ΟΡΕΙΝΟΣ

Δεν πιστεύω ότι ο άνθρωπος είναι ένας υπολογιστής. Δεν υπάρχει μέσα μας ένα «λογισμικό» που μπορεί να αποσπαστεί από το σώμα και να συνεχίσει αλλού. Είμαστε ένα ενιαίο σύνολο: σώμα και ψυχή μαζί.

Το νιώθουμε κάθε μέρα. Κοκκινίζουμε όταν ντρεπόμαστε. Σφίγγεται το στομάχι όταν φοβόμαστε. Αλλά και το σώμα μάς αλλάζει: ένας πόνος αρκεί για να σκοτεινιάσει η διάθεσή μας. Δεν υπάρχει καθαρό σύνορο ανάμεσα στα δύο.

Ο εγκέφαλος δεν είναι μια μηχανή που απλώς εκτελεί. Είναι ζωντανός, εύπλαστος. Κάθε εμπειρία αφήνει ίχνος, κάθε σκέψη χαράζει ένα μικρό μονοπάτι. Αλλάζουμε, και μαζί μας αλλάζει και το ίδιο το όργανο που σκέφτεται.

Κι όμως, στην εποχή μας επιμένουμε να μιλάμε για τον άνθρωπο σαν να είναι σύνολο δεδομένων. Πιστεύουμε ότι όλα μπορούν να γίνουν αριθμοί, ότι η σκέψη και το συναίσθημα μπορούν να μετατραπούν σε αλγόριθμους. Ίσως γιατί έτσι νιώθουμε πιο ασφαλείς.

Πίσω από αυτή την ανάγκη κρύβεται κάτι βαθύτερο: η δυσκολία μας να δεχθούμε ότι η ζωή έχει τέλος. Έτσι, ο θάνατος γίνεται ένα τεχνικό πρόβλημα και η αθανασία ένας στόχος που, υποτίθεται, θα κατακτήσουμε.

Όμως ο άνθρωπος δεν είναι μηχανή για να «αναβαθμίζεται». Είναι μια ύπαρξη που γεννιέται, αλλάζει, αγαπά, φθείρεται. Και ίσως το νόημα να βρίσκεται ακριβώς εκεί: στο ότι δεν είμαστε άπειροι.

Γιατί μόνο ό,τι έχει όριο αποκτά βάρος. Και μόνο ό,τι μπορεί να χαθεί γίνεται πραγματικά πολύτιμο.

Ένα δίδαγμα από το βιβλίο του Λ. Τολστόι: πόση γη χρειάζεται ο άνθρωπος.

Στο αμπέλι υπάρχει ένας κανόνας:

αν απλώσεις πολύ το κλήμα, θα χάσεις τον καρπό και στο τέλος και το αμπέλι

Ο ήρωας του Τολστόι έτρεξε να κατακτήσει γη.

Δεν κατάλαβε όμως ποτέ ότι η γη δεν είναι για να την κατέχεις·

είναι για να την καλλιεργείς.

Στο αμπελοτόπι της ζωής:

δεν μετρά πόσα στρέμματα έχεις,

μετρά τι βγάζουν τα στρέμματα που φροντίζεις και κυρίως, αν μπορείς να τα φροντίζεις σωστά

Ένα μικρό, περιποιημένο αμπέλι δίνει κρασί.

Ένα μεγάλο, παρατημένο, δίνει δικαιολογίες.

Ο άνθρωπος του Τολστόι δεν πέθανε επειδή κουράστηκε.

Πέθανε γιατί μπέρδεψε την έκταση με την αξία.

Το μάθημα του αμπελουργού:

Η ζωή δεν είναι αγώνας κατάκτησης.

Είναι τέχνη φροντίδας.

Κράτα όσα μπορείς να καλλιεργήσεις.

Άφησε όσα σε ξεπερνούν.

Γιατί στο τέλος, δεν θα σε κρίνει η γη που πήρες,

αλλά ο καρπός που άφησες!!

Το βιβλίο “ενσωματώνει” σκέψεις και ιδέες του συγγραφέα του, που κι αυτές όμως γεννήθηκαν και διαπλάστηκαν σε βάθος χρόνου, μέσα από δικές του “αναγνωστικές εμπειρίες”, προσωπικά βιώματα και πολύ στοχασμό (ή έτσι θα έπρεπε να συμβαίνει τουλάχιστον).

Άρα, διαβάζουμε αναζητώντας ένα “παράθυρο” στο δικό μας τρόπο σκέψης, ένα “επέκεινα” στις δικές μας πεποιθήσεις και απόψεις, κάτι που θα μας βοηθήσει να εξελίξουμε τη δική μας (παγιωμένη??) “νοητική νοοτροπία” (αγγλιστί “mentality”), ώστε να δούμε και να αξιολογήσουμε τον εαυτό μας και τον κόσμο από μία άλλη οπτική, που μόνοι μας δεν είχαμε σκεφτεί μέχρι τότε και που πιθανόν να είναι καλύτερη (ή πιο χρήσιμη) από τη “δική μας”. 

Βέβαια, για να δουλέψουν όλα τα παραπάνω :

1) επιλέγουμε προσεκτικά πού αφιερώνουμε το χρόνο μας και τί διαβάζουμε (καθώς κυκλοφορεί και πολύ “κατιμάς”)

2) παραμένουμε ανοιχτοί στο διαφορετικό, αξιολογούμε, (ξανα)σκεφτόμαστε, δοκιμάζουμε να τεστάρουμε στην πράξη το καινούργιο…

Δεν κάνουν όλα για όλους, αλλά αυτό το μαθαίνεις όταν διευρύνεις τους ορίζοντές σου, όχι όταν (από τον καναπέ σου) νομίζεις (εκ των προτέρων) ότι τα ξέρεις όλα…

Καλό Σαβ/κο !

Γ.Λ.

Σχόλιο από τον ΓΛ για την ανάρτηση “Μεταφόρτωση συνείδησης”:

Η “φιλοσοφική” προσέγγιση του κου Τάση είναι άρτια.

Εντωμεταξύ όμως, μια πρώιμη “μεταφόρτωση εγκεφαλικών νευρώνων” έχει ήδη επιτευχθεί σε επίπεδο…μύγας.

Εδώ θα βρείτε τη σχετική επιστημονική ανακοίνωση : https://eon.systems/updates/embodied-brain-emulation

Ενώ μια πιο “δημοσιογραφική προσέγγιση” μπορείτε να αναζητήσετε στο 71ο τεύχος του περιοδικού “Startupper Mag” (τεύχος Μαρτίου 2026).

Θα μου πείτε τώρα τί σχέση έχει ο εγκέφαλος της μύγας των μόλις 140.000 νευρώνων και των 50 εκατομμυρίων συνάψεων, με τον ανθρώπινο εγκέφαλο των 86 δισεκατομμυρίων νευρώνων και των εκατοντάδων τρισεκατομμυρίων συνάψεων…

Φαινομενικά, καμία !

Αλλά όπως εύστοχα επισημαίνει μία παλιά κινέζικη παροιμία : “ένας δρόμος χιλίων βημάτων, ξεκινάει πάντα με το πρώτο βήμα…”

Η συζήτηση, ωστόσο, μπορεί να ανοίξει πολύ :

– Η μεταφόρτωση – έστω και πλήρης – των νευρώνων του ανθρώπινου εγκεφάλου σε κάποιο “superchip”, μπορεί να ταυτίζεται με “μεταφόρτωση της συνείδησης” εκείνου του ανθρώπου ??

– Θα “αποθηκεύεται” κάποια “συνειδητή οντότητα” στο superchip ή μόνο μια “στατική χαρτογράφηση” του συγκεκριμένου εγκεφάλου τη στιγμή που γίνεται αυτή η διαδικασία ??- Αν όμως ο ανθρώπινος εγκέφαλος είναι απλά ένα όργανο, ένας δίαυλος για την υπερατομική “Συνείδηση”, ανίκανος να “εγκλωβίσει” κάτι περισσότερο από αναμνήσεις, που δημιουργούν οι ανθρώπινες αισθήσεις, μήπως τελικά θα ξοδευτούν πολλά δις για ένα (ακόμα) “πουκάμισο αδειανό”??

– “Αυτό” που θα αποθηκευτεί στο superchip θα μπορεί να αυτενεργεί, ή η όποια λειτουργία του θα εξαρτάται από εξωτερικό χειρισμό και ποιος και με την άδεια ποιανού θα υλοποιεί κάτι τέτοιο?? 

– “Αυτό” που θα αποθηκευτεί

, θα μπορεί να εξελιχθεί περαιτέρω, με δημιουργία νέων νευρώνων και συνάψεων (όπως εξελίσσεται ο ανθρώπινος εγκέφαλος στη διάρκεια του βίου) ή θα παραμένει κάτι στατικό??

– “Αυτό” που θα αποθηκευτεί 

στο superchip θα μπορεί να αποκαλείται (από βιολογικής απόψεως) “ζωντανός οργανισμός” ?? Ποιά θα είναι η θέση του μέσα στην ανθρώπινη κοινωνία (ιδίως αν το παραπάνω ερώτημα περί δυνατότητας αυτενέργειας απαντηθεί καταφατικά)??

Πολλά τα ερωτήματα, και πιθανόν (ίσως και ευκταίον) να μείνουν επί μακρόν αναπάντητα…

Γ.Λ. 

«Είναι ανήθικο!» είπε η Συνείδηση. «Είναι βλαβερό!» δήλωσε η Υγεία. «Αποδοκιμάζεται!» φώναξε η Κοινωνία. 
«Δοκίμασε!», ψιθύρισε η Καρδιά. 

Ανώνυμος