Καλώς μας ήρθες, Άνοιξη!
 |
| «Η Άνοιξη» ή «Η Αλληγορία της Άνοιξης».Έργο του μεγάλου ζωγράφου της Ιταλικής Αναγέννησης Σάντρο Μποτιτσέλι (Πινακοθήκη Ουφίτσι, Φλωρεντία)
Από τα δεξιά προς τα αριστερά: ο Ζέφυρος -ο δυτικός απαλός άνεμος που δίνει δροσιά στα Ηλύσια Πεδία και βοηθάει στη βλάστηση- ετοιμάζεται να απαγάγει τη Χλωρίδα, τη θεά της άνοιξης, των λουλουδιών και της ανάπτυξης. Η γυναίκα δίπλα στη Χλωρίδα είναι η Φλόρα, η ρωμαϊκή θεότητα της άνοιξης, που ταυτιζόταν με τη Χλωρίδα. Στο κέντρο του πίνακα βρίσκεται η θεά του έρωτα, η Αφροδίτη, η οποία είναι στραμμένη προς τις τρεις Χάριτες: την Αγλαΐα, την Ευφροσύνη και τη Θάλεια. Τη σκηνή κλείνει η μορφή του θεού Ερμή, ο οποίος με το δεξί χέρι κρατάει το κηρύκειο για να απομακρύνει τα απειλητικά σύννεφα από τον κήπο της Αφροδίτης, τον κήπο του κόσμου μας!
|
Η κατάρρευση των αριστερών ψευδαισθήσεων
Ζούμε τραγικές στιγμές. Η χώρα μετρά πληγές και ήττες σε όλα τα επίπεδα. Βιώνουμε αναμφισβήτητα μια απ τις δυσκολότερες συγκυρίες της Μεταπολίτευσης. Δικαίως οι Έλληνες πολίτες παρακολουθούν αυτή την ώρα τα τεκταινόμενα με αίσθημα απογοήτευσης, αβεβαιότητας αλλά και φόβου για το αύριο. Κανείς δεν ξέρει πλέον πια θα είναι η επόμενη συμφορά που μπορεί να μας βρει.
Εδώ και τρία χρόνια ζούμε καθημερινά την κατάρρευση των πολιτικών ψευδαισθήσεων μιας παρέας που κατά λάθος έγινε κυβέρνηση της χώρας. Μιας ομάδας ανθρώπων που γαλουχήθηκε πολιτικά στην ΚΝΕ, χωρίς καμία επαφή με την πραγματικότητα και την αγορά, θαυμαστές του Στάλιν, του Φιντέλ Κάστρο και του οικονομικού μοντέλου της… Βενεζουέλας. Μαθημένοι μια ζωή στην πολιτική του πεζοδρομίου, με καταλήψεις, πανό, συνθήματα και τσαμπουκά χτυπούν το κεφάλι τους στον τοίχο και απορούν γιατί δεν φεύγει ο τοίχος…
Αυτή την συνεχή διάψευση των αριστερών φαντασιώσεων ζούμε από το 2015, την οποία η χώρα και οι πολίτες πληρώνουμε πολύ ακριβά. Το ζήσαμε στην οικονομία το πρώτο 6μηνο του 2015 όταν οι αγορές τελικά δεν χόρεψαν με τα νταούλια του ΣΥΡΙΖΑ και οι Ευρωπαίοι δεν δέχτηκαν το φοβερό σχέδιο Τσίπρα – Βαρουφάκη. Στην αρχή θα μας δάνειζαν οι Ρώσοι. Μετά θα μας δάνειζαν οι Κινέζοι. Αργότερα θα εκβιάζαμε τους Ευρωπαίους ότι θα φύγουμε απ το ευρώ κι αυτοί θα μας παρακαλούσαν να μείνουμε. Τίποτα δεν έγινε από αυτά.
Το ζήσαμε με το άνοιγμα των συνόρων και την εισροή χιλιάδων λαθρομεταναστών με αποτέλεσμα να μας κλείσουν τα σύνορα οι πάντες και η χώρα να καταστεί ένα απέραντο hot spot. Τότε απειλούσαμε ότι θα στείλουμε τους μετανάστες στο Βερολίνο, μετά τους παρακαλούσαμε να βοηθήσουν στη φύλαξη των συνόρων γιατί το πρόβλημα είναι «ευρωπαϊκό»… Στην συνέχεια ήρθαν τα σκληρά μέτρα, η αύξηση των φόρων, η μείωση μισθών και συντάξεων, η έναρξη των πλειστηριασμών. Όλα αυτά τα οποία ξόρκιζε μέχρι χθες η Αριστερά η οποία είχε τη μαγική λύση για όλα.
Επί τρία χρόνια προβλέπουν με σιγουριά το μέλλον και η πραγματικότητα τους διαψεύδει, με βαρύ κόστος όμως για τη χώρα. Αυτοί που μια ζωή έκαναν πορείες κατά των Αμερικανών και των Ισραηλινών σήμερα πανηγυρίζουν ανακουφισμένοι από την παρουσία των ΗΠΑ και του Ισραήλ στη Μεσόγειο απέναντι στον έξαλλο Ερντογάν. Δυστυχώς δεν έστειλαν φρεγάτες και αεροπλάνα να μας προστατεύσουν από τους Τούρκους ούτε οι Ρώσοι, ούτε ο σύντροφος Μαδούρο, ούτε η Κούβα… Παλικαράδες και τολμηροί στα εύκολα, ικέτες των Ευρωπαίων και του ΝΑΤΟ στα δύσκολα. Οι Αριστερές φαντασιώσεις γκρεμίζονται καθημερινά κι αυτοί συνεχίζουν ακάθεκτοι σαν να μην τρέχει τίποτα.
Άνοιξαν το Σκοπιανό με φόρα και αυτοπεποίθηση ότι αυτοί θα το λύσουν μόνοι τους και θα κάνουν και τη ΝΔ χίλια κομμάτια.Τελικά το μόνο που κατάφεραν είναι να διχάσουν για άλλη μια φορά την κοινωνία και το πολιτικό σύστημα και να στρέψουν όλους τους Έλληνες απέναντι τους. Έφεραν τον Ερντογάν στην Αθήνα χωρίς καμιά προετοιμασία και κανένα σκοπό μιλώντας για επιτυχημένη επίσκεψη. Η συνέχεια ήταν αμφισβήτηση των συνόρων, διεμβολισμός του ελληνικού πλοίου και η πρωτοφανής σύλληψη δύο στρατιωτικών μας. Πού είναι σήμερα ο τσαμπουκάς Υπουργός Άμυνας; Ποιά ήταν η αντίδρασή του στον διεμβολισμό του ελληνικού πλοίου και στην σύλληψη των δύο στρατιωτικών μας που παραμένουν φυλακισμένοι στην Τουρκία; Έτρεξε να παρακαλέσει την Ευρώπη και το ΝΑΤΟ.
Αυτή είναι η στρατηγική τους και μόνο. Ερασιτέχνες, ανίδεοι, επικίνδυνοι. Νομίζουν ότι με τον αριστερό τσαμπουκά που επικρατούσαν μια ζωή στο δρόμο, στα πανεπιστήμια και στη Βουλή θα μπορέσουν να επιβληθούν και έξω. Μόνο που έξω δεν περνάνε αυτά. Γιαυτό και συνεχώς τρώνε σφαλιάρες. Το κόστος όμως το πληρώνει η χώρα, το πληρώνει η νέα γενιά που βλέπει τη ζωή να περνά από μπροστά της χωρίς αυτή να μπορεί να κάνει τίποτα. Θα ακούσει άραγε μια συγνώμη αυτή η γενιά από τους μαθητευόμενους μάγους της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ ΑΝΕΛ για την επιστροφή της χώρας στην ύφεση, τη μιζέρια και την οπισθοδρόμιση; Θα ακούσει μια συγνώμη η νέα γενιά για τα τρία αυτά χαμένα χρόνια που της στερούν πολύ περισσότερα χρόνια προόδου και προοπτικής;
1847 !
Εν Δίβρη την 8 10μβρίου 1847
Ο ελληνοδιδάσκαλος Δίβρης
Περί των χρημ. ενταλμάτων 8βρίου και 9μβρίου
Προς το επί της Δημ. Παιδείας κλπ Βασιλ. Υπουργείον
Επειδή μέχρι της σήμερον, αφ΄ ότου μετέβην ενταύθα, δεν έλαβον ούτε λεπτόν εκ της αντιμισθίας μου, οφείλων εις άλλους αυτόθι, ως είναι γνωστόν εις υμάς , κύριε Υπουργέ, ένεκεν της συμβάσης μοι ασθενείας , τα του Αυγούστου και 7μβρίου μηνιαία της αντιμισθίας μου και ως εκ τούτου ου μόνον στερούμαι και αυτών των καθημερινών μου, προσφέρων ενταύθα πολλά πολλοίς,
αλλ΄ αναγκάζομαι και να παρενοχλήσω Υμάς δια της παρούσης μου.
Προστρέχων λοιπόν θερμοπαρακαλώ το σεβ. τούτο Υπουργείον, όπως εκδώσει και διευθύνει προς τον υποφαινόμενον, δια της νομίμου οδού τα των παρελθόντων μηνών 8βρίου και 9μβρίου χρηματικά εντάλματα της αντιμισθίας μου ανά δραχμάς 130: προς απάντησιν και θεραπείαν των αναποφεύκτων μοι αναγκαίων εξόδων και προς απότισιν των οφειλουμένων.
Υποσημειούμαι βαθυσεβάστως
ο ευπειθέστατος Ελληνοδιδάσκαλος Δίβρης
Σπυρίδων Αθανασιάδης
Σημείωση δική μου:
Το αντίγραφο είναι από τα Γενικά Αρχεία του Κράτους.
Εδώ , ο Διδάσκαλος, από την αγαπημένη μου κωμόπολη της Δίβρης, ζητάει το αυτονόητο.
-Μου συνέβη να αρρωστήσω, Υπουργέ-του λέει-και εν τω μεταξύ δεν έχω πάρει “μία”. Βάλτε μου, σας παρακαλώ ,τα λεφτά μου και για να τα βγάλω πέρα και για να πληρώσω τα δανεικά που πήρα .
Και μην ξεχνάς -λέει στον Υπουργό- ότι : “προσφέρων ενταύθα πολλά πολλοίς !”
Ι.Β.Ν.
Πενταετής άδεια από την κυβέρνηση στο ζιζανιοκτόνο Roundup
Επιτράπηκε για άλλα 5 χρόνια η χρήση του ζιζανιοκτόνου roundap
Την έγκρισή του στο αμφιλεγόμενο ζιζανιοκτόνο Roundup με την επικίνδυνη χημική ουσία γλυφοσάτη έδωσε το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, ανοίγοντας τον δρόμο για τη χρήση του στην Ελλάδα μέχρι και το τέλος του 2023.
Την ώρα που το πολύκροτο εμπορικό deal κόστους δεκάδων δισεκατομμυρίων μεταξύ της γερμανικής πολυεθνικής Bayer και της βασίλισσας των μεταλλαγμένων, Monsanto, βρίσκεται σε εξέλιξη, η κυβέρνηση δίνει την έγκρισή της για πενταετή χρήση του ζιζανιοκτόνου Roundup της αμερικανικής εταιρείας που ηγεμονεύει στον χώρο της αγροκαλλιέργιας, παρότι η συζήτηση γύρω από την επικινδυνότητα της χρήσης της χημικής ουσίας γλυφοσάτη που περιέχει το προϊόν της βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη.
Σύμφωνα με τη σχετική απόφαση, που δημοσιεύθηκε στον διαδικτυακό τόπο Διαύγεια και η υπογράφει η Δ/νση Προστασίας Φυτικής Παραγωγής – τμήμα Φυτοπροστατευτικών προϊόντων, η άδεια διάθεσης στην αγορά του συγκεκριμένου προϊόντος χορηγείται από τις 06/3/2018 έως και την 15/12/2023.
διαίσθηση, σύμφωνα με τον ψυχολόγο Gerd Gigerenzer, διευθυντή του Max Planck Institute for Human Development, συνίσταται λιγότερο στο να «ξέρεις» αυτόματα τη σωστή απάντηση και περισσότερο στο να κατανοείς ενστικτωδώς ποια πληροφορία είναι ασήμαντη και μπορείς να την αγνοήσεις. Ο Gigerenzer, συγγραφέας του βιβλίου Gut Feelings: The Intelligence of the Unconscious, δηλώνει πως ο ίδιος χρησιμοποιεί εξίσου τη διαίσθηση και τη λογική. «Στην επιστημονική μου έρευνα ακολουθώ συχνά το ένστικτό μου. Δεν μπορώ πάντα να εξηγήσω γιατί μια συγκεκριμένη οδός ή μέθοδος είναι η σωστή, αλλά το εμπιστεύομαι και προχωρώ. Ταυτόχρονα, έχω την ικανότητα να ελέγχω αυτή τη διαίσθηση και να βρίσκω κάθε φορά τι σημαίνει και από πού προέρχεται. Στη δε προσωπική μου ζωή, βασίζομαι μόνο στο ένστικτο. Για παράδειγμα, όταν πρωτοσυνάντησα τη σύζυγό μου δεν έκανα κανέναν υπολογισμό. Το ίδιο και εκείνη». Πρόσφατα μια από τις αναγνώστριες του Kasanoff του έκανε μια ερώτηση που τον ξάφνιασε. Η ερώτηση ήταν, «Τι συμβαίνει με τη διαίσθηση; Αν και ποτέ δεν θεωρήθηκε μορφή ευφυΐας, δεν νομίζεις ότι κάποιος με ισχυρή διαίσθηση είναι και περισσότερο ευφυής;». Το ένστικτό του έλεγε πως ναι, ειδικά όταν μιλάμε για ανθρώπους που είναι ανήσυχα πνεύματα, που επιδιώκουν συνεχώς να μαθαίνουν νέα πράγματα και που είναι έτοιμοι να αναθεωρήσουν τις βεβαιότητές τους. Ο σχεδιαστής Theo Humphries, υποστηρίζει πως το διαισθητικό design είναι αυτό που «το καταλαβαίνεις χωρίς να χρειαστείς τις οδηγίες χρήσης». Με άλλα λόγια, αν κάθεσαι όλη μέρα σε μια καρέκλα και απλώς εμπιστεύεσαι την διαίσθησή σου, δεν χρησιμοποιείς και πολλή από την ευφυΐα σου. Όταν, όμως, ερευνάς σε βάθος ένα θέμα και μελετάς τις αμέτρητες δυνατότητες και επιλογές, χρησιμοποιείς την ευφυΐα σου για να διαχωρίσεις -με βάση τη διαίσθησή σου- τι είναι σημαντικό και τι όχι, γράφει ο Kasanoff. Για τον αρθρογράφο του Forbes, η διαίσθηση είναι, κατά κάποιο τρόπο, η ικανότητά μας να κατανοούμε τη συλλογική νοημοσύνη. Για παράδειγμα, οι περισσότερες ιστοσελίδες είναι οργανωμένες κατά διαισθητικό τρόπο. Είναι, δηλαδή, οργανωμένες έτσι ώστε όλοι να τις καταλαβαίνουν και να βρίσκουν αυτό που τους αφορά. Αυτή η προσέγγιση είναι αποτέλεσμα εξέλιξης, έπειτα από πολλά χρόνια όπου η πληροφορία ήταν χαοτική. Η συλλογική νοημοσύνη έχει ξεχωρίσει ποια στοιχεία μας είναι χρήσιμα και ποια όχι. Ο σχεδιαστής Theo Humphries, λέκτορας στο Cardiff School of Art & Design, υποστηρίζει πως το διαισθητικό design είναι αυτό που «το καταλαβαίνεις χωρίς να χρειαστείς τις οδηγίες χρήσης». Αυτό σημαίνει ότι ένα αντικείμενο γίνεται αμέσως κατανοητό στους περισσότερους ανθρώπους επειδή αυτοί έχουν μια κοινή αντίληψη για το πώς λειτουργεί ο κόσμος. Θα έλεγε κανείς, συνεχίζει ο Kasanoff, «ότι εγώ πιστεύω στη δύναμη της πειθαρχημένης διαίσθησης. Κάνε την έρευνά σου, χρησιμοποίησε το μυαλό σου, δώσε μου λογικά επιχειρήματα και εγώ τότε θα εμπιστευθώ και θα σεβαστώ τη διαίσθησή σου. Αν, όμως, είσαι αραχτός στην αιώρα σου και μου ζητάς απλώς να σε εμπιστευθώ, θα φύγω άρον-άρον χωρίς καν να σε αποχαιρετήσω. Από την προσωπική μου εμπειρία έχω καταλάβει ένα πράγμα: όσο περισσότερη έρευνα κάνω, τόσο καλύτερα λειτουργεί η διαίσθησή μου». «Το διαισθητικό μυαλό είναι ένα ιερό δώρο και το αναλυτικό, ορθολογικό μυαλό είναι ένας πιστός υπηρέτης. Δημιουργήσαμε μια κοινωνία που τιμά τον υπηρέτη, αλλά έχει ξεχάσει το δώρο», Albert Einstein. Ο Albert Einstein το είπε κάπως έτσι: «Το διαισθητικό μυαλό είναι ένα ιερό δώρο και το αναλυτικό, ορθολογικό μυαλό είναι ένας πιστός υπηρέτης. Δημιουργήσαμε μια κοινωνία που τιμά τον υπηρέτη, αλλά έχει ξεχάσει το δώρο». Μερικές φορές, μια εντολή στη δουλειά μας, μια συζήτηση που οδηγεί σε συλλογικές αποφάσεις ή η επιθυμία μας να φτάσουμε σε ένα συγκεκριμένο αποτέλεσμα, μπορεί να κάνει το ορθολογικό μας μυαλό να πάρει τη λάθος κατεύθυνση. Σε τέτοιες στιγμές, η διαίσθηση έχει τη δύναμη να μας σώσει. Το «κακό προαίσθημα» που έχουμε είναι ο τρόπος που επιστρατεύει η διαίσθησή μας για να μας πει πως όσο και να προσπαθήσουμε να πείσουμε τον εαυτό μας ότι κάνουμε το σωστό, στην πραγματικότητα πάμε να κάνουμε το λάθος. Οι έξυπνοι άνθρωποι αφουγκράζονται αυτά τα συναισθήματα, καταλήγει ο Kasanoff. Και οι εξυπνότεροι απ’ όλους -εκείνοι που κάνουν τα μεγαλύτερα διανοητικά άλματα- μπορούν να τιθασεύσουν τη δύναμη της διαίσθησης και να τη χρησιμοποιήσουν προς όφελός τους. Πηγή: Forbes
Πηγή : Andro.gr [ http://www.andro.gr/business/intuition-forbes/ ]
Πηγή : Andro.gr [ http://www.andro.gr/business/intuition-forbes/ ]
Ενα έργο καταστρέφεται στο Σύνταγμα
Καταστροφέας έργων τέχνης. Των δικών του. Ο Γερμανός εικαστικός Βίνφριντ Μουτέσιους (Winfried Muthesius, Βερολίνο, 1957) δημιουργεί, εκθέτει για λίγο και μετά διαλύει τα έργα εις τα εξ ων συνετέθησαν. Μία τέτοια περφόρμανς, με τον τίτλο «Απώλεια», θα χαρίσει στο αθηναϊκό κοινό σήμερα στις 6 το απόγευμα στην πλατεία Συντάγματος. Ενας μεγάλος πίνακας, 2×2 μέτρα, που εκτίθεται από τις 8 Μαρτίου στο Νομισματικό Μουσείο Αθηνών, καλυμμένος με φύλλα χρυσού, θα καταστραφεί τελετουργικά, μέχρι πλήρους εξαφανίσεως, ενώπιον μαρτύρων. Και δεν θα μπορούσε αλλιώς, αφού στο DNA της οικογένειάς του ρέει το «αντι-» και το «κατά». Ο θείος του, ο μεγάλος Γερμανός αρχιτέκτονας Hermann Muthesius, το έργο του οποίου επηρέασε το Bauhaus, και η σύζυγός του, Anna Muthesius, πρωτοπόρος της ενδυματολογικής χειραφέτησης και της αντιμόδας, έβαλαν γερά θεμέλια στις τελετουργικές καταστροφές έργων που έχει παρουσιάσει ο Βίνφριντ Μουτέσιους σε διάφορα μέρη του κόσμου και σε όχι τυχαία σημεία τους: μετρό, εκκλησίες, πλατείες…
Ο ίδιος ο καλλιτέχνης λέει σχετικά: «Ο θόρυβος από το αλυσοπρίονο αντηχεί στην πλατεία Συντάγματος. Η ταραχή γεμίζει τον κενό χώρο ανάμεσα στους περαστικούς, φτάνει μέχρι τον δρόμο σαν κάποιο αόρατο παλιρροϊκό κύμα να πλησιάζει, να ετοιμάζεται να ξεσπάσει. Είναι η έκφραση αξιών που καταρρέουν». Εξάλλου, ακριβώς με αυτή την κατάρρευση αξιών, το περιβάλλον που καταστρέφεται, τα δεδομένα και τα αυτονόητα των ανθρωπιστικών αξιών που κλονίζονται και την εμφάνιση νέων ιδεολογιών που απορρυθμίζουν τις δημοκρατικές κοινωνίες τα βάζει, διά της διάλυσης των έργων, ο Γερμανός εικαστικός.
Η επιλογή της πλατείας Συντάγματος δεν είναι τυχαία. Είναι ένας τόπος που συνοψίζει τον διάλογο μεταξύ κοινωνικών ομάδων και εξουσίας – με τον… γνωστό τρόπο που συμβαίνει ένας διάλογος στην Ελλάδα, βέβαια. Ούτε η επιλογή του χρυσού είναι τυχαία, αφού συμβολίζει «την πνευματική ανάταση και την κοσμική εξουσία», ενώ ο πίνακας ανήκει στη σειρά «Χρυσά πεδία», τα οποία ξεκίνησαν να δημιουργούνται και να καταστρέφονται από το 2003, οπότε και έστησε 100 έργα στο μετρό του Βερολίνου, τα οποία αργότερα κατέστρεψε. Σύμφωνα, πάντως, με τους συντελεστές, «πρόκειται για μια διαδικασία που έχει πολύ αυστηρή δομή και ακρίβεια και καταλήγει στην πλήρη διάλυση της εικόνας. Είναι κάτι παραπάνω από μια μεταφορά».
Έντυπη
Διασπορά των Βλάχων
Βλάχοι στην Ακαρνανία και ειδικότερα στην περιοχή Βονίτσης – Ξηρομέρου απαντώνται ήδη από τις αρχές του 13ου αιώνα.
Προς επίρρωση της παραπάνω άποψης παραθέτουμε σχετικό απόσπασμα από το βιβλίο του Αντώνη Βασιλείου «Τοπωνυμικό της Βλαχόφωνης (Καραγκούνικης) περιοχής της Ακαρνανίας: Γεωγραφική και Ιστορική Επισκόπηση – Ιδίωμα», το οποίο δημοσιεύτηκε στην Αθήνα το 2012 από τις εκδόσεις γράμμα (σελίδες 39-42)1.
«Πρώτη ιστορική μαρτυρία λοιπόν σύμφωνα με τον Βέη (1927:331) για την ύπαρξη Βλάχων στην Ακαρνανία γενικότερα, αλλά και ειδικότερα στην περιοχή Βονίτσης – Ξηρομέρου, έχουμε στις αρχές του 13ου και συγκεκριμένα στα κατάλοιπα του Μητροπολίτη Άρτης και Ναυπάκτου, Ιωάννου Απόκαυκου2.
Συγκεκριμένα σε ένα σημείωμα (συνοδικό έγγραφο) με τίτλο: «Διάγνωσις γιά βιασμό κόρης καί κακοποίησις τοῦ πατρός καί τοῦ γαμβροῦ αὐτῶν» της 15ης Οκτωβρίου 1222 ο Απόκαυκος αναφέρεται στην ύπαρξη Βλάχων στην ανωτέρω περιοχή3.
Ο τελευταίος είχε επισκεφτεί εκείνη τη χρονιά τον Επίσκοπο Βόνιτσας4 και μετά τη Θεία Λειτουργία, όπως χαρακτηριστικά αναφέρει, τον πλησίασε ένας γέρος, το όνομα του οποίου ήταν Συμεών και το επώνυμο Σγουρόπουλος. Ο τελευταίος είχε χτυπηθεί από κάποιον Βλάχο στην καταγωγή, που ονομαζόταν Κωνσταντίνος.
Ο Κωνσταντίνος την προηγούμενη χρονιά είχε βιάσει και καταστήσει έγκυο την κόρη του Σγουρόπουλου, Βλασία, με αποτέλεσμα αυτή να γεννήσει και παιδί. Όταν ο Σγουρόπουλος ζήτησε τον λόγο από τον συγκεκριμένο Βλάχο, εκείνος ένα βράδυ μαζί με τριάντα άλλους ομοεθνείς τού επιτέθηκε και ξυλοκόπησε αυτόν και τον γαμπρό του από την άλλη κόρη5……
Με βάση το συγκεκριμένο περιστατικό μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα ότι εδώ έχουμε μια σαφέστατη αναφορά για ύπαρξη Βλάχων στην Ακαρνανία κατά την ύστερη βυζαντινή περίοδο, η οποία μάλιστα θα πρέπει να θεωρηθεί ως terminus post quem για τη συγκεκριμένη γλωσσική ομάδα στην περιοχή αυτή. Αυτό βέβαια σε καμία περίπτωση δεν σημαίνει ότι δεν μπορεί να υπήρχαν Βλάχοι στην περιοχή και προγενέστερα. Απλά αυτή τη χρονιά έχουμε την πρώτη καταγραφή. Επίσης δεν μπορούμε να ισχυριστούμε με βεβαιότητα ότι οι σημερινοί Βλάχοι της Ακαρνανίας (Καραγκούνηδες) σχετίζονται άμεσα με τους συγκεκριμένους Βλάχους για τους οποίους κάνει λόγο ο Απόκαυκος6.
Εικόνα 1. Χάρτης της Ακαρνανίας όπου φαίνονται τα σημερινά βλαχοχώρια της περιοχής αλλά και η Βόνιτσα. (Κουκούδης, 2000: 65)
Σήμερα ωστόσο στην περιοχή της Βόνιτσας και γενικά της Δυτικής Ακαρνανίας δεν υπάρχουν πλέον βλαχόφωνοι. Προφανώς αυτοί που υπήρχαν έχουν αποβλαχιστεί εδώ και αιώνες. Όμως κατά πάσα πιθανότητα κατάλοιπα των Βλάχων που αναφέρονται στον Απόκαυκο θεωρούμε ότι υπήρχαν στην περιοχή Βονίτσης – Ξηρομέρου μέχρι τον 19ο αιώνα. Όπως διαβάζουμε μάλιστα σε Βασιλικό Διάταγμα της 13/25 Απριλίου του 1835, Καραγκούνηδες θα εγκαθίσταντο την εποχή αυτή στις θέσεις Ντερσοβά7 και Κρυονέρι του Δήμου Ανακτορίων – Βονίτσης (Μιτάκης, 1989: 128).
Επίσης ο Στράτος Ράππος από την Κονοπίνα Ξηρομέρου σε χειρόγραφη αφήγησή του γράφει τα εξής: «Επί Όθωνος στο Βοϊδολίβαδο και στην γύρω περιοχή είχον εγκατασταθεί ορισμένες οικογένειες Καραγκούνηδων σκηνιτών και οι οποίοι εκκλησιάζοντο εις την εκκλησίαν Άγιοι Ανάργυροι όπου υπάρχουν σήμερον τα ερείπια». Το συγκεκριμένο ξωκκλήσι βρίσκεται στη θέση Παλιοκατούνα της περιοχής Καλίτσας του χωριού Κονοπίνα.
Ο Μήτσης (2009: 21) επίσης αναφέρει ότι σε πολλά ορεινά χωριά του Ξηρομέρου αρκετές οικογένειες έλκουν την καταγωγή τους από τους Βλάχους. Τα χωριά αυτά, μεταξύ άλλων, είναι ο Άγιος Βασίλειος, η Τρύφου, η Κατούνα, το Αρχοντοχώρι, ο Αετός, ο Μαχαλάς, η Κονοπίνα, τα Βλυζανά, ο Βάρνακας, το Μοναστηράκι, το Βούστρι κ.λ.π.
Ακόμη πολλοί αγωνιστές της επανάστασης του ’21 στην περιοχή της Δυτικής Ακαρνανίας ήταν Βλάχικης καταγωγής. Ο Μήτσης (2009: 117, 132, 387 και 485) μάλιστα αναφέρει μεταξύ άλλων τα παρακάτω ονόματα βλαχόφωνων αγωνιστών: Βλάχος Κώστας ή Σπανός8, Γκρέκος Σταύρος (Βλαχοποιμήν), Μωραΐτης Αθανάσιος (Βλαχοποιμήν), Σταχτιάρης Αναγνώστης και ο γνωστότερος Γεώργιος Τσόγκας.
Οι Καραγκούνηδες επίσης, πριν τη μόνιμη εγκατάστασή τους στους οικισμούς που βρίσκονται σήμερα, είχαν «μετασταθμεύσει» στο Ξηρόμερο (Παπατρέχα, 1982: 332-333) το οποίο ούτως ή άλλως νεμόταν για πολλά χρόνια, όπως προκύπτει από το έγγραφο του Αλή Πασά του 1812 σχετικά με διανομή των χειμερινών λιβαδιών9.
Ακόμη σύμφωνα με την παράδοση στην περιοχή του χωριού Σπάρτο Αμφιλοχίας (βρίσκεται στον δρόμο Αμφιλοχίας – Βόνιτσας) είχαν τοποθετηθεί ως παραχειμάζοντες οι Καραγκούνηδες του χωριού Στράτος (πιθανώς και άλλοι σημερινοί κάτοικοι βλαχόφωνων χωριών), πριν τη μόνιμη εγκατάστασή τους στον σημερινό οικισμό. Τη συγκεκριμένη πληροφορία τη διασώζει ο Κρεκούκιας (1967: 383-384), ο οποίος μάλιστα αναφέρει και το τοπωνύμιο Καραgουνοgάλ’βα (= Καραγκουνοκάλυβα), όνομα ορεινής τοποθεσίας καθώς και το τοπωνύμιο Βλυχά(τα), στα οποία εγκαταστάθηκαν οι Καραγκούνηδες με προτροπή του Αλή Πασά.
Στην εγκατάσταση των Καραγκούνηδων στο Σπάρτο αντέδρασαν οι ντόπιοι και με επικεφαλής τον Γιώργο Θώμο (το επώνυμο Θώμος απαντάται και μεταξύ των βλαχόφωνων της Ακαρνανίας στη Γουριώτισσα και τη Στράτο) εκδίωξαν τους Καραγκούνηδες απ’ την περιοχή10. Οι τελευταίοι με επικεφαλής τον Γιάγκα (Γιάνν’κα) μετοίκησαν πλέον στη Λεπενού (Λιπινού)11. Αναφέρει μάλιστα ο Κρεκούκιας ότι κατά τα επεισόδια φονεύτηκε από τον Γιώργο Θώμο μια έγκυος γυναίκα (Καραγκούνα), η οποία κυοφορούσε δίδυμα12.
Το συγκεκριμένο περιστατικό το καταγράφει και ο Βλαχοδήμος (2010:14) ο οποίος αναφέρει ότι ο Θώμος για να εκδικηθεί τον Αλή Πασά χτύπησε τους τσομπάνηδές του (τους Καραγκούνηδες του Γιάγκα) και του κατέσφαξε μάλιστα πέντε χιλιάδες πρόβατα, τα οποία έβοσκαν στο Σπάρτο. Από τις παραπάνω πληροφορίες λοιπόν προκύπτει ότι οι σημερινοί κάτοικοι του Σωροβιγλίου, αλλά προφανώς και άλλοι βλαχόφωνοι της περιοχής, πριν εγκατασταθούν μόνιμα στους σημερινούς οικισμούς, είχαν «μετασταθμεύσει» στην περιοχή Ξηρομέρου αλλά και της Βόνιτσας.
Όλα τα παραπάνω ιστορικά στοιχεία καθώς και κάποιες προφορικές παραδόσεις τις οποίες έχουμε ακούσει από παλιότερους, μας φανερώνουν την ύπαρξη Βλάχων στην περιοχή Βονίτσης – Ξηρόμερου τουλάχιστον έως τον 19ο αιώνα. Όλα αυτά επίσης έρχονται σε απόλυτη συμφωνία και με την περιγραφή του Απόκαυκου στην οποία αναφερθήκαμε προηγουμένως».
Οικογένεια από τη Γουριώτισσα. Προσφορά φωτογραφίας Ν. Κατσαρός. πηγή http://paleomanina.blogspot.gr
Σημειώσεις:
1. Στο απόσπασμα αυτό υπάρχουν κάποιες (ελάχιστες) διαφοροποιήσεις σε σχέση με το πρωτότυπο, οι οποίες όμως ήταν απαραίτητες για την καλύτερη κατανόησή του στο συγκεκριμένο πλαίσιο. Όσοι και όσες ενδιαφέρονται για το βιβλίο αυτό μπορούν να επικοινωνήσουν με τον συγγραφέα στην ηλεκτρονική διεύθυνση: antvasiliou [at] yahoo.gr
2. Ο Απόκαυκος γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη μεταξύ των ετών 1153-1160 και πέθανε κατά το 1233 ή το 1234. Το 1199 ή 1200 χειροτονήθηκε στην Κωνσταντινούπολη μητροπολίτης Ναυπάκτου και έμεινε στη μητρόπολή του τουλάχιστον μέχρι την 6-8-1232. Για περισσότερα βιογραφικά στοιχεία δες Δελημάρη, 2000: 9-19. Ο Π. Αραβαντινός τέλος, χρονογράφος της Ηπείρου, αναφέρει ότι η Άρτα από τον ΙΓ΄ αιώνα ήταν έδρα Μητροπολίτου με τίτλο (μέχρι το 1820) «Άρτης και Ναυπάκτου, υπερτίμου και εξάρχου πάσης Αιτωλίας».
3. Στον χάρτη της εικόνας 1. αναγράφεται στη Βόνιτσα η χρονολογία 1221 για την πρώτη καταγραφή Βλάχων στην περιοχή αυτή αντί του 1222 που ο Απόκαυκος, σύμφωνα με τον Δελημάρη (2000: 382-385), περιγράφει το περιστατικό το οποίο αναφέρουμε.
4. Η Βόνιτσα εκείνη την εποχή ήταν έδρα επισκοπής της μητρόπολης Ναυπάκτου και Άρτης.
5. Ως γνωστόν εκείνη την εποχή οι Αρχιερείς είχαν και δικαστικές εξουσίες, μάλιστα λόγω αυτής της ιδιότητας επισκέφτηκε τον Απόκαυκο και ο Σγουρόπουλος. Τέλος, λόγω της πολύ μεγάλης ιστορικής αξίας του συγκεκριμένου κειμένου για τους Βλάχους της Ακαρνανίας θεωρήσαμε σκόπιμο να παραθέσουμε μερικά ενδεικτικά αποσπάσματά του:
2. Ο Απόκαυκος γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη μεταξύ των ετών 1153-1160 και πέθανε κατά το 1233 ή το 1234. Το 1199 ή 1200 χειροτονήθηκε στην Κωνσταντινούπολη μητροπολίτης Ναυπάκτου και έμεινε στη μητρόπολή του τουλάχιστον μέχρι την 6-8-1232. Για περισσότερα βιογραφικά στοιχεία δες Δελημάρη, 2000: 9-19. Ο Π. Αραβαντινός τέλος, χρονογράφος της Ηπείρου, αναφέρει ότι η Άρτα από τον ΙΓ΄ αιώνα ήταν έδρα Μητροπολίτου με τίτλο (μέχρι το 1820) «Άρτης και Ναυπάκτου, υπερτίμου και εξάρχου πάσης Αιτωλίας».
3. Στον χάρτη της εικόνας 1. αναγράφεται στη Βόνιτσα η χρονολογία 1221 για την πρώτη καταγραφή Βλάχων στην περιοχή αυτή αντί του 1222 που ο Απόκαυκος, σύμφωνα με τον Δελημάρη (2000: 382-385), περιγράφει το περιστατικό το οποίο αναφέρουμε.
4. Η Βόνιτσα εκείνη την εποχή ήταν έδρα επισκοπής της μητρόπολης Ναυπάκτου και Άρτης.
5. Ως γνωστόν εκείνη την εποχή οι Αρχιερείς είχαν και δικαστικές εξουσίες, μάλιστα λόγω αυτής της ιδιότητας επισκέφτηκε τον Απόκαυκο και ο Σγουρόπουλος. Τέλος, λόγω της πολύ μεγάλης ιστορικής αξίας του συγκεκριμένου κειμένου για τους Βλάχους της Ακαρνανίας θεωρήσαμε σκόπιμο να παραθέσουμε μερικά ενδεικτικά αποσπάσματά του:
«Ἡ τοῦ σώματος ἡμῶν πληθώρα καὶ τὸ πολλαῖς παρενοχθλεῖσθαι ταῖς νόσοις… ἠνάγκασαν ἡμᾶς Βόνδιτζαν ἰδεῖν καὶ τὸ ταύτης ἐπισκόπῳ περιτυχεῖν… Καὶ ὡς τὴν περὶ τοῦτων ὁμιλίαν εἶχεν ἡ γλῶσσα (σ.σ. εννοείται μεταξύ Απόκαυκου και επισκόπου Βονίτσης), ἀνήρ τις, γηραιός ἤδη, ὄνομα Συμεών, ἐπωνυμίαν Σγουρόπουλος… δεινοπαθῶν ἡμῖν παρέστη ἐνώπιος… Ἔφησε γάρ (σ.σ. εννοείται ο Σγουρόπουλος), ὡς Αὐριλιόνης τις, Ῥωμαίων ἄποικος, ὄνομα Κωνσταντῖνος, Βλάχους τοῦτο τὸ γένος ὁ καιρός ὠνόμασεν ἄνθρωπος, κατά χρόνον τόν πέρυσι, Βλασίαν, τήν αὐτοῦ θυγατέραν, παρθένον οὖσαν καί νέαν, ἀπερχομένην ὑδρεύσασθαι ἀπό τῆς ἔγγιστά που πηγῆς, κατασχών καί περί τινα ῥαγάδα γῆς ἀγαγών, ἔνθα βοήθειαν ἔσεσθαί πόθεν τῇ Βλασίᾳ ὁ Κωνσταντῖνος οὐκ ᾤετο, ἀλλ’ οὐδέ φωνούσης ἀκουσθῆναι ὑπό τινος, τήν παρθενικήν ἐκεῖσε πυλίδα τῆς Βλασίας ἀνέῳξε. ἐξ ἐκείνου δέ ὡς αὐτῇ περιέτυχεν, ἐπάγων βίαν ἐμίγνυτο, ἕως ποιήσας ἐγκύμονα καί παῖδα ταύτης ἀπέτεκε… ἐγκοτῶν μοι τῆς θυγατρός ὑπερμαχομένῳ ἤ ἄνθρωπόν με ὑπολαβών ἀβοήθητον, καθότι καί ταπεινός (σ.σ. εννοείται ο Συμεών Σγουρόπουλος), μεθ’ ὁμογενοῦς λαοῦ ἐπελθών (σ.σ. εννοείται ο Κωνσταντίνος) περί τόν μέσον δρόμον τῆς αὐτίκα νυκτός (σ.σ. τα μεσάνυχτα), ὑπελεύκαινε δέ σελήνη τήν νύκτα ἐκείνην, καί πλῆθος εἰκάζειν ἦν ἐς τριάκοντα, ἐμέ τε (σ.σ. εννοείται τον Σγουρόπουλο) καί Νικόλαον, τόν ἐφ’ ἑτέρα θυγατρί μου γαμβρόν, ἀπανθρώπως ῥάβδοις (σ.σ. γκλίτσες) ᾐκίσαντο…» (Δελημάρη, 2000: 382-385).
6. Η ύπαρξη των Βλάχων στην περιοχή της Αιτωλοακαρνανίας κατά την ύστερη βυζαντινή περίοδο θεωρούμε ότι σχετίζεται άμεσα με τη διάλυση του βυζαντινού κράτους, μετά την πτώση της Κωνσταντινούπολης στους Σταυροφόρους το 1204 αλλά και τις προηγούμενες σταυροφορίες. Οι Βλάχοι, οι οποίοι ζούσαν στο Βυζάντιο τουλάχιστον από τον 10ο αιώνα στην βορειοδυτική και κεντρική Ελλάδα (Πίνδο, Ήπειρο, Δυτική Μακεδονία, Θεσσαλία κ.λπ.), την εποχή αυτή φαίνεται ότιαπέκτησαν κάποιο βαθμό αυτονομίας, λόγω της κατάρρευσης της βυζαντινής κεντρικής διοίκησης. Αυτό το γεγονός είχε σαν αποτέλεσμα να κινηθούν νοτιότερα, μέχρι την Αιτωλοακαρνανία.
7. Η Ντερσοβά ή Δερσοβά μετονομάστηκε σε Σπαρτοχώρι στις 9-9-1927 (ΦΕΚ 206/1927) και σήμερα αποτελεί οικισμό της Τοπικής Κοινότητας Θυρίου της Δημοτικής Ενότητας Ανακτορίου του Δήμου Ακτίου-Βονίτσης.
8. Το επώνυμο Σπανός απαντάται ακόμη και σήμερα μεταξύ των βλαχόφωνων της περιοχής της Ακαρνανίας και συγκεκριμένα στο χωριό Παλαιομάνινα.
9. Το έγγραφο αυτό είναι ένα δεφτέρι/τεφτέρι (=έγγραφο οθωμανικής αρχής που αφορά λογαριασμούς φορολογικής φύσεως) και αναφέρεται στη διανομή των χειμερινών λιβαδιών (χειμαδιών) στους κτηνοτρόφους (Βλάχους), οι οποίοι δραστηριοποιούνταν (έβοσκαν τα ποίμνιά τους) την εποχή της Τουρκοκρατίας στην Ακαρνανία. Έχει εκδοθεί στις 25 Οκτωβρίου 1812 στα Γιάννενα και φέρει τη μονογραφή του Αλή Πασά. Στο έγγραφο αυτό μεταξύ άλλων αναφέρονται τα εξής:
“ὅλα τὰ χειμαδιά τῆς βόνιτζας ἐπάνω στόν τζόνγκα: γρ(όσια): 25000
καί τὸ Φράγκικον ὁμοίως, μαυροκούτζορον, ἁγι 28500
πέτρος, καί Ἁηλίδικον …………….3500
Αν λάβουμε υπόψη το γεγονός ότι ο Τσόγκας ήταν Βλάχος, συμπεραίνουμε ότι ολόκληρη η περιοχή της Βόνιτσας –και όχι μόνο- ανήκε στον συγκεκριμένο Βλάχο αρχιποιμένα. Το έγγραφο αυτό φυλάσσεται στην Αμερικάνικη Σχολή Κλασικών Σπουδών της Αθήνας (αρχείου Ι. Χώτζη) και φέρει τον αριθμό 614 (αριθμός φακέλου 7). Τέλος, ολόκληρο το συγκεκριμένο έγγραφο (σε φωτοαντίγραφο και μεταγραμμένο) είναι δημοσιευμένο στο βιβλίο του Αντώνη Βασιλείου «Τοπωνυμικό της Βλαχόφωνης (Καραγκούνικης) περιοχής της Ακαρνανίας: Γεωγραφική και Ιστορική Επισκόπηση-Ιδίωμα».
10. Πρόκειται για τον περιβόητο κλέφτη Γιώργο Θώμο από το Σπάρτο που έδρασε στην περιοχή της Ακαρνανίας (και όχι μόνο) την εποχή του Αλή Πασά. Για τον Γιώργο Θώμο ο Γιουσούφ Αράπης, ο οποίος ήταν στην υπηρεσία του Αλή, αναφέρει σε οθωμανικό έγγραφο της εποχής ότι δεν γνώρισε φοβερότερο εχθρό από αυτόν στα πενήντα χρόνια της πολεμικής του ζωής. Από την ίδια οικογένεια προέρχεται ο Κωνσταντίνος Θώμος, αγωνιστής του ’21 και μετέπειτα χιλίαρχος και στρατηγός καθώς και οι αγωνιστές της επανάστασης Αθανάσιος και Δημήτριος Θώμος.
11. Προφανώς ο Κρεκούκιας εννοεί την περιοχή της Λεπενούς κι όχι το ομώνυμο χωριό, δίπλα στην οποία βρίσκεται και το Σωροβίγλι. Η εγκατάσταση του Γιάγκα στο Σωροβίγλι έγινε κατά πάσα πιθανότητα τέλη 18ου αρχές 19ου αιώνα. Με την ευκαιρία αυτή θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε το Κέντρο Συντάξεως του Ιστορικού Λεξικού της Ακαδημίας Αθηνών και ειδικότερα τη Διευθύντρια κ. Χριστίνα Μπασέα – Μπεζαντάκου για τη δυνατότητα πρόσβασης στο συγκεκριμένο χειρόγραφο.
12. Ο Κρεκούκιας αναφέρει ότι σύμφωνα με την παράδοση ο Θώμος της έβγαλε τα παιδιά από την κοιλιά (την ξεκοίλιασε). Τέλος καταγράφει για το συγκεκριμένο συμβάν και το επόμενο τραγούδι (ακολουθείται η ορθογραφία και το σύστημα καταγραφής του πρωτοτύπου):
(Οὑ Γιῶργου Θῶμους φώναξι,
Οὑ Γιῶργου Θώμους λέει:)
(Ἐψές ἤμουν ‘ςτά Γιάννινα
ψηλά ‘ςτά Λιθαρίτσα
κι ἄκουσ’ σκιαέτια (= χαμπάρια) πὄρχουdαν
ἀπού του Γιῶργου Θώμου)
(ἔσφαξι τή gαρακουνιά
τούς πιστικούς τοῦ Γιάνν’κα)
(Κι οὑ Γιάνν’κας καβαλλίκεψι
μέσ’ ‘ςτοῦ παςᾶ νά πάῃ)
(Σά dή σκιαέτια, Γιάνν’κα μου,
ἀπού τοῦ Γιῶργου Θῶμου;)
Η κτητική αντωνυμία «μου» που υπάρχει στον προτελευταίο στίχο (Σά dή σκιαέτια, Γιάνν’κα μου), αν δεχτούμε ότι αποτελεί την προσφώνηση του Αλή Πασά προς τον Γιάγκα κατά την επίσκεψη του τελευταίου στα Γιάννενα, δείχνει το ενδιαφέρον και τη συμπάθεια του Αλή προς το πρόσωπο του Γιάγκα. Επιβεβαιώνεται έτσι μέσα από μια έμμεση ιστορική πηγή (όπως είναι το Δημοτικό τραγούδι) η ιδιαίτερη σχέση του Αλή με τον Γιάγκα. Σχετικό με το συγκεκριμένο περιστατικό αλλά και εν γένει με την παράνομη δραστηριότητα του Θώμου είναι και το γράμμα του Νικολού Λογοθέτη που εστάλη στις 6 Μαΐου 1800 από τη Βόνιτσα προς άδηλο μητροπολίτη (ίσως προς τον Άρτης Ιγνάτιο) όπου αναφέρεται ότι ο Θώμος κυνηγήθηκε από τον καπεταν-Τρύφο στο Μεγανήσι, όπου συνελήφθη η συντροφιά του κι έγινε γνωστό το κρησφύγετό του (Παναγιωτόπουλος, συνεργασία Δημητρόπουλου και Μιχαηλάρη, τόμος Α΄: 111). Το συγκεκριμένο έγγραφο με αριθμό 890 βρίσκεται στο Αρχείο του Αλή Πασά της συλλογής Χώτζη της Γενναδείου Βιβλιοθήκης της Αμερικανικής Σχολής Αθηνών.
6. Η ύπαρξη των Βλάχων στην περιοχή της Αιτωλοακαρνανίας κατά την ύστερη βυζαντινή περίοδο θεωρούμε ότι σχετίζεται άμεσα με τη διάλυση του βυζαντινού κράτους, μετά την πτώση της Κωνσταντινούπολης στους Σταυροφόρους το 1204 αλλά και τις προηγούμενες σταυροφορίες. Οι Βλάχοι, οι οποίοι ζούσαν στο Βυζάντιο τουλάχιστον από τον 10ο αιώνα στην βορειοδυτική και κεντρική Ελλάδα (Πίνδο, Ήπειρο, Δυτική Μακεδονία, Θεσσαλία κ.λπ.), την εποχή αυτή φαίνεται ότιαπέκτησαν κάποιο βαθμό αυτονομίας, λόγω της κατάρρευσης της βυζαντινής κεντρικής διοίκησης. Αυτό το γεγονός είχε σαν αποτέλεσμα να κινηθούν νοτιότερα, μέχρι την Αιτωλοακαρνανία.
7. Η Ντερσοβά ή Δερσοβά μετονομάστηκε σε Σπαρτοχώρι στις 9-9-1927 (ΦΕΚ 206/1927) και σήμερα αποτελεί οικισμό της Τοπικής Κοινότητας Θυρίου της Δημοτικής Ενότητας Ανακτορίου του Δήμου Ακτίου-Βονίτσης.
8. Το επώνυμο Σπανός απαντάται ακόμη και σήμερα μεταξύ των βλαχόφωνων της περιοχής της Ακαρνανίας και συγκεκριμένα στο χωριό Παλαιομάνινα.
9. Το έγγραφο αυτό είναι ένα δεφτέρι/τεφτέρι (=έγγραφο οθωμανικής αρχής που αφορά λογαριασμούς φορολογικής φύσεως) και αναφέρεται στη διανομή των χειμερινών λιβαδιών (χειμαδιών) στους κτηνοτρόφους (Βλάχους), οι οποίοι δραστηριοποιούνταν (έβοσκαν τα ποίμνιά τους) την εποχή της Τουρκοκρατίας στην Ακαρνανία. Έχει εκδοθεί στις 25 Οκτωβρίου 1812 στα Γιάννενα και φέρει τη μονογραφή του Αλή Πασά. Στο έγγραφο αυτό μεταξύ άλλων αναφέρονται τα εξής:
“ὅλα τὰ χειμαδιά τῆς βόνιτζας ἐπάνω στόν τζόνγκα: γρ(όσια): 25000
καί τὸ Φράγκικον ὁμοίως, μαυροκούτζορον, ἁγι 28500
πέτρος, καί Ἁηλίδικον …………….3500
Αν λάβουμε υπόψη το γεγονός ότι ο Τσόγκας ήταν Βλάχος, συμπεραίνουμε ότι ολόκληρη η περιοχή της Βόνιτσας –και όχι μόνο- ανήκε στον συγκεκριμένο Βλάχο αρχιποιμένα. Το έγγραφο αυτό φυλάσσεται στην Αμερικάνικη Σχολή Κλασικών Σπουδών της Αθήνας (αρχείου Ι. Χώτζη) και φέρει τον αριθμό 614 (αριθμός φακέλου 7). Τέλος, ολόκληρο το συγκεκριμένο έγγραφο (σε φωτοαντίγραφο και μεταγραμμένο) είναι δημοσιευμένο στο βιβλίο του Αντώνη Βασιλείου «Τοπωνυμικό της Βλαχόφωνης (Καραγκούνικης) περιοχής της Ακαρνανίας: Γεωγραφική και Ιστορική Επισκόπηση-Ιδίωμα».
10. Πρόκειται για τον περιβόητο κλέφτη Γιώργο Θώμο από το Σπάρτο που έδρασε στην περιοχή της Ακαρνανίας (και όχι μόνο) την εποχή του Αλή Πασά. Για τον Γιώργο Θώμο ο Γιουσούφ Αράπης, ο οποίος ήταν στην υπηρεσία του Αλή, αναφέρει σε οθωμανικό έγγραφο της εποχής ότι δεν γνώρισε φοβερότερο εχθρό από αυτόν στα πενήντα χρόνια της πολεμικής του ζωής. Από την ίδια οικογένεια προέρχεται ο Κωνσταντίνος Θώμος, αγωνιστής του ’21 και μετέπειτα χιλίαρχος και στρατηγός καθώς και οι αγωνιστές της επανάστασης Αθανάσιος και Δημήτριος Θώμος.
11. Προφανώς ο Κρεκούκιας εννοεί την περιοχή της Λεπενούς κι όχι το ομώνυμο χωριό, δίπλα στην οποία βρίσκεται και το Σωροβίγλι. Η εγκατάσταση του Γιάγκα στο Σωροβίγλι έγινε κατά πάσα πιθανότητα τέλη 18ου αρχές 19ου αιώνα. Με την ευκαιρία αυτή θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε το Κέντρο Συντάξεως του Ιστορικού Λεξικού της Ακαδημίας Αθηνών και ειδικότερα τη Διευθύντρια κ. Χριστίνα Μπασέα – Μπεζαντάκου για τη δυνατότητα πρόσβασης στο συγκεκριμένο χειρόγραφο.
12. Ο Κρεκούκιας αναφέρει ότι σύμφωνα με την παράδοση ο Θώμος της έβγαλε τα παιδιά από την κοιλιά (την ξεκοίλιασε). Τέλος καταγράφει για το συγκεκριμένο συμβάν και το επόμενο τραγούδι (ακολουθείται η ορθογραφία και το σύστημα καταγραφής του πρωτοτύπου):
(Οὑ Γιῶργου Θῶμους φώναξι,
Οὑ Γιῶργου Θώμους λέει:)
(Ἐψές ἤμουν ‘ςτά Γιάννινα
ψηλά ‘ςτά Λιθαρίτσα
κι ἄκουσ’ σκιαέτια (= χαμπάρια) πὄρχουdαν
ἀπού του Γιῶργου Θώμου)
(ἔσφαξι τή gαρακουνιά
τούς πιστικούς τοῦ Γιάνν’κα)
(Κι οὑ Γιάνν’κας καβαλλίκεψι
μέσ’ ‘ςτοῦ παςᾶ νά πάῃ)
(Σά dή σκιαέτια, Γιάνν’κα μου,
ἀπού τοῦ Γιῶργου Θῶμου;)
Η κτητική αντωνυμία «μου» που υπάρχει στον προτελευταίο στίχο (Σά dή σκιαέτια, Γιάνν’κα μου), αν δεχτούμε ότι αποτελεί την προσφώνηση του Αλή Πασά προς τον Γιάγκα κατά την επίσκεψη του τελευταίου στα Γιάννενα, δείχνει το ενδιαφέρον και τη συμπάθεια του Αλή προς το πρόσωπο του Γιάγκα. Επιβεβαιώνεται έτσι μέσα από μια έμμεση ιστορική πηγή (όπως είναι το Δημοτικό τραγούδι) η ιδιαίτερη σχέση του Αλή με τον Γιάγκα. Σχετικό με το συγκεκριμένο περιστατικό αλλά και εν γένει με την παράνομη δραστηριότητα του Θώμου είναι και το γράμμα του Νικολού Λογοθέτη που εστάλη στις 6 Μαΐου 1800 από τη Βόνιτσα προς άδηλο μητροπολίτη (ίσως προς τον Άρτης Ιγνάτιο) όπου αναφέρεται ότι ο Θώμος κυνηγήθηκε από τον καπεταν-Τρύφο στο Μεγανήσι, όπου συνελήφθη η συντροφιά του κι έγινε γνωστό το κρησφύγετό του (Παναγιωτόπουλος, συνεργασία Δημητρόπουλου και Μιχαηλάρη, τόμος Α΄: 111). Το συγκεκριμένο έγγραφο με αριθμό 890 βρίσκεται στο Αρχείο του Αλή Πασά της συλλογής Χώτζη της Γενναδείου Βιβλιοθήκης της Αμερικανικής Σχολής Αθηνών.
Βιβλιογραφία
-Βέη, Ν. (1927) Βλάχοι, λήμμα στο Εγκυκλοπαιδικόν Λεξικόν Ελευθερουδάκη, τόμος τρίτος, Αθήναι, Εκδοτικός Οίκος Ελευθερουδάκη, Εγκυκλοπαιδικαί Εκδόσεις Ε.Ε.
-Βλαχοδήμου (Λεπενιώτη), Τ. (2010) Κλεφταρματωλοί και αγωνιστές της Λεπενούς Βάλτου κατά την Τουρκοκρατία, Αθήνα, Έκδοση Δήμου Στράτου Αιτωλοακαρνανίας.
-Δελημάρη, Ι. (2000) Πατέρες της εκκλησίας και εκκλησιαστικοί συγγραφείς της Δυτικής Ελλάδος 1, Άπαντα Ιωάννου Αποκαύκου, Ναύπακτος, Αδελφότης Μεταμορφώσεως του Σωτήρος Ναυπάκτου.
-Κουκούδης, Α. (2000) Οι Μητροπόλεις και η διασπορά των Βλάχων, τόμος Β΄, Θεσσαλονίκη, εκδόσεις Ζήτρος.
-Κρεκούκιας, Δ. (1967) Χειρόγραφο υπ’ αριθμόν 888 του αρχείου του Κέντρου Συντάξεως του Ιστορικού Λεξικού της Ακαδημίας Αθηνών.
-Μήτσης, Ν. (2009) Δήμος Ανακτορίου, λησμονημένοι μαχητές του 1821, Αθήνα, έκδοση των Συλλόγων Θυρρίου και Δρυμού Βονίτσης με την αρωγή του Δήμου Ανακτορίου.
-Μιτάκη, Δ. (1989) Εποίκηση Ηπειρωτών στην Αιτωλία, Ανάτυπο από τα Ναυπακτιακά, τ. Δ΄ (1988-89) της Εταιρείας Ναυπακτιακών Μελετών, Αθήνα.
-Παναγιωτόπουλος Β. (συνεργασία Δημητρόπουλου, Δ. και Μιχαηλάρη, Π.) (2007) Αρχείο Αλή Πασά Συλλογής Ι. Χώτζη, Γενναδείου Βιβλιοθήκης της Αμερικανικής Σχολής Αθηνών, τόμος Α΄ (1747-1808), Αθήνα, Ινστιτούτο Νεοελληνικών Ερευνών/Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών.
-Παπατρέχα, Γ. (1982) Ο Βελανιδιώνας του Ξηρομέρου, Στερεά Ελλάς, τεύχος 161, Νοέμβριος 1982, 332-33
20/9/2010
Ο απίστευτος κόσμος που έρχεται
Ενώ κάθε ιδέα που ήταν σχεδιασμένη να επιτύχει στον 20ο αιώνα, στον 21ο είναι καταδικασμένη σε αποτυχία, τεράστιο προβάλλει το πρόβλημα της επανεξέτασης της παραγωγής και της κατανομής του πλούτου.
Το 1998 η μεγάλη αμερικανική πολυεθνική Kodak απασχολούσε ανά τον κόσμο 160.000 υπαλλήλους, είχε πάνω από 1.600 ηγετικά στελέχη και κάλυπτε το 85% των πωλήσεων στην παγκόσμια αγορά φωτογραφικού χαρτιού.
Του Αθαν. Χ. Παπανδρόπουλου
Επτά χρόνια αργότερα, αυτή η εταιρεία-κολοσσός, από τις πρώτες θέσεις του παγκόσμιου επιχειρηματικού τζετ-σετ έπαιρνε τον δρόμο της χρεοκοπίας. Ο άνθρωπος που το 1881 την είχε ιδρύσει, ο Τζωρτζ Ήστμαν, ήταν ένας δαιμόνιος επιχειρηματίας, πρωτοπόρος του μάρκετινγκ της εποχής του.
Όμως το 1975, παρά το γεγονός ότι ένας ερευνητής της είχε εφεύρει την ψηφιακή φωτογραφική μηχανή, η Kodak ποτέ δεν θέλησε να την λανσάρει στην αγορά φοβούμενη ότι θα κατέστρεφε την αγορά φωτογραφικών φιλμ στην οποία πρωτοπορούσε. Το λάθος ήταν μοιραίο. Η επιχείρηση κατέρρευσε και, μετά από πολλές περιπέτειες, σήμερα φυτοζωεί.
Την τύχη της θα μπορούσαν να έχουν χιλιάδες επιχειρήσεις. Είναι αυτές που για ποικίλους λόγους δεν θέλουν, δεν μπορούν να δουν την πραγματικότητα της εποχής μας, η οποία, δυστυχώς γι’ αυτές, έχει πάρει πλέον παλιρροϊκό χαρακτήρα. Κορυφαία εξέλιξη της εποχής μας η τεχνητή νοημοσύνη, η οποία, ενδεχομένως, την προσεχή εικοσαετία θα συγκρουσθεί και με την βιολογική νοημοσύνη –φαινόμενο τεράστιας σημασίας, που ήδη απασχολεί επιστήμονες, στοχαστές, οικονομολόγους και κάποιους πολιτικούς που θέλουν να βλέπουν μακρύτερα από την μύτη τους και την προσεχή εκλογική αναμέτρηση.
Καλώς ήλθατε λοιπόν στην 4η Βιομηχανική Επανάσταση. Καλώς ήλθατε στην εποχή των καινούργιων εκθεμάτων, επιτευγμάτων και ανατροπών.
Τα ερχόμενα πέντε-δέκα χρόνια, η καινούργια τεχνολογία θα αναστατώσει τις πιο παραδοσιακές βιομηχανίες. Το Uber είναι απλώς ένα λογισμικό εργαλείο, δεν διαθέτει αυτοκίνητα, ωστόσο είναι πλέον η μεγαλύτερη εταιρεία ταξί στον κόσμο.
Η Airbnb είναι πλέον η μεγαλύτερη ξενοδοχειακή εταιρεία στον κόσμο παρόλο που δεν κατέχει ιδιοκτησίες. Με την τεχνητή νοημοσύνη οι υπολογιστές παρουσιάζουν ως να κατανοούν καλύτερα τον κόσμο. Φέτος ένας υπολογιστής κατάφερε το καλύτερο Go-Player στον κόσμο, κατά δέκα χρόνια νωρίτερα από το αναμενόμενο.
Στις ΗΠΑ ήδη δεν υπάρχουν θέσεις εργασίας για τους νέους δικηγόρους. Και αυτό λόγω της Watson της ΙΒΜ, όπου μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα μπορείτε να πάρετε νομικές συμβουλές (προς το παρόν προσφέρει περισσότερο ή λιγότερο βασικές νομικές πληροφορίες σε βασικά θέματα) με ακρίβεια 90%, σε σχέση με την 70% ακρίβεια όταν γίνεται από άνθρωπο.
Αν λοιπόν σπουδάζετε νομικά, σταματήστε αμέσως γιατί στο μέλλον θα χρειαζόμαστε 90% λιγότερους δικηγόρους. Θα παραμείνουν στο επάγγελμα μόνον ειδικοί.
Η Watson βοηθά ήδη τους νοσηλευτές στην διάγνωση του καρκίνου, τέσσερις φορές ακριβέστερα από τους νοσηλευτές. Το Facebook έχει τώρα λογισμικό αναγνώρισης προσώπων και μπορεί να κάνει αναγνώριση σχεδίων καλύτερα από τον άνθρωπο. «Το 2030 οι υπολογιστές θα γίνουν πιο έξυπνοι από τους ανθρώπους», υποστηρίζει ο βιολόγος Ρενώ Αλεξάντερ.
Τονίζει επίσης ότι θα κυκλοφορήσουν για πρώτη φορά τα Αυτόνομα Αυτοκίνητα. Περί το 2020 ολόκληρη η αυτοκινητοβιομηχανία θα αρχίσει να διαταράσσεται. Δεν θα θέλετε πια να έχετε δικό σας αυτοκίνητο.
Θα καλείτε με το τηλέφωνό σας να έρθει ένα αυτοκίνητο, αυτό θα εμφανίζεται όπου βρίσκεστε και θα σάς οδηγεί στον προορισμό σας. Δεν θα χρειαστεί να το σταθμεύσετε, θα πληρώνετε μόνον για την διανυόμενη απόσταση και έτσι θα μπορείτε να είστε παραγωγικός ενώ οδηγείστε.
Τα παιδιά μας δεν θα χρειαστεί ποτέ να πάρουν άδεια οδήγησης, αφού δεν θα έχουν δικό τους αυτοκίνητο. Οι πόλεις μας θα αλλάξουν, διότι θα μάς χρειάζονται 90%-95% λιγότερα αυτοκίνητα.
Έτσι θα μπορέσουμε να μετατρέψουμε σε πάρκα τους προηγούμενους χώρους στάθμευσης. Παράλληλα δε, ενώ τώρα 1,2 εκατομμύρια άνθρωποι πεθαίνουν κάθε χρόνο σε τροχαία ατυχήματα παγκοσμίως και έχουμε ένα ατύχημα κάθε 100.000 χλμ., με την αυτόνομη οδήγηση υπολογίζεται ότι θα υπάρχει 1 ατύχημα σε 6 εκατομμύρια μίλια (10 εκατομμύρια χλμ.). Αυτό θα σώσει ένα εκατομμύριο ζωές κάθε χρόνο.
Οι περισσότερες εταιρείες αυτοκινήτων πιθανώς θα πτωχεύσουν. Οι παραδοσιακές εταιρείες αυτοκινήτων δοκιμάζουν την εξελικτική προσέγγιση και απλώς κατασκευάζουν ένα καλύτερο αυτοκίνητο, ενώ εταιρείες τεχνολογίας όπως η Tesla, η Apple, η Google, θα έχουν επαναστατική προσέγγιση και θα κατασκευάσουν έναν υπολογιστή με ρόδες. Πολλοί μηχανικοί από την Volkswagen και την Audi είναι απολύτως τρομοκρατημένοι από την Tesla.
Οι ασφαλιστικές εταιρείες, από την πλευρά τους, θα έχουν τεράστια προβλήματα επειδή δεν θα υπάρχουν ατυχήματα και η ασφάλιση θα γίνει 100 φορές φθηνότερη. Το επιχειρηματικό τους μοντέλο της ασφάλισης αυτοκινήτων σε κάποια φάση θα εξαφανιστεί.
Όμως και η ακίνητη περιουσία θα αλλάξει. Επειδή θα μπορείτε να εργάζεστε ενώ ταξιδεύετε, οι άνθρωποι θα μετακινηθούν πιο μακρυά για να ζήσουν σε πιο όμορφη γειτονιά. Τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα από το 2020 θα αρχίσουν να διαδίδονται. Οι πόλεις θα έχουν λιγότερους θορύβους, διότι όλα τα νέα αυτοκίνητα θα λειτουργούν με ηλεκτρισμό.
Η ηλεκτρική ενέργεια θα γίνει απίστευτα φθηνή και καθαρή. Η ηλιακή παραγωγή 30 χρόνια παρουσιάζει καμπύλη, αλλά τώρα θα μπορέσετε να δείτε την εκρηκτική επίδραση. Πέρυσι, παγκοσμίως εγκαταστάθηκε περισσότερη ηλιακή ενέργεια από την ενέργεια που μάς έδωσαν τα ορυκτά. Οι εταιρείες ενέργειας προσπαθούν απεγνωσμένα να περιορίσουν την πρόσβαση στο δίκτυο για να αποτρέψουν τον ανταγωνισμό από τις οικιακές ηλιακές εγκαταστάσεις, αλλά αυτό δεν μπορεί να διαρκέσει. Την στρατηγική της ενέργειας θα την αναλάβει η τεχνολογία.
Με την φθηνή ηλεκτρική ενέργεια έρχεται και το φθηνό και άφθονο νερό. Η αφαλάτωση του θαλασσινού νερού χρειάζεται τώρα μόνον 2kWh ανά κυβικό μέτρο (0,25 σεντ). Στα περισσότερα μέρη δεν έχουν καλό νερό, μπορούν μόνον να έχουν πόσιμο νερό. Για φανταστείτε τί θα είναι εφικτό στον καθένα και σχεδόν χωρίς κόστος να έχει όσο καθαρό νερό επιθυμεί.
Επανάσταση έρχεται και στην υγεία. Υπάρχουν εταιρείες που θα κατασκευάσουν μία ιατρική συσκευή, που ονομάζεται Tricorder (από το Star Trek) η οποία θα λειτουργεί με το τηλέφωνό σας και θα λαμβάνει την σάρωση του αμφιβληστροειδούς, το δείγμα αίματος. Εσείς μόνον θα αναπνέετε πάνω σε αυτήν. Στην συνέχεια θα αναλύει 54 βιοδείκτες που θα εντοπίζουν σχεδόν οποιαδήποτε ασθένεια. Θα είναι φθηνή, οπότε σε λίγα χρόνια όλοι σε αυτόν τον πλανήτη θα έχουν πρόσβαση στην ιατρική ανάλυση παγκόσμιας κλάσης σχεδόν δωρεάν. Αποχαιρετάμε το ιατρικό κατεστημένο…
Οι ανατροπές στην υγεία, ωστόσο, θα οδηγήσουν σε θεαματική μακροβιότητα. Το μέσο προσδόκιμο ζωής το 2050 θα είναι πάνω από 90 έτη. Τί θα συμβεί λοιπόν στα συστήματα κοινωνικής ασφάλισης, στις συντάξεις και στο κόστος της υγείας;
Ανατροπές θα έρθουν και στην εργασία. Τα προσεχή 20 χρόνια οι μισές από τις θέσεις εργασίας που υπάρχουν σήμερα θα καταργηθούν. Βέβαια θα υπάρξουν πολλές νέες θέσεις, αλλά με μάλλον αργό ρυθμό. Τί μέλλει λοιπόν γενέσθαι με κάποια πρόσθετα εκατομμύρια ανέργους; Ο διάσημος γκουρού του μάνατζμεντ, καθηγητής Γκάρυ Χάμελ, μού έλεγε πρόσφατα ότι οι επιχειρήσεις, αντί να αλλάζουν στρατηγική κάθε δέκα χρόνια, θα πρέπει τώρα να το κάνουν κάθε χρόνο. Διαφορετικά πάνε για φούντο.
Υπερβολές όλα αυτά; Συμβουλή μας: ρωτήστε την Kodak και τους ανθρώπους της.
Υπερβολές όλα αυτά; Συμβουλή μας: ρωτήστε την Kodak και τους ανθρώπους της.
ΕΙΝΑΙ Η ΑΛΗΘΕΙΑ
Ένα η αλήθεια κι η ομορφιά
κι ο κόσμος όλος Ένα
λάξευμα κάλλιστο, αστραπή
στα σύμπαντα.
κι ο κόσμος όλος Ένα
λάξευμα κάλλιστο, αστραπή
στα σύμπαντα.
Νίκος Κάρύδης
SHOWBIZ
Ο Λε-Πα στο Πάρκο των Ψυχών
Δευτέρα, Μάρτιος 19, 2018 – 16:15
❱❱ Ο τραγουδιστής μιλάει για τα γυρίσματα του νέου βιντεοκλίπ του στην Πάρνηθα
Από την
ΚΛΑΡΑ ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ
ΚΛΑΡΑ ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ
Τι έκανε ο Λευτέρης Πανταζής στο «στοιχειωμένο» Πάρκο των Ψυχών στην Πάρνηθα; Τα γυρίσματα του νέου βιντεοκλίπ του για το τραγούδι «Πονάω, μ’ ακούς;»! Ο ίδιος, βέβαια, δεν… πόνεσε καθόλου ούτε τον πήραν στο κατόπι τα «φαντάσματα» που -σύμφωνα με τον αστικό θρύλο- κόβουν βόλτες στην περιοχή!
«Δεν ένιωσα τίποτα μεταφυσικό ούτε άκουσα περίεργους θορύβους. Μόνο κάτι ελάφια είδα ξαφνικά μπροστά μου. Ξέρετε, όταν είμαι πάνω στην πίστα λέω συχνά στις γυναίκες “ελάτε, ελάφια μου”, καλώντας τες κοντά μου για να χορέψουν. Να, λοιπόν, που αυτήν τη φορά βρέθηκαν και πραγματικά ελάφια κοντά μου την ώρα του γυρίσματος του κλιπ» δηλώνει με χιούμορ στην «Espresso» ο γνωστός καλλιτέχνης.
Συνεχίζοντας, περιγράφει με ενθουσιασμό την εμπειρία της επίσκεψής του σε ένα σημείο της Πάρνηθας, το οποίο πολλοί φοβούνται να πλησιάσουν. «Εκπληκτικό μέρος το Πάρκο των Ψυχών. Και η Πάρνηθα! Δεν είχα ξαναπάει με το τελεφερίκ. Ζαλίστηκα μέχρι να ανέβω εκεί πάνω, αλλά μόλις είδα αυτά τα μέρη τρελάθηκα! Τι ωραία μέρη που έχει η Ελλάδα μας» αναφέρει ο Λε-Πα, συμπληρώνοντας ότι η ιδέα να γίνει εκεί το γύρισμα του κλιπ ήταν του κορυφαίου σκηνοθέτη Βαγγέλη Τσαουσόπουλου.
«Ολα είναι τοπ σε αυτό το τραγούδι! Πρόκειται για μια καταπληκτική ερωτική μπαλάντα, σε μουσική του Γιάννη Παπαϊωάννου και στίχους του Γιώργου Μουστάκα. Η παραγωγή είναι του Χριστόδουλου Σιγανού και δική μου. Το βιντεοκλίπ θα κυκλοφορήσει σε περίπου έναν μήνα. Πιστεύω ότι το φετινό καλοκαίρι θα γίνει χαμός μ’ αυτό το κομμάτι» σημειώνει ο καλλιτέχνης.
Κι επειδή βιντεοκλίπ του Λε-Πα χωρίς ωραίο πλάσμα δεν γίνεται, στο πλευρό του βρέθηκε το μοντέλο Κόνα Σοφιανού. «Είναι εστεμμένη. Βγήκε Σταρ Ελληνική Ομορφιά 2017! Και Σταρ Ελλάς θα μπορούσε να βγει!» μας είπε ο τραγουδιστής, εκθειάζοντας την ομορφιά της παρτενέρ του. Σημειώνεται ότι ο Λευτέρης συνεχίζει τις εμφανίσεις του σε διάφορα μέρη της Ελλάδας και σε ευρωπαϊκές πόλεις.