Μακεδονικό: Τι αφήνει πίσω της η συμφωνία

Λίγες ημέρες μετά την συμφωνία των Πρεσπών, το inside story συνομιλεί με τον Δημήτρη Χριστόπουλο και τον Κωστή Καρπόζηλο, συγγραφείς του βιβλίου «10+1 ερωτήσεις και απαντήσεις για το Μακεδονικό», για την δεκαετία του ’90, τους συμβιβασμούς των δύο πλευρών και τους εθνικούς μύθους.
Την δεκαετία του 1990, ο Κωστής Καρπόζηλος μεγαλώνει στα Γιάννενα. Είναι στην δευτεροβάθμια εκπαίδευση, όταν θέμα όλης της πόλης είναι τα συλλαλητήρια για την Μακεδονία, στα οποία τα σχολεία όπως το δικό του και άλλα συμμετέχουν.
Μέσα σε μια τεταμένη ατμόσφαιρα που, όπως ο ίδιος θυμάται, ουσιαστικά αποκλείει την οποιαδήποτε εναντίωση απέναντι στην κυρίαρχη στάση, εκείνος αναπτύσσει μια ενστικτώδη άρνηση. Οι περιστάσεις γίνονται αφορμή για να γράψει και το πρώτο του κείμενο, μαθητής ακόμα, με το οποίο αντιτίθεται στα συλλαλητήρια. «Υπάρχει μια στιγμή από τότε που μου έχει καρφωθεί στο μυαλό», θυμάται, μιλώντας στο inside story. «Είναι καλοκαίρι, προεκλογική περίοδος των ευρωεκλογών του 1994, όταν στην Θεσσαλονίκη έχουν ομιλία οι υποψήφιοι ευρωβουλευτές του ΚΚΕ, Θεωνάς και Εφραιμίδης. Οπότε, κάποιος ακροδεξιός τους επιτίθεται και τους μαχαιρώνει λόγω των απόψεών τους στο Μακεδονικό».
Περίπου την ίδια χρονική περίοδο, όντας κάποια χρόνια μεγαλύτερος, ο Δημήτρης Χριστόπουλος ολοκληρώνει τις σπουδές του και παρακολουθεί τη Γιουγκοσλαβία να διαλύεται. «Στο τελευταίο μάθημα που είχαμε στο πανεπιστήμιο, μαθαίναμε για μια βασική αρχή του δημοσίου δικαίου, η οποία αφορά το συλλογικό δικαίωμα των λαών στην αυτοδιάθεση. Αυτό περιλαμβάνει το δικαίωμα να ελέγχουν την ταυτότητά τους, τους πόρους τους κ.ο.κ», λέει. Όταν ρωτά τον καθηγητή του συγκεκριμένου μαθήματος εάν η Ελλάδα παραβιάζει με κάποιον τρόπο το συγκεκριμένο δικαίωμα της γειτονικής χώρας, εκείνος του απάντά: «Ναι, αλλά προέχουν τα εθνικά συμφέροντα».
«Οπότε, εκεί κατάλαβα μια διάσταση η οποία έκτοτε έχει σημαδέψει όλη την πορεία της ελληνικής θέσης στο ζήτημα», υπογραμμίζει ο Χριστόπουλος. «Πως κατ’ ουσίαν, σημασία δεν έχει τι είναι δίκαιο και όχι. Σημασία έχει τι θεωρείται εθνικό».
Ο συμβιβασμός της ονομασίας
Από τότε έχουν περάσει πολλά χρόνια. Συναντηθήκαμε ένα πρωινό του Ιουνίου, όταν ανακάλεσαν τα παραπάνω περιστατικά. Ο Δημήτρης Χριστόπουλος είναι πλέον καθηγητής στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης του Παντείου Πανεπιστημίου και πρόεδρος της Διεθνούς Ένωσης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (FIDHInternational Federation for Human Rights). Ο Κωστής Καρπόζηλος είναι ιστορικός και διευθυντής των Αρχείων Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας (ΑΣΚΙΑρχεία Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας).

christopoulos.jpg

Ο Δημήτρης Χριστόπουλος.
Αφορμή για την συνάντησή μας ήταν οι εξελίξεις για το ονοματολογικό της Πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας –υπεγράφηΠρέσπες: Υπεγράφη η συμφωνία για το ονοματολογικό | Η Καθημερινή η σχετική συμφωνία την προηγούμενη Κυριακή στις Πρέσπες ανάμεσα στους πρωθυπουργούς και τους υπουργούς εξωτερικών των δύο χωρών, με βάση την οποία η χώρα μετονομάζεται σε Βόρεια Μακεδονία– και το βιβλίο τους 10+1 ερωτήσεις και απαντήσεις για το Μακεδονικό (εκδ. Πόλις) που κυκλοφόρησε πριν λίγους μήνες.
Σχετικά με τη συμφωνία, σύμφωνα με τον Δημήτρη Χριστόπουλο είναι απαραίτητο για να μπορέσει να λυθεί μια τέτοιου είδους ταυτοτική διαφορά να γίνονται εκατέρωθεν συμβιβασμοί. «Οι συμβιβασμοί αυτοί δεν αρέσουν σε μερίδες της κοινής γνώμης εξου και θεωρούνται “καίρια” ή “ανυπέρβλητα” εμπόδια που θα έπρεπε να είχαν αποτρέψει την υπογραφή της Συμφωνίας», σημειώνει. «Για την πλευρά των γειτόνων μας», συνεχίζει, «ο συμβιβασμός φωνάζει: “Η Μακεδονία άλλαξε το όνομα της”, όπως έγραφε σύσσωμος ο διεθνής τύπος την προηγούμενη βδομάδα. Είναι η πρώτη φορά στην ιστορία του διεθνούς δικαίου που μια χώρα αλλάζει το όνομά της εξαιτίας μιας διένεξης με μιαν άλλη».
Όσον αφορά τον συμβιβασμό της δικής μας πλευράς, προσθέτει, εντοπίζεται στο ότι η Ελλάδα «αναγνωρίζει το ως σήμερα “ανύπαρκτο”. Μια “τεχνητή” γλώσσα, ένα “ιδίωμα”, μια “διάλεκτο της βουλγαρικής” στην καλύτερη περίπτωση: την μακεδονική γλώσσα. Τέλος, αναγνωρίζει ένα άλλο “τεχνητό” δημιούργημα: την μακεδονική ιθαγένεια». «Το ερώτημα είναι λοιπόν απλό», καταλήγει ο Χριστόπουλος: «Είναι έντιμος ο συμβιβασμός αυτός ή όχι;»

zaevtsipras000_16339f.jpg

Οι δύο πρωθυπουργοί αμέσως μετά την υπογραφή της συμφωνίας στις Πρέσπες. [Sakis Mitrolidis/AFP]
«Η απάντηση είναι πως ένας συμβιβασμός είναι έντιμος αν η κάθε πλευρά μπορεί να τον στηρίξει, να τον νιώσει στοιχειωδώς ως “δικό” της, δίχως να της αφήνει αισθήματα ταπείνωσης. Και τα αισθήματα ταπείνωσης που σίγουρα υπάρχουν και στις δύο πλευρές πρέπει, κατά κάποιον τρόπο, να είναι συμμετρικά και ανάλογα. Αν δηλαδή στα Σκόπια πανηγύριζαν και στην Αθήνα διαμαρτύρονταν (ή το αντίστροφο), κάτι δεν θα πήγαινε καλά με τη Συμφωνία. Όμως και στην Αθήνα και στα Σκόπια, η Συμφωνία σήκωσε μεγάλη μουρμούρα και ρητορική για εθνική μειοδοσία των αντίστοιχων κυβερνήσεων. Αυτό μάλλον δείχνει ότι κάτι καλό έγινε», συμπληρώνει.
Οι εθνικοί μας μύθοι
Το 10+1 ερωτήσεις και απαντήσεις για το Μακεδονικό είναι ένα απλό και ολιγοσέλιδο βιβλίο, με χαρακτήρα εγχειριδίου, που ο Δημήτρης Χριστόπουλος και ο Κωστής Καρπόζηλος αποφάσισαν να γράψουν από κοινού την περίοδο της αναβίωσης των συλλαλητηρίωνΣτον αστερισμό των συλλαλητηρίων | Η Καθημερινή για το ζήτημα. Όπως λένε, σκοπός τους ήταν να είναι προσβάσιμο σε ανθρώπους που δεν είναι συνηθισμένοι στην ανάγνωση ακαδημαϊκών βιβλίων, και ταυτόχρονα να λειτουργήσει ως ερέθισμα για να μπορέσουμε να αναμετρηθούμε με τους εθνικούς μας μύθους, αλλά και τις σκοπιμότητες που αυτοί εξυπηρετούν.
Τελικά υπάρχει μακεδονική γλώσσα ή έθνος; Είναι κράτος ή κρατίδιο και γιατί; Είναι η Μακεδονία μόνο μια και ελληνική; Αυτά είναι ορισμένα από τα ερωτήματα που πραγματεύεται το βιβλίο.

karp.jpg

Ο Κωστής Καρπόζηλος.

«Σε όλα τα έθνη της Ευρώπης, οι εθνικές μυθολογίες ανάγονται στην ίδια την συγκρότησή τους», εξηγεί ο Καρπόζηλος. «Κάθε έθνος έχει τη δική του εσωτερική μυθολογία, που δικαιολογεί την ύπαρξή του. Αν το σκεφτεί κανείς, και στην Ελλάδα έχουμε αρκετούς (π.χ. Αγία Λαύρα, κρυφό σχολειό). Στην περίπτωση του Μακεδονικού, όμως, υπάρχει ένας μύθος, ή μάλλον ένα ζήτημα, που είναι αρκετά καινούριο. Αλλά είναι ίσως αυτό που απασχολεί τους περισσότερους που αντιδρούν στην προοπτική της επίλυσης: πρόκειται για την Αρχαιότητα».

Στο σχετικό κεφάλαιο του βιβλίου τους, οι συγγραφείς επιχειρούν να καταδείξουν ότι η συζήτηση που συνδέει την αρχαιότητα με το ζήτημα της ονομασίας της γειτονικής χώρας είναι στην πραγματικότητα σχετικά πρόσφατη. «Όταν δηλαδή ο Παύλος Μελάς ή ο Ίωνας Δραγούμης βρίσκονται στην Μακεδονία, και αφού παθιάζονται με την γεωγραφική της περιοχή γράφουν γι΄ αυτήν, ή όταν η Πηνελόπη Δέλτα γράφει για την Μακεδονία, κανείς τους δεν θεωρεί αναγκαίο να αναφερθεί στον Μέγα Αλέξανδρο», λέει ο Καρπόζηλος, επισημαίνοντας πως ο ίδιος μύθος δείχνει να αποτελεί και το τελευταίο οχυρό όσων δεν θέλουν επίλυση του ζητήματος, αφού σταδιακά τα υπόλοιπα εμπόδια δείχνουν να υποχωρούν.
Ένας δεύτερος μύθος με τον οποίον αναμετρώνται οι δύο συγγραφείς, που θίγουν επίσης το ζήτημα της γλώσσας, του έθνους, και του ποιος έχει τελικά δίκαιο, είναι το περίφημο ζήτημα του αλυτρωτισμού που εκφράζεται στο Σύνταγμα της ΠΓΔΜ. Εκφράζοντας την απορία τους για την μαζική αναπαραγωγή του συγκεκριμένου αφηγήματος από πολιτικά πρόσωπα και δημοσιογράφους, δίχως οι ίδιοι πρώτα να έχουν μπει στον κόπο να δουν τι πράγματι γράφει το Σύνταγμα της γειτονικής χώρας, παραθέτουν το επίμαχο απόσπασμα.
Όπως, λοιπόν, λέει το άρθρο 49 του δικού τους Συντάγματος:

Η Δημοκρατία φροντίζει για το καθεστώς και τα δικαιώματα των ανθρώπων που ανήκουν στον μακεδονικό λαό στις γειτονικές χώρες, όπως και για τους Μακεδόνες αποδήμους […] και φροντίζει για τα πολιτιστικά, οικονομικά και κοινωνικά δικαιώματα των πολιτών της στο εξωτερικό.

Το αντίστοιχο άρθρο 108 του δικού μας Συντάγματος προβλέπει πως:

Το Κράτος μεριμνά για τη ζωή του απόδημου ελληνισμού και τη διατήρηση των δεσμών του με τη μητέρα Πατρίδα. Επίσης, μεριμνά για την παιδεία και την κοινωνική και επαγγελματική προαγωγή των Ελλήνων που εργάζονται έξω από την επικράτεια.

Όπως εύλογα αντιλαμβάνεται κανείς, η διαφορά δεν είναι μεγάλη. Η αναφορά που ίσως προβληματίζει για «μακεδονικό λαό στις γειτονικές χώρες» συναντάται, υποστηρίζουν οι συγγραφείς, σε πολλές χώρες σήμερα, μεταξύ των οποίων βρίσκονται όλες της κεντρικής Ευρώπης. Μάλιστα, ύστερα από δύο τροποποιήσεις του Συντάγματος την δεκαετία του 1990 (Επιτροπή Μπαταντέρ το 1992 και Ενδιάμεση Συμφωνία με Ελλάδα το 1995), ορίζεται πως αφενός κατά την άσκηση του προαναφερθέντος δικαιώματός της η γειτονική χώρα «δεν θα παρέμβει στα κυριαρχικά δικαιώματα άλλων χωρών», ενώ διασαφηνίζεται πως «τίποτε στο Σύνταγμά της… δεν μπορεί ή δεν πρέπει να ερμηνευθεί ως εμπεριέχον ή δυνάμενο να εμπεριέχει στο μέλλον τη βάση για εδαφική αξίωση πέραν των συνόρων της».

papoulias.jpg

Ο τότε Έλληνας ΥΠΕΞ Κάρολος Παπούλιας και ο ομόλογός του από την ΠΓΔΜ Στέβο Τσερβενκόφσκι αμέσως μετά την υπογραφή της Ενδιάμεσης Συμφωνίας του 1995.
Αυτό που συμβαίνει στην ουσία είναι πως ένα τεράστιο κομμάτι του δημοσίου λόγου, που εκφέρεται από δυνάμεις προερχόμενες από το σύνολο του πολιτικού φάσματος, από την εξωκοινοβουλευτική Αριστερά έως την Ακροδεξιά, αναπαράγει με θέρμη και ειλικρινές αίσθημα αγανάκτησης κάτι που απλώς είναι μη υπαρκτό. Κάτι που, όπως θυμίζουν οι δύο συγγραφείς, από την πλευρά τους και οι συνταγματολόγοι Χρήστος Ροζάκης, Γιώργος Σωτηρέλης και Ευάγγελος Βενιζέλος απορρίπτουν.
Ο Φρανκεστάιν
Αναφερόμενοι στο Μακεδονικό, οι δύο συνομιλητές μας το χαρακτηρίζουν «Φρανκεστάιν», ένα ζήτημα στο οποίο έχουμε μάθει ως κοινωνία να αντιδρούμε θυμικά, έτσι που εντέλει φτάνει να βρίσκεται έξω από τον έλεγχό μας. «Συνήθως λένε πως η κοινωνία δεν είναι ώριμη, όμως η πραγματικότητα είναι πως ωριμάζει όταν κάποιος της προτείνει κάτι», υποστηρίζει ο Δημήτρης Χριστόπουλος. «Όταν δεν προτείνεις τίποτα, επειδή εσύ ο ίδιος δεν θες, τότε φυσικά και δεν θα ωριμάσει ποτέ. Η σημερινή συνθήκη λοιπόν είναι σίγουρα η καλύτερη γιατί φάνηκε με τρόπο ρητό και απερίφραστο η βούληση της ηγεσίας της Ελλάδας να λύσει το ζήτημα».
Όπως διευκρινίζει, δεν είναι η πρώτη φορά που εκφράζεται η βούληση αυτή από την πλευρά της Ελλάδας. «Ουσιαστικά τρία χρόνια μετά την πρώτη άρνηση της Ελλάδας στην περίφημη σύσκεψη των αρχηγών του ’92, με την ενδιάμεση συμφωνία (σ.σ. του 1995) η Ελλάδα αναγνωρίζει ότι η αρχική της θέση για μη συμπερίληψη του όρου Μακεδονία ολικά στο όνομα της γειτονικής χώρας είναι λάθος και στρέφεται προς επιθετικό ή άλλον προσδιορισμό», λέει ο Χριστόπουλος.
Την στροφή της, όμως, η πολιτική ηγεσία δεν μπόρεσε να την επικοινωνήσει στους πολίτες, αφενός γιατί δίστασε λόγω του πολιτικού κόστους που θα καλούνταν να επωμιστεί, αφετέρου επειδή στο ενδιάμεσο «είχε εκθρέψει την μισαλλοδοξία και το αδιέξοδο πάθος που με την σειρά τους έφτιαξαν μια νέας κοπής εθνικοφροσύνη», συμπληρώνει ο Χριστόπουλος. «Είναι εκείνη η εθνικοφροσύνη που ελέγχει το στόμα των ανθρώπων και καμιά φορά δεν αρκείται μόνο σε αυτό, αλλά ελέγχει και το σώμα», καταλήγει, αναφερόμενος στο πρόσφατο περιστατικό ξυλοδαρμούΜπουτάρης: Ήταν εφιαλτικό αυτό που έζησα – Ήταν κάμποσοι, με χτύπησαν παντού | news247 του δημάρχου Θεσσαλονίκης.
Τα αποτελέσματα των συλλαλητηρίων, που επισημαίνουν οι δύο συγγραφείς, μπορούν να γίνουν ορατά και σήμερα, τόσο σε επίπεδο διαμόρφωσης του πολιτικού λόγου, όσο και διάχυσης του εθνικισμού στη δημόσια σφαίρα. «Τα συλλαλητήρια της δεκαετίας του 1990 επανανομιμοποίησαν τον εθνικισμό στην ελληνική κοινωνία, τον κατέστησαν ορατό, και μάλλον του προσέδωσαν χαρακτηριστικά όλου του πολιτικού φάσματος», σημειώνει ο Καρπόζηλος. «Για παράδειγμα, η φράση του Λεωνίδα Κύρκου πως “είμαστε όλοι εδώ πλην Λακεδαιμονίων” είναι ενδεικτική του κλίματος της εποχής και ταυτόχρονα αφήνει μια βαριά κληρονομιά».

syll1992.jpeg

Φωτογραφία από το συλλαλητήριο του Φεβρουαρίου 1992 στη Θεσσαλονίκη.
Ήταν μέσα από τα συλλαλητήρια, εξάλλου, που έκανε για πρώτη φορά πιο δυναμικά την εμφάνισή της η Χρυσή Αυγή, άγνωστη στο ευρύ κοινό έως τότε. «Τότε δοκίμασε το μοντέλο που εφάρμοσε και τα επόμενα χρόνια, με τις ταυτότητες και αλλού, το οποίο είναι εκείνο της σύμπλευσης σε ένα ευρύτερο ρεύμα. Για την Χρυσή Αυγή το Μακεδονικό είναι το σημείο εκείνο στο οποίο από αόρατη σέκτα γίνεται ορατή, έστω ως περιθωριακή φωνή, που όμως την βλέπουν με συμπάθεια», προσθέτει ο Καρπόζηλος.
Η απέναντι πλευρά και το σήμερα
Όταν οι δύο συγγραφείς υποστηρίζουν πως η παρούσα συγκυρία είναι η πιο κατάλληλη για την διευθέτηση του ζητήματος, αναφέρονται και στις συνθήκες που επικρατούν στην άλλη πλευρά. Ύστερα από χρόνια κυριαρχίας του VMRO και του Νίκολα Γκρούεφσκι, και την εντυπωσιακή επίδοση της γειτονικής χώρας σε αυτό που ο Δημήτρης Χριστόπουλος ονομάζει «έναν γκροτέσκο εθνικισμό», στην εξουσία βρίσκεται ο Ζόραν Ζάεφ.
«Το γεγονός πως σήμερα υπάρχει μια κυβέρνηση που είναι διατεθειμένη να κάνει βήματα συμβιβασμού προς αυτήν την κατεύθυνση είναι ένα κάτι απίστευτο, θα μπορούσαμε δηλαδή να πούμε πως είναι too good to be true», λέει ο Χριστόπουλος. «Πρόκειται για μια μοναδική ευκαιρία να κλείσουμε ένα πολύ μεγάλο ζήτημα, αν σκεφτεί κανείς πως η χώρα αυτή, που είναι ξεχαρβαλωμένη, διαλυμένη, βγάζει αυτόν τον πρωθυπουργό. Μητσοτάκης και Τσίπρας είναι αριστερά και δεξιά, Γκρούεφσκι και Ζάεφ όμως είναι δύο άλλοι κόσμοι».
Όταν τους ζητείται να κάνουν μια σύγκριση της σημερινής περιόδου με εκείνη των αρχών της δεκαετίας του ’90, οι δύο συγγραφείς είναι κατηγορηματικοί. «Η παρούσα συνθήκη είναι σίγουρα η καλύτερη που έχει υπάρξει ποτέ για τον δημόσιο διάλογο πάνω στο ζήτημα», λέει ο Δημήτρης Χριστόπουλος. «Μην ξεχνάμε ότι το 1992 υπήρξαν άνθρωποι που συνελήφθησαν γιατί διακινούσαν μπροσούρες που έγραφαν πάνω το όνομα Μακεδονία. Αυτό όπως και άλλα περιστατικά, σήμερα είναι αδιανόητα. Για παράδειγμα, τα παιδιά σήμερα δεν τα παίρνουν από τα σχολεία για να τα τρέξουν στα συλλαλητήρια. Υπάρχει δηλαδή μια ποσοτική διαφορά σε επίπεδο κινητοποίησης, η οποία δημιουργεί και μια ποιοτική διαφορά».
«Εκείνα τα χρόνια, η άρθρωση διαφορετικής γνώμης ήταν περιθωριακή και κυρίως ταυτισμένη με την εθνική μειοδοσία», συμπληρώνει από την πλευρά του ο Κώστας Καρπόζηλος. «Σήμερα η ελληνική κοινωνία έχει κάνει τεράστια βήματα μπροστά. Ακόμη και το γεγονός πως κάνουμε τώρα αυτή την συζήτηση –τολμώ να πω ότι τα αντίστοιχα Μέσα το 1994 δεν θα τολμούσαν να την κάνουν».

salonika2.jpg

Πρωτοσέλιδο της εφημερίδας Μακεδονία μετά το συλλαλητήριο του Φεβρουαρίου 1992.
Παρόλα αυτά, δεν έχουν εξαλειφθεί ακόμα όλες οι αγκυλώσεις. «Όταν κυκλοφόρησε το βιβλίο τηλεφώνησα σε έναν συνάδελφο με τον οποίο διαφωνούμε και του ζήτησα να γράψει κάτι με την δική του οπτική. Εκείνος μου απάντησε ότι στην Ελλάδα οι βιβλιοκρισίες θα είναι είτε λίβελλοι, είτε διθύραμβοι, και εκείνος δεν θέλει να γράψει ούτε διθύραμβο ούτε λίβελλο, γιατί θεωρεί πως το βιβλίο έχει αρετές», λέει ο Χριστόπουλος.
Έτσι, τελικά δεν έγραψε κάτι για το βιβλίο, ούτε θετικό ούτε αρνητικό. «Επομένως υπάρχει πρόβλημα», λέει ο Χριστόπουλος, «όταν ένα ζήτημα προκαλεί ακόμη την αυτολογοκρισία, και κάποιος γνωρίζει πως ορισμένα πράγματα ισχύουν, αλλά δεν θέλει να το πει δημοσίως. Έτσι, το Μακεδονικό παραμένει ένας μεγάλος λογοκριτής και αυτολογοκριτής της σύγχρονης Ελλάδας».

Γεννήθηκε το 1992. Σπούδασε Επικοινωνία και Πολιτισμό στο Πάντειο, όπου συνέχισε με μεταπτυχιακό στις Σπουδές Φύλου και την Ανθρωπολογία. Έχει εργαστεί στην ελληνική έκδοση της The Huffington Post και το Κανάλι Ένα 90,4 FM. Κείμενά του έχουν δημοσιευθεί σε διάφορα Μέσα. 
Αποχαιρέτα την ανάπτυξη, που χάνεις

Δεν ξεκινάμε καλά. Διαβάζοντας την Έκθεση Συμμόρφωσης της Κομισιόν για την Ελλάδα, διαπιστώνω ότι δεν ξεκινάμε καλά. Η Επιτροπή κάνει λόγο για αστάθμητο παράγοντα, που συνδέεται με τις δικαστικές αποφάσεις και επισημαίνει ότι η κυβέρνηση έχει κάνει σαφή πρόβλεψη λήψης μέτρων για μία τέτοια εξέλιξη στο Μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα, που ψήφισε πριν από λίγες ημέρες η Βουλή. Εκτιμά ότι το Συμβούλιο της Επικρατείας έχει δημιουργήσει με τις αποφάσεις του δημοσιονομικές ανάγκες της τάξης του 0,4% του ΑΕΠ ή 1 δις ευρώ περίπου, οι οποίες θα πρέπει να εφαρμοστούν στο “κοντινό μέλλον”. Το πλέον ανησυχητικό είναι ότι αναφέρεται πως η κυβέρνηση έχει δεσμευτεί να αντιμετωπίσει αυτά μέσω μεταφοράς πόρων από το πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων. Αποχαιρέτα την ανάπτυξη, που χάνεις. Τόσο απλά.

Νεκτάριος Β. Νώτης

Σημαντική μείωση των τροχαίων δυστυχημάτων στην Ελλάδα από το 2010 καταγράφει διεθνής έκθεση

Κατά 41% μειώθηκαν την περίοδο 2010-2017 οι θάνατοι από τροχαία δυστυχήματα στην Ελλάδα, διαπιστώνει έκθεση που συνέταξε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Ασφάλειας Μεταφορών (European Transport Safety Council-ETSC), ενεργό μέλος του οποίου αποτελεί το Ινστιτούτο Οδικής Ασφάλειας (Ι.Ο.ΑΣ.) «Πάνος Μυλωνάς».

Σύμφωνα με τα στοχεία της, στο διάστημα αυτό στην Ευρώπη καταγράφεται μείωση στον αριθμό των θανάτων από τροχαία κατά 20%, ποσοστό κατά πολύ μικρότερο από το 38% που χρειάζεται για να πετύχει τον στόχο της. Η Ελλάδα (-41%) και η Εσθονία (-39%) είναι οι μόνες ευρωπαϊκές χώρες που έχουν καταφέρει να επιτύχουν αυτή τη μείωση. Η Νορβηγία, που δεν είναι κράτος μέλος της Ε.Ε., έχει μειώσει κατά 49% από το 2010 τους θανάτους στην άσφαλτο.

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Ασφάλειας Μεταφορών υποστηρίζει ότι οι κυβερνήσεις χρειάζονται ισχυρή πολιτική βούληση, επείγοντα μέτρα και ουσιαστικές επενδύσεις για ασφαλείς υποδομές, προκειμένου να μειωθούν οι 500 θάνατοι που καταγράφονται κάθε εβδομάδα στους δρόμους της Ευρώπης. Σύμφωνα με την τελευταία Ετήσια Έκθεση Δείκτη Οδικής Ασφάλειας (PIN), παρόλο που οι θάνατοι από τροχαία μειώθηκαν κατά 2% πέρυσι, η συνολική μείωση τα τελευταία τέσσερα χρόνια (από το 2013) είναι μόνο 3%. Το ποσοστό αυτό είναι σημαντικά μικρότερο από την ετήσια μείωση κατά 6,7% που απαιτείται προκειμένου να επιτευχθεί ο στόχος της μείωσης των τροχαίων θανάτων στο μισό τη δεκαετία μέχρι το 2020. Μέχρι τώρα, Εσθονία και Ελλάδα είναι οι μόνες ευρωπαϊκές χώρες που φαίνεται να φθάνουν αυτόν το στόχο.

Στην Ελλάδα, η πρόοδος που σημειώθηκε στον αριθμό των θανάτων από τροχαία δυστυχήματα αποδίδεται στις αλλαγές που επήλθαν στη συμπεριφορά και τον τρόπο μετακίνησης των Ελλήνων λόγω της οικονομικής κρίσης, αλλά και λόγω των εκστρατειών ενημέρωσης και των προγραμμάτων εκπαίδευσης. Η βελτίωση στην οδική ασφάλεια οφείλεται μερικώς και στη σημαντική επέκταση του δικτύου των αυτοκινητοδρόμων, από 900 χλμ. το 2007, σε 2.500 χλμ. στα τέλη του 2017. Η κίνηση από το επαρχιακό οδικό δίκτυο μεταφέρθηκε στους νέους αυτοκινητόδρομους, δηλαδή σε ασφαλέστερους δρόμους.
Ο καθηγητής του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, Γεώργιος Γιαννής, δήλωσε ότι «η βελτίωση στις επιθεωρήσεις ελέγχου οχημάτων μετά τις ιδιωτικοποιήσεις, η αυστηρότερη εφαρμογή της νομοθεσίας της ΕΕ στους τομείς της ασφάλειας των οχημάτων και της κατάρτισης των οδηγών, καθώς και τα σχέδια για την ασφαλή κινητικότητα στις πόλεις που εισήγαγαν αρκετές τοπικές αρχές με επίκεντρο τις υποδομές, συνέβαλαν επίσης στη βελτίωση της οδικής ασφάλειας στην Ελλάδα. Η σημαντική βελτίωση της οδηγικής συμπεριφοράς των ελλήνων οδηγών (μη υπέρβαση ταχύτητας, λιγότερη επιθετικότητα) μπορεί να αποδοθεί στις κοινωνικές αλλαγές λόγω της οικονομικής κρίσης, καθώς και στις συστηματικές εκστρατείες ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης του ευρύτερου κοινού και τις εκπαιδευτικές δράσεις του Ινστιτούτου Οδικής Ασφάλειας “Πάνος Μυλωνάς”» θεωρεί.

Με αφορμή την Έκθεση Δείκτη Οδικής Ασφάλειας, η πρόεδρος του Ινστιτούτου Οδικής Ασφάλειας «Πάνος Μυλωνάς», Βασιλική Δανέλλη-Μυλωνά σημειώνει ότι «είναι εξαιρετικά σημαντικό που η Ελλάδα είναι μία από τις δύο μοναδικές ευρωπαϊκές χώρες που φαίνεται να φθάνουν τον στόχο μείωσης τροχαίων δυστυχημάτων της ΕΕ μέχρι το 2020. Ιδιαίτερα, μάλιστα, καθώς η προσπάθεια του Ινστιτούτου όλα αυτά τα χρόνια ήταν συντονισμένη κι εστιασμένη στην πρόληψη και τους νέους, με στόχο πάντα τα μακροπρόθεσμα αποτελέσματα. Ωστόσο, το γεγονός ότι χώρες με υψηλότερο επίπεδο οδικής ασφάλειας κατέγραψαν τις χειρότερες επιδόσεις της δεκαετίας και ότι ο στόχος για δραστική μείωση των θανατηφόρων τροχαίων αποκλίνει από τα προσδοκώμενα αποτελέσματα, δε μπορεί παρά να με λυπεί βαθύτατα. Είναι επιτακτική η ανάγκη για συντονισμένες προσπάθειες και γόνιμες συνέργειες ανάμεσα σε όλους ανεξαιρέτως τους φορείς, ώστε να πετύχουμε τον κοινό μας στόχο, να μη χάνεται καμιά ανθρώπινη ζωή στο δρόμο» καταλήγει η κ. Μυλωνά.


Κέρδος online   19/6/2018 19:10
Σε τρεις περιπτώσεις σε αυτό το Μουτνιάλ, ένας παίκτης φάνηκε να ακολουθεί μία περίεργη τακτική 
|times.co.uk 

Το μυστήριο του Μουντιάλ: γιατί πάντα ένας παίκτης απουσιάζει από τους πανηγυρισμούς;

Protagon TeamProtagon Team 19 ΙΟΥΝΙΟΥ 2018, 18:55 
Ας πούμε ότι βρίσκεστε σε μία παμπ του ανατολικού Λονδίνου και βλέπετε μαζί με μερικές δεκάδες Αγγλους τον πρώτο αγώνα της Εθνικής τους ομάδας με την Τυνησία για το Μουντιάλ της Ρωσίας. Το σκορ βρίσκεται στο 1-1 και η Αγγλία έχει κερδίσει ένα ακόμη κόρνερ στις καθυστερήσεις του παιχνιδιού. Η συνέχεια είναι γνωστή. Ο Κέιν στέλνει με κεφαλιά την μπάλα στα δίχτυα και όλο το Νησί είναι στο πόδι. Απαντες πανηγυρίζουν – δεν έχουν να σκεφτούν τίποτα άλλο.
Εκτός αν είσαι ο Κίραν Τρίπιερ, είσαι ανάμεσα στους 11 ποδοσφαιριστές που φορούν τα χρώματα της Αγγλίας και βρίσκονται εκείνη τη στιγμή στο γήπεδο. Οχι, ο Τρίπιερ δεν είναι τερματοφύλακας που για το καλό του μένει πάντα κοντά στην εστία του. Ο Τρίπιερ απλά απουσίαζε από τους πανηγυρισμούς και όπως φαίνεται είχε έναν καλό λόγο για να το κάνει.
Σύμφωνα με δημοσίευμα των βρετανικών Times λοιπόν, το παιχνίδι δεν μπορεί να ξεκινήσει μέχρις ότου όλοι οι ποδοσφαιριστές βρεθούν στο δικό τους μισό του γηπέδου.
Οι κανονισμοί δεν ξεκαθαρίζουν τι ισχύει αν όλοι ή μερικοί από τους ποδοσφαιριστές βρίσκονται εκτός των τεσσάρων γραμμών του γηπέδου αλλά δεν αναφέρουν ρητά ότι το παιχνίδι δεν μπορεί να ξεκινήσει κάτω από αυτήν την περίσταση.
Ωστόσο, ο κανόνας αναφέρει ξεκάθαρα ότι η σέντρα δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί αν οποιοσδήποτε παίκτης βρίσκεται στην αντίπαλη πλευρά. Αυτό λοιπόν μπορεί να εξηγήσει σε μεγάλο βαθμό την κίνηση του Τρίπιερ που μετά το γκολ του Κέιν και ενώ όλοι πανηγύριζαν εκτός γηπέδου, καθόταν ήρεμος στο αγωνιστικό μισό των Τυνήσιων.
Κάτι παρόμοιο έγινε και μετά το τρίτο γκολ του Κριστιάνο Ρονάλντο στην αναμέτρηση της Πορτογαλίας με την Ισπανία αλλά και μετά το γκολ του Γέρντινακ στον αγώνα της Γαλλίας με την Αυστραλίας.
Φυσικά, το πιθανότερο είναι ότι κανένας διαιτητής δεν θα επέτρεπε να γίνει η σέντρα αν όλοι οι αντίπαλοι ποδοσφαιριστές πανηγύριζαν σε μία γωνία εκτός των τεσσάρων γραμμών του γηπέδου. Σε ένα Μουντιάλ όμως κανένας δεν θέλει να ρισκάρει. Ετσι, οι ομάδες φαίνεται ότι έχουν «δασκαλέψει» τους ποδοσφαιριστές τους να υπάρχει πάντα ένας από αυτούς στην πλευρά της αντίπαλης ομάδας έτσι ώστε να αποτρέψει την γρήγορη επανεκκίνηση του παιχνιδιού μετά από κάποιο γκολ.
Ακολουθούν τα τρία χαρακτηριστικά παραδείγματα:
Αγγλία – Τυνησία: Ολοι οι παίκτες της Αγγλίας πανηγυρίζουν. Εκτός από τον Τρίπιερ που στέκεται μόνος του στην πλευρά των Τυνήσιων.
methode_times_prod_web_bin_9b644dba-73a4-11e8-a95e-4d8f3c5d626c
Πορτογαλία – Ισπανία: Απαντες τρέχουν να πανηγυρίσουν. Ενας Πορτογάλος όμως κάνει νόημα σε συμπαίκτη του να μην ακολουθήσει. Ετσι, ο δεύτερος σταματάει και δεν βγαίνει εκτός αγωνιστικού χώρου.
methode_times_prod_web_bin_9e16f346-73a4-11e8-a95e-4d8f3c5d626c
methode_times_prod_web_bin_aac5b668-73a4-11e8-a95e-4d8f3c5d626c
Γαλλία – Αυστραλία: Οι Αυστραλοί πανηγυρίζουν έξω από την γραμμή όμως ένας ποδοσφαιριστής στέκεται μόνος του λίγα μέτρα μακριά.
methode_times_prod_web_bin_393817dc-73a6-11e8-a95e-4d8f3c5d626c

Ο Ντε Γκολ, ο Μακρόν και το 

τέλος

 της τζάμπα μαγκιάς

Αγγελος ΚωβαίοςΑγγελος Κωβαίος 19 ΙΟΥΝΙΟΥ 2018, 00:01 
Στις 18 Ιουνίου 1940 ο στρατηγός Σαρλ Ντε Γκολ απηύθυνε ένα διάγγελμα. Πραγματικό διάγγελμα, όχι σαν κι αυτά που ονομάζουμε εμείς διαγγέλματα.
Είχε μόλις διαφύγει στο Λονδίνο από την κατεχόμενη Γαλλία και έπειτα από
ειδική άδεια του Ουίνστον Τσόρτσιλ απευθύνθηκε στους Γάλλους από την ραδιοφωνική συχνότητα του BBC, κηρύσσοντας την έναρξη της γαλλικής
Aντίστασης, μεταξύ άλλων με τις φράσεις: «Εχει ειπωθεί η τελευταία λέξη;
Πρέπει να εξαφανιστεί η ελπίδα; Είναι η ήττα οριστική; Όχι!»
Η επέτειος της 18ης Ιουνίου είναι μία από τις σημαντικότερες στην Γαλλία. Και παρόλο που η
ομιλία του Ντε Γκολ παραδόξως δεν είχε
 ηχογραφηθεί, σώζεται το δακτυλογραφημένο
αντίτυπο από το οποίο εκφωνήθηκε.
Στην εφετινή επέτειο, σημειώθηκε ένα περιστατικό,
το οποίο μπορεί και να αποδειχθεί ιστορικής
 σημασίας, στην εποχή του ξεχαρβαλώματος και
του «έλα μωρέ», στην οποια ζούμε. Η Γαλλία, η Ευρώπη, εμείς, ο κόσμός ολόκληρος.
Στο Μον Βαλεριάν, έξω από το Παρίσι, ο πρόεδρος της Γαλλικής Δημοκρατίας
Εμανουέλ Μακρόν παρέστη στους τοπικούς εορτασμούς.
Όσο χαιρετούσε κάποιους από τους παρευρισκόμενους μαθητές, ένας από
 αυτούς, εμφορούμενος από τις φθηνές επαναστατικές ιδέες και συνήθειeς,
 άρχισε να τραγουδάει την Διεθνή («Εμπρός της γης οι κολασμένοι», κλπ.) και
μόλις βρέθηκε κοντά του ο πρόεδρος εκστόμισε το εξής: «Είσαι καλά, Μανού;» (χαϊδευτικό του Εμανουέλ).
Αυτό που πλέον έχει γίνει κανόνας και έδειξη μαγκιάς, άνεσης, χαλαρότητας,
δεν πέρασε έτσι από τον γάλλο πρόεδρο. Ο οποίος με την δέουσα αυστηρότητα
 και το ανάλογο ύφος έκοψε τον αέρα του νεαρού, άκοπου επαναστάτη: «Οχι,
αυτό δεν γίνεται, όχι, όχι, όχι, όχι!», είπε ο Μακρόν. Ο «μάγκας» μαζεύτηκε
αμέσως και ψέλλισε: «Συγγνώμη, κύριε πρόεδρε».
Όμως μία συγγνώμη δεν αρκούσε.
«Είσαι εδώ σε έναν επίσημο εορτασμό, πρέπει να συμπεριφέρεσαι όπως πρέπει. Μπορεί γενικά να φέρεσαι σαν βλάκας, αλλά σήμερα είναι η μέρα της
 Μασσαλιώτιδας και θα με αποκαλείς “Κύριε Πρόεδρε της Δημοκρατίας” ή
 “Κύριε”. Εντάξει; Λοιπόν…», συνέχισε σε ύφος που δεν άφηνε πολλά
περιθώρια ο γάλλος Πρόεδρος.
Δεν τελειώσαν όμως όλα εκεί. Υπήρχε και συνέχεια:
«Και πρέπει να μάθεις να κάνεις τα πράγματα με τη σωστή σειρά. Τη μέρα που
 θα θέλεις να κάνεις την επανάσταση θα πρέπει πρώτα να έχεις πτυχίο και
 δουλειά, να τρέφεσαι μόνος σου, εντάξει; Τότε να πας να δώσεις μαθήματα και
 σε άλλους».
Ο πειρασμός για συγκρίσεις με τα όσα συμβαίνουν στην χώρα μας και τις
 εύκολες χρήσεις του ενικού ή την περιφρόνηση του πρωτοκόλλου, εν γένει και
από ηγετικές προσωπικότητες, είναι μεγάλος.
Δύσκολα αντιστέκεται κανείς σε αυτόν.
Τι παράδειγμα, φερ’ ειπείν, δίνει ένας πρωθυπουργός, ο οποίος αποκαλεί τον πρόεδρο της Γαλλίας δημοσίως «Φρανσουά» ή «Εμανουέλ», τον πρόεδρο των
 ΗΠΑ «Μπαράκ», τον πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής «Ζαν Κλοντ» ή τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου «Μάρτιν», «Αντόνιο» ή οτιδήποτε άλλο;
Ή ένας Πρόεδρος της Δημοκρατίας που δέχεται να συνομιλεί με οποιονδήποτε,
 όπως και αν αυτός είναι ενδεδυμένος και όπως και αν συμπεριφέρεται;
Τι σεβασμό εμπνέει μία τέτοια χαλαρότητα για το ίδιο, το οποιοδήποτε, αξίωμα;
Για να είναι κανείς δίκαιος, αυτά δεν ξεκίνησαν τώρα. Εχουν προηγηθεί άλλοι. Τα τελευταία χρόνια όμως η κατάσταση εκτροχιάστηκε.
Αρκεί απλώς να ξανασκεφτούν όλοι ότι τους προέδρους, τους βασιλιάδες και
 τους πρωθυπουργούς, τους αξιωματούχους, τους ηλικιωμένους, είναι καλύτερα
να τους προσφωνεί κάποιος με τον τίτλο, την ιδιότητά τους ή το επώνυμό τους.

 Με το «Κύριε/Κυρία», με το «Σεις» και με το «Σας»…

Αν μη τι άλλο, για να μην εκτίθεται ανεπανόρθωτα για τον λάθος λόγο. Και επειδή, ούτως ή άλλως, δεν πετυχαίνουν τίποτε με την βεβιασμένη οικειότητα.
Οσο για τον πρόεδρο Μακρόν, μάλλον δεν είχαν καταλάβει οι περισσότεροι με τι έχουν να κάνουν.
Ψηφίδες της επικαιρότητας από τον ξένο Τύπο
Corriere della Sera  
Η εισαγγελέας που τρέμουν οι πολιτικοί στη Ρουμανία
Εγγονή του Στάλιν, αδελφή του Χίτλερ, άξια διάδοχος του Τσαουσέσκου, περισσότερο διψασμένη για αίμα και από τον κόμη Δράκουλα, και φυσικά, εντεταλμένη του Τζορτζ Σόρος που εργάζεται για την κατάλυση του κράτους. Στην πραγματικότητα, όμως, η Λάουρα Κοβέσι δεν είναι τίποτα από αυτά. Πρόκειται απλώς για μια δικαστική λειτουργό, μια εισαγγελέα από το Βουκουρέστι, που στο πλαίσιο της μάχης της κατά της διαφθοράς, μέσα σε μία πενταετία, ερεύνησε, μας πληροφορεί η Corriere della Sera, τα πεπραγμένα 1.200 δημοσίων λειτουργών με περισσότερους από χίλιους εξ αυτών να συλλαμβάνονται τελικά. Αλλά η δράση της κατέληξε να αποτελεί πλέον πολιτικό πρόβλημα σε μια από τις πιο διεφθαρμένες χώρες της Ευρώπης, όπου τα φακελάκια αποτελούν όχι απλώς μία μάστιγα αλλά τον κανόνα. Η 45χρονη εισαγγελέας είναι η γυναίκα που μισούν αλλά και φοβούνται περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη αρκετά από τα μελή της εγχώριας πολιτικής ελίτ.
Μεταξύ αυτών συμπεριλαμβάνεται και ο ηγέτης της Κεντροαριστεράς και επικεφαλής του κυβερνώντος Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος Λίβιου Ντραγκνέα ο οποίος, έχει βρεθεί στο στόχαστρο της Κοβέσι για εκλογική απάτη, κατάχρηση εξουσίας και ιδιοποίηση ευρωπαϊκών κονδυλίων. Ο Ντραγκνέα κατέβασε στον δρόμο 100.000 ανθρώπους για να διαμαρτυρηθούν κατά της «μοχθηρής σέκτας» των δικαστών που επιδιώκει τη δημιουργία ενός «παράλληλου κράτους» και υιοθετεί τις τακτικές της Σεκιουριτάτε, της διαβόητης μυστικής αστυνομίας του καθεστώτος Τσαουσέσκου.
«Η Σεκιουριτάτε;», απάντησε ψύχραιμη η εισαγγελέας, «μα εγώ αποφοίτησα το 1995, και ο κομμουνισμός είχε τελειώσει πριν από έξι χρόνια». Πολλοί, πλέον, κάνουν λόγο για μια πρωτόγνωρη αντιπαράθεση που φέρνει στον νου όλων τις ημέρες της Επανάστασης του 1989. Μεταξύ ερευνών και συλλήψεων, προβλήματα αντιμετωπίζουν ήδη 14 υπουργοί, 39 υφυπουργοί, 14 γερουσιαστές και ένας ευρωβουλευτής. Η πολιτική ελίτ της χώρας κάνει εδώ και μήνες ό,τι μπορεί για να αποδυναμώσει τη Δικαιοσύνη στο σύνολό της. Αλλά η Λάουρα Κοβέσι και οι συνάδελφοί της αντιστέκονται στις προσπάθειες του Ντραγκνέα και των ημετέρων του να θέσουν τη δικαστική εξουσία υπό τον απόλυτο έλεγχο της εκτελεστικής. Έχοντας στο πλευρό τους, όχι μόνον σημαντικό τμήμα του ρουμανικού λαού αλλά και τον πρόεδρο της χώρας. «Δεν μπορούμε να επιτρέψουμε την απομάκρυνση της Ρουμανίας από τις δημοκρατικές αξίες. Ούτε να απειλούνται ή να εκφοβίζονται οι εισαγγελείς», επισήμανε ο Κλάους Γιοχάνις, πρόεδρος της χώρας.
Η Λάουρα Κοβέσι έχει ακούσει μέχρι και ότι είναι αδελφή του Χίτλερ. Φωτογραφία: EPA/ROBERT GHEMENT
Ψηφίδες της επικαιρότητας από τον ξένο Τύπο
Ψηφίδες της επικαιρότητας από τον ξένο Τύπo
Ο Economist για τους νέους ναούς της γνώσης ..
  • The Economist  
    Οι νέες βιβλιοθήκες του κόσμου από την Αθήνα έως τη Ρίγα
    Η μετεγκατάσταση της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος στο Κέντρο
    Πρόκειται για ένα σύγχρονο οικοδόμημα στο οποίο κυριαρχεί το
    Αλλά, για τον Economist το πιο εντυπωσιακό παράδειγμα επανεξέτασης
    Η νέα Εθνική Βιβλιοθήκη της Λετονίας σχεδιάστηκε σε πλήρη αντίθεση με τα αρχιτεκτονικά κριτήρια της 
  • σοβιετικής εποχής. Φωτογραφία: Shutterstock.
  •  και αναπροσαρμογής της ίδιας της έννοιας της βιβλιοθήκης βρίσκεται στη Ρίγα 
  • της Λετονίας. Ο σχεδιασμός της νέας έδρας της εθνικής βιβλιοθήκης βασίστηκε
  •  στο λαϊκό παραμύθι «Η Πριγκίπισσα στο Γυάλινο Βουνό». «Ο μεγάλος γυάλινος λόφος που κυριαρχεί στη δυτική όχθη του ποταμού Νταουγκάβα ενδεχομένως 
  • να αποτελεί την κύρια αρχιτεκτονική έκφραση της ανεξαρτησίας της Λετονίας 
  • από τη σοβιετική κυριαρχία. Σε αντίθεση με τα ευθύγραμμα μπλοκ πύργων της κομμουνιστικής εποχής, αυτό το κτίριο είναι λείο και αμβλύ», γράφει.
  •  γυαλί και περιβάλλεται από πράσινο. Εντελώς διαφορετικό, δηλαδή, από το ιστορικό Βαλλιάνειο Μέγαρο που άρχισε να ανεγείρεται στα τέλη του 19ου 
  • αιώνα. Κάτι ανάλογο παρατηρείται και στο Κατάρ με τη νέα βιβλιοθήκη της
  •  Ντόχα να έχει σχεδιαστεί πάνω σε ιδέες για την μοντερνικότητα, την εξέλιξη
  •  της κοινωνίας και τη δημοκρατία στο μικρό και ζάπλουτο εμιράτο του Περσικού Κόλπου. Η ολλανδή αρχιτέκτονας Έλεν βαν Λόουν που συμμετείχε στο σχεδι
  • ασμό του κτιρίου εξήγησε πως εμπνεύστηκαν από τον τρόπο με τον οποίο κοινωνικοποιούνται οι πολίτες του Κατάρ στα μεγάλα εμπορικά κέντρα ή τα ξενοδοχεία. Ο κεντρικός χώρος της βιβλιοθήκης είναι μια τεράστια κλιματιζό
  • μενη μαρμάρινη πλατεία. Υπάρχουν επίσης αίθουσες συνεδριάσεων, χώροι για
  •  τη διοργάνωση συναυλιών και πάσης φύσεως άλλων εκδηλώσεων, ακόμα και 
  • για μικρά παιδιά. Και όλα αυτά σε μια βιβλιοθήκη, έναν χώρο, δηλαδή, όπου επιβάλλεται να επικρατεί απόλυτη ησυχία. 
  •  Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος αποτέλεσε την αφορμή για να αφιερώσει ο Economist ένα άρθρο στις σύγχρονες βιβλιοθήκες του κόσμου και, κυρίως,
  •  σε όλα όσα αφηγούνται αυτές για την πορεία και την εξέλιξη ενός λαού σε μια συγκεκριμένη εποχή. Η μεταφορά δύο εκατομμυρίων τόμων, στα οποία συμπεριλαμβάνονται 4.500 χειρόγραφα που χρονολογούνται από τον ένατο 
  • έως τον 19o αιώνα, αποτελεί ένα ταξίδι από έναν χώρο που οικοδομήθηκε για 
  • μια περιορισμένη ακαδημαϊκή ελίτ σε έναν πολυχώρο πολιτισμού (όπου στεγάζε
  • ται και η Εθνική Λυρική Σκηνή), ανοιχτό προς την πόλη και τους κατοίκους της.