ΟΡΕΙΝΟΣ

Nευροεπιστήμονας εξηγεί

Οι άνθρωποι είμαστε κοινωνικά πλάσματα· ζούμε σε ομάδες. Φροντίζουμε ο ένας τον άλλο. Χτίζουμε πολιτισμούς. Η ικανότητά μας να συνεργαζόμαστε έχει τελικά γίνει το μεγαλύτερο προσαρμοστικό μας πλεονέκτημα. Μας επιτρέπει να κατοικούμε σε σχεδόν κάθε γωνιά της Γης και να ανθίζουμε σε δύσκολα και αφιλόξενα κλίματα.

Φαίνεται ότι μέρος αυτής μας της ταυτότητας είναι ότι ρυθμίζουμε και τον σωματικό «προϋπολογισμό» ο ένας του άλλου – τους τρόπους με τους οποίους ο εγκέφαλός μας διαχειρίζεται τους σωματικούς πόρους που χρειαζόμαστε καθημερινά. Για όλη μας τη ζωή, χωρίς να έχουμε επίγνωση, κάνουμε «καταθέσεις και αναλήψεις» στον προϋπολογισμό των άλλων, και οι άλλοι κάνουν το ίδιο σε εμάς. Αυτή η λειτουργία έχει φυσικά τόσο συν όσο και πλην.

Πώς, ακριβώς, οι άνθρωποι γύρω σας επηρεάζουν τους σωματικούς σας πόρους και αναπρογραμματίζουν τον εγκέφαλό σας; Ο εγκέφαλός σας αλλάζει τις συνδέσεις του μετά από νέες εμπειρίες, μια διαδικασία που ονομάζεται πλαστικότητα. Μικροσκοπικά κομμάτια νευρώνων αλλάζουν σταδιακά κάθε μέρα. Οι δενδρίτες (που μοιάζουν με μικρά κλαδιά) πυκνώνουν και οι σχετικές νευρωνικές συνδέσεις τους γίνονται αποτελεσματικότερες. Λίγο λίγο, ο εγκέφαλός σας συντονίζεται και προσαρμόζεται κατά την αλληλεπίδραση με τους άλλους.



Κάποιοι εγκέφαλοι είναι πιο παρατηρητικοί (και απορροφητικοί) με τους γύρω του και άλλοι λιγότερο. Είτε το θέλουμε είτε όχι, η οικογένεια, οι φίλοι, οι γείτονες, ακόμα και οι άγνωστοι συνεισφέρουν στη δομή και λειτουργία του και βοηθά το σώμα μας να συγχρονιστεί με εκείνο των άλλων.

Αυτή η συν-ρύθμιση έχει μετρήσιμες επιδράσεις. Όταν είστε με κάποιον τον οποίο νοιάζεστε, οι αναπνοές σας μπορεί να συγχρονιστούν, όπως και το χτύπημα της καρδιάς σας – είτε βρίσκεστε σε μια χαλαρή κουβέντα, είτε σε μια έντονη διαφωνία. Αυτό το είδος σωματικής σύνδεσης συμβαίνει ανάμεσα σε βρέφη και στους φροντιστές τους, στους θεραπευτές και στους πελάτες τους, ακόμα και σε χορωδία ή μάθημα γιόγκα.

Προσαρμόζουμε επίσης τους σωματικούς μας πόρους μέσω των πράξεων. Αν σηκώσετε τον τόνο της φωνής σας ή απλώς το φρύδι σας, μπορείτε να επηρεάσετε την απόκριση του σώματος που έχετε απέναντί σας, όπως τον καρδιακό του ρυθμό ή τις χημικές ουσίες που διατρέχουν τον οργανισμό του. Αν κάποιος αγαπημένος σας πονά, μπορείτε να μειώσετε την ένταση κρατώντας του απλώς το χέρι.

Αυτά τα «μαγικά» εργαλεία μας διαθέτουν πολλά πλεονεκτήματα, όπως το γεγονός ότι ζούμε περισσότερο, αν έχουμε στενές, υποστηρικτικές σχέσεις με τους άλλους. Οι έρευνες δείχνουν ότι αν εσείς και ο/η σύντροφός σας νιώθετε ότι η σχέση σας είναι φροντιστική και τρυφερή, ότι ανταποκρίνεστε στις ανάγκες του άλλου και ότι η ζωή γίνεται απολαυστική όταν είστε μαζί, τότε έχετε και οι δύο λιγότερες πιθανότητες να αρρωστήσετε.

Και αν έχετε ήδη κάποια σοβαρή ασθένεια, όπως καρκίνο ή καρδιοπάθεια, τότε είναι πιθανό να βελτιωθεί η εικόνα σας. Αυτά είναι στοιχεία ερευνών με παντρεμένα ζευγάρια, αλλά τα αποτελέσματα φαίνεται να ισχύουν επίσης για στενές φιλίες και για ιδιοκτήτες κατοικιδίων.

Γενικά λοιπόν, έχουμε αρκετά πλεονεκτήματα, αλλά έχουμε επίσης και μειονεκτήματα. Αρρωσταίνουμε και πεθαίνουμε πρόωρα όταν νιώθουμε χρόνια μοναξιά, σύμφωνα με πολλαπλές μελέτες. Χωρίς τη ρύθμιση των άλλων, κουβαλάμε ένα μεγάλο βάρος μέσα μας.

Έχετε ποτέ χάσει κάποιον από χωρισμό ή θάνατο και νιώσατε ότι χάσατε ένα κομμάτι του εαυτού σας; Αυτή η αίσθηση έχει σωματικό υπόβαθρο – χάσατε μια πηγή που διατηρούσε την ισορροπία του σωματικού σας συστήματος. Ένα άλλο παράδοξο μειονέκτημα της κοινής αυτής ρύθμισης είναι η επίδρασή της στην ενσυναίσθηση.

Όταν νιώθουμε ενσυναίσθηση για τους άλλους ανθρώπους, ο εγκέφαλός σας προβλέπει τι θα σκεφτούν, θα νιώσουν και θα κάνουν. Όσο πιο οικείο το πρόσωπο, τόσο πιο αποτελεσματικά ο εγκέφαλος θα προβλέψει τις αιτίες του ψυχικού πόνου. Η όλη διαδικασία ρέει φυσικά, σα να μπορείτε να διαβάζετε το μυαλό του άλλου.

Αλλά υπάρχει μια παγίδα εδώ – όταν δεν σαν είναι τόσο οικείο το πρόσωπο, η ενσυναίσθηση γίνεται δυσκολότερη. Πρέπει να μάθετε περισσότερα για το άτομο, να καταβάλετε έξτρα προσπάθεια για να «τον» μεταφράσετε, μια ίσως δυσάρεστη διαδικασία. Αυτό ίσως να κρύβεται πίσω από τις αποτυχημένες προσπάθειες ενσυναίσθησης ή την άβολη θέση στην οποία συχνά ερχόμαστε. Επίσης, είναι χρονοβόρο και ενεργειακά ασύμφορο για τον εγκέφαλο.

Δεν αποτελεί έκπληξη λοιπόν το γεγονός ότι πολλοί άνθρωποι επιλέγουν να ασχοληθούν με ό,τι ενισχύει αυτό που ήδη πιστεύουν – μειώνει το μεταβολικό κόστος και το δυσάρεστο συναίσθημα του να πρέπει να μάθει κάτι νέο. Δυστυχώς, μειώνει επίσης τις πιθανότητες κάποιος να ανοίξει τους ορίζοντές του και να αλλάξει την άποψη του.

Πηγή:

Με πληροφορίες από ideas.ted.com/peoples-words-and-actions-can-actually-shape-your-brain-a-neuroscientist-explains-how

«…Των εριτίμων κυριών και δεσποινίδων, η ατιμέλεια προκαλεί αποστροφήν. Ούτω, έτι πλέον το καπνίζειν υπό των γυναικών, το μινιφουστοφορείν, το οφρυοβλεφαρογράφειν σκορπίζουν αηδίαν, διότι το Εκπαιδευτήριον δεν είναι αίθουσα ντιορικών επιδείξεων αλλά Ιερά Κιβωτός θείων λειτουργημάτων» ήταν τα λόγια επιθεωρητή εκπαίδευσης της περιόδου, που απηχούσαν ό,τι ευαγγελίζονταν οι «Επαναστάται». Ο μακρυμάλλης θεωρείτο ύποπτος για εγκληματική πράξη, αφού το μακρύ μαλλί ήταν δυνητικά «μεταμφίεσις». 

Στρατιωτικό καθεστώς 21ης Απριλίου, η Εθνική και Ηθική Διαπαιδαγώγηση.

ΑΠΟΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΗ ΛΟΓΙΚΗ

Νεκρολογία η οποία δημοσιεύθηκε στους Times του Λονδίνου.

“Σήμερα πενθούμε τον θάνατο μιας αγαπημένης παλιάς φίλης, τής Κοινής Λογικής, η οποία μας συντρόφευε για πολλά χρόνια.

Κανείς δεν γνωρίζει με βεβαιότητα την ηλικία της αφού το μητρώο γέννησής της έχει χαθεί εδώ και πολύ καιρό σε γραφειοκρατικές διατυπώσεις.

Θα την θυμόμαστε ως κάποια που μας δίδαξε πολύτιμα μαθήματα όπως :

– Έχε την κοινή λογική να προστατεύεσαι.

– Το πρωινό πουλί πιάνει το σκουλήκι.

– Μαγείρεψε πριν πεινάσεις.

– Η ζωή δεν είναι πάντα δίκαιη, και…

– Ίσως ήταν δικό μου το φταίξιμο.

Η Κοινή Λογική έζησε σύμφωνα με απλές, συνετές οικονομικές πολιτικές, όπως:

– Μην ξοδεύετε περισσότερα απ’ αυτά που κερδίζετε,

και…αξιόπιστες στρατηγικές, όπως:

– Υπεύθυνοι είναι οι ενήλικες και όχι τα παιδιά.

Η υγεία της άρχισε να επιδεινώνεται ραγδαία όταν τέθηκαν σε ισχύ καλοπροαίρετοι αλλά αυταρχικοί κανονισμοί.

Αναφορές για ένα 6χρονο αγόρι που κατηγορήθηκε για σεξουαλική παρενόχληση επειδή φίλησε μια συμμαθήτριά του στο νηπιαγωγείο, για εφήβους που αποβλήθηκαν από το σχολείο επειδή χρησιμοποίησαν στοματικό διάλυμα μετά το γεύμα και για έναν δάσκαλο που απολύθηκε επειδή επέπληξε έναν απείθαρχο μαθητή, απλώς επιδείνωσαν την κατάστασή της.

Η Κοινή Λογική έχασε έδαφος όταν γονείς επιτέθηκαν σε δασκάλους επειδή έκαναν την δουλειά την οποία οι ίδιοι δεν είχαν καταφέρει να κάνουν αναφορικά με την πειθάρχηση των ανυπάκουων και κακομαθημένων παιδιών τους.

Η υγεία της επιδεινώθηκε ακόμη περισσότερο όταν τα σχολεία υποχρεώθηκαν να παίρνουν την γονική συναίνεση για να βάλουν αντηλιακό ή να δώσουν μια ασπιρίνη σ’ έναν μαθητή, αλλά δεν μπορούσαν να ενημερώσουν τους γονείς όταν μια μαθήτρια έμενε έγκυος και ήθελε να κάνει έκτρωση.

Η Κοινή Λογική έχασε την θέληση για ζωή όταν οι εκκλησίες έγιναν επιχειρήσεις και οι εγκληματίες τύγχαναν καλύτερης μεταχείρισης από τα θύματά τους.

Η Κοινή Λογική δεν κατάφερε να ξεπεράσει το γεγονός ότι, όχι μόνο δεν μπορούσες να υπερασπιστείς τον εαυτό σου από έναν διαρρήκτη μέσα στο ίδιο σου το σπίτι, αλλά ο διαρρήκτης μπορούσε και να σε μηνύσει για βιαιοπραγία.

Η Κοινή Λογική παραιτήθηκε τελικά από κάθε θέληση για ζωή όταν μια γυναίκα που τάχα δεν κατάλαβε ότι ένα αχνιστό φλιτζάνι καφέ ήταν ζεστό, έχυσε λίγο στην ποδιά της κι’ ανταμείφθηκε άμεσα μ’ έναν τεράστιο διακανονισμό.

Πριν από τον θάνατο τής Κοινής Λογικής είχε προηγηθεί ο θάνατος των γονιών της, τής Αλήθειας και τής Εμπιστοσύνης,

της συζύγου Σύνεσης και των παιδιών της Ευθύνης και Λογικής.

Έχουν επιζήσει τα 4 ετεροθαλή αδέλφια της:

– Ξέρω τα Δικαιώματά μου

– Το Θέλω τώρα

– Κάποιος άλλος φταίει

– Είμαι θύμα

Στην κηδεία της δεν παρευρέθησαν πολλοί, καθώς ελάχιστοι συνειδητοποίησαν ότι απεβίωσε.

λ

′′ Είναι ένας ολόκληρος χρόνος που έχει χάσει την αρμονία του. Ποιος κάθεται τώρα κάτω από τον νυχτερινό ουρανό για να αναζητήσει τους αρμονικούς νόμους των αστεριών; Ήθελα να βρω τον Θεό ως παιδί, αλλά ο Θεός ήταν νόμος: αρμονία. Μπορείς να βρεις την αρμονία του σύμπαντος σε ένα τραγούδι, σε ένα ποίημα, σε ένα στίχο. Τέχνη είναι αυτό που μας ενώνει με την συμπαντική αρμονία και μετά γινόμαστε άνθρωποι.”

Μίκης Θεοδωράκης

“Μην επιτρέπεις ποτέ το μέλλον να σε προβληματίζει. Θα το αντιμετωπίσεις, αν πρέπει, με τα ίδια όπλα της λογικής που σε εξοπλίζουν σήμερα εναντίον του παρόντος.”

– ΜΑΡΚΟΣ ΑΥΡΗΛΙΟΣ

Τις επαναστάσεις τις κάνουν κάτι αποφασισμένες μειοψηφίες με έναν αρχηγό που ξέρει τι θέλει….