Φωτιά τώρα στην Μονεμβασιά photo by Anagnostakis
Μαρία η «Κουτσοχέρω». Η Λευκαδίτισσα που είχε αναπηρία και στα δύο χέρια και επινόησε το Καρσάνικο Κέντημα….
Γράφει η Μαυρέττα Αρβανίτη Η Καρυά είναι ορεινό κεφαλοχώρι της Λευκάδας. Βρίσκεται 13 χλμ. από την Πόλη, στο κέντρο περίπου του νησιού. Ένα πανέμορφο τοπίο με πανύψηλα πλατάνια κοσμούν την πλατεία της.Πρόκειται γι ένα μνημείο της φύσης ανεκτίμητης ιστορικής και αισθητικής αξίας. Οι κάτοικοι στην Καρυά έχουν να επιδείξουν ένα ιδιαίτερο, ανεπτυγμένο πολιτισμό, ο οποίος αποτελεί παρακαταθήκη για όλο το νησί της Λευκάδας. Η πιο ιδιαίτερη, όμως, έκφανση του καρσάνικου πολιτισμού, η οποία ενσωματώθηκε ολοκληρωτικά στον πολιτισμό του νησιού, είναι το Καρσάνικο Κέντημα.Η Μαρία η «Κουτσοχέρω»Καρσάνικο ονομάζεται διότι προέρχεται από την Καρυά (Καρσάνος, Καρσάνα, Καρσάνικο). Πρωτεργάτρια και – στην ουσία – αυτή που εμπνεύστηκε και υλοποίησε αυτήν την ιδιαίτερη τεχνική υπήρξε η Μαρία η «Κουτσοχέρω». Αυτό το ιδιαίτερο προσωνύμιο της το «κόλλησαν» εξαιτίας της αναπηρίας της. Η Μαρία Σταύρακα γεννήθηκε στην Καρυά από αγρότες γονείς γύρω στα 1860. Πέθανε το 1948. Κύρια απασχόληση της – όπως και των περισσοτέρων κατοίκων του χωριού – ήταν οι αγροτικές εργασίες.
Εργαζόταν στην καλλιέργεια της γης από πολύ νεαρή ηλικία. Ήταν ιδιαίτερα ζωηρή και έξυπνη. Η ζωηράδα αυτή έγινε η αιτία σε πολύ μικρή ηλικία να χάσει το δεξί της χέρι: κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού στο ύπαιθρο, έπεσε από ένα δέντρο, στο οποίο είχε σκαρφαλώσει. Το χέρι της υπέστη σοβαρά τραύματα, η πληγή μολύνθηκε και η ιατρική της εποχής δεν έβρισκε άλλη λύση πλην του ακρωτηριασμού. Το μέλος αφαιρέθηκε από το ύψος του αγκώνα. Όχι πολύ αργότερα, ένα δεύτερο ατύχημα της δημιουργεί αναπηρία και στο άλλο χέρι. Έτσι έγινε Κουτσοχέρω, δηλαδή είχε «κουτσά» και τα δύο χέρια της.H «καφασοβελονιά»
Πλέον η συμμετοχή στις αγροτικές εργασίες και τα παιχνίδια στη εξοχή έγιναν παρελθόν. Κλείστηκε στο σπίτι. Με κάποιο τρόπο έπρεπε να γεμίσει τον χρόνο της.Αποπειράται να κεντήσει. Διαθέτει μόνο το αριστερό χέρι – κι αυτό ανάπηρο! Εφευρίσκει, μετά από επίπονες προσπάθειες, έναν τρόπο να σταθεροποιεί το ύφασμα του κεντήματος: με μια παραμάνα συγκρατεί το ύφασμα πάνω στο φόρεμά της και το κρατά ανάμεσα στα πόδια. Κεντάει με το «κουτσό», το αριστερό. Κεντάει, ξηλώνει και ξανά από την αρχή. Μετά από κοπιώδεις προσπάθειες, μαθαίνει την τεχνική του κεντήματος.Συλλαμβάνει – έπειτα από πολλές ώρες εργασίας – την «καφασοβελονιά», κάτι εντελώς πρωτόγνωρο για τις τότε γνωστές τεχνικές.Η γειτονιά ολόκληρη δείχνει εξαιρετικό θαυμασμό για τη νέα αυτή τεχνική και το αισθητικό της αποτέλεσμα. Η Μαρία ενθουσιάζεται και αρχίζει να εμπλουτίζει την τεχνική της, την οποία εξελίσσει σε ολόκληρη, ιδιαίτερη, νέα κεντητική τέχνη. Οι συνθέσεις της απεικονίζουν σκηνές και αντικείμενα από την πλούσια φύση του χωριού. Η «καφασοβελονιά», συγκεκριμένα, είναι εμπνευσμένη από το καφασωτό του γυναικωνίτη της εκκλησίας. Άλλα σχέδια είναι οι μαργαρίτες, τα φυλλαράκια, τα φιοράκια, τα ροδάκια και συνδυασμοί αυτών. Έπειτα προσθέτει τις σφραγίδες, τις κουπούλες, το σταυρογάζι, το ψαράγκαθο και την οκτωμισοροδούλα. Οι συνδυασμοί όλων αυτών γίνονται πολυσύνθετες απεικονίσεις.
Η «νέα τέχνη», η Καρσάνικη Βελονιά ξεπερνά τα όρια τις γειτονιάς και διαδίδεται σε όλο το χωριό, πράγμα το οποίο τονώνει την ψυχοσύνθεση της Μαρίας, αλλά και τις δίνει την απαραίτητη ώθηση προκειμένου να συνεχίσει και να τελειοποιήσει αυτήν εξαιρετικά επίπονη εργασία με το εξαιρετικά καλαίσθητο αποτέλεσμα.Η συνάντηση με τη νύφη του Βαλαωρίτη και η Βασίλισσα ΌλγαΗ Ζωή Βαλαωρίτη – νύφη του εθνικού ποιητή – Αριστοτέλη Βαλαωρίτη πληροφορείται για την τέχνη του Καρσάνικου Κεντήματος και επισκέπτεται την Μαρία στο σπίτι της, όπου μένει έκθαμβη από τα αριστουργήματά της. Μεταφέρει τα νέα στη βασίλισσα Σοφία και αυτή εντυπωσιάζεται με τη σειρά της από τα κεντήματα. Έτσι ιδρύεται, με την αρωγή της Βασιλικής Πρόνοιας, το 1912 η πρώτη σχολή καρσάνικου κεντήματος στην Καρυά. Βασική δασκάλα είναι η ίδια η Μαρία η Κουτσωχέρω. Ο αριθμός των μαθητριών εξ αρχής είναι μεγάλος.
Τραπεζομάνδηλα, σεντόνια, πετσέτες, σεμέν, τραπεζοκαρέ, πάντες, μαξιλαροθήκες και άλλα κομμάτια μοναδικής ομορφιάς – από την άλλη, μπαίνουν σε μπαούλα και ταξιδεύουν για το Παλάτι και την προίκα της βασίλισσας. Η Σχολή στεγάζεται στο κτήριο της οικογένειας Νάστου – λίγο πιο κάτω από την Πλατεία της Καρυάς – το οποίο υπήρξε, έως το 1854, το εξοχικό του Άγγλου έπαρχου στο νησί της Λευκάδος.
Ο «Κουτσαργύρης»Η ίδια η Κουτσωχέρω πείθει και έναν άνδρα να συμμετάσχει στη δημιουργία κεντημάτων, ο οποίος είναι κι αυτός ανάπηρος από τον πόλεμο του 1912: τον Αργύρη. «Δεν υπάρχει γυναικεία και ανδρική δουλειά» του λέει. Το ακμαίο και ασίγιστο πνεύμα της τελικά τον κάνει να συμφωνήσει και να αρχίσει να εργάζεται. Ο Αργύρης ή Κουτσαργύρης – κυρίως εμπνεόμενος από το ψυχικό σφρίγος της ανάπηρης Μαρίας – εργάζεται πάνω στην τεχνική με ζήλο και μεράκι. Κάποια από τα σχέδιά του είναι, ίσως, μέσα στην λίστα με τα ομορφότερα και τα πιο διαδεδομένα σχέδια του Καρσάνικου Κεντήματος. Πρέπει να είναι από τους ελάχιστους άνδρες κεντητές στην Ελλάδα και από τους λίγους, γενικότερα, παγκοσμίως.Το Καρσάνικο Κέντημα στην ΕυρώπηΌλες αυτές οι εξελίξεις καθιστούν το Καρσάνικο Κέντημα απαραίτητο στοιχείο για μια ολοκληρωμένη γυναικεία προίκα. Από τη Βασιλική Πρόνοια το κέντημα γίνεται γνωστό σε όλα τα ευρωπαϊκά βασιλικά σαλόνια. Φτάνουν παραγγελίες από όλη σχεδόν την Ευρώπη. Το ισπανικό παλάτι – οι παραγγελίες του οποίου είναι γνωστές – αποκτά εκατοντάδες εργόχειρα. Δεν είναι, όμως, αποκλειστικά βασιλικό προνόμιο! Χιλιάδες σπίτια ανθρώπων όλων των οικονομικών καταστάσεων κοσμούνται από Καρσάνικα Κεντήματα. Από τότε μέχρι σήμερα η πορεία του Καρσάνικου Κεντήματος είναι αδιάκοπτη και σ’ αυτό συμβάλει καθοριστικά η ευαισθησία και η λεπτότητα των γυναικών της Καρυάς.
Κάθε κεντήστρα έχει πάντα τη δυνατότητα να εφαρμόσει στα κεντήματά της τη δική της έμπνευση παράγοντας, έτσι, νέα, ιδιαίτερα, μοναδικά σχέδια. Κάποια μοτίβα, πάντως, μένουν αναλλοίωτα όπως τα πρωτοέφτιαξε η Μαρία. Σήμερα οι κεντήστρες του Καρσάνικου Κεντήματος είναι λίγες, παρ’ όλα αυτά εργάζονται με το ίδιο πάθος προκειμένου να ολοκληρώσουν κάθε εργόχειρο. Σιγά – σιγά το κέντημα σπανίζει και αποτελεί είδος ιδιαίτερης αξίας: τόσο αισθητικής, όσο και ιστορικής.Το Καρσάνικο Κέντημα είναι ένα καλλιτέχνημα που δένει άψογα με κάθε εσωτερική (αλλά και εξωτερική) διακόσμηση, με κάθε τύπο επίπλων και ηλεκτρικών, με κάθε χρώμα του περιβάλλοντα χώρου, καθώς το χρωματολόγιο είναι μεγάλο. Γράφοντας αυτό το μικρό κείμενο για το Καρσάνικο Κέντημα, θέλω να εκφράσω το θαυμασμό μου για τη ψυχική δύναμη των πρωτεργατών του: της Κουτσωχέρως και του Κουτσαργύρη. Ψυχική δύναμη που μπορεί να οδηγήσει σε ιστορικές τομές.Πηγή: www.mixanitouxronou.gr
Εργαζόταν στην καλλιέργεια της γης από πολύ νεαρή ηλικία. Ήταν ιδιαίτερα ζωηρή και έξυπνη. Η ζωηράδα αυτή έγινε η αιτία σε πολύ μικρή ηλικία να χάσει το δεξί της χέρι: κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού στο ύπαιθρο, έπεσε από ένα δέντρο, στο οποίο είχε σκαρφαλώσει. Το χέρι της υπέστη σοβαρά τραύματα, η πληγή μολύνθηκε και η ιατρική της εποχής δεν έβρισκε άλλη λύση πλην του ακρωτηριασμού. Το μέλος αφαιρέθηκε από το ύψος του αγκώνα. Όχι πολύ αργότερα, ένα δεύτερο ατύχημα της δημιουργεί αναπηρία και στο άλλο χέρι. Έτσι έγινε Κουτσοχέρω, δηλαδή είχε «κουτσά» και τα δύο χέρια της.H «καφασοβελονιά»
Πλέον η συμμετοχή στις αγροτικές εργασίες και τα παιχνίδια στη εξοχή έγιναν παρελθόν. Κλείστηκε στο σπίτι. Με κάποιο τρόπο έπρεπε να γεμίσει τον χρόνο της.Αποπειράται να κεντήσει. Διαθέτει μόνο το αριστερό χέρι – κι αυτό ανάπηρο! Εφευρίσκει, μετά από επίπονες προσπάθειες, έναν τρόπο να σταθεροποιεί το ύφασμα του κεντήματος: με μια παραμάνα συγκρατεί το ύφασμα πάνω στο φόρεμά της και το κρατά ανάμεσα στα πόδια. Κεντάει με το «κουτσό», το αριστερό. Κεντάει, ξηλώνει και ξανά από την αρχή. Μετά από κοπιώδεις προσπάθειες, μαθαίνει την τεχνική του κεντήματος.Συλλαμβάνει – έπειτα από πολλές ώρες εργασίας – την «καφασοβελονιά», κάτι εντελώς πρωτόγνωρο για τις τότε γνωστές τεχνικές.Η γειτονιά ολόκληρη δείχνει εξαιρετικό θαυμασμό για τη νέα αυτή τεχνική και το αισθητικό της αποτέλεσμα. Η Μαρία ενθουσιάζεται και αρχίζει να εμπλουτίζει την τεχνική της, την οποία εξελίσσει σε ολόκληρη, ιδιαίτερη, νέα κεντητική τέχνη. Οι συνθέσεις της απεικονίζουν σκηνές και αντικείμενα από την πλούσια φύση του χωριού. Η «καφασοβελονιά», συγκεκριμένα, είναι εμπνευσμένη από το καφασωτό του γυναικωνίτη της εκκλησίας. Άλλα σχέδια είναι οι μαργαρίτες, τα φυλλαράκια, τα φιοράκια, τα ροδάκια και συνδυασμοί αυτών. Έπειτα προσθέτει τις σφραγίδες, τις κουπούλες, το σταυρογάζι, το ψαράγκαθο και την οκτωμισοροδούλα. Οι συνδυασμοί όλων αυτών γίνονται πολυσύνθετες απεικονίσεις.
Η «νέα τέχνη», η Καρσάνικη Βελονιά ξεπερνά τα όρια τις γειτονιάς και διαδίδεται σε όλο το χωριό, πράγμα το οποίο τονώνει την ψυχοσύνθεση της Μαρίας, αλλά και τις δίνει την απαραίτητη ώθηση προκειμένου να συνεχίσει και να τελειοποιήσει αυτήν εξαιρετικά επίπονη εργασία με το εξαιρετικά καλαίσθητο αποτέλεσμα.Η συνάντηση με τη νύφη του Βαλαωρίτη και η Βασίλισσα ΌλγαΗ Ζωή Βαλαωρίτη – νύφη του εθνικού ποιητή – Αριστοτέλη Βαλαωρίτη πληροφορείται για την τέχνη του Καρσάνικου Κεντήματος και επισκέπτεται την Μαρία στο σπίτι της, όπου μένει έκθαμβη από τα αριστουργήματά της. Μεταφέρει τα νέα στη βασίλισσα Σοφία και αυτή εντυπωσιάζεται με τη σειρά της από τα κεντήματα. Έτσι ιδρύεται, με την αρωγή της Βασιλικής Πρόνοιας, το 1912 η πρώτη σχολή καρσάνικου κεντήματος στην Καρυά. Βασική δασκάλα είναι η ίδια η Μαρία η Κουτσωχέρω. Ο αριθμός των μαθητριών εξ αρχής είναι μεγάλος.
Τραπεζομάνδηλα, σεντόνια, πετσέτες, σεμέν, τραπεζοκαρέ, πάντες, μαξιλαροθήκες και άλλα κομμάτια μοναδικής ομορφιάς – από την άλλη, μπαίνουν σε μπαούλα και ταξιδεύουν για το Παλάτι και την προίκα της βασίλισσας. Η Σχολή στεγάζεται στο κτήριο της οικογένειας Νάστου – λίγο πιο κάτω από την Πλατεία της Καρυάς – το οποίο υπήρξε, έως το 1854, το εξοχικό του Άγγλου έπαρχου στο νησί της Λευκάδος.
Ο «Κουτσαργύρης»Η ίδια η Κουτσωχέρω πείθει και έναν άνδρα να συμμετάσχει στη δημιουργία κεντημάτων, ο οποίος είναι κι αυτός ανάπηρος από τον πόλεμο του 1912: τον Αργύρη. «Δεν υπάρχει γυναικεία και ανδρική δουλειά» του λέει. Το ακμαίο και ασίγιστο πνεύμα της τελικά τον κάνει να συμφωνήσει και να αρχίσει να εργάζεται. Ο Αργύρης ή Κουτσαργύρης – κυρίως εμπνεόμενος από το ψυχικό σφρίγος της ανάπηρης Μαρίας – εργάζεται πάνω στην τεχνική με ζήλο και μεράκι. Κάποια από τα σχέδιά του είναι, ίσως, μέσα στην λίστα με τα ομορφότερα και τα πιο διαδεδομένα σχέδια του Καρσάνικου Κεντήματος. Πρέπει να είναι από τους ελάχιστους άνδρες κεντητές στην Ελλάδα και από τους λίγους, γενικότερα, παγκοσμίως.Το Καρσάνικο Κέντημα στην ΕυρώπηΌλες αυτές οι εξελίξεις καθιστούν το Καρσάνικο Κέντημα απαραίτητο στοιχείο για μια ολοκληρωμένη γυναικεία προίκα. Από τη Βασιλική Πρόνοια το κέντημα γίνεται γνωστό σε όλα τα ευρωπαϊκά βασιλικά σαλόνια. Φτάνουν παραγγελίες από όλη σχεδόν την Ευρώπη. Το ισπανικό παλάτι – οι παραγγελίες του οποίου είναι γνωστές – αποκτά εκατοντάδες εργόχειρα. Δεν είναι, όμως, αποκλειστικά βασιλικό προνόμιο! Χιλιάδες σπίτια ανθρώπων όλων των οικονομικών καταστάσεων κοσμούνται από Καρσάνικα Κεντήματα. Από τότε μέχρι σήμερα η πορεία του Καρσάνικου Κεντήματος είναι αδιάκοπτη και σ’ αυτό συμβάλει καθοριστικά η ευαισθησία και η λεπτότητα των γυναικών της Καρυάς.
Κάθε κεντήστρα έχει πάντα τη δυνατότητα να εφαρμόσει στα κεντήματά της τη δική της έμπνευση παράγοντας, έτσι, νέα, ιδιαίτερα, μοναδικά σχέδια. Κάποια μοτίβα, πάντως, μένουν αναλλοίωτα όπως τα πρωτοέφτιαξε η Μαρία. Σήμερα οι κεντήστρες του Καρσάνικου Κεντήματος είναι λίγες, παρ’ όλα αυτά εργάζονται με το ίδιο πάθος προκειμένου να ολοκληρώσουν κάθε εργόχειρο. Σιγά – σιγά το κέντημα σπανίζει και αποτελεί είδος ιδιαίτερης αξίας: τόσο αισθητικής, όσο και ιστορικής.Το Καρσάνικο Κέντημα είναι ένα καλλιτέχνημα που δένει άψογα με κάθε εσωτερική (αλλά και εξωτερική) διακόσμηση, με κάθε τύπο επίπλων και ηλεκτρικών, με κάθε χρώμα του περιβάλλοντα χώρου, καθώς το χρωματολόγιο είναι μεγάλο. Γράφοντας αυτό το μικρό κείμενο για το Καρσάνικο Κέντημα, θέλω να εκφράσω το θαυμασμό μου για τη ψυχική δύναμη των πρωτεργατών του: της Κουτσωχέρως και του Κουτσαργύρη. Ψυχική δύναμη που μπορεί να οδηγήσει σε ιστορικές τομές.Πηγή: www.mixanitouxronou.gr
Γιατί χρειάζεται ένας αγρότης μια δορυφορική εταιρεία;
Του Alex Knapp Εάν βρεθήκατε στο συνέδριο αγροτικής τεχνολογίας του Forbes τον περασμένο μήνα, θα είδατε πολλές εταιρείες που πουλούσαν διάφορες τεχνολογίες για αγρότες. Υπήρχαν αυτές που παρουσίαζαν αρδευτικά συστήματα, μεθόδους καταπολέμησης των ζιζανίων, δορυφορικά συστήματα, εφαρμογές μισθοδοσίας και άλλα… Μισό λεπτό, ας επιστρέψουμε πίσω. Εταιρεία δορυφορικών συστημάτων; Σε τι θα ενδιέφερε έναν αγρότη; “Δουλεύουμε με μια μεγάλη γκάμα ανθρώπων, από μεγάλους καλλιεργητές έως αυτούς που συμβουλεύουν τους αγρότες σχετικά με το τι σπόρους να επιλέξουν”, αναφέρει ο Ryan Schact της Planet, μιας startup από το Σαν Φρανσίσκο. Η Planet παρέχει φωτογραφίες της Γης, καθώς έχει σε τροχιά περισσότερους από 100 δορυφόρους. Κάποιοι από αυτούς δεν είναι μεγαλύτεροι από ένα μπουκάλι κρασιού. Άλλοι είναι μεγαλύτερου μεγέθους και ανήκουν στην Terra Bella της Google η οποία πρόσφατα εξαγόρασε την Planet, καθώς και στην εταιρεία δορυφορικών απεικονίσεων BlackBridge. Έχοντας τη δυνατότητα να παρέχει μια μεγάλη γκάμα δορυφορικών εικόνων, η Planet μπορεί να προσφέρει στους αγρότες μια μεγάλη ποικιλία πληροφοριών. “Τους βοηθάμε να εκμεταλλεύονται με πιο αποτελεσματικό τρόπο τις πηγές τους”, αναφέρει ο Schact. “Αυτό μπορεί να είναι από τη λίπανση των χωραφιών έως την ανακάλυψη ενός προβλήματος χωρίς να χρειάζεται η μετάβαση κάποιου στον αγρό για επιθεώρηση. Και αυτό δίνει στους αγρότες νέες δυνατότητες για τις εργασίες τους”. Ένα άλλο πλεονέκτημα των δορυφορικών εικόνων, είναι ότι καθιστούν ευκολότερο για τους αγρότες την παρακολούθηση των αλλαγών του περιβάλλοντός τους. Η Planet ισχυρίζεται ότι έχει την ικανότητα να τους παρέχει εικόνες σε ημερήσια βάση- που να απεικονίζουν σημεία της επιλογής των πελατών της- έτσι ώστε να είναι εύκολη η παρακολούθηση των όποιων αλλαγών στο έδαφος. “Το να έχει κάποιος την ικανότητα να βλέπει τις αλλαγές που συντελούνται στους αγρούς του, τον βοηθά να λαμβάνει καλύτερες αποφάσεις, τόσο για τις καλλιέργειες του, όσο και για την διαχείριση τους και την ελαχιστοποίηση των ρίσκων”, αναφέρει ο Schact. “Σου παρέχονται κρίσιμα στοιχεία, που βοηθούν στην καλύτερη αντίληψη του συνολικού σου έργου”, συνεχίζει. “Έχοντας επίγνωση της συνολικότερης κατάστασης, είτε για ένα χωράφι ή σε μεγαλύτερη κλίμακα, μπορείς να γνωρίζεις τι να καλλιεργήσεις και σε τι ποσότητα”, συμπληρώνει ο Schact. πηγή:capital.gr από forbes
Κέρδος online 23/7/2017 0
Κέρδος online 23/7/2017 0
O κ. Νικόλαος Φαρμάκης γεννήθηκε το 1929. Την ίδια ημέρα που αντίκριζε τον κόσμο, οι ΗΠΑ συγκλονίζονταν από τον σφοδρό σεισμό του οικονομικού κραχ. Γόνος μεγάλης οικογένειας των Αθηνών, μεγάλωσε στα γόνατα του στρατηγού Γεωργίου Κονδύλη. Στα 14 χρόνια του, την περίοδο της Κατοχής, εντάχθηκε στην οργάνωση Χ του Γεωργίου Γρίβα. Εγινε ο αγγελιαφόρος της οργάνωσης. Εζησε τη φρίκη των Δεκεμβριανών και τον όλεθρο της ανθρωποσφαγής που προκάλεσε η κομμουνιστική ανταρσία. Εδρασε μαζί με τους πρωταγωνιστές του ελληνικού δράματος. Είδε τα ισχυρά σημεία του χαρακτήρα τους και τις αδυναμίες τους. Παρακολούθησε τις πολιτικές, οικονομικές και κοινωνικές εξελίξεις του παρελθόντος αιώνα και σε πολλές διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο. Είναι ένας γοητευτικός συνομιλητής. Εχει το χάρισμα να αφηγείται με θουκυδίδεια ακρίβεια και λιτότητα τις απόψεις του και να διατυπώνει σκληρά, απροσχημάτιστα τις θέσεις του – χωρίς όμως να προσβάλλει όποιον τις ακούει και διαφωνεί. Η εξιστόρηση των εμπειριών του δεν είναι δυνατόν να χωρέσει στον χώρο μιας εφημερίδας. Θα χρειάζονταν εκατοντάδες σελίδες για να μοιραστεί με το κοινό τις εμπειρίες του από την καταιγίδα του 20ού αιώνα και τις προτάσεις του για τις ημέρες που έρχονται. Η συνέντευξη που παραχώρησε στην «κυριακάτικη δημοκρατία» αποτελεί μια δωρεά αλήθειας -όπως τουλάχιστον την αντιλαμβάνεται ο μαχητής της οργάνωσης Χ-, σε μια εποχή που κυβερνούν τα ψεύδη και τα προσχήματα. Ποια ήταν η συγκυρία, το περιστατικό που μπορείτε να πείτε ότι άλλαξε για πάντα τη ζωή σας;Το 1943 ήμουν 14 ετών. Προς το τέλος του έτους είχα χτυπήσει μία καθηγήτρια που μας δίδασκε ιταλικά. Τότε, σε ορισμένα σχολεία δίδασκαν ιταλικά και γερμανικά. Επειδή δεν ήξερα το μάθημα, η δασκάλα σήκωσε τον χάρακα και με χτύπησε. Τη χτύπησα κι εγώ με τον χάρακα. Με πήγαν στην καραμπινιερία. Με έδειραν αλύπητα. Με ζωστήρες. Αν δεν ήταν ο Δημήτρης Ράλλης, ο γιος του Γιάννη -του τότε πρωθυπουργού-, τα πράγματα θα ήταν χειρότερα. Ευτυχώς, η μητέρα μου ήταν φίλη με τη γυναίκα του. Εμαθε η μάνα μου τι έγινε, του τηλεφώνησε κι αυτός ήρθε στην καραμπινιερία, στην οδό Αμερικής. Με πήρε από εκεί, με τράβηξε κυριολεκτικά. Σέρνοντας με έβαλε στο αυτοκίνητο. Δεν θα ξεχάσω, όμως, ποτέ μια κοπέλα. Μαυριδερή, με φουσκωμένα μάγουλα. Ελεγε χαιρέκακα στα ελληνικά «καλά του κάνανε του παλιόπαιδου που χτύπησε την Ιταλίδα». Μάθατε ποια ήταν αυτή;Δυστυχώς, ναι. Εμαθα. Τότε, στην Πανεπιστημίου υπήρχε το κατάστημα «Αγροτικόν». Τώρα είναι η «Αγροτική Γωνιά», ένα μπακάλικο. Μια φορά τον μήνα κάναμε τις αγορές μας από εκεί κι ένας υπάλληλος μας τα έφερνε στο σπίτι. Οταν έγινα καλά και μπόρεσα ξανά να περπατήσω (μια και από το ξύλο που είχα φάει από τους Ιταλούς αυτό για ένα διάστημα ήταν αδύνατον) πήγα στο «Αγροτικόν». Είχα μάθει ότι αυτός ο καταστηματάρχης ήταν ο προμηθευτής της καραμπινιερίας. Από εκείνον ενημερώθηκα ότι η μαυριδερή Ελληνίδα με τα φουσκωμένα μάγουλα ήταν η ερωμένη του Ιταλού φρουράρχου. Στη Μαρία Κάλλας αναφέρομαι! Η Μαρία Κάλλας ήταν η ερωμένη του Ιταλού φρουράρχου και επέχαιρε για τον ξυλοδαρμό σας;Ναι. Εφυγε από την Ελλάδα μαζί με τον Ιταλό φρούραρχο! Πρώτη φορά το αποκαλύπτω αυτό δημόσια. Αυτή η εμπειρία μου είχε κάνει μεγάλη εντύπωση, γι’ αυτό την αναφέρω. Πώς φτάσατε στην οργάνωση Χ;Το 1939, ο πατέρας μου μου είχε χαρίσει ένα ποδήλατο. Το είχε φέρει από την Αγγλία. Είχε φανάρια, ταχύτητες, δύο ρεζέρβες, εξαιρετικό ποδήλατο για την εποχή. Με αυτό το ποδήλατο, επειδή με είχε αποβάλει ο υπουργός Παιδείας, ο Λούβαρης, για ένα σχολικό έτος (λόγω της υποθέσεως αυτής), πήγαινα στον Βασιλικό Κήπο. Επαιρνα και τα βιβλία μου μαζί. Για την αποβολή δεν είχα πει τίποτα στη μητέρα μου. Εκεί έβλεπα τρεις νέους -από 18 έως 20 ετών- που παρακολουθούσαν τις κινήσεις μου. Στην τέταρτη επίσκεψή μου στον Βασιλικό Κήπο, έρχεται ένας από αυτούς και μου είπε «θέλεις να επιστρέψει ο βασιλεύς Γεώργιος Β΄ στην Ελλάδα;» Του απάντησα «βεβαίως! Εγώ ήμουν στην ΕΟΝ, σκαπανεύς! Εχω ορκιστεί στον βασιλέα. Είναι δυνατόν να μη θέλω;». Αυτός ο νέος λεγόταν Ηλίας Ρογκάκος, εύελπις. Σημειωτέον, η Χ είχε 30-35 ευέλπιδες. Σημαντικότατος αριθμός για την εποχή κι αυτή ήταν η αιτία του τσακωμού τής Χ με τον Ράλλη. Η οργάνωση δεν… έδινε τους ευέλπιδες στον Ράλλη για να τους βάλει στα Τάγματα Ασφαλείας. Με πήγε στο Θησείο, στον λοχαγό Ομηρο Παπαδόπουλο. Εκείνος μου είπε ότι θα γινόμουν αγγελιαφόρος, μια και είχα το ποδήλατο. Βασικός στόχος της Χ ήταν να αποκτήσουμε τέτοια δύναμη ώστε να εμποδίσουμε το ΕΑΜ να καταλάβει την Αρχή μετά την αποχώρηση των Γερμανών. Παρεμπιπτόντως, τώρα βλέπω ότι ο Τσίπρας αντιγράφει μερικά πράγματα που είχα διαβάσει στο καταστατικό του ΕΑΜ. Με εξεπαίδευσαν οι χίτες και τον Φεβρουάριο προήχθην σε στρατιώτη της Χ. «Ουδέποτε δολοφονήθηκε μέσα στην Αθήνα Γερμανός στρατιώτης από τους αντάρτες» Συνεργαζόταν η Χ με τους Γερμανούς;Εξ όσων γνωρίζω, και γνωρίζω πάρα πολλά, ουδέποτε είχαμε σχέση με τους Γερμανούς. Υφίστατο μια μικρή επαφή με τα Τάγματα Ασφαλείας. Οι Γερμανοί δεν ησχολούντο το ’44 με τα δικά μας, παρά μόνο με κάποια τετράγωνα μέσα στην Αθήνα, παρόλο που η Αριστερά δεν τους απείλησε ποτέ στα σοβαρά μέσα στην πρωτεύουσα. Ουδέποτε δολοφονήθηκε από αντάρτες Γερμανός στην Αθήνα. Μόνο στα χωριά γινόταν αυτό. Ο κόσμος επίσης πρέπει να ξέρει ότι από το λεγόμενο «κάστρο της Καισαριανής» περνούσαν αυτοί που τους πήγαιναν στο σκοπευτήριο για εκτέλεση. Ουδέποτε ενοχλήθηκε στο… κομμουνιστικό κάστρο της Καισαριανής γερμανικό άγημα που πήγαινε Ελληνες να τους εκτελέσουν. Ούτε όταν πήγαιναν τους καταδικασθέντες ούτε όταν επέστρεφαν από τις εκτελέσεις! Κι όμως, η εικόνα που έχει μερίδα του κοινού είναι ότι η αντίσταση του ΚΚΕ προς τους Γερμανούς ήταν σφοδρή σε ολόκληρη την κατεχόμενη επικράτεια.Αυτή η εικόνα είναι παραπλανητική. Σε μια τηλεοπτική εκπομπή όπου μιλούσα, παρενέβη ο Μανώλης Γλέζος και με ρώτησε τι είδους αντίσταση έκανε η Χ εναντίον των Γερμανών. Του απήντησα ότι η Χ δεν συστάθηκε για να κάνει αντίσταση εναντίον των Γερμανών, αλλά για να προσπαθήσει να κρατήσει την Ελλάδα ελεύθερη, όταν θα έφευγαν οι Γερμανοί, για την επιστροφή της νομίμου κυβερνήσεως του βασιλέως, που βρισκόταν στο Κάιρο. Εγώ βέβαια του επέστρεψα την ερώτηση και του είπα: «Εσείς, κ. Γλέζο, που κάνατε αντίσταση, πώς εξηγείτε ότι σκοτώσατε χιλιάδες Ελληνες έναντι δεκάδων Γερμανών;» Δεν έλαβα απάντηση! «Τα Δεκεμβριανά (όπως τα έζησα από μέσα) είναι δημιούργημα του ΚΚΕ» Τι θυμάστε από το ξέσπασμα των Δεκεμβριανών το 1944;Ο Γρίβας τον Ιούλιο και τον Αύγουστο του 1944 έκανε μια περιμετρική ζώνη. Δημιούργησε ένα φυλάκιο στη Σόλωνος 142 (στο τέλος της οδού), όπου βρισκόμουν εγώ. Φυλάγαμε μαζί με τον ΕΔΕΣ. Σόλωνος 92 και Χαρ. Τρικούπη ήταν το δεύτερο. Το τρίτο απέναντι από τη Νομική. Ενα υπήρχε στην πλατεία Λυκαβηττού, ένα στην Κανάρη, ένα μαζί με τους χωροφύλακες στα παλαιά ανάκτορα, ένα στο Ζάππειο και ένα στο Θησείο. Αυτά χρησίμευαν για να προστατευθεί το κέντρο από τους κομμουνιστές. Ο Γρίβας μάς έπαιρνε ανά ομάδα και μας έλεγε: «Θα φύγετε από το σπίτι σας. Θα αφήσετε ένα σημείωμα ότι πάτε να πολεμήσετε για την Ελλάδα. Δεν θα πείτε πού πάτε και τι κάνετε σε κανέναν. Αλλά να ξέρετε ότι πρέπει να κρατήσετε πέντε ημέρες, διότι οι Αγγλοι θα έρθουν οπωσδήποτε, αλλά όχι πριν περάσουν πέντε ημέρες. Στην αρχή οι Αγγλοι ήταν ελάχιστοι εδώ. Δεν προλάβαιναν να έρθουν πριν από την παρέλευση των ημερών που μας ανέφερε ο Γρίβας. Μπήκαμε εμείς στα φυλάκια τον Σεπτέμβριο. Στις 3 Δεκεμβρίου έγινε η διαδήλωση. Πώς ξεκίνησε η ταραχή;Στο ποδήλατό μου κάποιος της Χ είχε φτιάξει μια μεγάλη σχάρα, όπου έμπαιναν κιβώτια με πυρομαχικά. Εγώ πήγα κοντά στον Ευαγγελισμό, στον Νίκο Καμβύση, που ήταν φίλος μου και ομαδάρχης τού εκεί φυλακίου. Του έδωσα τα πυρομαχικά, συζητήσαμε λίγο. Προσπάθησα να επιστρέψω, από τη Βασιλίσσης Σοφίας. Ηταν αδύνατον. Είχε κατέβει ένας μεγάλος όγκος ΕΑΜιτών, οι οποίοι χτύπησαν το σπίτι του τότε πρωθυπουργού Γεωργίου Παπανδρέου. Τους αντεπιτέθηκε η φρουρά. Οταν περνούσα από εκεί άκουσα την έκρηξη χειροβομβίδας. Η φρουρά βρισκόταν μέσα στην οικία του Παπανδρέου. Εξω βρίσκονταν μόνο δύο και οι ΕΑΜίτες νόμιζαν ότι το σπίτι ήταν σχετικά αφύλακτο. Γι’ αυτό επιτέθηκαν με σκοπό να σκοτώσουν τον πρωθυπουργό. Εσπασαν την πόρτα, δέχθηκαν πυρά και υποχώρησαν. Η Αστυνομία χτύπησε απρόκλητα τη συγκέντρωση του ΕΑΜ;Οχι. Σ’ αυτό είμαι απόλυτος. Τα Δεκεμβριανά είναι έργο του ΚΚΕ. Αλλά για να σας τα εξηγήσω πρέπει να παραθέσω μερικές λεπτομέρειες. Για να επιστρέψω στο πόστο μου έκανα κύκλο. Πέρασα από Ρηγίλλης, Βασιλικό Κήπο και παλιά ανάκτορα. Εμείς είχαμε μία ταυτότητα από τον στρατιωτικό διοικητή (Σπηλιωτόπουλος λεγόταν). Η ταυτότητα έγραφε ότι βρισκόμαστε υπό τας διαταγάς του. Την έδειξα στη φρουρά. Με πήγανε στον διοικητή, που είχε τον βαθμό του μοιράρχου. Με διέταξε να ανέβω στον πρώτο όροφο και να πάω στο τελευταίο παράθυρο δεξιά. Πήγα εκεί. Δίπλα μου ήταν ένας χωροφύλακας, ο οποίος είχε έρθει από την Καλαμάτα και μου αφηγείτο τις σφαγές που είχαν κάνει οι κομμουνιστές στην Καλαμάτα. Εγώ ήξερα εξ όψεως τον Εβερτ. Φορούσε μαύρα γυαλιά με χαρακτηριστικό σκελετό και είχε μουστάκι. Γνώριζα και το αυτοκίνητό του, μια Μπιούικ. Ηταν σταθμευμένο κάτω από την Αστυνομική Διεύθυνση, που βρισκόταν εκεί που είναι σήμερα το παράρτημα του υπουργείου Εξωτερικών – Πανεπιστημίου και Βασιλίσσης Σοφίας, δίπλα στην αιγυπτιακή πρεσβεία. Στο μπαλκόνι βρισκόταν ο Εβερτ μαζί με δύο αξιωματικούς. Και οι τρεις ήταν ασκεπείς. Η ώρα ήταν περίπου 10 το πρωί. Ακόμα δεν είχε συγκεντρωθεί το πλήθος. Περί τις 10.30, ξαφνικά, από τη Φιλελλήνων, την Ερμού, τη Μητροπόλεως και από τη Σταδίου ήρθε κόσμος πολύς. Θα πρέπει να ήταν 200.000. Ο χωροφύλακας που ανέφερα προηγουμένως μου είπε: «Κοίτα εκεί τι γίνεται!». Εστρεψα το βλέμμα και είδα ένα πόδι που φορούσε μπότα αστυφύλακα στον αέρα! Ανθρώπινο πόδι! Υστερα ένα χέρι. Μετά το άλλο χέρι. Τα πετούσαν στον αέρα! Τι είχε συμβεί;Οι κομμουνιστές είχαν διαμελίσει έναν αστυφύλακα και πετούσαν δεξιά – αριστερά τα κομμάτια του! Τον έσκισαν, κυριολεκτικά. Ο χωροφύλακας τότε μου είπε: «Σε λίγο αυτό θα συμβεί και με εμάς». Ακολούθως, ένας αγγελιαφόρος του διοικητή ήρθε με εντολή: «Κανείς δεν θα ανοίξει πυρ, παρά μόνο αν πατήσουν τον Αγνωστο Στρατιώτη. Αν γίνει αυτό, τότε πυρ κατά βούλησιν». Οι περισσότεροι ήταν άοπλοι μεν, αλλά να ξέρετε ότι υπήρχε και οπλισμένος πυρήνας. Οι ΕΑΜίτες είχαν φτάσει στις ράγες του τραμ λίγο πριν από το άγαλμα του Αγνώστου Στρατιώτου. Ο χωροφύλακας μου είπε «Ετοιμάσου!». Είχα ένα αυτόματο κι ένα πιστόλι. Παρακολουθούσα τον Εβερτ. Ξαφνικά, εκείνος έβγαλε -κατά το αγγλικό σύστημα- ένα μαντίλι από το μανίκι του (οι Αγγλοι αξιωματικοί έχουν ένα καθαρό μαντίλι στο μανίκι). Μόλις το έβγαλε, το κούνησε δεξιά – αριστερά. Από το πουθενά εμφανίστηκαν 50-60 υπαρχιφύλακες και υπαστυνόμοι. Οι αναγνώστες σας πρέπει να μάθουν ότι η Αστυνομία είχε διαβρωθεί από το ΕΑΜ. Τα περισσότερα αστυνομικά τμήματα άνοιξαν από μέσα και μπήκαν να τα καταλάβουν οι αριστεροί. Τότε υπήρχαν η Ειδική Ασφάλεια, η Γενική Ασφάλεια, οι Μπουραντάδες και αυτή η ομάδα των 50-60 αστυφυλάκων. Αυτοί, λοιπόν, παρατάχθηκαν μπροστά από το πεζοδρόμιο του Αγνώστου Στρατιώτου. Με την εμφάνιση της ομάδας των αστυφυλάκων, το πλήθος, για μια στιγμή, σταμάτησε. Δεν μιλούσε κανείς. Απόλυτος σιγή. Επειτα από ένα λεπτό ξεκίνησαν να ορμήσουν. Εφοδος κανονική! Τότε άρχισε το πυρ. Η διάρκεια του πυρός ήταν περί τα δύο – τρία λεπτά. Βέβαια, όταν χτυπάς ένα πλήθος, περισσότερο τραυματίζεις παρά σκοτώνεις. Οταν έπαυσε το πυρ, εκείνοι σήκωσαν τους τραυματίες τους. Ξανά παύση των επιθετικών ενεργειών. Αλλά μόλις πέρασαν δύο – τρία λεπτά ξανάκαναν ντου! Οι αστυνομικοί ξανάνοιξαν πυρ. Αυτό το μακελειό κράτησε περισσότερο. Περίπου πέντε λεπτά. Το εκπληκτικό από τη δεύτερη εμπλοκή ήταν ότι, αμέσως μετά τους πυροβολισμούς, το γιγαντιαίο πλήθος εξαφανίστηκε! Σε 15 λεπτά άδειασε όλο το Σύνταγμα. Πίσω έμειναν τα «κατοχικά παπούτσια». Χιλιάδες παπούτσια, τα έχασαν οι πανικόβλητοι ΕΑΜίτες, που έτρεξαν για να σωθούν. Εκείνη την ώρα εμφανίστηκε ένα αγγλικό άρμα μάχης. Σταμάτησε μπροστά από τη «Μεγάλη Βρεταννία». Να μη λησμονούμε ότι στο ξενοδοχείο αυτό βρίσκονταν ο Σκόμπι, ο Ποπόφ και άλλοι επιφανείς. Ηταν έκπληκτοι και οι Ρώσοι Η Μόσχα ήθελε τη σύγκρουση στην Ελλάδα;Είμαι βέβαιος πως όχι. Ο Γιάννης Ιωαννίδης, ο τότε γενικός γραμματέας του ΚΚΕ, γράφει ότι ήταν άρρωστος και τον Σεπτέμβριο τον επισκέφθηκε ο Ποπόφ. Τον ρώτησε «πάτε να κάνετε κίνημα;». Ο Ιωαννίδης απάντησε «ναι». Ο Ποπόφ απόρησε. «Δεν ξέρετε ότι θα φτάσουν οι Αγγλοι; Θα πολεμήσετε και εναντίον των Αγγλων;». Και σ’ αυτό απάντησε «ναι» ο Ιωαννίδης. Τότε, όπως γράφει ο ίδιος ο τότε γ.γ. του ΚΚΕ, ο Ποπόφ έκανε έναν μορφασμό αποδοκιμασίας και σηκώθηκε και έφυγε χωρίς καν να αποχαιρετήσει τον Ελληνα… σύντροφο. Παναγιώτης Λιάκος
Κικέρων – Φιλοσοφία. Μια τέχνη που θεραπεύει την ψυχή.
Υπάρχει λοιπόν σίγουρα μια τέχνη που θεραπεύει την ψυχή, και αυτή είναι η φιλοσοφία.Όμως, δεν χρειάζεται να αναζητήσουμε τη βοήθειά της έξω από εμάς, όπως κάνουμε με τις σωματικές ασθένειες· θα πρέπει να βάλουμε τα δυνατά μας για να μπορέσουμε να γίνουμε εμείς οι ίδιοι γιατροί του εαυτού μας.Για τη φιλοσοφία, γενικότερα, είναι αλήθεια ότι στο έργο μου Ορτήνσιος έχω εξηγήσει, κατά τη γνώμη μου, ικανοποιητικά πόσο σοβαροί είναι οι λόγοι που μας επιβάλλουν να την ερευνήσουμε και να τη μελετήσουμε σε βάθος. Επιπρόσθετα, για τα πιο σπουδαία φιλοσοφικά ερωτήματα, έκτοτε δεν έχω πάψει σχεδόν ούτε στιγμή να συζητώ και να γράφω. Όμως, στα βιβλία αυτά που σου στέλνω περιέχονται αναλυτικά οι συζητήσεις που έκανα με τους φίλους μου στην έπαυλή μου στο Τούσκουλο.Όπως κατά τις δύο προηγούμενες ημέρες ασχοληθήκαμε με τον θάνατο και τον πόνο, έτσι και αυτό το τρίτο κατά σειρά βιβλίο προέκυψε από τις συζητήσεις της τρίτης ημέρας. Όταν, λοιπόν, κατέβηκα κατά το απογευματάκι στην Ακαδημία μου, ζήτησα να προτείνει κάποιος από τους παρόντες ένα θέμα για συζήτηση.Ιδού πώς εξελίχθηκε η ακροαματική διαδικασία:Α.: Κατά τη γνώμη μου, ο σοφός μπορεί να υποφέρει από θλίψη.Μ.: Δεν φαντάζομαι να εννοείς ότι μπορεί να υποφέρει και από τις υπόλοιπες ψυχικές διαταραχές, όπως, για παράδειγμα, τον φόβο, τη φιληδονία και την οργή; Διότι αυτά, σε γενικές γραμμές, ανήκουν στην κατηγορία των αισθημάτων τα οποία οι Έλληνες αποκαλούν πάθη. Θα μπορούσα, ξέρεις, να τα πω και «ασθένειες» -αυτή μάλιστα θα ήταν η κατά λέξη μετάφραση-, όμως κάτι τέτοιο δεν θα συμφωνούσε με τις γλωσσικές μας συνήθειες. Οι Έλληνες θεωρούν ότι αισθήματα όπως ο οίκτος, ο φθόνος, η υπέρμετρη χαρά ή ο ενθουσιασμός είναι ασθένειες, με την έννοια ότι αποτελούν ψυχικές εκδηλώσεις οι οποίες δεν υπόκεινται στον έλεγχο της λογικής. Εκτιμώ ότι θα ήταν ορθότερο να χρησιμοποιήσουμε για όλες αυτές τις ψυχικές συγκινήσεις τον όρο «διαταραχή» και όχι «ασθένεια» με την τρέχουσα έννοια της λέξης – παρεκτός και έχεις αντίθετη άποψη.A.: Όχι, συμφωνώ μαζί σου.Μ.: Πιστεύεις, λοιπόν, ότι ο σοφός άνθρωπος προσβάλλεται από αυτές τις διαταραχές;Α.: Και βέβαια το πιστεύω.Μ.: Ε, λοιπόν, αν η περιβόητη σοφία απέχει τόσο λίγο από την παραφροσύνη, όπως υποστηρίζεις, κακώς την έχουμε σε τόσο μεγάλη υπόληψη.Α.: Δηλαδή εσύ ισχυρίζεσαι ότι κάθε ψυχική διαταραχή αποτελεί ένδειξη παραφροσύνης;Μ.: Δεν το ισχυρίζομαι μόνο εγώ- από όσο έχω καταλάβει όλοι οι πρόγονοί μας το ίδιο πίστευαν -κάτι που προκαλεί συχνά τον θαυμασμό μου-, κι ας έζησαν πολλούς αιώνες πριν από τον Σωκράτη, ο οποίος θεμελίωσε τη σύγχρονη ηθική φιλοσοφία.Α.: Κι από πού, παρακαλώ, έβγαλες αυτό το συμπέρασμα;Μ.: Από τη διαπίστωση ότι ο όρος «παραφροσύνη» παραπέμπει σε ασθένεια του μυαλού [είναι, δηλαδή, μια νοσηρή κατάσταση των φρενών, στην οποία έχουν δώσει το όνομα «παραφροσύνη». Οι φιλόσοφοι, λοιπόν, αποκαλούν όλες τις ψυχικές διαταραχές «ασθένειες», και ισχυρίζονται ότι όλοι οι άφρονες πλήττονται από αυτές τις ασθένειες. Όμως, όποιος έχει κάποια αρρώστια δεν είναι υγιής, και οι ψυχές όλων των ανθρώπων που δεν διαθέτουν φρόνηση είναι άρρωστες. Άρα όλοι οι άφρονες είναι παράφρονες.] Και αυτό γιατί πίστευαν ότι η υγιής ψυχή δια-κρίνεται από ηρεμία και σταθερότητα, και χρησιμοποίησαν τον όρο «παραφροσύνη» για να περιγράψουν τη διανοητική κατάσταση η οποία χαρακτηρίζεται από την έλλειψη αυτών των δύο στοιχείων αφού, όπως συμβαίνει με το σώμα, έτσι και στην περίπτωση της ψυχής η διαταραχή δεν μπορεί να θεωρηθεί δείγμα υγείας.Εξίσου επιτυχείς θεωρώ και τους όρους «άνοια» και «παράνοια», οι οποίοι περιγράφουν την κατάσταση στην οποία βρίσκεται μια ψυχή ολότελα στερημένη από τα φώτα του πνεύματος. Επομένως, είναι κατανοητό ότι εκείνοι που επινόησαν αυτούς τους όρους για τις συγκεκριμένες ψυχικές καταστάσεις συμφωνούσαν με την άποψη την οποία πήραν οι Στωικοί από τον Σωκράτη για να την υιοθετήσουν στη συνέχεια και οι ίδιοι- ότι, δηλαδή, όλοι οι άνθρωποι που δεν διαθέτουν φρόνηση είναι «άρρωστοι». Διότι μια άρρωστη ψυχή —αφού, όπως έλεγα προηγουμένως, οι φιλόσοφοι αποκαλούν όλες αυτές τις διαταραχές «ασθένειες»- δεν είναι υγιέστερη από ένα άρρωστο σώμα. Άρα η φρόνηση είναι η υγεία της ψυχής και η έλλειψή της συνιστά νόσημα, παραφροσύνη και παράνοια. Οι λατινικοί όροι είναι πολύ πιο ακριβείς γι’ αυτά τα θέματα από ό,τι οι ελληνικοί, όπως συμβαίνει και σε πολλές άλλες περιπτώσεις. Αλλά η συζήτηση αυτή δεν είναι της παρούσης. Ας επιστρέψουμε στο θέμα μας.Άρα την ακριβή απάντηση στο ερώτημά μας θα μας τη δώσει η ίδια η σημασία της λέξης «σώφρων». Εφόσον είναι σαφές ότι αποκαλούμε «σώφρονες» τους ανθρώπους των οποίων το μυαλό δεν έχει βλαφθεί από κάποια νοσηρή διαταραχή, η λέξη «παράφρων» δεν μπορεί παρά να αναφέρεται σε όσους, αντιθέτως, πάσχουν από κάποια διαταραχή. Οπότε, τι καλύτερο από τη λατινική έκφραση «εκτός εαυτού» για να περιγράφουμε ανθρώπους που έχουν παραφρονήσει από ερωτικό πάθος ή οργή; (Αν και η οργή είναι κι αυτή μια μορφή λαγνείας, αφού ορίζεται ως «πόθος για εκδίκηση». ) Όταν λέμε ότι κάποιοι άνθρωποι είναι «εκτός εαυτού», εννοούμε ότι δεν ελέγχουν το μυαλό τους, στο οποίο η φύση ανέθεσε την ηγεμονία της ψυχής.Τώρα, όσο για την ετυμολογία της ελληνικής λέξης μανία, δεν είμαι σε θέση να σου την πω αυτή τη στιγμή: διότι και τη «μανία» εμείς την ορίζουμε ορθότερα από τους Έλληνες, αφού κάνουμε διάκριση μεταξύ μανίας και «αφροσύνης» – η οποία παραπέμπει και στην ανοησία, και, ως εκ τούτου, είναι γενικότερη έννοια. Οι Έλληνες προσπαθούν να τα ξεχωρίσουν αυτά τα δύο, αλλά αποτυγχάνουν παντελώς στην επιλογή του όρου: ό,τι λέμε εμείς «μανία» εκείνοι το λένε μελαγχολία. Ωσάν το μυαλό να επηρεάζεται μόνο από τη μέλαινα χολή και όχι, όπως συμβαίνει συχνά, από την οργή, τον φόβο, ή τον πόνο, τα οποία έχουν πολύ μεγαλύτερη δύναμη: σκέψου, για παράδειγμα, τα περιστατικά μανίας του Αθάμαντα, του Αλκμαίωνα, του Αίαντα ή του Ορέστη. Ο άνθρωπος που βρίσκεται σε παρόμοια κατάσταση απαγορεύεται, σύμφωνα με τη Δωδεκάδελτο, να διατηρήσει την κυριότητα της περιουσίας του, και το κείμενο δεν γράφει «αν είναι άφρων», αλλά «αν δεν έχει σώας τας φρένας». Διότι σκέφτηκαν πως η αφροσύνη, αν και υποδηλώνει έλλειψη πνευματικής σταθερότητας, άρα και υγείας, μπορεί, παρ’ όλα αυτά, να ανταποκριθεί μέχρις ενός σημείου στα καθήκοντα και τις υποχρεώσεις της καθημερινής ζωής· ενώ, αντιθέτως, θεώρησαν ότι η μανία συνιστά καθολική τύφλωση του πνεύματος.Και μολονότι η μανία μπορεί να φαίνεται χειρότερη από την αφροσύνη, οφείλουμε να σημειώσουμε ότι από αυτή κινδυνεύει ο σοφός άνθρωπος, ενώ από την αφροσύνη όχι. Όμως, αυτό είναι άλλο θέμα: ας ξαναγυρίσουμε σε αυτά που λέγαμε πριν.Προηγουμένως είπες, αν δεν κάνω λάθος, ότι. κατά την άποψή σου ο σοφός μπορεί να υποφέρει, από θλίψη.Α.: Αυτό ακριβώς πιστεύω.Μ.: Είναι ανθρώπινο να σκέφτεσαι έτσι. Άλλωστε, δεν είμαστε φτιαγμένοι κι από πέτρα, η φύση έπλασε τρυφερές και μαλακές τις ψυχές μας, γι’ αυτό και τις αναστατώνει τόσο η καταιγίδα της θλίψης. Δεν είναι τυχαίο που ο Κράντωρ, ο οποίος κατείχε την πιο διακεκριμένη θέση στην Ακαδημία μας, έγραψε: «Δεν συμφωνώ καθόλου με εκείνους οι οποίοι εκθειάζουν την αναλγησία. Αυτό το συναίσθημα δεν μπορεί -ούτε και θα έπρεπε- να υπάρχει. Μακάρι να μην αρρωστήσω ποτέ μου· όμως, αν τύχει και μου συμβεί αυτό, εύχομαι να μπορώ να νιώθω όλα όσα ένιωθα και πριν, ακόμη κι αν πρόκειται να με χειρουργήσουν ή να με ακρωτηριάσουν. Διότι η απάθεια έχει πολύ υψηλό τίμημα: προϋποθέτει κτηνώδη ψυχή κι αναίσθητο σώμα». Προσοχή όμως μήπως αυτά τα λόγια χρησιμοποιηθούν ως επιχείρημα από εκείνους που επικροτούν τις αδυναμίες μας και κολακεύουν την ασθενή μας φύση – εμείς πρέπει να βρούμε το θάρρος όχι μόνο να κλαδέψουμε τους κλώνους της αθλιότητας, αλλά και να την ξεριζώσουμε τελείως από μέσα μας. Ωστόσο, ακόμη και τότε, όλο και κάτι θα μείνει- τόσο βαθιές είναι οι ρίζες της αφροσύνης. Τουλάχιστον, ας μείνει ό,τι είναι απολύτως απαραίτητο.Πάντως, αυτό βάλ’ το καλά στο μυαλό σου: η δυστυχία μας δεν πρόκειται να πάρει τέλος αν δεν θεραπευθεί πρώτα η ψυχή μας, κι αυτό μόνο με τη φιλοσοφία μπορούμε να το πετύχουμε. Αφού κάναμε λοιπόν την αρχή, ας αφεθούμε στα χέρια της για να μας θεραπεύσει. Θα γίνουμε σίγουρα καλά, αρκεί να το θέλουμε.***
Κικέρων -Το φάρμακο της λύπης. Τρίτη Τουσκουλανή διατριβή. μετάφραση: Όλγα Παπακώστα. Ωκεανίδα0 Μάρκος Τύλλιος Κικέρων (Marcus Tullius Cicero) γεννήθηκε στο Αρπίνο (80 χλμ. νοτιοανατολικά της Ρώμης), στις 3 Ιανουαρίου του 106 π.Χ. Η οικογένειά του ανήκε στην τάξη των ιππέων. Σπούδασε στη Ρώμη ρητορική, φιλοσοφία και νομικά δίπλα σε διακεκριμένους δασκάλους. Ξεκίνησε τη σταδιοδρομία του ως δικηγόρος το 81 π.Χ. και κατάφερε σχεδόν αμέσως να εδραιώσει τη φήμη του ως ρήτορας. Ταξίδεψε για μια διετία (79-77 π.Χ.) στην Ελλάδα και τη Μ. Ασία, ολοκληρώνοντας τις φιλοσοφικές και ρητορικές του σπουδές. Όταν επέστρεψε στη Ρώμη άρχισε τον cursus honorum του (= την άνοδό του στην ιεραρχία των ρωμαϊκών αξιωμάτων) ως homo novus (= «νέος άνθρωπος», όρος που χρησιμοποιούσαν οι Ρωμαίοι για όσους κατόρθωναν να επιβληθούν στην πολιτική σκηνή και να ανέλθουν κοινωνικά χωρίς να διαθέτουν αριστοκρατική καταγωγή). Σε ηλικία τριάντα ετών (76 π.Χ.) εξελέγη ταμίας (quaestor) στη Σικελία. Το 69 π.Χ. έγινε αγορανόμος (aedilis curulis) και το 66 π.Χ. δικαστής (praetor). Το 63 π.Χ. εξελέγη ύπατος και κατέστειλε τη συνωμοσία του Κατιλίνα. Αν και αρχικά χαιρετίστηκε ως pater patriae (= «πατέρας της πατρίδας»), το 58 π.Χ. εξορίστηκε από τους εχθρούς του, με το επιχείρημα ότι η εκτέλεση των οπαδών του Κατιλίνα ήταν νομικά επιλήψιμη. Μετά από δεκαεπτά μήνες (57 π.Χ.) επιστρέφει από τη Θεσσαλονίκη, όπου εξέτινε την ποινή του, στη Ρώμη. Έναν χρόνο προτού ξεσπάσει ο εμφύλιος πόλεμος υπηρέτησε ως ανθύπατος στην Κιλικία (5150 π.Χ.). Στη διαμάχη μεταξύ Καίσαρα και Πομπήιου, πήρε το μέρος του Πομπήιου. Αν και το 47 π.Χ. συμφιλιώθηκε με τον Καίσαρα, στο διάστημα της δικτατορίας του προτίμησε να αποσυρθεί από την πολιτική και να ασχοληθεί με τη φιλοσοφία και τη συγγραφή. Μετά τη δολοφονία του Καίσαρα επανήλθε στο προσκήνιο για να προσφέρει την υποστήριξή του στον Οκταβιανό και να αγωνιστεί εναντίον του Αντωνίου. Έγραψε 107 λόγους, θεωρητικά συγγράμματα για τη ρητορική τέχνη, φιλοσοφικές πραγματείες, 774 επιστολές, ποιήματα, ιστορικά έργα, ένα γεωγραφικό σύγγραμμα. Μιλούσε άπταιστα ελληνικά και ασχολήθηκε με μεταφράσεις. Παντρεύτηκε δύο φορές και απέκτησε δύο παιδιά από την πρώτη του σύζυγο, τον Μάρκο και την Τυλλία. Τον δολοφόνησαν άνθρωποι του Αντωνίου στις 7 Δεκεμβρίου του 43 π.Χ.Οι Τουσκουλανές ΔιατριβέςΤον Ιούλιο του 45 π.Χ., πέντε μήνες μετά τον θάνατο της Τυλλίας, ο Κικέρων άρχισε να γράφει τις Τουσκουλανές Διατριβές, μια φιλοσοφική πραγματεία με θέμα τις προϋποθέσεις της ευτυχίας. Το έργο αποτελείται από πέντε βιβλία. Το πρώτο αναφέρεται στον φόβο του θανάτου, το δεύτερο στον σωματικό πόνο, το τρίτο στο συναίσθημα της λύπης, το τέταρτο στα υπόλοιπα ψυχικά πάθη. Στο πέμπτο τίθεται το ερώτημα αν αρκεί η αρετή για να είναι κανείς ευτυχισμένος. (Ναι, αρκεί, μας πληροφορεί ο Κικέρων.) Πρόκειται για μια σειρά από φιλοσοφικές συζητήσεις που λαμβάνουν χώρα στην έπαυλη του Κικέρωνα στο Τούσκουλο.Αντικλείδι , http://antikleidi.com
R51 του 1953
Το κούρεμα του κριαριού
Η Τζόνι Μίτσελ στα Μάταλα
Για τέσσερις μήνες έζησε σε μια σπηλιά της Κρήτης και φεύγοντας έγραψε ένα από τα ωραιότερα τραγούδια της για ένα αγόρι.
H Tζόνι στην έρημο του Λας Βέγκας.
Σάββατο 22 Ιουλίου 2017
Ήταν αρχές του 1970. H Τζόνι Μίτσελ μόλις είχε χωρίσει από τον Γκράχαμ Νας (από τους Crosby, Stills, Nash & Young) και ήθελε να ξεφύγει για λίγο από την Αμερική, αλλά και την ξαφνική διασημότητα που της είχαν χαρίσει οι πολύ επιτυχημένες πρώτες της δισκογραφικές δουλειές. Βρήκε προσωρινό καταφύγιο στην χίπικη κοινότητα στα Μάταλα της Κρήτης, ανάμεσα σε ελεύθερα πνεύματα από όλο τον κόσμο που είχαν κάνει τις σπηλιές σπίτι τους.
Σήμερα, στα Μάταλα όλοι θυμούνται το πέρασμά της από εκεί και δεν υπάρχει ντοκιμαντέρ, δημοσίευμα ή δημόσια συζήτηση για τους χίπις σε αυτό το μικρό κομμάτι της νότιας Ευρώπης που να μην αναφέρει το όνομά της. Η Μίτσελ στο τραγούδι Carey απαθανάτισε όχι μόνο τη σχέση της με τον νεαρό Κάρι Ράντιτζ, αλλά και το σκηνικό που την φιλοξένησε. Η ταβέρνα Mermaid, ο ζεστός σιρόκος από την Αφρική και το φεγγάρι πάνω από τα Μάταλα τραγουδιούνται ακόμα σε όλον τον κόσμο.Τις συνθήκες που την έφεραν στην Ελλάδα διηγήθηκε η Καναδή τραγουδίστρια σε συνέντευξή της στη Wall Street Journal: «Όταν χωρίσαμε με τον Γκράχαμ ήμουν πραγματικά πάρα πολύ στεναχωρημένη. Πίστευα στη σχέση και ξαφνικά τελείωσε, οπότε ξαφνικά αμφισβητούσα τον ίδιο μου τον εαυτό. Επιπλέον, έχασα σχεδόν όλη την παρέα μου στο Λος Άντζελες, φίλους που έβλεπα καθημερινά και πήραν το μέρος του Γκράχαμ όταν τον χώρισα. Όλα αυτά ήταν πολύ δύσκολα».Η Μίτσελ έφυγε για την Ελλάδα μαζί με την φίλη της Πηνελόπη. Τις πρώτες ημέρες έμειναν στην Αθήνα. Η ίδια θεωρεί ότι δεν έμοιαζε με χίπι, «αλλά σίγουρα δεν έμοιαζα με Ελληνίδα. Τα ανοιχτόχρωμα μαλλιά μου ξεχώριζαν και την ημέρα τα μάζευα ψηλά, πολύ συντηρητικά, σαν δασκάλα». Παρόλα αυτά, στο δρόμο πολλοί, άνδρες κυρίως, της φώναζαν «Σίπι, σίπι, πήγαινε στα Μάταλα, εκεί είναι οι δικοί σου».
hippiecaves61.jpg
Μπιτ στις σπηλιές, 1968. [jonimitchell.com]
Λίγες ημέρες αργότερα, οι δύο φίλες αποφάσισαν να ακολουθήσουν τη συμβουλή και επιβιβάστηκαν σε ένα πλοίο. Το πρώτο τους βράδυ στην Κρήτη το πέρασαν σε ένα ξενοδοχείο στο Ηράκλειο. Την επόμενη, νοίκιασαν ένα Volkswagen βανάκι και με αυτό έκαναν τα 70 χιλιόμετρα μέχρι τα Μάταλα.Βρέθηκαν σε έναν οικισμό που δεν είχε σπίτια, μόνο δυο μανάβικα, έναν φούρνο, ένα παντοπωλείο που διέθετε και το μοναδικό τηλέφωνο του χωριού, δύο ταβέρνες και λιγοστά ενοικιαζόμενα δωμάτια. Σχεδόν όλοι οι χίπις που είχαν ταξιδέψει μέχρι εκεί, ζούσαν στις σπηλιές πάνω από την παραλία.
Οι λαξευμένες αυτές σπηλιές ήταν έργο των προϊστορικών κατοίκων του νησιού, ενώ κατά τη ρωμαϊκή περίοδο είχαν χρησιμοποιηθεί ως τάφοι. Οι πρώτοι σύγχρονοι που τις κατοίκισαν ήταν μπίτνικ ταξιδιώτες στα μέσα των ’60ς. Από το 1967, οι αλλοτινοί τάφοι έγιναν κρεβάτια και σπίτια για τους χίπις από όλο τον κόσμο που ήθελαν να ζήσουν όσο πιο κοντά στη φύση γίνεται, σε κυριολεκτικά πρωτόγονες συνθήκες. Πολλοί από αυτούς ήταν απόφοιτοι πανεπιστημίων, άλλοι πρώην στρατιώτες, κάποιοι λιποτάκτες του Βιετνάμ και κανείς δεν ήθελε να έχει πολλά πολλά με την καταναλωτική κοινωνία.Η Μίτσελ με την Πηνελόπη νοίκιασαν ένα πλινθόκτιστο καλυβάκι στον οικισμό. Σε ένα φόρουμ με πρωταγωνιστές της εποχής, κάποιος θυμάται την πρώτη επαφή της Μίτσελ με την κοινότητα των σπηλαίων. Στην αρχή, όταν την είδαν με το βανάκι και τα ωραία της ρούχα, σκέφτηκαν περιφρονητικά ότι επρόκειτο για κάποια πλούσια χίπι, κανείς δεν την αναγνώρισε. Η Τζόνι τους πλησίασε και έκατσε μαζί τους. Έβγαλε από την τσάντα της ένα μεγάλο μπουκάλι κρασί και ένα πιπάκι με χασίς. Προσέφερε και τα δύο στην παρέα και ρώτησε πώς μπορούσε κανείς να βρει μια σπηλιά στο λόφο. Αφού μοιράστηκε μαζί τους κι ένα πακέτο μπισκότα Οreo, έβγαλε από την τσάντα της ένα μικρό έγχορδο μουσικό όργανο μεταξύ άρπας και σαντουριού (dulcimer) και για είκοσι λεπτά τραγούδησε, αφήνοντας τους πάντες με το στόμα ανοιχτό καθώς συνειδητοποίησαν ποια ήταν. Η Μίτσελ μάζεψε τα πράγματά της και είπε πως θα πήγαινε στο ταβερνάκι για φαγητό. Το ίδιο βράδυ θα γνώριζε τον Κάρι.
life.jpg
Tο περιοδικό Life, στο τεύχος 19 Ιουλίου 1968, κάνει αφιέρωμα στα Μάταλα.
Η Τζόνι θυμάται ακριβώς πώς έγινε η θεαματική του είσοδος στη ζωή της: «Κοιτούσαμε με την Πηνελόπη τη θάλασσα, όταν ακούσαμε μια έκρηξη πίσω μας. Γύρισα και είδα έναν τύπο με κόκκινα γένια να πετάγεται από ένα καφενείο. Φορούσε λευκό τουρμπάνι, πουκάμισο Νεχρού και λευκό παντελόνι. Είπα στην Πηνελόπη, «τι είσοδος! Aυτόν πρέπει να τον γνωρίσω». Ήταν Αμερικάνος και δούλευε σε ένα από τα δύο μαγαζιά, το Δελφίνι. Πίστευε ότι ήταν μεγάλος σεφ και προφανώς είχε ένα ατύχημα με το υγραέριο. Eίχε τσουρουφλίσει τα χέρια του. Έτσι μπήκε ο Κάρι “Κάροτ” Ράντιτζ στη ζωή μου, με ένα μπαμ».Την επόμενη μέρα, η Μίτσελ και η Πηνελόπη πήγαν για ένα ποτό μαζί του. Στην παρέα τους βρίσκονταν χίπις και κάποιοι στρατιώτες, και κάποιος πρότεινε να πιουν ρακή. «Δεν ήμουν του ποτού. Ήπια τρία ποτήρια και το πρωί ξύπνησα στην σπηλιά του Κάρι. Τα τακούνια από τις μπότες μου είχαν σπάσει, προφανώς από τη νυχτερινή ανάβαση στα βράχια, την οποία δεν θυμόμουν καθόλου». Γύρισε στο σπιτάκι που είχε νοικιάσει με την Πηνελόπη και ανακάλυψε ότι η φίλη της το είχε σκάσει με έναν από τους στρατιώτες από το προηγούμενο βράδυ. Δεν την ξαναείδε για πολλά χρόνια.«Χωρίς την Πηνελόπη ήμουν μόνη, σε πολύ εύθραυστη συναισθηματική κατάσταση. Πονούσα ακόμα από τον χωρισμό και πια δεν είχα κανέναν να μιλήσω». Ο Κάρι δεν ήταν ο πιο εύκολος άνθρωπος στην κοινότητα, αλλά είχε έντονη προσωπικότητα, κάτι που άρεσε στη Μίτσελ. «Επιπλέον, ήμουν κάπως γνωστή και όπου πήγαινα με ακολουθούσαν χίπις. Προσκολλήθηκα στον Κάρι επειδή ήταν ατρόμητος και κρατούσε το πλήθος μακριά μου. Γρήγορα μετακόμισα μαζί του σε μια σπηλιά».Έγιναν αχώριστοι. Ήταν συνέχεια μαζί, έκαναν περιπάτους, κολυμπούσαν, μαγείρευαν, και καμιά φορά πήγαιναν με το βανάκι μέχρι το Ηράκλειο, όπου και τους απαθανάτισε την ημέρα του Πάσχα ένας πλανόδιος φωτογράφος σε ένα πάρκο.
Η ζωή χωρίς βασικές ανέσεις δεν ήταν εύκολη. Βότσαλα, ξερόχορτα και μια κουρελού που δανείστηκε η Τζόνι επιστρατεύθηκαν για να κάνουν τα αυτοσχέδια κρεβάτια τους πιο μαλακά. Αλλά στην πραγματικότητα δεν υπήρχε καμία άνεση. Όταν είχε μεγάλα κύματα που έσκαγαν στα βράχια, οι σπηλιές τραντάζονταν. Παρόλα αυτά, όλοι πήραν κιλά στα Μάταλα καθώς έτρωγαν πολύ καλά, κυρίως πολλές μηλόπιτες. Η Μίτσελ θυμάται τη γυναίκα που είχε το φούρνο από όπου αγόραζαν ψωμί, γιαούρτι και ρυζόγαλο. Μια μέρα που δεν ήθελαν να δώσουν χρήματα στο κατάστημα που είχε το μονοπώλιο του μοναδικού ψυγείου του οικισμού και νοίκιαζε τα ράφια του, με τον Κάρι περπάτησαν δέκα μίλια μέχρι το επόμενο κατάστημα. Στο Mermaid τα γλέντια ήταν σχεδόν καθημερινά. Περιλάμβαναν μουσική από ένα παλιό πικάπ που λειτουργούσε με μπαταρίες που αγοράζονταν με έρανο και σπάσιμο πιάτων.
Η Μίτσελ έγραψε το τραγούδι Carey ως δώρο για τα 24α γενέθλια του Κάρι, στις 19 Απριλίου 1970. «Δεν θυμάμαι την αντίδρασή του. Ήταν πάντα αφηρημένος και μερικές φορές σχεδόν αγενής, προσπαθώντας να με μειώσει ή να με τρομοκρατήσει. Νομίζω ότι εκείνη την εποχή ένιωθε πολύ ανώτερος από τις γυναίκες, και γι’ αυτό στους στίχους τον αναφέρω ως “mean old Daddy”. Όσο για το επιπλέον e στο όνομα είναι Cary, όχι Carey], ήταν δικό μου ορθογραφικό λάθος».Μετά από δύο μήνες με τον Κάρι επισκέφθηκαν την Αθήνα για να δουν μια παράσταση όπου συμμετείχαν χίπις από τα Μάταλα. Όμως είχε φτάσει η ώρα να χωρίσουν οι δρόμοι τους. Μετά από δύο μήνες, η Μίτσελ επιθυμούσε να ξαναβρεθεί στον πολιτισμό. «Τα μαλλιά μου είχαν γίνει σαν σχοινί από το θαλασσινό νερό, τα πόδια μου ήταν γεμάτα πίσσα και είχα παντού τσιμπήματα από ψύλλους. Επιπλέον, συνειδητοποίησα ότι ακόμα δεν είχα ξεπεράσει τον Γκράχαμ».Ο Κάρι επέστρεψε θλιμμένος στην Κρήτη. «Με είχε προειδοποιήσει πολλές φορές ότι μια μέρα θα έφευγε, το είχε κάνει σαφές. Πριν ήταν μια κομψή γυναίκα του Λόρελ Κάνιον και τα Μάταλα ήταν έτη φωτός μακριά από τον κόσμο της. Η ζωή στα Μάταλα ήταν απλή και πρωτόγονη και τελικά ήθελε να γυρίσει στο σπίτι και την καριέρα της. Μου άρεσε πολύ η Τζόνι και δεν μου άρεσε που έχασα τη συντροφιά της. Όμως όταν ταξιδεύεις στον κόσμο, ξέρεις ότι οι φιλίες που κάνεις είναι βραχύβιες».Η Μίτσελ μετά την Ελλάδα πήγε στο Παρίσι, όπου έγραψε το California, το οποίο επίσης αναφέρεται επίσης στον Κάρι. Λίγο αργότερα, οι αρχές «εισέβαλαν» στα Μάταλα και εκκένωσαν τις σπηλιές, σηματοδοτώντας το τέλος μιας εποχής που σήμερα μοιάζει μάλλον ουτοπική. Ο Κάρι επέστρεψε τον Ιούλιο στις ΗΠΑ και σήμερα εργάζεται ως επενδυτικός σύμβουλος για διάφορες ΜΚΟ, αλλά η αθανασία που του έδωσε η Μίτσελ με το μοναδικό της τραγούδι, τον θέλει πάντα έναν 24χρονο ταραξία κάτω από φεγγάρι στις σπηλιές της Κρήτης.Το ντοκιμαντέρ Hippie-Hippie Matala! Matala! (2013) σκηνοθέτησε ο Γιώργος Βαρελάς πάνω σε σενάριο και έρευνα της Μαρίας Π. Κουφοπούλου.
Εργάζεται στα περιοδικά από το 1994 και σε ψηφιακά μέσα, websites και applications, τα τελευταία χρόνια. Μεταξύ άλλων έχει υπογράψει άρθρα στο Nitro, Marie Claire και Cosmopolitan, στο οποίο υπήρξε διευθύντρια σύνταξης.
Ραγδαία επιδείνωση της βιωσιμότητας του χρέους από τις αρχές του 2015
– Η Έκθεση του Δ.Ν.Τ καταγράφει τη ραγδαία επιδείνωση της βιωσιμότητας του χρέους από τις αρχές του 2015 και επιβεβαιώνει το τεράστιο κόστος που συσσώρευσε στη χώρα η ανερμάτιστη Κυβέρνηση . Κόστος που θα “κουβαλάει” στις πλάτες της η ελληνική κοινωνία για πολλά χρόνια.
– Στην έκθεση που συντάχθηκε τον Ιούνιο του 2014, το Δ.Ν.Τ. εκτιμούσε ότι το δημόσιο χρέος θα διαμορφωνόταν κοντά στο 60% του Α.Ε.Π. το 2060, ενώ οι χρηματοδοτικές ανάγκες κοντά στο 13% του Α.Ε.Π. Μάλιστα, υποστήριζε ότι το χρέος έχει μπει σε “μονοπάτι βιωσιμότητας”.
– Στη σημερινή Έκθεση, το Δ.Ν.Τ. εκτιμά ότι το δημόσιο χρέος θα εκτοξευθεί στο 195% του Α.Ε.Π. το 2060, ενώ οι χρηματοδοτικές ανάγκες στο 45% του Α.Ε.Π.! Και χαρακτηρίζει το χρέος ως “εξαιρετικά μη βιώσιμο”.
– Βασικός παράγοντας της επιβάρυνσης της βιωσιμότητας του δημοσίου χρέους είναι η συρρίκνωση του ρυθμού μεγέθυνσης της ελληνικής οικονομίας.
– Συγκεκριμένα, ο μεσο-μακροπρόθεσμος ρυθμός αύξησης του Α.Ε.Π. προβλέπονταν, τον Ιούνιο του 2014, στο 1,9%, και σήμερα έχει πέσει στο 1%.
– Η επίτευξη, όμως, υψηλών πρωτογενών πλεονασμάτων, που έχει αποδεχθεί ήδη η Κυβέρνηση, με χαμηλούς ρυθμούς οικονομικής μεγέθυνσης, εγκλωβίζει τη χώρα σε διαρκή λιτότητα, με υψηλούς φόρους και εισφορές, όπως κάθε μέρα βιώνουν οι πολίτες.
Εργασία σαββατιάτικη !!
