Αποφάσισαν να χτίσουν ένα κάστρο μόνο με πρωτόγονα μέσα. 20 χρόνια αργότερα, το αποτέλεσμα ξεπερνά ΚΑΘΕ φαντασία!
Αν σας συναρπάζει ο Μεσαίωνας, δεν χρειάζεστε μηχανή του χρόνου για να επισκεφτείτε αυτή την περίοδο. To κάστρο Guedelon στην Γαλλία είναι ένα μοναδικό πρότζεκτ όπου εθελοντές και ερευνητές κατασκεύασαν ένα αυθεντικό κάστρο του 13ου αιώνα, χρησιμοποιώντας μόνο τεχνικές και υλικά που ήταν διαθέσιμα εκείνη την περίοδο.
H Michel Guyot και η Maryline Martin ξεκίνησαν το πρότζεκ το 1997 και πλέον πλησιάζει στο τέλος. Έχει δημιουργήσει 55 θέσεις εργασίας και το επισκέπτονται πάνω από 300.000 επισκέπτες κάθε χρόνο.
Υπάρχει ακόμη και μία ακριβής χρονικά ιστορία σχετικά με το πρότζεκτ που οδηγεί τον σχεδιασμό και την κατασκευή. Στα χρονικά του Guedelon, τα έργα ξεκίνησαν το 1228. Κάθε χρόνος που περνά είναι ένας χρόνος ιστορικά, άρα τώρα είμαστε στο 1248. «Ο κανόνας είναι ότι μόνο ό,τι γνωρίζουμε από έγγραφα ότι υπήρχε εκείνη την εποχή επιτρέπεται», είπε η Sarah Preston, η Αγγλίδα ξεναγός.
«Το παράξενο είναι ότι, παρ’όλο που ξέραμε ότι είμαστε ακριβείς, το κάστρο δεν είχε ψυχή για κάποιο λόγο. Έτσι, εφηύραμε έναν χαρακτήρα – τον ιδιοκτήτη – ο οποίος είχε προτιμήσεις και αντιπάθειες, ήθελε το ένα και όχι το άλλο.»
O Seigneur Guilbert είναι φεουδάρχης μεσαίας τάξης, ο οποίος κέρδισε το δικαίωμα να χτίσει το κάστρο του, επειδή πήρε το μέρος του στέμματος κατά την διάρκεια της επανάστασης του 1226.
«Σε κάποια φάση συνειδητοποιήσαμε ότι οι λιθοδόμοι έκοβαν τις πέτρες για τους πύργους πολύ τέλεια, κάτι που δεν ήταν σωστό. Αυτό θα σήμαινε ότι είχε πολλά χρήματα και έναν μικρό στρατό, το οποίο δεν ίσχυε.» Το κάστρο αναμένεται να ολοκληρωθεί το 1253 – ή το 2023.
Στην Γαλλία χτίζεται ένα κάστρο του 13ου αιώνα μόνο με μεσαιωνικές τεχνικές και υλικά.
Η Michel Guyrot και η Maryline Martin ξεκίνησαν το πρότζεκ το 1997 και αναμένεται να το ολοκληρώσουν το 2023.
Εδώ οι λιθοδόμοι δουλεύουν με τα τούβλα και τα θεμέλια.
Οι εργάτες μεταφέρουν τις πέτρες με καρότσια.
1972
Η ιστορία των αρχαίων Ελλήνων είναι γεμάτη διδάγματα που έχουν απήχηση ακόμη και στην σημερινή εποχή. Η σοφία τους είναι διαχρονική που την μελετήσουμε και καταφέρουμε να την κατανοήσουμε θα μπορέσουμε να ξεκλειδώσουμε πολλά από τα μυστήρια που μας ταλαιπωρούν μέχρι και σήμερα.
Ο Διογένης ο Κυνικός ήταν πολλά πράγματα. Αν κάτι δεν ήταν, είναι ένα συνηθισμένος άνθρωπος. Στην πραγματικότητα ο Διογένης ήταν αναρχικός ακόμα κι αν τότε που έζησε, το συγκεκριμένο κοινωνικόπολιτικό ρεύμα δεν είχε ιδρυθεί.
Ο τρόπος σκέψης του και ο τρόπος ζωής του τον έκαναν να ξεχωρίζει. Οι ατάκες του και οι φαρμακερές απαντήσεις του σε όσους προσπαθούσαν να τον μειώσουν ή να τον εκθέσουν έχουν δημιουργήσει μια ολόκληρη σχολή για το πώς πρέπει κάποιος να αντιδρά απέναντι σε όσους θέλουν να τον μειώσουν.
Ο Διογένης δεν ήταν ένας εύκολος ή απλός άνθρωπος. Θεωρείται ο εμβληματικός πρωτοπόρος των Κυνικών που είχαν σαν έμβλημά τους τον Κύων (τον σκύλο) και οι οποίοι διατείνονταν ότι διέφεραν από τους άλλους σκύλους διότι εκείνοι δεν δάγκωναν τους εχθρούς αλλά τους φίλους, για να τους διορθώσουν!
Είναι ο πρώτος που δήλωσε «πολίτης του κόσμου» και το εννοούσε, σε μια εποχή που το βασικό γνώρισμα των ανθρώπων ήταν η πατρίδα και οι πρόγονοι. Σε κάθε ευκαιρία που του δινόταν φρόντιζε να ισοπεδώνει όλους τους καθωσπρεπισμούς της κοινωνίας. Αυνανιζόταν δημόσια (είχε… ιδιαίτερη αδυναμία στην Αθηναϊκή αγορά), ουρούσε και αφόδευε σε περίτεχνες κολόνες και ιερούς ναούς.
Αρνητής του πολιτισμού και των Νόμων, πίστευε πως ο άνθρωπος είναι από τη φύση εφοδιασμένος με όλα όσα χρειάζεται και δεν έχει ανάγκη από περιττά πράγματα.
Είναι ενδεικτικό πως όταν μια μέρα είδε ένα μικρό παιδί να πίνει νερό με τη χούφτα του χεριού του, πήρε στα χέρια του το κύπελλο, με το οποίο έπινε νερό και το πέταξε μακριά με δύναμη, αναφωνώντας «παιδίον μὲ νενίκηκεν εὐτελεία!» (ένα παιδί με ξεπέρασε στην απλότητα).
Η γέννηση, η εξορία, η περιπλάνηση και η φιλοσοφία
Ο Διογένης γεννήθηκε στη Σινώπη περίπου το 412 π.Χ. (σύμφωνα με άλλες πηγές το 399 π.Χ.).
Ο πατέρας του, Ικεσίας, ήταν κατασκευαστής νομισμάτων και ο Διογένης έμαθε την τέχνη δίπλα του.
Το 370 π.Χ., ωστόσο, τον συνέλαβαν για την παραχάραξη νομισμάτων και τον εξόρισαν.
Έτσι βρέθηκε στην Αθήνα όπου διέμενε όλες τις εποχές του χρόνου εκτός από το καλοκαίρι όπου έφευγε για την Κόρινθο.
Υπήρξε μαθητής του ιδρυτή της Κυνικής φιλοσοφίας, Αντισθένη, διαπρεπούς μαθητή του Σωκράτη.
Ο Διογένης ξεπέρασε το δάσκαλό του σε φήμη και προσκόλληση στον Κυνικό τρόπο ζωής.
Συχνά κυκλοφορούσε την ημέρα με ένα αναμμένο φανό και όταν τον ρωτούσαν «γιατί κρατάς φανό, ημέρα;» αυτός απαντούσε «αναζητώ τον Άνθρωπο».
O Διογένης έψαχνε να βρει ένα ανθρώπινο ον, αλλά έλεγε πως έβλεπε μόνο «κατεργάρηδες και αχρείους».
Με τη διδασκαλία του, η οποία ουσιαστικά ήταν επαναστατική και άκρως ανατρεπτική για την τάξη που επικρατούσε τότε, έθιξε αποκλειστικά κοινωνικά και ηθικά προβλήματα.
Βλέποντας, για παράδειγμα, μία ημέρα τους αξιωματούχους να οδηγούν στη φυλακή κάποιο ταμία, που είχε κλέψει ένα κύπελλο είπε: «Οι μεγάλοι κλέπται τον μικρόν άγουσι».
Ο μύθος του Διογένη γιγαντώθηκε με τον χρόνο τόσο που η γέννησή του όσο και ο θάνατός του συνδέθηκαν (με βάση τη σημειολογία και όχι φυσικά τις πραγματικές ημερομηνίες) με σπουδαία γεγονότα.
Είναι χαρακτηριστικό πως ο Πλούταρχος αναφέρει ότι ο Σωκράτης πέθανε την ημέρα της γέννησης του Διογένη, ενώ ο Διογένης ο Λαέρτιος είχε γράψει πως ο σπουδαίος αυτός κυνικός φιλόσοφος είχε γεννηθεί την ημέρα που ο Μέγας Αλέξανδρος πέθαινε στη Βαβυλώνα.
Οι ιστορίες που έχουν διασωθεί και αφορούν τον τρόπο με τον οποίο ο Διογένης αντιμετώπιζε διάφορες καταστάσεις είναι γνωστές και δείχνουν ακριβώς τον τρόπο με τον οποίο αντιμετώπιζε τη ζωή.
Ποιος άλλωστε δεν γνωρίζει την ιστορία της συνάντησης με τον Μέγα Αλέξανδρο όπου ο Διογένης του είχε πει το θρυλικό «σταμάτα να μου κρύβεις τον ήλιο», όταν εκείνος στάθηκε μπροστά του αγέρωχος μέσα στην αστραφτερή του πανοπλία και τον βασιλιά των Μακεδόνων, εκστασιασμένο να λέει το περίφημο: «Εάν δεν ήμουν Αλέξανδρος, θα ήθελα να ήμουν Διογένης».
«Λύχνου σβεσθέντος, πάσα γυνή Λαϊς»
Μια ιστορία, ωστόσο, έχει ιδιαίτερη σημασία. Έχει πρωταγωνιστές τον ίδιο τον Διογένη και μια εντυπωσιακή, πανέμορφη και διάσημη πόρνη, την Λαΐδα από την Κόρινθο.
Ακόμα και γνωστοί ιστορικοί έχουν γράψει για εκείνη την πόρνη. Ο Ρωμαίος ποιητής, Προπέρτιος είχε γράψει πως «όλη η Ελλάδα έλιωνε από πόθο μπροστά στην πόρτα της».
Είχε όμορφες ξανθές μπούκλες, λεπτό και καλλίγραμμο σώμα, με δύο στήθη «σαν κυδώνια».
Η Λαΐδα έζησε την περίοδο του Πελοποννησιακού Πολέμου, από το 431 π.Χ. μέχρι το 404 π.Χ. Η φήμη της ήταν τέτοια που την πλησίαζαν άνδρες από κάθε γωνιά της Ελλάδας.
Εκείνη το εκμεταλλεύτηκε ζητώντας υπέρογκα ποσά για να κοιμηθεί μαζί τους. Λέγεται, μάλιστα, πως τα ποσά αυτά σε σημερινά χρήματα ξεπερνούσαν κατά πολύ τις 2.000 ευρώ για μια νύχτα!
Στα πόδια της είχε όποιον άνδρα ήθελε, ωστόσο, η διάσημη εταίρα ενοχλήθηκε από την… πρωτοφανή αδιαφορία που έδειχνε για εκείνη ο Διογένης όταν τα καλοκαίρια πήγαινε στην Κόρινθο.
Έτσι σκέφτηκε να κάνει κάτι που θα τον εξέθετε.
Μία ημέρα τον πλησίασε και του είπε πως τον θαυμάζει και πως θα του επιτρέψει να κοιμηθεί μαζί της για ένα βράδυ αρκεί στο δωμάτιο που θα συνευρεθούν να μην υπάρχει το παραμικρό φως.
Ο Διογένης δέχθηκε και έτσι το ραντεβού κλείστηκε. Ο σπουδαίος φιλόσοφος βρέθηκε στο σκοτεινό δωμάτιο και πέρασε τη νύχτα του στο πλάι μιας άσχημης και ηλικιωμένης υπηρέτριας της φημισμένης εταίρας.
Την επόμενη μέρα, και αφού θεωρούσε πως πέτυχε τον σκοπό της, η Λαΐδα άρχισε να διαδίδει την παγίδα που έστησε στον Διογένη, μέσα στην οποία έπεσε ο φιλόσοφος, με σκοπό να τον εξευτελίσει.
Όταν ο Διογένης ρωτήθηκε για το αν είναι πραγματικότητα όλα αυτά που διαδίδονται σε βάρος του, απάντησε: «Λύχνου σβεσθέντος, πάσα γυνή Λαϊς», δηλαδή «στο σκοτάδι, όλες οι γυναίκες σαν τη Λαΐδα είναι»!
Η απάντηση αυτή έκανε την διάσημη πόρνη να καταλάβει πως ο Διογένης δεν ήταν ένας απλός άνθρωπος και τότε του έκανε δώρο μια πραγματική νύχτα μαζί της. Κάτι που φυσικά ο κυνικός φιλόσοφος δέχθηκε με χαρά!
Στα «πικάντικα» παραλειπόμενα εκείνης της ιστορίας, υπάρχει και αυτό που έγινε με τον φιλόσοφο Αρίστιππο, ιδρυτή της ηδονιστικής σχολής, που εκείνη την περίοδο θεωρούταν ο πιο «τακτικός» πελάτης της Λαΐδας!
Τόσο τακτικός που είχε γίνει ο περίγελος της περιοχής καθώς όλοι τον κορόιδευαν για τα τεράστια ποσά που ξόδευε για να αγοράζει τη συντροφιά της.
Όταν μαθεύτηκε ότι η διάσημη εταίρα προσέφερε δωρεάν το κορμί της στο Διογένη, όλοι περίμεναν την έντονη αντίδραση του Αρίστιππου στον οποίο ουδέποτε είχε κάνει ένα τέτοιο δώρο.
Όταν, ωστόσο, εκείνος το έμαθε απάντησε με εξίσου φιλοσοφική διάθεση, που πιθανότατα θα ζήλευε ακόμα και ο ίδιος ο Διογένης.
«Την πληρώνω για να ευχαριστεί εμένα, όχι για να μην ευχαριστεί άλλους», είπε απόλυτα ήρεμος!
Σε ότι αφορά την ίδια την Λαΐδα λέγεται πως έζησε αρκετά χρόνια και συνέχισε να εξασκεί το επάγγελμά της έως ότου πέθανε (σύμφωνα με τα επικρατέστερα σενάρια) είτε από πνιγμό, όταν ένα κουκούτσι ελιάς κόλλησε στον λαιμό της, είτε από ανακοπή καρδιάς, κατά τη διάρκεια της σεξουαλικής πράξης!
1972
Μεγάλη νίκη Γεννηματά στις εκλογές για την ηγεσία της Κεντροαριστεράς –
Ο Βρετανός ζωγράφος Πάτρικ Χίρον γράφει:
«Η πραγματικά “αντικειμενική” όψη των πραγμάτων δεν υπάρχει -ή μάλλον υπάρχει ως δεδομένο που στην ουσία είναι άπειρο στην πολυπλοκότητά του και στις λεπτές διακρίσεις του. Αυτό που σίγουρα ξεχειλίζει πάνω στον αμφιβληστροειδή είναι ένα άμορφο χάος οπτικών ερεθισμάτων, στα οποία το ανθρώπινο μάτι μαθαίνει να διακρίνει μια επιθυμητή τάξη ή κάποιου είδους τάξη».
νικη του Φασουλή
Οι αυθαιρεσίες που έπνιξαν τη Μάνδρα – Η μελέτη που έμεινε στο συρτάρι
Το νερό θυμάται… Θυμάται όλες τις αρχαίες και σύγχρονες διαδρομές του και επιστρέφει σε αυτές ειδικά όταν το ανθρώπινο χέρι αυθαιρετεί, αποψιλώνει δάση και εξαφανίζει τις εκβολές του.
Η βιβλική καταστροφή που δέχτηκε η Μάνδρα με εκατοντάδες τόνους νερού να εξαφανίζουν ολόκληρες συνοικίες, θάβοντας στη λάσπη 16 ανθρώπους, δεν είναι τίποτα καινούργιο για την περιοχή καθώς παθογένειες δεκαετιών διαιωνίζονται.
Με το μπαλάκι ευθυνών να πετιέται μεταξύ Περιφέρειας – Αποκεντρωμένης Διοίκησης και Δασαρχείων, η εγκεκριμένη μελέτη διευθέτησης των δύο φονικών ρεμάτων της Μάνδρας, πληρωμένη από τα δημόσια ταμεία, μένει στα γραφεία των υπευθύνων αντιπλημμυρικής θωράκισης, αφήνοντας τους 12.792 κατοίκους της Μάνδρας στο έλεος των καιρικών φαινομένων.
Η αυτοψία της ομάδας έρευνας επιστημόνων «Γεωμυθική» έδειξε αυτό που όλοι γνωρίζουν αλλά μέχρι να συμβεί μία τραγωδία δεν ασχολούνται. Το μπάζωμα ενός από το μεγαλύτερα ρέματα της περιοχής μέχρι να πλημμυρίσει δεν απασχολεί παρά ελάχιστους.
Οπως φαίνεται από την αεροφωτογραφία του 1945 σε σύγκριση με το 2017, η κοίτη του και η έκταση του ρέματος «Σούρες» που «έπνιξε» τη Μάνδρα δεν έχει καμία σχέση με το παρελθόν. Η ανοιχτή του κοίτη, που μερικές δεκαετίες πίσω έφτανε μέχρι και τη θάλασσα, σε πολλά σημεία άγγιζε και τα 15 μέτρα, ενώ οι μαίανδροί του «έλεγχαν» την ορμητική του ροή. Πλέον δεκάδες νόμιμα-αυθαίρετα κτίσματα, κυρίως αυτά του δήμου, βρίσκονταν πάνω στο ρέμα, ενώ πλέον έχουν βουλιάξει μέσα στις λάσπες. Το ρέμα περνάει κάτω από δρόμους και εργοστασιακές εγκαταστάσεις, ενώ στα ελάχιστα σημεία όπου δεν έχει κτίρια εντός του έχει τόνους από μπάζα.
Η ομάδα μελέτησε τα συχνά πλημμυρικά φαινόμενα της εποχής και βρήκε τους δρόμους που ακολουθεί το νερό μέσα στην πόλη, από τη στιγμή που η κανονική του κοίτη είναι φραγμένη και δεν μπορεί να διοχετεύσει τους εκατοντάδες τόνους νερού που φτάνουν από το όρος Πατέρας.
Η τάση της δημιουργίας των δρόμων της πόλης σε χειμάρρους φαίνεται πως δεν έχει απασχολήσει ιδιαίτερα όσους ασχολήθηκαν με την αντιπλημμυρική θωράκιση του δήμου, καθώς κανένα μικρό έργο δεν έχει κατασκευαστεί εκεί. Σε κάθε μεγάλη νεροποντή οι δρόμοι, Αριστοτέλους, Απόλλωνος, Ρόκου, Μενελάου, Αρτέμιδος, Ψηλορείτη, Σπετσών, Ψαρών, γίνονται οι «νέοι» δρόμοι του νερού αφού δεν βρίσκει τα παλιά μονοπάτια του. Φέτος, όμως, η διαφορά έγκειται στο ότι ο όγκος του νερού ήταν τρομακτικά περισσότερος, βυθίζοντας όλη την πόλη στα νερά του. Είναι χαρακτηριστικές οι φωτογραφίες που δείχνουν την οδό Λουκά, έναν από τους μεγαλύτερους δρόμους της πόλης, που διασχίζει το ρέμα.
«Είναι τόσο αλλοιωμένη η περιοχή από την προσπάθεια να αλλάξουν την πορεία του ρέματος, που όταν αυτό γεμίζει νερό νομοτελειακά θα συμπαρασέρνει τα πάντα στο πέρασμά του. Εχουν χτίσει νόμιμα πολυκατοικίες λίγα μέτρα από την κοίτη του. Είναι κοινή λογική ότι θα τις συμπαρασύρει, όπως και έκανε» λέει στον «Ε.Τ.» της Κυριακής ο Δημήτρης Θεοδοσόπουλος, αγρονόμος – τοπογράφος μηχανικός, μέλος της ομάδας.
Η μελέτη που έμεινε στο συρτάρι
Η μελέτη του τεχνικού γραφείου, η οποία έχει εγκριθεί από το 2014 και το έργο βρίσκεται στην τεχνική έκθεση της Περιφέρειας Αττικής από τον Νοέμβριο του 2015, είχε εκτιμήσει τις υπερχειλίσεις των ρεμάτων και με την υλοποίησή της είναι πολύ πιθανό να είχε αποφευχθεί η τεράστια καταστροφή. Την τρίχρονη αναμονή της υλοποίησης της μελέτης καταδεικνύει και η δήμαρχος Μάνδρας, Ιωάννα Κριεκούκη, η οποία δήλωσε: «Υπάρχει έτοιμη μελέτη για το έργο, είναι εγκεκριμένη και πρέπει να προχωρήσει άμεσα. Μετά από 2-3 δεκαετίες έγινε η μελέτη και τρία χρόνια περιμένουμε. Να δούμε πόσα χρόνια πρέπει να περάσουν για να γίνει το αντιπλημμυρικό έργο». Συγκεκριμένα, οι μηχανικοί πρότειναν:
• Για το ρέμα «Σούρες» απαιτούνταν διαπλατύνσεις, εκβάθυνση αλλά κυρίως κατεδάφιση των αυθαίρετων κτισμάτων πάνω στο ρέμα, με πιο αναγκαίο το εργοτάξιο του Δήμου Μάνδρας στο οποίο φυλάσσονταν τα απορριμματοφόρα. Με αυτόν τον τρόπο διευθέτησης, το ρέμα θα μπορούσε να μεταφέρει τους μεγάλους όγκους νερού που κατά διαστήματα κατεβαίνουν από τα γειτονικά βουνά χωρίς να υπάρχει υπερχείλιση.
• Για το ρέμα «Αγίας Αικατερίνης», αν και αρκετά μικρότερο ρέμα, οι μηχανικοί έκριναν αναγκαία τη μερική εκτροπή του και σύνδεσή του με το ρέμα «Σούρες», ώστε ο μεγαλύτερος όγκος νερού που κατεβαίνει από το όρος Πατέρας να μη χρειαστεί καν να περάσει μέσα από την πόλη. Σε δεύτερη φάση, για το νερό που θα περνούσε τελικά στο υπόγειο τμήμα του ρέματος, να υπήρχαν τα αναγκαία έργα που θα το ένωναν με τον ήδη υπάρχοντα αγωγό καθώς αυτή τη στιγμή ο χείμαρρος δεν ενώνεται με τους ήδη υπάρχοντες αγωγούς της ΕΥΔΑΠ λόγω αστοχίας κατασκευής.
«Πρέπει να αλλάξουμε τη λογική που προσεγγίζουμε και αντιμετωπίζουμε τα ρέματα»
Σύμφωνα με τους επιστήμονες, στην περίπτωση της Μάνδρας, τα αίτια της καταστροφής είναι τα ίδια όπως σε κάθε περίπτωση μεγάλων πλημμυρών. Οπως υπογραμμίζει ο Κώστας Κασσιός, ομότιμος καθηγητής στον Τομέα Γεωγραφίας και Περιφερειακού Σχεδιασμού, διευθυντής στο Εργαστήριο Φυσικής Γεωγραφίας & Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, δεν είναι μόνο τα ρεύματα η αιτία του κακού των πλημμυρών. «Η κύρια, βασική αλλά παραμελημένη αιτία στην πλημμύρα, αλλά και στην πλειονότητα των πλημμυρών που συμβαίνουν και θα συμβαίνουν, επικεντρώνεται στην κακή ή την πλήρη εγκατάλειψη της διαχείρισης της “λεκάνης απορροής” των ρευμάτων, των χειμάρρων και των ποταμών». Σύμφωνα με τον καθηγητή, οι λόγοι της καταστροφής είναι οι εξής:
• «Η καταστροφή της βλάστησης (δενδρώδους, θαμνώδους, ακόμα και χορτολιβαδικής) στη λεκάνη απορροής από δασικές πυρκαγιές, από υπερβόσκηση, από εκχερσώσεις, από λαθροϋλοτομίες, από τεχνικά έργα και παρεμβάσεις αυθαίρετες είναι οι ενέργειες εκείνες που προσφέρουν μαζί με το επικλινές ανάγλυφο ελεύθερο το χώρο στο νερό να τρέξει σε μεγάλους όγκους, ακανόνιστα και με ορμή, μαζί με τα υλικά διάβρωσης, ώστε να κατακλύσει στα κατάντη, δρόμους, σπίτια, υλικά και να παρασύρει ανθρώπινες ζωές.
• Οι πλείστες αυθαίρετες (νόμιμες και μη) επεμβάσεις αρκούν για να μετατρέψουν έναν ήρεμο χείμαρρο σε ένα ορμητικό ποτάμι: Το νερό, βρίσκοντας όλα αυτά τα εμπόδια, δεν μπορεί να σταματήσει και δημιουργεί νέους δρόμους, οι οποίοι στην περίπτωση της Μάνδρας ήταν ο ίδιος ο οικισμός.
• Στις εκβολές, το έγκλημα συνεχίζεται, αφού αφήνουμε το χώρο που περίσσεψε και όχι το χώρο που χρειάζεται στο ρέμα. Είναι αδιανόητο οι εκβολές να έχουν μικρότερο εύρος από την κοίτη ενός ρέματος στα ανάντη του. Δημιουργείται με αυτόν τον τρόπο ένα χωνί που είναι θέμα χρόνου να “μπουκώσει”».
Σύμφωνα με τον καθηγητή, «το βασικό στοίχημα που οφείλουμε να κερδίσουμε με την τραγωδία της Δυτικής Αττικής είναι να αλλάξουμε τη λογική που προσεγγίζουμε και αντιμετωπίζουμε τα ρέματα. Επειδή ακούμε πολύ τελευταία για τα έργα που δεν έχουν γίνει, για αντιπλημμυρικά και διάφορα άλλα “ύποπτου” σκοπού δηλώσεις οφείλουμε να ξεκαθαρίσουμε τι ακριβώς χρειάζεται να γίνει. Στη λεκάνη, λοιπόν, απορροής των χειμάρρων θα πρέπει να επικεντρώνεται η προσοχή για την αποφυγή των πλημμυρών.
Με μελετημένα από δασολόγους προγράμματα αναδασώσεων, έργων διευθέτησης χειμάρρων ορεινής υδρονομικής, με απόσβεση με ποικίλα φράγματα των χειμάρρων και ελάττωση της κλίσης αντισταθμίσεως, με σταθεροποίηση των πρανών με τεχνικά έργα και φυτεύσεις μπορούμε έτσι να ελπίζουμε ότι θα περιορίσουμε τα πλημμυρικά φαινόμενα. Το καθάρισμα από μπάζα των ρεμάτων ή ο εγκιβωτισμός τους ή η κάλυψη των ρεμάτων συνιστούν απλά επουλωτικές και συχνά επικίνδυνες παρεμβάσεις. Η θεραπεία από τις πλημμύρες βρίσκεται μόνο στην αποκατάσταση με επιστημονικό, επαγγελματικό τρόπο των «λεκανών απορροής» των ρεμάτων, χειμάρρων και ποταμών.
ΠΗΓΗ: Ελεύθερος Τύπος της Κυριακής
Κέρδος online 19/11/2017 13:08
Η βιβλική καταστροφή που δέχτηκε η Μάνδρα με εκατοντάδες τόνους νερού να εξαφανίζουν ολόκληρες συνοικίες, θάβοντας στη λάσπη 16 ανθρώπους, δεν είναι τίποτα καινούργιο για την περιοχή καθώς παθογένειες δεκαετιών διαιωνίζονται.
Με το μπαλάκι ευθυνών να πετιέται μεταξύ Περιφέρειας – Αποκεντρωμένης Διοίκησης και Δασαρχείων, η εγκεκριμένη μελέτη διευθέτησης των δύο φονικών ρεμάτων της Μάνδρας, πληρωμένη από τα δημόσια ταμεία, μένει στα γραφεία των υπευθύνων αντιπλημμυρικής θωράκισης, αφήνοντας τους 12.792 κατοίκους της Μάνδρας στο έλεος των καιρικών φαινομένων.
Η αυτοψία της ομάδας έρευνας επιστημόνων «Γεωμυθική» έδειξε αυτό που όλοι γνωρίζουν αλλά μέχρι να συμβεί μία τραγωδία δεν ασχολούνται. Το μπάζωμα ενός από το μεγαλύτερα ρέματα της περιοχής μέχρι να πλημμυρίσει δεν απασχολεί παρά ελάχιστους.
Οπως φαίνεται από την αεροφωτογραφία του 1945 σε σύγκριση με το 2017, η κοίτη του και η έκταση του ρέματος «Σούρες» που «έπνιξε» τη Μάνδρα δεν έχει καμία σχέση με το παρελθόν. Η ανοιχτή του κοίτη, που μερικές δεκαετίες πίσω έφτανε μέχρι και τη θάλασσα, σε πολλά σημεία άγγιζε και τα 15 μέτρα, ενώ οι μαίανδροί του «έλεγχαν» την ορμητική του ροή. Πλέον δεκάδες νόμιμα-αυθαίρετα κτίσματα, κυρίως αυτά του δήμου, βρίσκονταν πάνω στο ρέμα, ενώ πλέον έχουν βουλιάξει μέσα στις λάσπες. Το ρέμα περνάει κάτω από δρόμους και εργοστασιακές εγκαταστάσεις, ενώ στα ελάχιστα σημεία όπου δεν έχει κτίρια εντός του έχει τόνους από μπάζα.
Η ομάδα μελέτησε τα συχνά πλημμυρικά φαινόμενα της εποχής και βρήκε τους δρόμους που ακολουθεί το νερό μέσα στην πόλη, από τη στιγμή που η κανονική του κοίτη είναι φραγμένη και δεν μπορεί να διοχετεύσει τους εκατοντάδες τόνους νερού που φτάνουν από το όρος Πατέρας.
Η τάση της δημιουργίας των δρόμων της πόλης σε χειμάρρους φαίνεται πως δεν έχει απασχολήσει ιδιαίτερα όσους ασχολήθηκαν με την αντιπλημμυρική θωράκιση του δήμου, καθώς κανένα μικρό έργο δεν έχει κατασκευαστεί εκεί. Σε κάθε μεγάλη νεροποντή οι δρόμοι, Αριστοτέλους, Απόλλωνος, Ρόκου, Μενελάου, Αρτέμιδος, Ψηλορείτη, Σπετσών, Ψαρών, γίνονται οι «νέοι» δρόμοι του νερού αφού δεν βρίσκει τα παλιά μονοπάτια του. Φέτος, όμως, η διαφορά έγκειται στο ότι ο όγκος του νερού ήταν τρομακτικά περισσότερος, βυθίζοντας όλη την πόλη στα νερά του. Είναι χαρακτηριστικές οι φωτογραφίες που δείχνουν την οδό Λουκά, έναν από τους μεγαλύτερους δρόμους της πόλης, που διασχίζει το ρέμα.
«Είναι τόσο αλλοιωμένη η περιοχή από την προσπάθεια να αλλάξουν την πορεία του ρέματος, που όταν αυτό γεμίζει νερό νομοτελειακά θα συμπαρασέρνει τα πάντα στο πέρασμά του. Εχουν χτίσει νόμιμα πολυκατοικίες λίγα μέτρα από την κοίτη του. Είναι κοινή λογική ότι θα τις συμπαρασύρει, όπως και έκανε» λέει στον «Ε.Τ.» της Κυριακής ο Δημήτρης Θεοδοσόπουλος, αγρονόμος – τοπογράφος μηχανικός, μέλος της ομάδας.
Η μελέτη που έμεινε στο συρτάρι
Η μελέτη του τεχνικού γραφείου, η οποία έχει εγκριθεί από το 2014 και το έργο βρίσκεται στην τεχνική έκθεση της Περιφέρειας Αττικής από τον Νοέμβριο του 2015, είχε εκτιμήσει τις υπερχειλίσεις των ρεμάτων και με την υλοποίησή της είναι πολύ πιθανό να είχε αποφευχθεί η τεράστια καταστροφή. Την τρίχρονη αναμονή της υλοποίησης της μελέτης καταδεικνύει και η δήμαρχος Μάνδρας, Ιωάννα Κριεκούκη, η οποία δήλωσε: «Υπάρχει έτοιμη μελέτη για το έργο, είναι εγκεκριμένη και πρέπει να προχωρήσει άμεσα. Μετά από 2-3 δεκαετίες έγινε η μελέτη και τρία χρόνια περιμένουμε. Να δούμε πόσα χρόνια πρέπει να περάσουν για να γίνει το αντιπλημμυρικό έργο». Συγκεκριμένα, οι μηχανικοί πρότειναν:
• Για το ρέμα «Σούρες» απαιτούνταν διαπλατύνσεις, εκβάθυνση αλλά κυρίως κατεδάφιση των αυθαίρετων κτισμάτων πάνω στο ρέμα, με πιο αναγκαίο το εργοτάξιο του Δήμου Μάνδρας στο οποίο φυλάσσονταν τα απορριμματοφόρα. Με αυτόν τον τρόπο διευθέτησης, το ρέμα θα μπορούσε να μεταφέρει τους μεγάλους όγκους νερού που κατά διαστήματα κατεβαίνουν από τα γειτονικά βουνά χωρίς να υπάρχει υπερχείλιση.
• Για το ρέμα «Αγίας Αικατερίνης», αν και αρκετά μικρότερο ρέμα, οι μηχανικοί έκριναν αναγκαία τη μερική εκτροπή του και σύνδεσή του με το ρέμα «Σούρες», ώστε ο μεγαλύτερος όγκος νερού που κατεβαίνει από το όρος Πατέρας να μη χρειαστεί καν να περάσει μέσα από την πόλη. Σε δεύτερη φάση, για το νερό που θα περνούσε τελικά στο υπόγειο τμήμα του ρέματος, να υπήρχαν τα αναγκαία έργα που θα το ένωναν με τον ήδη υπάρχοντα αγωγό καθώς αυτή τη στιγμή ο χείμαρρος δεν ενώνεται με τους ήδη υπάρχοντες αγωγούς της ΕΥΔΑΠ λόγω αστοχίας κατασκευής.
«Πρέπει να αλλάξουμε τη λογική που προσεγγίζουμε και αντιμετωπίζουμε τα ρέματα»
Σύμφωνα με τους επιστήμονες, στην περίπτωση της Μάνδρας, τα αίτια της καταστροφής είναι τα ίδια όπως σε κάθε περίπτωση μεγάλων πλημμυρών. Οπως υπογραμμίζει ο Κώστας Κασσιός, ομότιμος καθηγητής στον Τομέα Γεωγραφίας και Περιφερειακού Σχεδιασμού, διευθυντής στο Εργαστήριο Φυσικής Γεωγραφίας & Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, δεν είναι μόνο τα ρεύματα η αιτία του κακού των πλημμυρών. «Η κύρια, βασική αλλά παραμελημένη αιτία στην πλημμύρα, αλλά και στην πλειονότητα των πλημμυρών που συμβαίνουν και θα συμβαίνουν, επικεντρώνεται στην κακή ή την πλήρη εγκατάλειψη της διαχείρισης της “λεκάνης απορροής” των ρευμάτων, των χειμάρρων και των ποταμών». Σύμφωνα με τον καθηγητή, οι λόγοι της καταστροφής είναι οι εξής:
• «Η καταστροφή της βλάστησης (δενδρώδους, θαμνώδους, ακόμα και χορτολιβαδικής) στη λεκάνη απορροής από δασικές πυρκαγιές, από υπερβόσκηση, από εκχερσώσεις, από λαθροϋλοτομίες, από τεχνικά έργα και παρεμβάσεις αυθαίρετες είναι οι ενέργειες εκείνες που προσφέρουν μαζί με το επικλινές ανάγλυφο ελεύθερο το χώρο στο νερό να τρέξει σε μεγάλους όγκους, ακανόνιστα και με ορμή, μαζί με τα υλικά διάβρωσης, ώστε να κατακλύσει στα κατάντη, δρόμους, σπίτια, υλικά και να παρασύρει ανθρώπινες ζωές.
• Οι πλείστες αυθαίρετες (νόμιμες και μη) επεμβάσεις αρκούν για να μετατρέψουν έναν ήρεμο χείμαρρο σε ένα ορμητικό ποτάμι: Το νερό, βρίσκοντας όλα αυτά τα εμπόδια, δεν μπορεί να σταματήσει και δημιουργεί νέους δρόμους, οι οποίοι στην περίπτωση της Μάνδρας ήταν ο ίδιος ο οικισμός.
• Στις εκβολές, το έγκλημα συνεχίζεται, αφού αφήνουμε το χώρο που περίσσεψε και όχι το χώρο που χρειάζεται στο ρέμα. Είναι αδιανόητο οι εκβολές να έχουν μικρότερο εύρος από την κοίτη ενός ρέματος στα ανάντη του. Δημιουργείται με αυτόν τον τρόπο ένα χωνί που είναι θέμα χρόνου να “μπουκώσει”».
Σύμφωνα με τον καθηγητή, «το βασικό στοίχημα που οφείλουμε να κερδίσουμε με την τραγωδία της Δυτικής Αττικής είναι να αλλάξουμε τη λογική που προσεγγίζουμε και αντιμετωπίζουμε τα ρέματα. Επειδή ακούμε πολύ τελευταία για τα έργα που δεν έχουν γίνει, για αντιπλημμυρικά και διάφορα άλλα “ύποπτου” σκοπού δηλώσεις οφείλουμε να ξεκαθαρίσουμε τι ακριβώς χρειάζεται να γίνει. Στη λεκάνη, λοιπόν, απορροής των χειμάρρων θα πρέπει να επικεντρώνεται η προσοχή για την αποφυγή των πλημμυρών.
Με μελετημένα από δασολόγους προγράμματα αναδασώσεων, έργων διευθέτησης χειμάρρων ορεινής υδρονομικής, με απόσβεση με ποικίλα φράγματα των χειμάρρων και ελάττωση της κλίσης αντισταθμίσεως, με σταθεροποίηση των πρανών με τεχνικά έργα και φυτεύσεις μπορούμε έτσι να ελπίζουμε ότι θα περιορίσουμε τα πλημμυρικά φαινόμενα. Το καθάρισμα από μπάζα των ρεμάτων ή ο εγκιβωτισμός τους ή η κάλυψη των ρεμάτων συνιστούν απλά επουλωτικές και συχνά επικίνδυνες παρεμβάσεις. Η θεραπεία από τις πλημμύρες βρίσκεται μόνο στην αποκατάσταση με επιστημονικό, επαγγελματικό τρόπο των «λεκανών απορροής» των ρεμάτων, χειμάρρων και ποταμών.
ΠΗΓΗ: Ελεύθερος Τύπος της Κυριακής
Κέρδος online 19/11/2017 13:08