ΟΡΕΙΝΟΣ

Γράφει ο Ελευθέριος Γ. Σκιαδάς

 

Συχνά αναρωτιόμαστε και δεν διαθέτουμε απαντήσεις για τον τρόπο που αντιμετώπιζαν παλαιότερα τα πλέον απλά πράγματα της καθημερινότητας. Η πρόοδος και η τεχνολογία μας έχει πλέον εξασφαλίσει, χωρίς κόστος και προβληματισμούς στοιχειώδη αγαθά που διευκολύνουν τη ζωή μας. Ένα εξ αυτών είναι ότι γνωρίζουμε ανά πάσα στιγμή και με πάμπολλους τρόπους τι ώρα είναι.

Αλλά μέχρι πριν από μερικές δεκαετίες δεν επρόκειτο για το αυτονόητο, δεδομένου ότι δεν ήταν εύκολο να αγοράζουν όλοι ρολόι –είδος πολυτελείας την προπολεμική εποχή. Μόλις το 1916 η χώρα μας εναρμονίστηκε με την ώρα Greenwich. Ακόμη και όσοι διέθεταν ρολόι δεν ήταν αυτόματο όπως στις ημέρες μας και έπρεπε να το κουρδίζουν συχνά πυκνά. Τα ρολόγια που είχε τοποθετημένα ο Δήμος Αθηναίων σε κεντρικούς κοινόχρηστους χώρους, όπως οι πλατείες Ομονοίας και Συντάγματος, δεν βρίσκονταν σχεδόν ποτέ σε λειτουργία και όποτε λειτουργούσαν δεν ήταν ακριβή.

Αστεροσκοπείο Αθηνών (τέλη 19ου αιώνα).

Απέμεναν τα ρολόγια των εκκλησιών και οι καμπάνες τους, οι οποίες χτυπούσαν κάθε μεσημέρι στις δώδεκα και καλούσαν τους πολίτες και τις υπηρεσίες να κουρδίσουν τα ρολόγια τους. Πως όμως γνώριζαν οι εκκλησίες πότε ήταν 12 η ώρα το μεσημέρι ακριβώς; Μέσω μιας φούσκας! Η φούσκα αυτή –«σφαίρα» την αποκαλούσαν στην εποχή της, τη δεκαετία του 1930- υψωνόταν καθημερινά στις 12 παρά 5’ πλάι στον τρούλο του Αστεροσκοπείου, όπως φαίνεται και στο εντυπωσιακό και επιτυχημένο σκίτσο του Φωκίωνος Δημητριάδη.[1]

Η φούσκα ήταν ευδιάκριτη ακόμη και στα πιο μακρινά σημεία της πόλης, αφού τότε δεν είχαν ακόμη ανεγερθεί τα μεγαθήρια που εμποδίζουν τη θέα στον λόφο του Αστεροσκοπείου. Σίγουρα δε την έβλεπαν από τα καμπαναριά των εκκλησιών, τα οποία φρόντιζαν με τον ήχο τους να δίνουν το σύνθημα για το μεσημβρινό… γενικό κούρδισμα των ρολογιών, με συνέπεια και ακρίβεια αστεροσκοπείου! [2] Το μόνο ρολόι που δεν εναρμονίστηκε ήταν το ιστορικό ρολόι που λειτουργούσε στην πρόσοψη του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Ψάχνοντας στην βιβλιοθήκη ο,τι είχα κρατήσει απο τα φοιτητικά μου χρονια στην Νομική Σχολή βρήκα την παρακάτω ιστορία που μας είχε διηγηθεί ο καθηγητής μας- δάσκαλος στο ενοχικό δίκαιο κ Γεωργιαδης και χειροκροτούσαμε για πέντε λεπτά και για τους δυο τον Γκάντι φυσικά αλλά και τον δάσκαλο που μας περνούσε πέρα απο τις γνώσεις και ιστορίες σοφών ανθρώπων

Όταν ο Γκάντι μελετούσε νομικά στο Πανεπιστήμιο του Λονδίνου, είχε έναν καθηγητή του οποίου το επίθετο ήταν Mr. Peters και ο οποίος δεν τον συμπαθούσε καθόλου.

Κάποια μέρα, ο Mr. Peters κατά τη διάρκεια του μεσημεριανού γεύματός του καθόταν στο εστιατόριο του Πανεπιστημίου όταν ο Γκάντι ήρθε με τον δίσκο του και κάθισε δίπλα του.

Σοβαρά ενοχλημένος ο υπερόπτης καθηγητής είπε στον Γκάντι:

«Κύριε Γκάντι, δε γνωρίζετε ότι ένα γουρούνι και ένα περιστέρι δεν κάθονται μαζί κατά τη διάρκεια του φαγητού τους;» και η απάντηση του Γκάντι ήταν:

«Μην ενοχλείστε, κ. καθηγητά, θα πετάξω παραπέρα» και λέγοντας αυτά πήγε και κάθισε σ’ ένα άλλο τραπέζι.

Πράσινος από τα νεύρα του ο Mr. Peters θέλησε να πάρει τη ρεβάνς στις επόμενες εξετάσεις αλλά ο φοιτητής του απάντησε ορθότατα σε όλες τις ερωτήσεις του.

Τότε ο Mr. Peters του έθεσε την παρακάτω ερώτηση:

«Κύριε Γκάντι, τι θα κάνατε αν περπατώντας στον δρόμο βρίσκατε ένα πακέτο γεμάτο σοφία και ένα άλλο γεμάτο λεφτά; Ποιο από τα δύο θα παίρνατε;»

Χωρίς να το πολυσκεφτεί ο Γκάντι του απάντησε: «Σίγουρα το πακέτο με τα χρήματα.»

Τότε ο Mr. Peters μ’ ένα χαμόγελο γεμάτο ειρωνεία του είπε: «Αν ήμουν στη θέση σας θα έπαιρνα αυτό με τη σοφία, δε νομίζετε;» και ο Γκάντι του απάντησε με απάθεια: «Ο καθένας παίρνει αυτό που του λείπει.»

Ο Mr. Peters ήδη υστερικός από την απάντηση του φοιτητή του έγραψε στην κόλλα του διαγωνίσματος “Ηλίθιος” και την έδωσε στον Γκάντι.

Ο Γκάντι πήρε την κόλλα του διαγωνίσματος και κάθισε κάτω. Μερικά λεπτά

αργότερα πάει στον καθηγητή του και του λέει: «Mr. Peters, υπογράψατε το

γραπτό μου, αλλά ξεχάσατε να το βαθμολογήσετε.» 😉

Νίκος Γιαννούλας

«Ποτέ μην υπενθυμίζεις την παρουσία σου. Κανείς δεν σε ξέχασε κατά λάθος», έλεγε ένα quote που έπεσε στην αντίληψή μου στο διαδίκτυο. Και η αλήθεια είναι ότι είναι μία εξαιρετική ρήση. Πόσο αληθινό.

Να μην την υπενθυμίζεις λοιπόν την παρουσία σου. Να μην κυνηγάς μόνο εσύ κάτι, γιατί οι σχέσεις είναι διάδραση, είναι αμφίδρομες.

Πηγή: enallaktikidrasi.com

Αντί να ανανεωθεί και να αναβαθμιστεί υπέκυψε στη λαίλαπα που χτύπησε τη χώρα.

Γράφει ο Ελευθέριος Γ. Σκιαδάς

Κοπέλα ντυμένη παραδοσιακά γεμίζει καράφα με κρασί.

Η «Γιορτή Κρασιού» που διεξαγόταν στο Δαφνί υπήρξε αναμφισβήτητα ένας επιτυχημένος θεσμός. Μια στατική του 1958 είναι ενδιαφέρουσα. Συμμετείχαν 117.000 επισκέπτες, εκ των οποίων το 20% ήταν αλλοδαποί. Καταναλώθηκαν 54.191 οκάδες οίνου, εκ των οποίων 30.619 οκάδες γλυκύς και 23.572 ξηρός. Πωλήθηκαν ή διανεμήθηκαν 45.00 καράφες και 80.000 ποτηράκια διακοσμημένα με παραστάσεις της Γιορτής[1]. Μεταβαλλόταν πλέον στην μεγαλύτερη ελληνική τουριστική εκδήλωση, με ευρύτερη διεθνή απήχηση.

Τόσο η Ελληνική Περιηγητική Λέσχη όσο και Οργανισμός Τουρισμού επένδυαν πλέον, το 1960, δημιουργώντας μόνιμες εγκαταστάσεις, αρχής γενομένης από εστεγασμένο χώρο σχεδιασμένο από τον αρχιτέκτονα Σφαέλλο. Τους άλλους χώρους διακόσμησε ο ζωγράφος Σπύρος Βασιλείου[2]. Τα διάφορα θεάματα ανέβαιναν σε τέσσερις πίστες, λειτουργούσαν δύο ορχήστρες και παρουσιάζονταν χορευτικές συνθέσεις. Τις μακέτες των κοστουμιών των κοριτσιών που ξεναγούσαν τους καλεσμένους και προσέφεραν κρασί είχε φιλοτεχνήσει η ζωγράφος Αλκμήνη Νικολαΐδου[3].

Πανδαισία κρασιών με ογδόντα ποικιλίες απ’ όλα τα μέρη της Ελλάδος και φαγητό για όλα τα βαλάντια. Λειτουργούσαν το εστιατόριο στο Τουριστικό Περίπτερο, ένα ακόμη εστιατόριο σε εστεγασμένο χώρο, ένα μικρότερο και δύο ταβέρνες. Η «Γιορτή του Κρασιού» ξεκινούσε στις επτά και τέλειωνε στις ένδεκα και μισή. Από το 1965 η εμπλοκή πλέον του Ελληνικού Οργανισμού Τουρισμού επεκτάθηκε και στην διαχείριση της γιορτής, της οποίας το μέγεθος είχε λάβει εθνικές διαστάσεις. Εντάχθηκε στο γενικότερο πρόγραμμα του ΕΟΤ, ο οποίος χρηματοδότησε περισσότερες δράσεις επιδιώκοντας να επεκτείνει την «Γιορτή του Κρασιού» σε «Μεσογειακή»[4].

Γι’ αυτό προσκλήθηκαν να συμμετάσχουν με προϊόντα τους αρκετά κράτη (Γαλλία, Ιταλία, Γιουγκοσλαβία, Ισπανία, Τουρκία, Ισραήλ κ.ά.). Ταυτοχρόνως εκλήθησαν και ξένοι εμπειρογνώμονες για να δοκιμάζουν τα κρασιά και να προσφέρουν την άποψη και την γνώση τους. Ένας μήνας χαράς και γλεντιού με λαϊκούς χορούς, ξένες και ελληνικές ατραξιόν αλλά και Καραγκιόζη από τον Σπαθάρη. Μαύρα μπαλέτα από την Ουγκάντα αλλά και τον χορευτικό όμιλο της Ρένας Καμπαλάδου[5].

Ο Βαγγέλης Σειληνός και η Ρένα Καμπαλάδου σε χορευτικό.

Αθάνατες ρετσίνες, γλυκόπιοτες ρομπόλες, μπρούσκα, μοσχάτα, λευκά κρασιά έτρεχαν ασταμάτητα από δεκάδες βαρέλια. Προσπαθώντας να τονώσουν ακόμη περισσότερο την Γιορτή, οι διοργανωτές οργάνωναν διάφορα έκτακτα γεγονότα, όπως η εκλογή της «Μις Γιορτή του Κρασιού» και την «Βραδυά της Μίνι ζυπ» το 1967[6].

Επί πολλά χρόνια καθιερώθηκαν τα λαϊκά προγράμματα και από την «Γιορτή του Κρασιού» παρέλασαν λαϊκοί καλλιτέχνες όπως οι Γιώργος Ζαμπέτας, Βαγγέλης Περπινιάδης, Σπύρος Ζαγοραίος, Παναγιώτης Μιχαλόπουλος κ.ά.[7]. Πολλοί υποστηρίζουν πως ο θεσμός καταργήθηκε διότι εκφυλίσθηκε προϊόντος του χρόνου[8]. Πράγματι, η αδιαφορία των οργανωτών να ανανεώσουν την λειτουργία της και το πολιτιστικό περιβάλλον στο οποίο λειτουργούσε οδήγησε, κατά κάποιο τρόπο, στην απώλεια της αίγλης της. Είχαν χαθεί η πρωτοτυπία και η ελληνικότητα της εμπνεύσεως που εκθείαζε κάποτε ο Δημήτρης Ψαθάς[9], καθιερώνοντας τον όρο «Κρασογιορτή». Δεν είχαν ληφθεί υπόψη οι παραινέσεις του Σπύρου Μελά, ο οποίος προέτρεπε τους οργανωτές να χρησιμοποιούν υψηλά ποιοτικά χαρακτηριστικά για να ανανεώνουν τη σύγχρονη γιορτή του κρασιού.

Περίπτερο σε «Γιορτή του Κρασιού».

«Η στασιμότης δεν είναι ποτέ καλή. Χρειάζεται πάντοτε κάτι καινούργιο, ανάπτυξις και αξιοποίησις ωρισμένων μερών της εορτής και προσθήκη νέων θεμάτων», έγραφε προφητικά ο ακάματος χρονογράφος[10]. Φτάνουμε στην δεκαετία 1980 όταν ενέσκηψε ρεύμα ανατροπών, επηρεάζοντας και την τοπική αυτοδιοίκηση, στην οποία περιήλθε η διαχείριση της περιοχής. Επισήμως οι νομαρχιακές αρχές πρότειναν την μετάθεση στα Μεσόγεια, παρά το γεγονός ότι η Γιορτή διατηρούσε χαρακτηριστικά που επέτρεπαν να προβλέπεται η αναζωογόνησή της. Στα μέση της δεκαετίας ’80 διαρκούσε περίπου ένα 45νθήμερο και προσείλκυε ακόμη Έλληνες και ξένους επισκέπτες. Ωστόσο, η αδιαφορία αλλά και οι διαθέσεις του ΕΟΤ άλλαξαν.

Επίσης τα τοπικά συμφέροντα και η έλλειψη φιλόδοξων προγραμμάτων οδήγησαν σε μαρασμό τον θεσμό που προσέφερε τις υπηρεσίες του επί τέσσερις περίπου δεκαετίες. Το τυπικό τέλος δόθηκε με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου του ΕΟΤ που ανακοινώθηκε από τον Γενικό Γραμματέα του Οργανισμού Νίκου Σκουλά τον Αύγουστο 1984. Η απόφαση ήταν εναρμονισμένη με την γενικότερη κυβερνητική πολιτική «για την προώθηση της ισότητας των δύο φύλων». Θεωρήθηκε πως γενικά τα Καλλιστεία «εκμεταλλεύονται το γυναικείο σώμα και θα ήταν ανακόλουθο για την Πολιτεία να διοργανώνει τέτοιου είδους εκδηλώσεις», όπως ανέφερε η ανακοίνωση[11]. Αντί να καταργήσουν τα ιδιόμορφα Καλλιστεία που τελούνταν στα πλαίσια της «Γιορτής του Κρασιού» κατάργησαν την γιορτή.