Τετάρτη 21 Μαρτίου 2018
Μπορεί ο Ιβάν Σαββίδης να θεωρείται πλέον ένας από τους αγαπημένους επιχειρηματίες της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ/ΑΝΕΛ, όμως οι βάσεις για την επιχειρηματική του ιστορία στην Ελλάδα μπήκαν από τη Νέα Δημοκρατία, αρχικά του Κώστα Καραμανλή και έπειτα του Αντώνη Σαμαρά.
Στα τέλη Οκτωβρίου του 2013, ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ επισκέπτεται την Ελλάδα. Στα μέσα ενημέρωσης το θέμα των διαβουλεύσεών τουΣαμαράς προς Λαβρόφ: Θέλουμε μείωση της τιμής του αερίου | skai.gr με την κυβέρνηση Σαμαρά-Βενιζέλου εμφανίζεται να είναι η τιμή του φυσικού αερίου. Υπάρχουν ωστόσο και πολλά άλλα «μικρά» θέματα, στο περιθώριο της μεγάλης ατζέντας. Ένα από αυτά είναι το αίτημαΕργα και ημέρες του Ιβάν Σαββίδη | Η Καθημερινή της ελληνικής κυβέρνησης για την τοποθέτηση ενός επίτιμου πρόξενου, του Σαββίδη, στην πόλη Ροστόφ της νότιας Ρωσίας.
«Όταν ο Σαμαράς συναντήθηκε με τον Λαβρόφ, στο διπλανό δωμάτιο περίμενε ο Σαββίδης. Η ενέδρα είναι μία από τις αγαπημένες του τακτικές. Εμφανίσθηκε λοιπόν “ξαφνικά” και ο Σαμαράς τον σύστησε στον πολύπειρο Ρώσο υπουργό ως άνθρωπο που είχε βοηθήσει την Ελλάδα σε δύσκολα θέματα. Ο Ρώσος δεν έμοιαζε καθόλου ευχαριστημένος από την απρόσμενη αυτή συνάντηση που έμοιαζε –και ήταν– προσχεδιασμένη», λέει στο inside story στέλεχος της κυβέρνησης Σαμαρά-Βενιζέλου.
Τρεις ώρες μετά το ραντεβού με τον Σαμαρά, ο Λαβρόφ συναντιέται με τον Έλληνα υπουργό των Εξωτερικών, Ευάγγελο Βενιζέλο.
lavrovvenizelos000_par7699765.jpg
Ο Σεργκέι Λαβρόφ με τον τότε υπουργό Εξωτερικό Ευάγγελο Βενιζέλο. [Aris Messinis/AFP]
Η ελληνική πλευρά προβάλλει το αίτημα να αναλάβει ο Σαββίδης τον ρόλο του επίτιμου πρόξενου της χώρας στο Ροστόφ. Ο Λαβρόφ το απορρίπτει, αν και συνδέεται στενά με το αντίστοιχο ρωσικό αίτημα για το στρατηγικής σημασίας προξενείο της Ρωσίας στην Αλεξανδρούπολη (στην πόλη υπάρχει μεγάλος ποντιακός πληθυσμός που μιλάει ρωσικά, κτίζεται μια γιγάντια ορθόδοξη εκκλησία ρωσικού ρυθμού και φυσικά είναι το λιμάνι, εκτός της Θεσσαλονίκης, που επιθυμούν όσο κανένα άλλο οι Ρώσοι στη Βόρεια Ελλάδα).
Υπόθεση ΣΕΚΑΠ
Εννέα μήνες πριν, ο Σαββίδης έχει πάρει την ελληνική υπηκοότητα, χάρη στην παρέμβασή του για τη σωτηρία της συνεταιριστικής βιομηχανίας ΣΕΚΑΠ από τα χέρια ενός τουρκικού ομίλου, που ήταν έτοιμος να την εξαγοράσειΣΕΚΑΠ: Την εξαγοράζει η τουρκική Seba μαζί με ελληνική εισηγμένη στον κλάδο των Logistics – Το αργότερο μέχρι τις 31/12 μπαίνουν οι υπογραφές | BankingNews σε συνεργασία με την εμπορική εταιρεία ΕΛΓΕΚΑ από τη Θεσσαλονίκη, μετά την κατάρρευση των συνομιλιών με ινδικό όμιλο.
| Το 2012 ο Σαββίδης παίρνει την ελληνική υπηκοότηταΠήρε ελληνική υπηκοότητα ο Σαββίδης | Ελευθεροτυπία για τις υπηρεσίες του στη χώρα. Το προεδρικό διάταγμα υπογράφεται από τον Χαράλαμπο Αθανασίου και τον Κάρολο Παπούλια. Ο Σαββίδης είχε ξαναπάρει στο παρελθόν την ελληνική υπηκοότητα, αλλά στη συνέχεια την αρνήθηκε προκειμένου να μπορεί να θέσει υποψηφιότητα στις εκλογές της Δούμας. |
Ο Σαββίδης αρχικά δεν ήθελε να πάρει την ξοφλημένη βιομηχανία και να «μπλέξει». Σαμαράς, Κεδίκογλου, Στυλιανίδης και Αλέκος Κοντός (πρώην υπουργός Γεωργίας των κυβερνήσεων Καραμανλή και συνεταιριστής) τον πείθουν ότι πρέπει να το κάνει. Ο Σαββίδης αγοράζει στο τέλος του 2012 την καπνοβιομηχανία, αλλά λίγο αργότερα μαθαίνει ότι η προηγούμενη διοίκηση έχει κατηγορηθεί για λαθρεμπόριοΤα τσιγάρα «in transit» της ΣΕΚΑΠ | inside story με το πλοίο Μιθριδάτης, που είχε πιαστεί στην Εύβοια με φορτίο τσιγάρων που προοριζόταν για την …Αίγυπτο.
sekap-synenteuksi-typou-1.jpg
Η συνέντευξη τύπου κατά την οποίαν ανακοινώθηκε η εξαγορά από τον Ιβάν Σαββίδη. [sekap.gr]
Ο εκκαθαριστής της Αγροτικής Τράπεζας, που είναι ο πωλητής, καθιστά σαφές στον Σαββίδη ότι υπάρχει αυτή η εκκρεμότητα (η ΣΕΚΑΠ ήταν θυγατρική της Αγροτικής Τράπεζας και ο διαγωνισμός πώλησης έγινε από τον εκκαθαριστή της). Στο σημείο αυτό (μετά πάντως από την υποβολή της προσφοράς του) η κυβέρνηση Σαμαρά φαίνεται ότι δεσμεύεται προφορικά ότι θα του διαγράψει το πρόστιμο.
Συνεργάτες του πρώην πρωθυπουργού λένε ότι δεν γνώριζαν αυτή τη λεπτομέρεια, αλλά σε αυτό το σημείο ο Σαββίδης φαίνεται πιο ειλικρινής. Ο ίδιος στη συνέντευξή τουΙβάν Σαββίδης: Ο Τσίπρας στη Βουλή μου θύμισε τον Πούτιν | Πρώτο Θέμα στο Πρώτο Θέμα λέει: «Όχι. Δεν πήρα κανένα αντάλλαγμα. Υπάρχει μια άποψη ότι δήθεν μου υποσχέθηκαν πως θα μου διαγράψουν το πρόστιμο κι ότι εγώ γνώριζα πως κάτι τέτοιο θα γίνει. Η αλήθεια είναι πως δεν μπήκαμε ποτέ σε αυτήν τη διαδικασία καθώς δεν είχα καν χρόνο να μιλήσω και να μάθω κάτι προς αυτήν την κατεύθυνση. Κι αυτό επειδή η συναλλαγή αυτή δεν ήταν μια συναλλαγή επιχειρηματικής φύσεως αλλά έγινε με το κριτήριο του “έτσι πρέπει”! Όταν μάθαμε εμείς το πόρισμα του λογιστικού ελέγχου (due diligence), ήδη είχαμε καταθέσει την αίτηση αγοράς της ΣΕΚΑΠ. Σε αυτήν την έκθεση δεν υπήρχε αναφορά και επικέντρωση στο πρόβλημα του προστίμου. Απλά γράφτηκε ότι υπήρχε μια κάποια “αντιδικία”. Διάφορες επιχειρήσεις σε τέτοιες διαδικασίες έχουν πάντα κάποιου είδους εκκρεμότητες…».
Η υπόθεση του προστίμου παραπέμπεται στο ΣΔΟΕ της Ξάνθης, που την κρατάει «παγωμένη» μέχρι τις εκλογές του 2015. Μετά επιβάλλει το πρόστιμο. Εντωμεταξύ ο Σαββίδης βάζει τάξη στην ΣΕΚΑΠ, «διώχνει αυτούς που πρέπει να διώξει σε μια επιχείρηση που καταρρέει», όπως λένε συνεταιριστές της περιοχής που έχουν κάθε μέρα συναλλαγές με την προβληματική επιχείρηση που κατέχει το 3% της ελληνικής αγοράς καπνού.
ergostasio.jpg
Το εργοστάσιο της ΣΕΚΑΠ στην Ξάνθη. [sekap.gr]
Όμως παρά τις ενέργειές του, ο Σαββίδης ακόμα και το 2017 λέει ότι η ΣΕΚΑΠ δεν τον ενδιαφέρει. «Αυτή η εταιρεία ακόμα και σήμερα δεν με ενδιαφέρει. Τέτοιες τοπικές επιχειρήσεις δεν έχουν σοβαρή προοπτική στην ευρωπαϊκή αγορά. Ακόμα και οι ανταγωνιστές μας στην Ελλάδα δεν έχουν δυναμική. Αν μιλήσουμε για την κοινωνική ευθύνη της ΣΕΚΑΠ δίνουμε δουλειά, συντηρούμε κόσμο και πληρώνουμε τα πάντα στην ώρα τους. Μέσα σε αυτά τα χρόνια πληρώσαμε 376 εκατ. ευρώ σε φόρους και εισφορές στον κρατικό προϋπολογισμό. Τόσα χρήματα μόνο από τη ΣΕΚΑΠ. Εμείς τα πληρώσαμε αυτά», λέει στη συνέντευξη στο Πρώτο Θέμα.
Οι σχέσεις με την πολιτική εξουσία
Στις σχέσεις του με την εξουσία, ο Σαββίδης δεν αντιλαμβάνεται γενικότερα τους περιορισμούς που έχουν οι ελληνικές πολιτικές ηγεσίες από τα μνημόνια. Έτσι, από τις αρμονικές σχέσεις με την κυβέρνηση Καραμανλή εισήλθε στις σχέσεις απόστασης με τον Γ. Παπανδρέου, τον οποίον δεν δίστασε να αποκαλέσει «μη πατριώτη» έναν μήνα πριν από τις εκλογές του 2012, όταν λάνσαρε το «παραμύθι» για τα 25 δισ. που θα μας δάνειζε άτοκα –ή με πολύ χαμηλό επιτόκιο σε άλλη εκδοχή– η Ρωσία.
Η Ρωσία όμως δεν ήταν πρόθυμη να μας χαρίσει χρήματα και όταν ο Παπανδρέου συναντήθηκε με τη ρωσική ηγεσία, αυτή απλά τον έστειλε στο ΔΝΤ (παρόλα αυτά, το «παραμύθι» υιοθετήθηκε αργότερα από τους ΑΝΕΛ και στη συνέχεια την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ/ΑΝΕΛ).
Ο Σαββίδης συγκρούεται και με την Νέα Δημοκρατία, ήδη από το 2013, όταν επιχειρεί να ρυθμίσει τα χρέη του ΠΑΟΚ και προσκρούει στην άρνηση του υπουργού Οικονομικών Γιάννη Στουρνάρα. Η συμφωνία της ελληνικής κυβέρνησης με την τρόικα δεν επιτρέπει ρυθμίσεις για χρέη άνω του 1 εκατ. ευρώ. Ο Σαββίδης δεν το αντιλαμβάνεται αυτό. Είναι μαθημένος, όπως λέει συνεργάτης του, στη λογική «πληρώνω άρα γίνεται» και αφού ζητά να πληρώσει το κεφάλαιο γιατί να μην εξαφανισθούν οι προσαυξήσεις;
Αμέσως μετά τις εκλογές του 2015 και ενώ στη ΝΔ τίθεται το ζήτημα της διαδοχής, ο Σαββίδης υποστηρίζει τον περιφερειάρχη κεντρικής Μακεδονίας Απόστολο Τζιτζικώστα (οι άλλοι δύο υποψήφιοι ήταν ο Κυριάκος Μητσοτάκης και ο Βαγγέλης Μεϊμαράκης). Όταν στον δεύτερο γύρο των εσωτερικών εκλογών της ΝΔ –ο Τζιτζικώστας έχει ηττηθεί από τον πρώτο γύρο και δεν συμμετέχει– το κόμμα στρέφεται στον Μητσοτάκη, ο Σαββίδης γυρίζει την πλάτη στη ΝΔ οριστικά.
Το 2015 ανεβαίνει στην εξουσία η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ/ΑΝΕΛ και αυτό που δεν έγινε με τον Στουρνάρα –η διαγραφή των χρεών του ΠΑΟΚ– ρυθμίζεται επί Νάντιας Βαλαβάνη τον Απρίλιο του 2015, όταν καταργείται το όριο του εκατομμυρίου για τέτοιου είδους ρυθμίσεις.
Το 2017 ο Μητσοτάκης καταγγέλλει την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ/ΑΝΕΛ για την απόπειρα να διαγράψει το πρόστιμο της ΣΕΚΑΠ. Η μεν πλευρά Σαμαρά τηρεί σιωπή, ο δε Σαββίδης σε μια πρωτοφανή για επιχειρηματία παρέμβαση κρίνει ότι ο «Μητσοτάκης δεν θα γίνει ποτέ του πρωθυπουργός».
Στη συνέχεια, μια παρέμβαση των Αμερικανών στο τραπεζικό σύστημα της χώρας εμποδίζειΔιαβάστε το σχετικό άρθρο του Τάσου Τέλλογλου στο inside story τον Σαββίδη να πάρει τον ΔΟΛ, ενώ η συμμετοχή του στο Mega μένει άκαρπη –παίρνει ένα ποσοστό από τον Φώτη Μπόμπολα, πάνω στο οποίο δεν μπορεί να χτίσει τίποτα. Η προσπάθειά του να μπει στον χώρο των media καρποφορεί στο τέλος του 2017, όταν αγοράζειΔιαβάστε το σχετικό άρθρο του Τάσου Τέλλογλου στο inside story, μετά από διαπραγματεύσεις μηνών στις οποίες εμπλέκεται και η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ, το κανάλι Έψιλον.
Στην «ενθρόνισή» του είναι παρώνΑντιδράσεις για την εμφάνιση Σαββίδη-Καμμένου στο «Ε» | in. gr ο υπουργός Άμυνας Πάνος Καμμένος.
Ταυτόχρονα διεκδικεί και κερδίζειΔιαβάστε το σχετικό άρθρο του Χρήστου Ιωάννου στο inside story με μία γαλλική και μια γερμανική εταιρεία τον ΟΛΘ.
Το μέλλον της ΣΕΚΑΠ μετά την πώληση
Ήδη την εποχή που ο Σαββίδης αγοράζει τον ΟΛΘ, βρίσκονται σε εξέλιξη οι διαπραγματεύσεις του με την Japan TobaccoJapan Tobacco – About us για την πώληση των καπνικών του δραστηριοτήτων –θυμίζουμε ότι η ΣΕΚΑΠ είναι θυγατρική εταιρεία της Donskoy Tabak, με έδρα το Ροστόφ, την οποία κατείχε μέχρι πρόσφατα ο Σαββίδης από το 1992. Οι δύο εταιρείες πουλήθηκαν μαζί την περασμένη εβδομάδα.
Mόνο ένας στενός κύκλος γύρω του γνωρίζει πόσο διάρκεσαν οι διαπραγματεύσεις με τους Ιάπωνες. Γεγονός όμως είναι ότι η ιαπωνική εταιρεία κατείχε πριν την αγορά της ναυαρχίδας του Ιβάν Σαββίδη το 40% της ρώσικης αγοράς, με εξαίρεση μια ζώνη στη νότια Ρωσία και τον Καύκασο, εκεί που η Donskoy Tabak κυριαρχούσε. H ιαπωνική εταιρεία, στην οποία συμμετέχει κατά 33% το κράτος, είχε κάνει την τελευταία τριετία μεγάλες εξαγορές στις ΗΠΑ, τις Φιλιππίνες, την Ινδονησία και το Ιράν. Από κάποιες από αυτές έπαθε τεράστιες ζημιές. Η Ρωσία σύμφωνα με τον διευθύνοντα σύμβουλό της Ματσούο Ιβάι «ήταν ακρογωνιαίος λίθοςJapan Tobacco buys Russia’s No. 4 cigarette maker Donskoy Tabak for $1. 6 billion | The Japan Times στα έσοδα της εταιρείας…».
snusjapantobacco.jpg
H Japan Tobacco παράγει όλη τη γκάμα προϊόντων καπνού, από τσιγάρα, πούρα, καπνό, ηλεκτρονικά τσιγάρα μέχρι και το νορβηγικό snus, τα σακουλάκια καπνού που βάζουν οι Σκανδιναβοί ανάμεσα στο πάνω χείλος και τα ούλα. [jti.com]
Η Donskoy Tabak έγραφε στα στοιχεία του 2015Donskoy Tabak – Profile, που είναι σε δημόσια θέα, ότι κατείχε το 9,5% της ρωσικής αγοράς. Το βέβαιο είναι πως οι Ιάπωνες αγοραστές πλήρωσαν ένα ποσό που αγγίζει τις 15 φορές τα ετήσια κέρδη της εταιρείας και των θυγατρικών της προ φόρων, τόκων και αποσβέσεων (EBIDΤA). Αυτά έφτασαν τα 6,5 δισ. ρούβλια σύμφωνα με τα δημοσιευμένα στοιχεία το 2015, ενώ η τιμή αγοράς της εταιρείας (τίμημα) ήταν 90 δισ. ρούβλια (1,6 δισ. δολάρια). Την ίδια στιγμή, πηγές της αγοράς στο Λονδίνο εκτιμούσαν ότι θα έπρεπε να κυμαίνεται γύρω στα 900 εκατομμύρια με 1 δισ. δολάρια. «Αν και η ιαπωνική εταιρεία συνηθίζει να κάνει υπερτιμημένες αγορές τα τελευταία χρόνια (π.χ. στις ΗΠΑ) εντούτοις αυτό το premium είναι δυσεξήγητο. Θα μπορούσε ίσως να εξηγηθεί, αν διευκρινιστεί ο ρόλος του ρωσικού κράτους στη συναλλαγή», είπε στο inside story τραπεζικός αναλυτής στο Λονδίνο με εμπειρία στη ρώσικη αγορά.
Θα κρατήσουν οι Ιάπωνες την ΣΕΚΑΠ; Κύκλοι της εταιρείας που δεν μιλούν εξ ονόματος του Σαββίδη αναφέρουν πως ναι, αφού η Japan Tobacco δεν έχει άλλη παραγωγή στην Ελλάδα, παρά μόνο εμπορία. Ο εκπρόσωπος του Σαββίδη, Αρτουρ Νταβιντιάν, που ήταν σίγουρα ενημερωμένος για το ντηλ, ήταν σχεδόν πανηγυρικόςΝταβιντιάν (πρόεδρος ΔΣ ΣΕΚΑΠ): Απόλυτα μελετημένη επιχειρηματική κίνηση η πώληση της Donskoy Tabak | bankingnews. gr. «Η συμφωνία αυτή φέρνει την ΣΕΚΑΠ μπροστά σε μια νέα εποχή», είπε.
Η αλήθεια είναι ότι οι Ιάπωνες ήταν και πριν την εξαγορά οι μεγαλύτεροι αγοραστές καπνών της ΣΕΚΕSEKE SA, του συνεταιρισμού που τροφοδοτούσε με καπνά και την ΣΕΚΑΠ. Αναρωτιέται όμως κανείς, προσπαθώντας να μαντέψει τις επόμενες κινήσεις τους, εάν δεν θα μπορούσαν να αγοράζουν κατευθείαν τα καπνά χωρίς να μπλέξουν με την διαχείριση του εργοστασίου;
Υπάρχουν ορισμένα επιχειρήματα προς την κατεύθυνση της συνέχισης της λειτουργίας του εργοστασίου, όπως π. χ. ότι έχει νοικοκυρευτεί, ότι με αυτό η Japan Tobacco στέκεται ως ίση προς ίσο απέναντι στην Philip Morris, που έχει και αυτή εργοστάσιο στην Ελλάδα (σήμερα μάλιστα εγκαινιάζει την επέκτασή του). Και η Philip Morris βλέπει θετικά την είσοδο των Γιαπωνέζων και μέσω της παραγωγής στην ελληνική αγορά, στην οποία ήδη ελέγχουν πάνω από το 20% του εμπορίου τσιγάρων.
ergostasio_papastratos-aspropyrgos.jpg
Το εργοστάσιο της Philip Morris στον Ασπρόπυργο (έχει αγοράσει την καπνοβιομηχανία Παπαστράτος).
Κρίσιμο ζήτημα είναι σε αυτό το σημείο, αν το ελληνικό κράτος θα επιμείνει να εισπράξει το πρόστιμο για την λαθρεμπορία του «Μιθριδάτη». Η υπόθεση βρίσκεται στο ΣτΕ με καλές πιθανότητες για την ΣΕΚΑΠ να κερδίσει. Αλλά οι γνωρίζοντες λένε ότι ακόμα και αν τη χάσει, την κάθε ελληνική κυβέρνηση συμφέρει να ξοδέψουν οι Ιάπωνες περισσότερα χρήματα για επενδύσεις, παρά σε καταβολή προστίμων στο υπουργείο Οικονομικών.
Όσο για τον Ιβάν τον …τρομερό, είναι βέβαιο ότι το ντηλ του Ροστόφ θα ισχυροποιήσει μεσοπρόθεσμα τη θέση του στην Ελλάδα.
Συμπαρουσιάζει την εκπομπή Ιστορίες στο ΣΚΑΪ από το 2016. Μετά από 7 χρόνια ως ανταποκριτής για ελληνικά μέσα ενημέρωσης στη Γερμανία, συνεργάστηκε με την εκπομπή Μαύρο Κουτί και από το 2004 ως το 2007 ήταν αρχισυντάκτης της εκπομπής Φάκελοι, στην οποία εργάστηκε μέχρι το 2013.
