ΟΡΕΙΝΟΣ

Ο αείμνηστος κύριος καθηγητής συλλογάται ..

Στη Νορβηγία γύρω από σπίτια και αγροκτήματα, στήνονται ξύλινοι φράχτες γεμάτοι με άχυρα ή χόρτα. Όταν ο χειμώνας έρθει, το χιόνι συσσωρεύεται πάνω τους, σχηματίζοντας ένα πυκνό, λευκό τείχος. Εκεί, μέσα σε αυτή την αγκαλιά πάγου και φυτικής ύλης, το σπίτι μένει προστατευμένο. Το κρύο σταματά απ’ έξω, η ζεστασιά εγκλωβίζεται μέσα.

Χωρίς ρεύμα, χωρίς μηχανές, χωρίς θόρυβο μόνο φυσική σοφία σε δράση.

Αυτό που εντυπωσιάζει δεν είναι τόσο η τεχνική καινοτομία όσο η φιλοσοφία που την εμπνέει.

Για πρώτη φορά εδώ και δεκαετίες, βλέπουμε την επιστήμη να μην προσπαθεί να δαμάσει τη φύση, αλλά να τη μιμηθεί. Να σκύβει πάνω από το χιόνι, όχι με ύβρη, αλλά με περιέργεια.

Να ρωτά: Πώς κρατούνται ζεστά τα ζώα; Πώς αναπνέει το χώμα τον χειμώνα;

Και ύστερα, να παίρνει απαντήσεις που κανένα εργαστήριο δεν θα μπορούσε να εφεύρει.

Το άχυρο, αυτό το φαινομενικά ταπεινό υλικό, έχει υπηρετήσει τον άνθρωπο από τότε που η γεωργία έγινε τρόπος ζωής.

Χρησιμοποιήθηκε για να καλύψει στέγες, να ταΐσει ζώα, να στρώσει στάβλους και χωράφια

Είναι υλικό που γεννιέται κάθε χρόνο, χωρίς να εξαντλεί τη γη. Κάθε στάχυ που πέφτει αφήνει χώρο στο επόμενο.

Στο νορβηγικό πείραμα, το άχυρο αποκτά έναν νέο ρόλο τον ρόλο του προστάτη.

Καθώς το χιόνι συσσωρεύεται γύρω του, το άχυρο λειτουργεί ως «πνεύμονας» της κατασκευής. Οι μικροσκοπικές του ίνες παγιδεύουν αέρα, και ο αέρας, ως κακός αγωγός της θερμότητας, γίνεται φυσικό στρώμα μόνωσης.

Το φαινόμενο είναι το ίδιο που κρατά ζεστές τις αλεπούδες στα λαγούμια τους και τα φυτά κάτω από το στρώμα πάγου.

Όταν έρθει η άνοιξη και οι πάγοι λιώσουν, οι φράχτες αποσυναρμολογούνται. Το άχυρο, τώρα υγρό και ελαφρώς αποσυντεθειμένο, μετατρέπεται σε κομπόστ λίπασμα γεμάτο ζωή που επιστρέφει στη γη.

Τίποτα δεν χάνεται, τίποτα δεν πετιέται.

Αυτό που κάποτε προστάτευε το σπίτι, τώρα τρέφει το χωράφι.

Ένας τέλειος κύκλος, χωρίς απόβλητα, χωρίς υπερβολή.

Ο πραγματικός χαρακτήρας ενός ανθρώπου αποκαλύπτεται πάντα εκεί όπου δεν υπάρχει αντάλλαγμα. Εκεί όπου η πράξη του δεν συνοδεύεται από χειροκροτήματα, ούτε από υποσχέσεις επιστροφής. Στην καθημερινή ζωή αυτό το τεστ εμφανίζεται απλά: στο πώς μιλάμε σε έναν ηλικιωμένο που δυσκολεύεται στο δρόμο, στο πώς απαντάμε σε έναν υπάλληλο χωρίς «χρήσιμες» γνωριμίες, ή στο πώς στεκόμαστε απέναντι σε κάποιον που δεν μπορεί να μας ανοίξει καμία πόρτα ή και στο γκαρσόνι του εστιατορίου που μας εξυπηρετεί ..

Η αλήθεια είναι πως ο άνθρωπος φωτίζεται στις σκιές. Όταν λείπει το συμφέρον, η πράξη γίνεται καθαρή, και τότε φαίνεται ποιοι είμαστε: αν διαθέτουμε καλοσύνη χωρίς προϋποθέσεις ή αν η ευγένειά μας ήταν απλώς μια μάσκα κοινωνικών συναλλαγών. Οι περισσότεροι μπορούν να είναι ευγενικοί όταν τους συμφέρει∙ λίγοι όμως παραμένουν αξιοπρεπείς, δίκαιοι και ανθρώπινοι όταν κανείς δεν τους παρακολουθεί.

Ο τρόπος που συμπεριφερόμαστε στον «ασήμαντο» ή στον «αδύναμο» δείχνει το μέτρο της δικής μας σημασίας. Γιατί η ανιδιοτέλεια δεν είναι αρετή πολυτελείας∙ είναι σημάδι εσωτερικής τάξης, βαθιάς καλλιέργειας. Και ίσως τελικά αυτό να είναι το μόνο σίγουρο κριτήριο της ποιότητας ενός ανθρώπου: το πώς φέρεται όταν δεν έχει τίποτα να κερδίσει — και τίποτα να χάσει.

Γράφει·

Ο αιπόλος της Πάρνηθας

Στο παζάρι της Θήβας