ΟΡΕΙΝΟΣ

1986

React

000000

Εθνικό Αστεροσκοπείο: Ο Νοέμβριος είναι ο μήνας με τα περισσότερα θύματα από πλημμύρες στην Αττική

Ο Νοέμβριος είναι ο μήνας με τα περισσότερα θύματα από πλημμυρικά επεισόδια για την Αττική , υπενθυμίζει η μετεωρολογική υπηρεσία meteo του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών (ΕΑΑ), καθώς, σήμερα, συμπληρώνεται ένας χρόνος από τη φονική πλημμύρα στην περιοχή της Μάνδρας με 24 θύματα.

Η Αττική είχε θρηνήσει πολλούς νεκρούς από πλημμύρες τον συγκεκριμένο μήνα, άλλες δύο φορές τα τελευταία 60 χρόνια, τον Νοέμβριο του 1961 και του 1977. Στις 5 προς 6 Νοεμβρίου του 1961 υπήρξαν περισσότερα από 40 θύματα σε Ταύρο, Περιστέρι, Αιγάλεω, Λιόσια, Μοσχάτο, Κοκκινιά και Άγιο Ιωάννη Ρέντη, ενώ εκατοντάδες ήσαν όσοι έμειναν άστεγοι, καθώς τα σπίτια τους καταστράφηκαν.

Στο μετεωρολογικό σταθμό της Νέας Φιλαδέλφειας είχαν καταγραφεί 115 χιλιοστά βροχής και στο σταθμό του Θησείου 80 χιλιοστά, ενώ όλο το χρόνο, κατά μέσο όρο, στην Αττική πέφτουν 400 χιλιοστά βροχής.

Στις 2 προς 3 Νοεμβρίου του 1977 το πλημμυρικό επεισόδιο επηρέασε μεγαλύτερη έκταση της Αττικής, ανάμεσα στις οποίες ήταν και πάλι περιοχές της δυτικής Αττικής (Ίλιον, Περιστέρι, Αιγάλεω), αλλά και περιοχές του Πειραιά (Ρέντη) και του κέντρου της Αθήνας. Τα θύματα από την πλημμύρα ξεπέρασαν τα 30.

Τότε, σχεδόν 1.000 υπόγεια πλημμύρισαν και περίπου 100 αυτοκίνητα παρασύρθηκαν από τα ορμητικά νερά, ενώ -όπως και φέτος- είχε προηγηθεί ένας σχετικά άνομβρος Οκτώβριος. Στο μετεωρολογικό σταθμό στην πλατεία Κοτζιά είχαν μετρηθεί περισσότερα από 160 χιλιοστά βροχής και στο σταθμό Θησείου 130 χιλιοστά.

Κέρδος online   15/11/2018 12:19

React

000000

…ας αναλογιστούμε λίγο την έννοιας της φωνής (είτε γραπτής, είτε προφορικής) – φύεται στο φως ή μάλλον φως και φωνή ριζώνουν στο ένα και ίδιο ‘φω’… έτσι δια-φωνώ σημαίνει ότι φωτίζω κάτι προσεγγίζοντάς το από διαφορετικά σημεία θέασης, ενώ συμ-φωνώ σημαίνει ότι φωτίζω ένα θέμα από συμπληρωματικά σημεία θέασης… όπως και να ‘χει, εν αρχή είν’ η φωνή… δηλαδή το φως!

React

000000

Εκτινάχθηκαν οι εξαγωγές στα ακτινίδια

Στο 9μηνο φέτος, οι εξαγωγές των νωπών φρούτων και λαχανικών, βάσει στοιχείων της Ελληνικής Στατιστικής Υπηρεσίας της Ελλάδας (ΕΛΣΤΑΤ), αυξήθηκαν κατά 12,4% σε αξία έναντι του 2017 και ανήλθαν σε 794,4 εκατ. ευρώ και κατά 5,8% σε όγκο, φθάνοντας σε 1.140.665 τόνους. Στο μεταξύ, την ίδια στιγμή οι εισαγωγές φρούτων και λαχανικών στο 9μηνο φέτος ανήλθαν σε 497.215 τόνους, αυξημένες οριακά, κατά 0,9% σε σχέση με το αντίστοιχο περσινό διάστημα, ενώ η αξία του διαμορφώθηκε στα 428.966.125 ευρώ (-1,1%).

Κατά την εξαγωγική περίοδο 2017/18 οι εξαγωγές των νωπών φρούτων και λαχανικών, βάσει στοιχείων της ΕΛΣΤΑΤ, παρουσιάζουν αύξηση σε αξία και όγκο:

*Στα ακτινίδια οι εξαγωγές αυξήθηκαν κατά 76,28% σε αξία σε σχέση με την περίοδο 2016/17 και ανήλθαν σε 151,2 εκατ. ευρώ και κατά 41,31% σε όγκο, φθάνοντας τους 154.843 τόνους και σημειώνοντας ρεκόρ όλων των εποχών τόσο σε αξία όσο και σε ποσότητα. Ως αποτέλεσμα, η Ελλάδα βρίσκεται πλέον ανάμεσα στους πρωταγωνιστές του εμπορίου των ακτινιδίων σε παγκόσμιο επίπεδο (3η-4η στην κατάταξη)

*Στα πορτοκάλια οι εξαγωγές αυξήθηκαν κατά 8,24% κατ΄ αξία σε σχέση με την περίοδο 2016/17 και ανήλθαν σε 132,4 εκατ. ευρώ. Ο όγκος τους διευρύνθηκε κατά 3,88%, φθάνοντας τους 308.651 τόνους

*Στα μανταρίνια η αύξηση των εξαγωγών ήταν κατά 17,42% σε αξία σε σχέση με την περίοδο 2016/17 (50,2 εκατομμύρια ευρώ) και κατά 8.95% σε όγκο (102.933 τόνοι).

*Στα λεμόνια κατά 143,25% σε αξία σε σχέση με την περίοδο 2016/17 (9,1 εκατομμύρια ευρώ) και κατά 153,36%, σε όγκο (14.525 τόνοι).

*Στα αγγούρια οι εξαγωγές αυξήθηκαν κατά 8,36%σε αξία σε σχέση με την περίοδο 2016/17 και ανήλθαν σε 30,848 εκατομμύρια ευρώ και κατά 36,91% σε όγκο, φθάνοντας τους 41.172 τόνους. Στον αντίποδα βρέθηκαν τα μήλα που παρουσίασαν για δεύτερη εμπορική περίοδο μείωση κατά 12,59% κατ’ αξία σε σχέση με την περίοδο 2016/17 και περιορίστηκαν σε 26,666 εκατ.ευρώ και κατά -24,77%, σε όγκο, στους 61.747 τόνους.

React

000000

Περίπου 33 εκατομμύρια επισκέπτες ταξίδεψαν φέτος στην Ελλάδα, κάτι που συνιστά τέταρτο διαδοχικό ρεκόρ σε ό,τι αφορά τον αριθμό των διανυκτερεύσεων.

Δημοσίευμα της ιστοσελίδας της γερμανικής ραδιοφωνίας Deutschlandfunk τονίζοντας την επιτυχία της Ελλάδας, σημειώνει ότι ο τουρισμός, «ως ατμομηχανή της οικονομίας, έχει γίνει ακόμη πιο σημαντικός στη χώρα».

Όπως επισημαίνει, οι αριθμοί που επικαλείται η Ελληνίδα υπουργός Τουρισμού Έλενα Κουντουρά γίνονται άμεσα αισθητοί από πολλούς ξενοδόχους στα ελληνικά νησιά. «Περισσότεροι επισκέπτες από πιο μακρινές χώρες όπως η Κίνα και οι ΗΠΑ ανακαλύπτουν τον ευρωπαϊκό Νότο και βλέπουν στην περίπτωση της Ελλάδας έναν ασφαλή προορισμό –μεταξύ άλλων και επειδή κατά μέσο όρο έχουν βελτιωθεί ακόμη περισσότερο οι προδιαγραφές των ξενοδοχείων», όπως αναφέρεται.

Η ανταπόκριση στέκεται μεταξύ άλλων στη σημασία του ατομικού τουρισμού για την Ελλάδα, δεδομένου ότι «φέρνει χρήματα σε πιο απόμερους προορισμούς», όπως σημειώνει. «Ο ατομικός τουρισμός είναι σημαντική αγορά για την Ελλάδα –μέσω αυτού διοχετεύονται χρήματα και ως εκ τούτου πνέει φρέσκος αέρας για τους τοπικούς ιδιοκτήτες καταλυμάτων και σε αγροτικές περιοχές, όπως στην Πελοπόννησο ή σε απομακρυσμένα νησιά. Αλλά και ο κλασικός τουρισμός στις παραλίες, μέσω των μεγάλων τουρ οπερέιτορ, αναπτύσσεται ακόμη περισσότερο».

Το δημοσίευμα επισημαίνει και την υποβοηθητική για την περαιτέρω ανάπτυξη του ελληνικού τουρισμού επέκταση της τουριστικής σαιζόν. «Η χώρα (σ.σ.: η Ελλάδα) παραμένει σε τροχιά ανάπτυξης για τα επόμενα χρόνια. Ορισμένοι τόποι διακοπών έχουν επεκτείνει την τουριστική σαιζόν –μέχρι τα τέλη Οκτωβρίου και για όσους κάνουν περιπατητικό τουρισμό μέχρι και τα μέσα Νοεμβρίου».

React

000000

Η χρηματοπιστωτική κρίση κλόνισε την εμπιστοσύνη στο σύστημα της ελεύθερης αγοράς

Ο «πατριωτικός φιλελευθερισμός»  είναι εξαιρετικά ελκυστικός στις χαμηλές εισοδηματικές τάξεις, αφού έχουν κουραστεί από την έκθεσή τους στον παγκόσμιο ανταγωνισμό, ενώ ταυτόχρονα μειώνονταν οι μισθοί τους, οι συντάξεις τους και το κοινωνικό κράτος, με την παράλληλη αύξηση των χρεών τους.

Ο πατριωτικός φιλελευθερισμός

Βασίλης Βιλιάρδος

Ανάλυση

Εισαγωγικά, στα τέλη της δεκαετίας του 1970 τελείωσε η εποχή της εθνικής οικονομικής πολιτικής, με αιτία τη δημιουργία υψηλού πληθωρισμού – ως αποτέλεσμα λανθασμένων μακροοικονομικών αποφάσεων. Μία από αυτές ήταν η έντονα επεκτατική δημοσιονομική πολιτική (=υψηλές δημόσιες δαπάνες) εκ μέρους των κυβερνήσεων στα πλαίσια του πελατειακού κράτους (στις Η.Π.Α. κυρίως λόγω των αναγκών χρηματοδότησης των πολέμων του Βιετνάμ), ενώ μία δεύτερη οι υπερβολικές απαιτήσεις των εργαζομένων.

Ειδικότερα, λόγω των λανθασμένων μακροοικονομικών πολιτικών, η νομισματική και η δημοσιονομική πολιτική οδηγούσε περισσότερο σε τιμολογιακά αποτελέσματα και λιγότερο σε ποσοτικά. Με απλά λόγια, αυξάνονταν οι μισθοί και οι τιμές των εμπορευμάτων, αλλά δεν παράγονταν περισσότερα για να ικανοποιήσουν τη ζήτηση – οπότε προκαλούταν μεγάλος πληθωρισμός.

Το πρώτο θύμα αυτής της λανθασμένης μακροοικονομικής πολιτικής των Η.Π.Α. ήταν η κατάρρευση του συστήματος του «Bretton-Woods» – επειδή οι σταθερές συναλλαγματικές ισοτιμίες θα προκαλούσαν τη διάχυση του υψηλού αμερικανικού πληθωρισμού στις άλλες χώρες. Εν προκειμένω, ούτε οι Η.Π.Α. ήθελαν να παραιτηθούν από την εθνική τους οικονομική πολιτική, ούτε οι άλλες χώρες αποδεχόταν τις ονομαστικές ανατιμήσεις των νομισμάτων τους – οι οποίες ήταν απαραίτητες στην υπερδύναμη, αφενός μεν για να καταπολεμήσει τον υψηλό πληθωρισμό, αφετέρου την πραγματική ανατίμηση του δολαρίου, ως αποτέλεσμα της αντιπληθωριστικής αύξησης των επιτοκίων.

Για παράδειγμα, η Γερμανία δεν αποδεχόταν την ανατίμηση του μάρκου, για να υποτιμηθεί το δολάριο παρά την αύξηση των επιτοκίων εκ μέρους της Fed – επειδή δεν ήθελε να έχει ελλείμματα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών της, ούτε να δημιουργηθεί πληθωρισμός στο εσωτερικό της (αντίθετα η Ιαπωνία, η οποία είχε μεγάλα πλεονάσματα με τις Η.Π.Α. όπως η Κίνα σήμερα, υποχρεώθηκε αργότερα να το κάνει – με αποτέλεσμα να καταρρεύσει το χρηματιστήριο της και να βυθιστεί στον αποπληθωρισμό, από τον οποίο δεν έχει ακόμη ξεφύγει).

Ως εκ τούτου, οι δυτικές οικονομίες υιοθέτησαν το 1973 τις ευέλικτες συναλλαγματικές ισοτιμίες, αντί τις σταθερές του συστήματος του «Bretton–Woods» – πόσο μάλλον αφού οι Η.Π.Α. κατάργησαν μονομερώς τον κανόνα του χρυσού το 1971, τυπώνοντας έκτοτε χρήματα κατά το δοκούν.

Εν τούτοις, ο αμερικανικός πληθωρισμός δεν σταμάτησε. Αντίθετα, οι δύο πετρελαϊκές κρίσεις (1973/74 και 1979/80) ενέτειναν το πληθωριστικό πρόβλημα – το οποίο τελικά καταπολεμήθηκε με την απόσυρση της εγγύησης του κράτους, όσον αφορά την πλήρη απασχόληση των εργαζομένων. Αυτό συνέβη το 1979, όπου η κεντρική τράπεζα υιοθέτησε ως πρώτη προτεραιότητα της τη σταθερότητα των τιμών, αντί την πλήρη απασχόληση – έχοντας βιώσει τη μεγαλύτερη ύφεση μετά τον 2ΠΠ.

Έκτοτε έχει επικρατήσει η καινούργια νομισματική συναίνεση, όπου η βασική ευθύνη της Fed είναι η σταθερότητα των τιμών – ενώ, εκτός αυτού, η δημοσιονομική πολιτική δεν αντιμετωπίζεται ως ένα εργαλείο σταθεροποίησης της οικονομίας, αλλά ως ένα μέσον για τη μακροπρόθεσμη εξασφάλιση της ανάπτυξης, μέσω των διαρθρωτικών αλλαγών (όπως αυτές που απαιτούνται τα τελευταία χρόνια από την Ελλάδα).

Έτσι καταργήθηκε ένα ακόμη θεμελιώδες στοιχείο της πολιτικής του Keynes – έχοντας αντικατασταθεί από τις μειώσεις των φόρων για τις επιχειρήσεις, καθώς επίσης από την πλήρη αποχώρηση του δημοσίου από την οικονομία (ακραίος νεοφιλελευθερισμός). Εν προκειμένω, με τη μορφή της απελευθέρωσης της αγοράς και των ιδιωτικοποιήσεων πολλών κλάδων – οι οποίοι ήταν κυρίως υπό την επιρροή του κράτους, μεταξύ των ετών 1933 και 1980.

Στα πλαίσια αυτά, οι ομοιότητες των συνθηκών που επικρατούσαν στις αρχές τις δεκαετίας του 1980 με τις σημερινές, είναι φανερές – όπως, για παράδειγμα, οι ανατιμητικές πιέσεις που ασκούνται στο δολάριο λόγω της αύξησης των επιτοκίων από τη Fed, τα τεχνητά υποτιμημένα νομίσματα όπως το ευρώ και το γουάν που αυξάνουν τα ελλείμματα των Η.Π.Α., εξάγοντας τους ανεργία κοκ.

Η νεοφιλελεύθερη υπερεθνική πολιτική

Περαιτέρω, η νεοφιλελεύθερη ατζέντα εφαρμόσθηκε με μεγάλη συνέπεια σε σχέση με το εθνικό και με το διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα – καθώς επίσης με το εξωτερικό εμπόριο. Με τον τρόπο αυτό, σε συνδυασμό με τις ελεύθερες συναλλαγματικές ισοτιμίες, αυξήθηκαν σε μεγάλο βαθμό τα υπόλοιπα στα ισοζύγια τρεχουσών συναλλαγών παγκοσμίως, τα οποία μέχρι τότε ήταν πολύ χαμηλά – ενώ έκτοτε εξαρτώνται από την επιθυμία χρηματοδότησης των κρατών εκ μέρους των διεθνών χρηματαγορών, οι οποίες πλέον θεωρούνται ως οι κυρίαρχοι του σύμπαντος.

Στη συνέχεια προκλήθηκαν πολλές χρηματοπιστωτικές και συναλλαγματικές κρίσεις σε διάφορες χώρες, όταν οι χρηματαγορές άλλαζαν απόψεις – με την έννοια ότι, εισέρρεαν μεγάλα κεφάλαια σε κράτη που οι αγορές θεωρούσαν υγιή και κερδοφόρα, τα οποία απομακρύνονταν αγελαία όταν πανικοβάλλονταν, με αποτέλεσμα να τους προκαλούν τεράστιες ζημίες, όπως στο παράδειγμα της ασιατικής κρίσης του 1997/98.

Αυτό ισχύει επίσης για τα κράτη που ανήκουν σε μία νομισματική ένωση, όπως τεκμηριώθηκε σχετικά πρόσφατα από την κρίση της Ευρωζώνης – γεγονός που σημαίνει ότι, από το 1973 και μετά η ισοσκέλιση των ισοζυγίων τρεχουσών συναλλαγών, η οποία προηγουμένως επιτυγχανόταν με τις ανατιμήσεις/υποτιμήσεις των νομισμάτων,είτε δεν γίνεται καθόλου, όπως στο παράδειγμα των Η.Π.Α., είτε γίνεται με τη βοήθεια μίας κρίσης.

Κατά την άποψη μας δε, μπορεί μέχρι σήμερα να μη βίωσαν μία κρίση ισοζυγίου οι Η.Π.Α., συνεχίζοντας να έχουν τεράστια ελλείμματα, αλλά δεν θα το αποφύγουν στο μέλλον – ενώ η κρίση αυτή θα είναι πολύ πιο επικίνδυνη, λόγω της καθυστέρησης της, συνοδευόμενη από την αναβίωση του πληθωρισμού (ανάλυση), ο οποίος θα πυροδοτήσει το αναμενόμενο χρηματιστηριακό κραχ, με εναλλακτική τη στασιμότητα της παγκόσμιας οικονομίας κατά το ιαπωνικό παράδειγμα μετά το 1990.

Κάτι τέτοιο θα συμβεί πιθανότατα εξαιτίας της αλλαγής της οικονομικής πολιτικής εκ μέρους του κ. Trump, ο οποίος θεωρεί ότι, δεν είναι δυνατόν να αυξάνονται τα δημόσια χρέη στο διηνεκές εξαιτίας των ελλειμμάτων του προϋπολογισμού – ούτε τα ιδιωτικά, ένεκα των ελλειμμάτων του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών, ενώ οι χώρες με δίδυμα ελλείμματα και με τεράστια συνολικά χρέη, δημόσια και ιδιωτικά, δεν αποφεύγουν κάποια στιγμή τη χρεοκοπία.

Οι συνέπειες για τους εργαζόμενους

Συνεχίζοντας, ως αποτέλεσμα των παραπάνω, προέκυψε ένα διεθνές μακροοικονομικό καθεστώς, το οποίο μπορεί να χαρακτηρισθεί ως μία παγκόσμια πολιτική της προσφοράς, κυριότερος εμπνευστής της οποίας ήταν η Σχολή του Σικάγο και ο M. Friedman – εντελώς αντίθετο με την πολιτική της ζήτησης του Keynes.

Στην Ευρώπη υιοθετήθηκαν οι τέσσερις βασικές ελευθερίες, οι οποίες αφορούσαν την απελευθέρωση της αγοράς των αγαθών, των υπηρεσιών και της κυκλοφορίας των κεφαλαίων, καθώς επίσης το πλήρες άνοιγμα των αγορών εργασίας – γεγονός που οδήγησε, ειδικά μετά το άνοιγμα των συνόρων της ανατολικής Ευρώπης (κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης), σε μεγάλες μεταναστευτικές ροές από τις φτωχότερες προς τις πλουσιότερες χώρες.

Η Βρετανία αποτελεί ένα κλασσικό παράδειγμα ως χώρα υποδοχής μεταναστών, επειδή δεν έκανε χρήση του δικαιώματος της που αφορούσε την επταετή περίοδο προσαρμογής – όπως επίσης οι Η.Π.Α., στα πλαίσια της NAFTA, μέσω της οποίας αυξήθηκε ο αριθμός των μεταναστών από το Μεξικό, αυξάνοντας σημαντικά την προσφορά του εργατικού δυναμικού εις βάρος των μισθών των Αμερικανών εργαζομένων (κάτι που θέλει να καταργήσει ο κ. Trump).

Η συγκεκριμένη πολιτική είχε σαν αποτέλεσμα την επιδείνωση της αναδιανομής των εισοδημάτων – η οποία αποτελεί μία από τις βασικές αιτίες της πρόκλησης υφέσεων. Δηλαδή, οι φτωχοί γίνονταν φτωχότεροι καταναλώνοντας λιγότερο – ενώ οι πλούσιοι πλουσιότεροι, όπου όμως δεν μπορούσαν να αυξήσουν την κατανάλωση τους περισσότερο από τις ανθρώπινες ανάγκες τους.

Τα ισχυρά συνδικάτα των εργαζομένων έχασαν τη δύναμη τους, με αποτέλεσμα να μην μπορούν επιτύχουν αξιόλογες αυξήσεις των μισθών των μελών τους, ακόμη και σε περιόδους μεγάλης ανάπτυξης – επειδή, λόγω του ανοίγματος των αγορών εργασίας, όλο και πιο πολλοί εργαζόμενοι στο εξωτερικό ή στο εσωτερικό ήταν πρόθυμοι να δουλεύουν με χαμηλότερες αμοιβές.

Εκτός αυτού το κράτος απαγορευόταν να επέμβει, επειδή θα εμπόδιζε να δημιουργηθούν εκείνες οι αναπτυξιακές προϋποθέσεις που θα  απέρρεαν από την απελευθέρωση των αγορών – σύμφωνα με το νέο μακροοικονομικό καθεστώς που επικράτησε (κάτι που επιδιώκεται μόλις σήμερα στην Ελλάδα, στα πλαίσια των μνημονίων).

Περαιτέρω, δεν ήταν δυνατόν να υιοθετηθεί ένα είδος αποζημίωσης των χαμένων της παγκοσμιοποίησης, όπως είχε συζητηθεί κάποτε, επειδή κάτι τέτοιο θα αύξανε το κόστος των επιχειρήσεων, μειώνοντας την ανταγωνιστικότητα τους – ενώ, λόγω των ανοιχτών συνόρων, οι επιχειρήσεις θα μεταφέρονταν σε άλλες χώρες για να αποφύγουν αυτού του είδους τις επιβαρύνσεις, οπότε θα ζημιωνόταν εκείνο το κράτος που θα ήθελε να στηρίξει με το συγκεκριμένο τρόπο τα αδύναμα εισοδηματικά του στρώματα.

Το νέο καθεστώς (πολιτική της προσφοράς) είχε πάντως χαρακτηρισθεί πριν από πολλά χρόνια ως«χρυσός ζουρλομανδύας» – με την έννοια πως επιβάλλεται στο εκάστοτε εθνικό κράτος μία καταναγκαστική πολιτική, επειδή λόγω της αφομοίωσης των αγορών μεταξύ τους χάνει τον έλεγχο της οικονομικής του εξέλιξης, της απασχόλησης, καθώς επίσης της αναδιανομής των εισοδημάτων.

Ο «χρυσός αυτός ζουρλομανδύας», βασικός στόχος του οποίου ήταν η καταπολέμηση του πληθωρισμού της δεκαετίας του 1960 και 1970 που θεωρήθηκε πως προκάλεσε η πολιτική της ζήτησης (Keynes), είναι περισσότερο εμφανής στην Ευρωζώνη – έχοντας θεσμοθετηθεί από τη συμφωνία του Μάαστριχτ.

Τέλος, από την πλευρά των πολιτικών κομμάτων, το νέο καθεστώς στηρίχθηκε στην αρχή από τις φιλελεύθερες συντηρητικές παρατάξεις – στη συνέχεια επίσης από τις σοσιαλδημοκρατικές, όπως από τους Δημοκρατικούς στης Η.Π.Α., τους σοσιαλδημοκράτες στη Γερμανία (Schroeder) και τους εργατικούς στη Μ. Βρετανία (Blair).

Η αλλαγή εποχής

Επιστρέφοντας στον πρόεδρο Trump, φαίνεται πως κατάφερε να προσεγγίσει τους εκλογείς που συνήθως ψήφιζαν αριστερά (δημοκρατικούς), υποσχόμενος την κατάργηση της διεθνούς πολιτικής της προσφοράς – αφαιρώντας δηλαδή το «χρυσό ζουρλομανδύα» από τις Η.Π.Α., με την έννοια της ανάκτησης της οικονομικής πολιτικής από το εθνικό κράτος, όσον αφορά την ανάληψη εκ μέρους του της ευθύνης για τις οικονομικές εξελίξεις, για την αγορά εργασίας, καθώς επίσης για την αναδιανομή των εισοδημάτων.

Προφανώς κάτι τέτοιο είναι ενάντια στα συμφέροντα των πανίσχυρων αγορών (τράπεζες, χρηματιστήρια κλπ.), των μεγάλων πολυεθνικών εταιρειών, καθώς επίσης των κρατών που είναι κερδισμένα από την παγκοσμιοποίηση – με κριτήριο τα πλεονάσματα στα ισοζύγια τρεχουσών συναλλαγών τους, όπως είναι η Κίνα, η Γερμανία, η Ελβετία κοκ.

Κεντρικά στοιχεία αυτής της πολιτικής είναι αφενός μεν ο περιορισμός του ελευθέρου εμπορίου (επιβολή δασμών, κατάργηση ζωνών/συμφωνιών όπως η NAFTA, TTIP κοκ.), αφετέρου η μείωση των μεταναστευτικών ροών – συμβολισμός της οποίας είναι το τείχος του Μεξικού. Φυσικά πρόκειται για συνειδητές επιλογές, με στόχο την ισοσκέλιση των δίδυμων ελλειμμάτων της υπερδύναμης, καθώς επίσης το σταμάτημα της αύξησης των δημοσίων και ιδιωτικών χρεών της – προτού την οδηγήσουν στο χάος.

Σε γενικές γραμμές πάντως αυτή η αλλαγή πολιτικής, με την οποία ο νέος πρόεδρος σκοπεύει την επιστροφή της χώρας του στο θετικό προστατευτισμό της δεκαετίας του 1950, χαρακτηρίζεται ως «πατριωτικός φιλελευθερισμός» – ο οποίος είναι εξαιρετικά ελκυστικός για τις χαμηλές εισοδηματικές τάξεις, αφού έχουν κουραστεί από την έκθεσή τους στον παγκόσμιο ανταγωνισμό μετά από τόσα χρόνια, ενώ ταυτόχρονα μειωνόταν οι μισθοί τους, οι συντάξεις τους και το κοινωνικό κράτος, με την παράλληλη αύξηση των χρεών τους.

Από την πλευρά της μακροοικονομίας τώρα, η πολιτική αυτή απαιτεί μία σειρά μεταρρυθμίσεων που αυξάνουν την οικονομική δύναμη των εγχωρίων επιχειρήσεων αγαθών και υπηρεσιών, καθώς επίσης των εργαζομένων. Μεταξύ άλλων απαιτείται η διενέργεια δημοσίων επενδύσεων, όπως αυτές που ανακοίνωσε ο κ. Trump – ενώ έτσι θα προέκυπτε μία εναλλακτική δυνατότητα, αντίθετη με την πολιτική της προσφοράς που επικρατεί παγκοσμίως.

Θα ήταν δε πλησιέστερη στη χρυσή εποχή του 1950 και στην πολιτική της ζήτησης του Keynes, ενώ θα μπορούσαν να αποφευχθούν οι δυσλειτουργίες της (υπερπληθωρισμός) – οι οποίες προήλθαν κυρίως από το ότι, το δημόσιο δεν αποχώρησε ως όφειλε από τον ιδιωτικό τομέα, όταν ο ρυθμός ανάπτυξης ήταν υψηλός. Κλείνοντας, οι βασικοί λόγοι, οι οποίοι συνέβαλλαν στην άνοδο του πατριωτικού φιλελευθερισμού (οικονομικού εθνικισμού κατά άλλους), εν πρώτοις στις Η.Π.Α. και στη Μ. Βρετανία, ενώ ακολουθούν ήδη πολλές άλλες χώρες (Ουγγαρία, Ιταλία τώρα κλπ.), είναι οι εξής:

(α) Η χρηματοπιστωτική κρίση κλόνισε την εμπιστοσύνη πολλών συντηρητικών, στο σύστημα της ελεύθερης αγοράς – αποκαλύπτοντας επί πλέον πως έχει κυριευθεί από τον άκρως νεοφιλελεύθερο καπιταλισμό/καζίνο, μετατρέποντας την πλειοψηφία των ανθρώπων σε σκλάβους χρέους, καθώς επίσης τα κράτη σε υποχείρια των αγορών.

(β)  Κατά τη διάρκεια της κρίσης επιβλήθηκαν μέτρα για τη σταθεροποίηση του συστήματος, τα οποία ήταν αντίθετα στη φιλελεύθερη ιδεολογία – με αποτέλεσμα να μην πείθει πλέον ούτε τους οπαδούς της.

(γ)  Η επιστροφή στα εθνικά κράτη αντιμετωπίζεται από πολλούς ως μία δυνατότητα διάσωσης της καθαρά φιλελεύθερης ιδεολογίας – η οποία, μέσω του ακραίου νεοφιλελευθερισμού, έχει οδηγήσει στη «δικτατορία των αγορών», καθώς επίσης σε μία σοβιετικού τύπου κεντρικά κατευθυνόμενη οικονομία, στην οποία όμως κυριαρχούν οι ελίτ.

Στα πλαίσια αυτά, εάν ο κ. Trump στις Η.Π.Α. και η κυρία May στη Μ. Βρετανία καταφέρουν να έχει επιτυχία ο πατριωτικός φιλελευθερισμός, με την έννοια πως το κράτος θα ενδιαφέρεται για τους Πολίτες του, καταπολεμώντας ταυτόχρονα τις τεράστιες εισοδηματικές ανισότητες που έχει προκαλέσει ο νεοφιλελευθερισμός, τότε θα βιώσουμε πράγματι μία μεγάλη αλλαγή εποχής – η οποία δεν θα έχει σχέση με τον προστατευτισμό της δεκαετίας του 1930, αλλά με τη «μερική παγκοσμιοποίηση» της χρυσής εποχής του 1950, σε ένα πραγματικά φιλελεύθερο πλαίσιο.

Επίλογος

Η επιτυχία του πατριωτικού φιλελευθερισμού απαιτεί μία διεθνή «μονεταριστική» κάλυψη, όπως ήταν το σύστημα Bretton Woods στη δεκαετία του 1950 – κάτι που δεν υπάρχει σήμερα, στην εποχή των χρημάτων χωρίς αντίκρισμα (Fiat money), όπου κυριαρχεί παγκοσμίως το σύστημα του χρέους. Ως εκ τούτου, είναι πολύ πιθανόν να προκαλέσει νομισματικούς και εμπορικούς πολέμους, όπως την περίοδο του 1930 – οι οποίοι θα είχαν μία αντίστοιχη κατάληξη. Σε κάθε περίπτωση, θα οδηγούσε στη διάλυση νομισματικών ζωνών, όπως είναι η Ευρωζώνη, ενδεχομένως ακόμη και στο τέλος της ΕΕ – ενώ τα αδύναμα και ήδη υπερχρεωμένα κράτη θα αντιμετώπιζαν πολύ μεγάλα προβλήματα.

Από την άλλη πλευρά, η εθνική οικονομική πολιτική είναι επιρρεπής στον πληθωρισμό – οπότε απαιτούνται ικανές κυβερνήσεις, οι οποίες να είναι σε θέση να αντισταθούν στο λαϊκισμό και στο πελατειακό κράτος. Επί πλέον στις επιθέσεις των αγορών, οι οποίες δεν θα είναι καθόλου πρόθυμες να χάσουν τα προνόμια τους.

Επομένως, κανένας δεν μπορεί να γνωρίζει σήμερα εάν τελικά επικρατήσει ο πατριωτικός φιλελευθερισμός, χωρίς να προκληθούν μεγάλες ζημίες στον πλανήτη – αλλά μόνο πως το τραίνο έχει ήδη ξεκινήσει από τις Η.Π.Α. και τη Μ. Βρετανία, ενώ δεν πρόκειται να σταματήσει, αφού όπως οι εργαζόμενοι συμπεριφέρθηκαν με αμετροέπεια τη δεκαετία του 1970, ηττώμενοι στη συνέχεια κατά κράτος, το ίδιο έκαναν οι αγορές τη δεκαετία του 2000, οπότε θα έχουν την ίδια μοίρα.

analyst

React

000000

Άγνωστη εικόνα του Αγίου Μηνά έρχεται στο Ηράκλειο – Μυστήριο 300 ετών

Δημοπρατήθηκε στη Γερμανία και αναμένεται στο Ηράκλειο – Γρίφος γύρω από την καταγωγή και την δημιουργία της εικόνας

Ένα μυστήριο για γερούς λύτες πλέκεται γύρω από μια εικόνα του Αγίου Μηνά, η περιπέτεια της οποίας ανά τον χώρο και τον χρόνο συνεχίζεται πλέον στο Μεγάλο Κάστρο… Μια εικόνα του πολιούχου του Ηρακλείου που δημοπρατήθηκε από οίκο της Γερμανίας – κατά ένα αξιοσημείωτο παιχνίδι της μοίρας την παραμονή της γιορτής του Αγίου Μηνά – και “έβαλε πλώρη” για το Ηράκλειο, καθώς αγοράστηκε – άγνωστο προς το παρόν από ποιον ή ποιους – για να τοποθετηθεί στον ναό που τιμάται στη χάρη του στρατηλάτη προστάτη του Ηρακλείου.

Η εικόνα, διαστάσεων 38×49 εκατοστών, η ύπαρξη της οποίας εντοπίστηκε μέσω διαδικτύου στον κατάλογο των 1.053 ορθοδόξων από τη Ρωσία, την Ελλάδα και άλλες βαλκανικές χώρες που θα έβγαιναν στο σφυρί στις 10 Νοεμβρίου, προκάλεσε κινητοποίηση από ευαισθητοποιημένους πολίτες και οδήγησε στην αγορά και στη δρομολόγηση της μεταφοράς και τοποθέτησής της στον Άγιο Μηνά, με δεδομένο ότι αποτελεί ούτως ή άλλως ένα σημαντικό κειμήλιο που φαίνεται ότι παραπέμπει ευθέως στην Κρήτη.

Και εκεί αρχίζει ο δεύτερος κύκλος του μυστηρίου (με τον πρώτο να εστιάζει στο πρόσωπο του αγοραστή που κατακύρωσε την εικόνα στη δημοπρασία που έλαβε χώρα στη Γερμανία), αρχικά για τη χρονολόγησή της, αν και φαίνεται ότι ο 18ος αιώνας που εκτίμησε ο Οίκος δημοπρασιών και κατέγραψε στον κατάλογο των αντικειμένων που βγήκαν στο σφυρί δείχνει να είναι ακριβής. Μια πρώτη τεχνοτροπική “ανάγνωση” διηγείται ιστορίες από εκείνη την εποχή, όταν η Κρητική Αναγέννηση αποτελούσε απλώς μια μακρινή ηχώ στον χρόνο και τα τοπικά εργαστήρια της Κρήτης στρέφονταν περισσότερο στη λαϊκότροπη εικονογραφική αφήγηση των βίων των Αγίων. Η συγκεκριμένη εικόνα μοιάζει να έχει σαν πηγή της κάποιο από αυτά τα κρητικά εργαστήρια αγιογραφίας, θυμίζοντας έντονα εικόνες της εποχής που βρίσκονται σε ναούς της Κρήτης, παρουσιάζοντας στοιχεία που παραπέμπουν στο νησί μας. Πόσω μάλλον εικονογραφώντας έναν Άγιο δημοφιλή μεν στην ευρύτερη περιοχή, με καταγωγή από την Αίγυπτο, κυρίαρχο όμως στη ζωή του Ηρακλείου τον 18ο αιώνα.

Από τα πλέον χαρακτηριστικά αυτά στοιχεία είναι, εκτός βεβαίως από την επιλογή του Αγίου, η νεφέλη στην οποία βρίσκεται ο Χριστός ευλογώντας και κοιτώντας τον Άγιο, και βεβαίως ο τρόπος με τον οποίο εικονίζεται ο πολιούχος του Ηρακλείου, πάνω σε άλογο και όχι σε καμήλες όπως εικονογραφείται στις κοπτικές εικόνες που παραπέμπουν στην αιγυπτιακή καταγωγή του. Ο Άγιος Μηνάς δεσπόζει στο κέντρο της εικόνας ως στρατηλάτης σε προχωρημένη ηλικία πάνω σε άλογο, σε ένα υπαίθριο τοπίο έξω από τα τείχη μιας πόλης. Ο καλλιτέχνης εικονογραφεί σε δέκα μικρότερα εικονίδια, που πλαισιώνουν το κεντρικό “κάδρο”, τα μαρτύρια του Αγίου Μηνά, θυμίζοντας έντονα μικρογραφίες μεσαιωνικών χειρογράφων. Τα χαρακτηριστικά που παραπέμπουν σε κρητικό εργαστήριο δεν προσδιορίζουν απαραίτητα και τον τόπο όπου φιλοτεχνήθηκε ή βρισκόταν η εικόνα πριν μεταφερθεί – επίσης άγνωστο πώς – στο εξωτερικό. Το ότι δεν είναι έργο υψηλής καλλιτεχνικής αξίας, χωρίς αυτό να αναιρεί την κειμηλιακή και ιστορική αξία του, μάλλον περιορίζει τις πιθανότητες να γνωρίσουμε και τον δημιουργό, αλλά και να αλιεύσουμε οποιαδήποτε επιπλέον πληροφορία μέσω ιστορικών πηγών, ενώ οι ειδικοί που θα εξετάσουν την εικόνα θα μπορέσουν να ορίσουν με μεγαλύτερη σαφήνεια το χρονολογικό πλαίσιο δημιουργίας της.

Μάλλον αυτονόητη πρέπει να θεωρείται και η μελέτη τού εν λόγω έργου από τα εξειδικευμένα εργαστήρια του Ινστιτούτου Ηλεκτρονικής Δομής και Λέιζερ του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας (ΙΤΕ) με μεγάλη πείρα στην εξέταση και συντήρηση έργων τέχνης.

Ενδεχομένως μια τέτοια ανάλυση να ρίξει φως στο μυστήριο, αποκαλύπτοντας μια πιθανή υπογραφή του καλλιτέχνη, ίσως όνομα δωρητή που υλοποίησε το τάμα του στον Άγιο Μηνά παραγγέλλοντας την εικόνα, και γιατί όχι και τη χρονολογία κατά την οποία ιστορήθηκε.

Αξίζει να σημειωθεί ότι, σύμφωνα με πληροφορίες, δεν είναι ακόμα σαφές το πότε η εικόνα θα έρθει στο Ηράκλειο και πώς θα δρομολογηθούν οι διαδικασίες μελέτης και συντήρησης και ακολούθως έκθεσης του κειμηλίου στον ναό του Αγίου Μηνά.

Την ιστορία εντοπισμού της εικόνας καταγράφουν μιλώντας στον 98.4 και τον Γιώργο Σαχίνη ο παπά Μανόλης Σταυρουλάκης από τον Άγιο Μηνά κι ο δημοσιογράφος Νίκος Ψιλλάκης

React

000000

Η Υλίκη είναι φυσική λίμνη στη Βοιωτία, βόρεια της Θήβας, με όχθες απόκρημνες, στους πρόποδες των δυτικών προεκτάσεων του Πτώου Όρους και των ανατολικών του Μεσσαπίου.

Ονομάζεται και Λικέρι, και έχει έκταση κατά μέσο όρο 19,1 τετρ. χιλιόμετρα. Υπάρχει και ομώνυμος οικισμός, η Υλίκη.

Η έκτασή της αν και αυξομειώνεται ανάλογα με τις κλιματολογικές συνθήκες καλύπτει σχεδόν 22 τετραγ. χλμ., το μέγιστο βάθος της φτάνει τα 38,5 μέτρα (με μέσο βάθος 28,8 μέτρα), ενώ η συνολική ποσότητα νερού (όταν είναι γεμάτη), ανέρχεται περίπου στα 663.000.000 κυβικά μέτρα.

Πρόκειται για την 9η σε μέγεθος λίμνη στην Ελλάδα. Στην αρχαιότητα η Υλίκη λεγόταν Υλική (τονιζόταν στη λήγουσα) και πήρε το όνομά της από την πόλη Ύλη, που ήταν κτισμένη στις όχθες της, όπως και η πόλη Ακραιφία. Τα νερά της χύνονταν στη γειτονική λίμνη Τρεφία ή Ουγγρία, την Παραλίμνη των νεότερων χρόνων. Πολύ κοντά στην Υλική υπήρχε μεγάλος ναός του θεού Απόλλωνα, που είχε την προσωνυμία «Πτώος» από το ομώνυμο γειτονικό βουνό.

Στην πόλη αυτή κατασκευάζονταν οι ξακουστές βοιωτικές ασπίδες με πρωτομάστορα τον Τυχίο που τον αναφέρει ο Όμηρος στην Ηλιάδα. Πριν την αποξήρανση της Κωπαΐδας το μέσο βάθος της λίμνης ήταν μόλις 3,8 μέτρα. Μετά την αποξήρανση η έκταση σχεδόν διπλασιάστηκε και η μέση στάθμη ανήλθε κατά 25-30 μέτρα.

Σε μικρή απόσταση βορειοανατολικά της Υλίκης βρίσκεται ή μικρότερη Παραλίμνη, (15 τετραγ. χλμ.) η αρχαία Τρεφία ή Ουγγρία, που ως προς την επιφάνεια της στάθμης βρίσκεται 20 μέτρα χαμηλότερα, με την οποία συνδέεται με διώρυγα μήκους 2,5 χιλιομέτρων. Παλαιότερα μέσω αυτής της διώρυγας, ανάλογα με τις εποχές, τα πλεονάζοντα νερά της Υλίκης διοχετεύονταν στην Παραλίμνη και από εκεί στον Ευβοϊκό Κόλπο.

Το 1959 άρχισε να λειτουργεί σύνδεση παροχής νερού στην τεχνητή Λίμνη του Μαραθώνα από τη λίμνη Υλίκη, καθώς η μεγάλη πληθυσμιακή ανάπτυξη της πρωτεύουσας καθιστούσε πλέον ανεπαρκή την ύδρευσή της αποκλειστικά από την πρώτη. Και πάλι όμως η αύξηση του πληθυσμού των Αθηνών ξεπέρασε τις δυνατότητες των δύο λιμνών, ώστε από το 1981 το περισσότερο νερό για την ύδρευση της ελληνικής πρωτεύουσας προέρχεται από την τεχνητή Λίμνη του Μόρνου.

Η παροχέτευση των νερών της Υλίκης στη Λίμνη του Μαραθώνα γίνεται με αυλάκι και σήραγγα και στη συνέχεια με άντληση (Μουρίκι-Βίλιζα).

Η Υλίκη είναι φυσική λίμνη στη Βοιωτία, βόρεια της ΘήβαςΟνομάζεται και Λικέρι, και έχει έκταση κατά μέσο όρο 19,1 τετρ. χιλιόμετραΠρόκειται για την 9η σε μέγεθος λίμνη στην ΕλλάδαΤο 1959 άρχισε να λειτουργεί σύνδεση παροχής νερού στην τεχνητή Λίμνη του Μαραθώνα από τη λίμνη ΥλίκηΣτην αρχαιότητα η Υλίκη λεγόταν Υλική (τονιζόταν στη λήγουσα) και πήρε το όνομά της από την πόλη ΎληΗ θέα στην Υλίκη από ψηλά κόβει την ανάσα Η Υλίκη έχει σχήμα ακανόνιστο, με βραχώδεις όχθεςΚατά τους χειμερινούς μήνες η λίμνη Υλίκη φιλοξενεί αρκετό αριθμό πουλιών

Φωτογραφίες: ΑΝΤΩΝΗΣ ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ/EUROKINISSI

Πηγή: iefimerida.gr

React

000000

από sarant

Ήταν μια φορά, λέει, ένας καθηγητής της Ζωολογίας, που είχε αφιερώσει τη ζωή του στη μελέτη των σκουληκιών και ήταν παγκόσμια αυθεντία στον τομέα αυτόν. Κι έτσι, στις εξετάσεις έβαζε πάντοτε θέματα σχετικά με τα σκουλήκια. Οι φοιτητές, φυσικά, που ήξεραν το πάθος του, μελετούσαν εξαντλητικά για τα σκουλήκια και μόνο και δεν διάβαζαν τίποτε άλλο και περνούσαν όλοι με άριστα. Κάποια φορά, αποφάσισε να αλλάξει τακτική και να ρωτάει και για άλλα θέματα. Όταν μπήκε ο πρώτος φοιτητής μέσα (αυτά γίνονταν τον παλιό καιρό που οι εξετάσεις ήταν προφορικές στο γραφείο του καθηγητή) τον ρώτησε τι ξέρει για την κότα.

Ο φοιτητής αιφνιδιάστηκε βέβαια, αφού περίμενε ερώτηση για τα σκουλήκια, αλλά γρήγορα ανέκτησε την ψυχραιμία του. “Η κότα”, άρχισε να λέει, “είναι ΄πτηνό, εξημερωμένο, που τρέφεται με σκουλήκια. Τα οποία σκουλήκια…” και συνεχίζει να λέει νεράκι όσα ήξερε για τα σκουλήκια κι ο καθηγητής, ευχαριστημένος που άκουγε το αγαπημένο του θέμα, όχι απλώς δεν τον έκοψε αλλά του έβαλε άριστα.

Τον δεύτερο φοιτητή τον ρώτησε για τον ελέφαντα. “Ο ελέφαντας είναι ένα πολύ μεγαλο ζώο”, είπε αυτός, “που ζει στην Αφρική και που έχει μια μεγάλη προβοσκίδα αντί για μύτη, η οποία μοιάζει με σκουλήκι. Το οποίο σκουλήκι….” και συνέχισε το τροπάρι περί σκουληκιών και πήρε άριστα κι αυτός.

Τον τρίτο τον ρώτησε για τη φάλαινα. Ίδρωσε και ξίδρωσε αυτός, αλλά τελικά βρήκε τη λύση: “Η φάλαινα είναι ένα μεγάλο κήτος, που ζει μέσα στη θάλασσα, και ως εκ τούτου ουδεμία σχέση έχει με τα σκουλήκια. Τα οποία σκουλήκια….”

React

000000