θουκυδίδη σχετικά με τον Πόλεμο. Η ιστορία του ανθρώπινου γένους, λέει, είναι ένας κύκλος, που τον διατηρεί σε κίνηση το ξεχείλισμα της δύναμης. Ο τροχός αρχίζει να γυρίζει με κείνους τούς παλιούς πρωτόγονους τυράννους όσο περισσότερη δύναμη έχουν, τόσο περισσότερη γυρεύουν, ώσπου σε μια στιγμή αναπόφευκτα ξεσηκώνεται ή αντίδραση.
Μια ομάδα Ανθρώπων πού με την ένωση αποκτά δύναμη δική της, κατακτά την εξουσία. Μα κι αυτοί δεν μένουν ευχαριστημένοι για πολύ. Με τη σειρά τους καταπατούν δικαιώματα άλλων, πού κι αυτοί κάποτε επαναστατούν και ξεσηκώνουνε και το λαό μαζί τους. Έτσι η Δημοκρατία διαδέχεται την Ολιγαρχία. Αλλά μια ισχυρή Δημοκρατία εγκυμονεί τόσους κινδύνους, όσους και μια ισχυρή Ολιγαρχία. Η πολλή δύναμη γεννά τη διαφθορά και την περιφρόνηση προς το νόμο, ώσπου κάποιος, ένας, εμφανίζεται και υπόσχεται να βάλει τάξη σ όλα αυτά.
Ο κάποιος αυτός, με τον καιρό, αποκτά δύναμη και η δύναμη φέρνει την απληστία, κι ο φαύλος κύκλος συνεχίζεται.
Τραγικά τα διδάγματα αυτής της αέναης διαδοχής, μας λέει ο Θουκυδίδης. Ο Πελοποννησιακός πόλεμος αποδεικνύει κάτι πολύ σοβαρό: πως η μεγάλη δύναμη αυτοκαταστρέφεται. Η θριαμβευτική ακμή της Αθηναϊκής παντοκρατορίας γκρεμίζεται απότομα. Το «θαλάσσιον κράτος» αποδεικνύεται πώς παραήταν δυνατό, και έφτασε σε μια κατάχρηση δυνάμεως, πού με τη σειρά της οδήγησε σε μια συντριπτική διάλυση. Ως εκεί μόνο, στον καιρό του, έβλεπε ο Θουκυδίδης.
Εμείς τώρα, μπορούμε να δούμε και μακρύτερα.
Δεν έσβησε μόνο η Αθηναϊκή Δημοκρατία με τον Πελοποννησιακό Πόλεμο. Έσβησαν, χάθηκαν, διαλύθηκαν οι ελπίδες για την πρόοδο της ανθρωπότητας ολόκληρης, και χρειάστηκαν αιώνες για να ξαναφτάσει ο Ευρωπαίος εκεί που είχε .σταματήσει ο Αρχαίος Έλληνας. Ή όλη πολιτική εξέλιξη των Αθηνών, από τις αρχές του 6ου αιώνα, ήταν μια προσπάθεια αποφυγής της υπερβολικής πολιτικής εξουσίας. «Οι δυνατοί», λέει ο Σόλων, «αποτελούν κίνδυνο για την πόλη».
Την προσπάθεια αυτή τη βλέπουμε και αργότερα μετά τούς Μηδικούς πολέμους, όταν η Αθηναϊκή Δημοκρατία παραδίδεται πια, νικηφόρα, στην απόλαυση της χαράς της ζωής. Η Αθήνα παραμένει πιστή στην αρχή του πολιτικού μέτρου, όπως φαίνεται και από το διάλογο τού Θησέα με τη μητέρα του, στις «Ικέτιδες» του Ευριπίδη. Είναι προστάτης αδυνάτων η Αθήνα, φρουρός των νόμων και της ελευθερίας.
Ας συγκρίνουμε όμως το χωρίο αυτό με τα όσα λέει ο Περικλής μερικά χρόνια αργότερα προς τούς Αθηναίους:
«μηδ νομίσαι περὶ ἑνὸς μόνου, δουλείας ἀντ’ ἐλευθερίας, ἀγωνίζεσθαι, ἀλλὰ καὶ ἀρχῆς στερήσεως καὶ κινδύνου ὧν ἐν τῇ ἀρχῇ ἀπήχθεσθε. [2.63.2] ἧς οὐδ’ ἐκστῆναι ἔτι ὑμῖν ἔστιν, εἴ τις καὶ τόδε ἐν τῷ παρόντι δεδιὼς ἀπραγμοσύνῃ ἀνδραγαθίζεται· ὡς τυραννίδα γὰρ ἤδη ἔχετε αὐτήν, ἣν λαβεῖν μὲν ἄδικον δοκεῖ εἶναι, ἀφεῖναι δὲ ἐπικίνδυνον».
Ίσως να μη τα βλέπανε έτσι τα πράγματα, οι Αθηναίοι εκείνοι, που είχαν λάβει μέρος στα Μηδικά. Γι αυτούς η καταπληκτική νίκη τους, ήταν απόδειξη πώς μια θεία Δικαιοσύνη βασιλεύει στον κόσμο και πως χάρη σ αυτή τη Δικαιοσύνη, ο δίκαιος ποτέ δεν κατακτάται και ο άδικος, όσο δυνατός κι αν είναι, τιμωρείται. Η αυταρχική αλαζονεία ήταν αμάρτημα για τους πρώτους Αθηναίους, και όχι μόνον ο Σόλων, όπως είπαμε, διδάσκει πώς ή γήινη δικαιοσύνη καθρεφτίζει τη θεία δικαιοσύνη, αλλά κι ο Αισχύλος έγραφε πώς το χρυσάφι ποτέ δεν είναι καταφύγιο, και δεν προστατεύει κείνους πού περιφρονούν το βωμό της θείας δίκης.
Edith Hamilton – Αθάνατη Ελλάδα: η ελληνική συνεισφορά στον δυτικό κόσμο.
Αντικλείδι , http://antikleidi.com
Κάποια μέρα κοιτάζοντας πίσω, τα χρόνια που αγωνίστηκες θα σου φαίνονται τα πιο ωραίa
Ο κάθε άνθρωπος είναι αυτό που είναι, εξαιτίας των σκέψεων που τον κυριαρχούν, στις οποίες επιτρέπει να καταλαμβάνουν την διάνοια του.Αυτές τις σκέψεις που ενθαρρύνει με την συμπάθεια και τις αναμειγνύει με μια ή περισσότερες από τις αισθήσεις του. Οι σκέψεις αυτές αποτελούν την κινητήρια δύναμη, η οποία κατευθύνει κι ελέγχει την κάθε του κίνηση, δράση, πράξη και φυσικά αποτέλεσμα.Οι σκέψεις που κάνει, ενισχυμένες από τα συναισθήματα που κυριαρχούν την στιγμή που αυτές γεννιούνται, δημιουργούν μια «μαγνητική» δύναμη, που προκαλεί κι ελκύει άλλες όμοιες ή σχετικές σκέψεις.Οποιαδήποτε σκέψη, ιδέα, σχέδιο, κυριαρχεί στο μυαλό του ατόμου, προσελκύει μεγάλο αριθμό παρόμοιων σκέψεων. Αυτές εγκαθίστανται στην διάνοια, μέσα από την επανάληψη, και καθοδηγούν με τη σειρά τους τον νου από το υποσυνείδητο σε δράση, για την υλοποίηση τους.Όλοι μπορούν να «εξαπατήσουν» το υποσυνείδητο τους, δίνοντας του οδηγίες με τις κυρίαρχες σκέψεις τους (θετικές για όσους επιθυμούν επιτυχία, βέβαια), κι αυτό να εκτελεί τις εντολές τους, οδηγώντας τους στον στόχο που έχουν ορίσει, βρίσκοντας ανέλπιστα τρόπους να ξεπερνά τα εμπόδια που παρουσιάζονται στην πορεία, με μια έμπνευση και δύναμη που το ανυποψίαστο άτομο ποτέ δεν φανταζόταν ότι διέθετε.Και όμως ήταν εκεί, σε λανθάνουσα κατάσταση και περίμενε να ενεργοποιηθεί, με την δύναμη της αυθυποβολής και απο αρχική παρόρμηση και προσδοκία να μεταβληθεί σε πόθο, φλογερή επιθυμία και τελικά δράση για να πετύχει το υλικό ισοδύναμο της, τον στόχο του.Ο φυσικός νόμος της αυθυποβολής, μέσα από τον οποίο μπορεί οποιοδήποτε άτομο να φτάσει σε υψηλά επιτεύγματα, που ξεπερνούν κάθε του φαντασία, περιγράφεται με λίγες λέξεις με το ακόλουθο ποίημα:Αν σκεφτείς πως σε νίκησαν, σε έχουν ήδη νικήσει.Αν σκεφτείς πως δεν τολμάς, ποτέ δεν θα τολμήσεις.Αν θέλεις να νικήσεις αλλά σκέφτεσαι πως δεν μπορείς, σίγουρα δεν θα νικήσεις.Αν σκεφτείς πως θα χάσεις, είσαι ήδη χαμένοςΓιατί η φύση μας διδάσκει πως:Η Επιτυχία ριζώνει με την Θέληση.Το μυστικό βρίσκεται στην διανοητική κατάσταση του κάθε ανθρώπου.Αν σκέφτεσαι πως σ” έχουν ξεπεράσει σε ξεπερνούν.Πρέπει να σκεφτείς ψηλά για να πετάξεις.Πρέπει να “σαι σίγουρος για τον Εαυτό σου αν θες η προσπάθεια σου να επιβραβευτεί.Τους αγώνες της ζωής, δεν κερδίζει πάντα ο δυνατότερος, ή ο ταχύτερος.Αυτός που αργά ή γρήγορα κερδίζει, είναι ο άνθρωπος ΠΟΥ ΣΚΕΦΤΕΤΑΙ ΟΤΙ ΜΠΟΡΕΙ.Τόσο οι επιτυχίες, όσο και οι αποτυχίες, είναι αποκυήματα της κυρίαρχης σκέψης.