«Τι θα πη πατρίδα, τι θα ειπή φιλοτιμία, αρετή, τιμιότη»

Χρήστος Γιανναράς

Μάλλον θα συμφωνούσαμε όλοι με την απλοϊκή διαπίστωση ότι «θα είναι κρίσιμη η καινούργια χρονιά». Η γενίκευση γίνεται εύκολα παραδεκτή, ο καθένας μας έχει στον νου του και μια διαφορετική πιστοποίηση κρισιμότητας. Δυσκατάποτος είναι ο ρεαλισμός του συγκεκριμένου και η ιεράρχηση προτεραιοτήτων.

Πρέπει να γίνεται όλο και περισσότερο φανερό ότι έχουν μεταλλαχθεί οι όροι (προϋποθέσεις) και οι τρόποι (θεσμικές λειτουργίες) του ανθρώπινου βίου. Κάποτε η ανθρώπινη ύπαρξη λειτουργούσε στο πεδίο των σχέσεων (οικογένεια, κοινότητα, πόλις, πατρίδα), σήμερα επιβιώνει, πρωταρχικά, με θωράκιση του εγώ (χαλαρή έως ανύπαρκτη οικογενειακή συνοχή, χρηστική εκδοχή του σχολείου και της μάθησης, απρόσωπη συνύπαρξη σε πολυκατοικίες και μεγαλουπόλεις, κράτος που εξυπηρετεί πρωτίστως συμφέροντα εξουσιαστικής ολιγαρχίας).

Αυτονόητη και με ακαταμάχητη δυναμική η προτεραιότητα του ατομοκεντρισμού, ως καθολικευμένου τρόπου του βίου. Οι άλλοτε κοινωνίες μεταλλάσσονται σε μάζες, οι λειτουργίες συνοχής αλλοτριώνονται σε θωρακισμένες με «δικαιώματα» αλλοπρόσαλλες συμπεριφορές. Η άλλοτε αστυνομία έχει μετασχηματιστεί σε στράτευμα ενδοαστικό και με εχθρό εντόπιο, νεολαίο συμπολίτη, με νυχθήμερο το πείσμα του για φονικό.

Θα έλεγε κανείς ότι ζούμε, διασωληνωμένοι όλοι, στην «κάψουλα» της εγωτικής, απρόσωπα συλλογικής αυτοάμυνας, έρμαια του ακοινώνητου φόβου, θύματα κάθε παρανοϊκής διαστροφής των «δικαιωμάτων του ατόμου». Και αγωνιώδες το ερώτημα: Υπάρχει δυνατότητα να αντισταθούμε, περιθώριο άμυνας στην καθολικευμένη πια αυτοκαταστροφική υστερία;

Οι γενικολογίες είναι άγονες, τόσο ως διαπιστώσεις όσο και ως υποδείξεις. Να εστιάσουμε λοιπόν την αναζήτηση ελπίδας στη δική μας χώρα, στις δυνατότητες και προοπτικές της.

Ρεαλιστικό δεδομένο της ελλαδικής πραγματικότητας, η ιδιαιτερότητά της: Διακόσια χρόνια τώρα, παλεύει απεγνωσμένα να γίνει κάτι άλλο από αυτό που είναι, και δεν τα καταφέρνει, βυθίζεται όλο και πιο βαθιά στη σύγχυση, στην παραλυτική ανημπόρια, στην ντροπή της ανικανότητας. Γιατί και πού μπερδευόμαστε, πού «μπλοκάρουμε»;

Οι επαναστάτες του 1821 μοιάζει να ήξεραν πολύ καλά ποιοι είναι και τι θέλουν: Ηταν πολίτες – οπλίτες του «μαρμαρωμένου βασιλιά», στόχο είχαν να ξαναπάρουνε την Πόλη και την Αγια-Σοφιά. Ο Ελληνισμός για τους τότε Ελληνες δεν ήταν «εθνικότητα», ήταν άλλος πολιτισμός, ριζικά άσχετος με τον νομικισμό του θρησκειοποιημένου Χριστιανισμού της Δύσης και την παιδαριώδη μεταφυσική του Ισλάμ. Το πώς διολισθήσαμε οι νεωτερικοί Ελληνώνυμοι από την εμπειρία της πολιτισμικής διαφοράς στα αφελή ιδεολογήματα του εθνικισμού και από την εκκλησιαστική εόρτια κοινωνία στον ηθικισμό και νομικισμό του Αυγουστίνου και του Ακινάτη, ήταν το μεθόδευμα, εκπληκτικό και δόλιο, των «Μεγάλων Δυνάμεων» της Ευρώπης.

Κάθε πτυχή και βήμα αυτής της διολίσθησης απαιτεί κοπιώδη σπουδή, το τελικό κατόρθωμα παραποίησης της Ιστορίας ήταν κατάληξη ευφυέστατης στρατηγικής. Θα άξιζαν ίσως μια απόπειρα τιτλοφόρησης οι πτυχές και τα βήματα: Η αρχική, οργισμένη αντίδραση της ευρωπαϊκής «Ιερής Συμμαχίας» σε μια ακόμα εξέγερση των Ελλήνων. Η ταυτόχρονη έκρηξη σε Μολδοβλαχία και Πελοπόννησο, που βεβαίωνε τη συνοχή του ενιαίου ελληνικού χώρου. Οι πρώτες νίκες των εξεγερμένων, παρά τη φρικωδία της οθωμανικής αντεκδίκησης. Πώς άρχισε να τεχνουργείται, σαν αυτονόητος, ο διχασμός των Ελλήνων – «να πάρουμε την Πόλη και την Αγια-Σοφιά» ή να μιμηθούμε «τα πεφωτισμένα και λελαμπρυσμένα της Εσπερίας έθνη-κράτη»;

Τα βαρβαρικά στίφη, που είχαν εισβάλει στην Ευρώπη, από τον 4ο κιόλας μ.Χ. αιώνα, διεκδικούσαν, όχι μόνο τους τίτλους της άλλοτε ρωμαϊκής κυριαρχίας και της εκκλησιαστικής πρωτοκαθεδρίας, αλλά και το κύρος των συνεχιστών της αρχαίας ελληνικής κληρονομιάς. Με αυτή την αξίωση σχεδίασαν λύση συμβιβασμού με τους εξεγερμένους «Γραικούς»: Να γίνει ανεκτό ένα ελληνώνυμο κρατίδιο, τυπικά ανεξάρτητο, στην πραγματικότητα υποτελές (οικονομικά, πολιτικά, ιδεολογικά) προτεκτοράτο της Δύσης. Να περιλαμβάνει τις ένδοξες αρχαιοελληνικές τοπωνυμίες: Αθήνα, Ελευσίνα, Κόρινθο, Αργος, Μυκήνες, Σπάρτη, Ολυμπία, Θήβα, Δελφούς, Χαιρώνεια κ.λπ.

Καταγωγικά εξαρτημένο από ευρωπαϊκά δάνεια.

Επιλέγεται ο Καποδίστριας ως πρώτος Κυβερνήτης, αποδείχνεται δύσχρηστος, η αγγλική στρατιωτική αποστολή οργανώνει άψογα τη δολοφονία του. Επόμενη κίνηση είναι η ωμή και απροσχημάτιστη καθυπόταξη του κρατιδίου σε βαυαρική διακυβέρνηση – η Ελλάδα παραδίνεται στη δυναστεία των Βίττελσμπαχ αρχικά, των Γλύκσμπουργκ στη συνέχεια.

Εδαφικά καθηλωμένο στη δυτική όχθη του Αιγαίου, το παντελώς μεταπρατικό, ελληνώνυμο κρατίδιο, αποκύημα της ευρωπαϊκής αυθαιρεσίας και κάποιων αιώνων αχαλίνωτου φθόνου, θα γιορτάσει φέτος (2021) τα διακόσια χρόνια από το πηγαίο θαύμα του 1821. Θα γίνουν εορτασμοί, με κατασκευασμένο το «εόρτιο» κλίμα από διάσημους, χρυσοπληρωμένους τεχνουργούς του εντυπωσιασμού – το πόπολο, χωρίς λύπην, χωρίς αιδώ, κυρίως χωρίς περίσκεψιν, θα καταναλώνει «εθνική περηφάνια».

Αν γινόταν ένα θαύμα, και σε κάθε έκφανση του πανηγυριώτικου εορτασμού να υπήρχε ένα χαμίνι, όπως στο παραμύθι του Αντερσεν, να φωνάξει την αλήθεια – «ο βασιλιάς είναι γυμνός»! Κοντολογίς, να επαναλάβει τον σπαραγμό του Μακρυγιάννη: «Αν μας έλεγε κανένας αυτήνη τη λευτεριά οπού θα γευόμαστε, θα περικαλούσαμε τον Θεόν να μας αφήσει εις τους Τούρκους άλλα τόσα χρόνια, να γνωρίσουν οι άνθρωποι τι θα πη πατρίδα, τι θα ειπή θρησκεία, τι θα ειπή φιλοτιμία, αρετή, τιμιότη».

Κάλλιστον τε και άριστον και ήδιστον από γεωργίας βίον ποιείσθαι.

Σωκράτης

Αυτοεκτίμηση ή αυτοπεποίθηση;

Ερωτά και απάντηση δεν περιμένει ο αιπόλος της Πάρνηθας

«Είμαι 90 ετών, και πιστέψτε με μέχρι σήμερα, έχω γνωρίσει πολλούς ανθρώπους που έγιναν πολύ πλούσιοι στη ζωή τους αλλά δεν ήταν επιτυχημένοι. Έχω γνωρίσει ανθρώπους διάσημους αλλά δεν ήταν επιτυχημένοι. Όμως ποτέ δεν γνώρισα έναν άνθρωπο που έφτασε την ηλικία έστω των 70 που να τον αγαπούσαν όλοι όσοι ήθελαν να τον αγαπούν. Όποιος το έχει καταφέρει αυτό, αυτό είναι πραγματική επιτυχία.

Γουόρεν Μπάφετ δισεκατομμυριούχος και διευθύνων σύμβουλός της Berkshire Hathaway, 

Όταν διαψεύστηκαν οι ελπίδες του ελληνικού λαού

Γράφει ο Ελευθέριος Γ. Σκιαδάς

Ο νόμος «Περί φόρου οικοδομών» του 1864.

Πολλοί πιστεύουν πως ο φόρος επί των οικοδομών, με τη μορφή που έλαβε στις ημέρες μας, δηλαδή ο Ενιαίος Φόρος Ιδιοκτησίας Ακινήτων (ΕΝΦΙΑ) είναι νέο εφεύρημα. Ή ότι γεννήθηκε το 1997 με τον περίφημο Φόρο Μεγάλης Ακίνητης Περιουσίας (ΦΜΑΠ) και το Ενιαίο Τέλος Ακινήτων (ΕΤΑΚ) που ακολούθησε. Ωστόσο, είναι γνωστό πως ο τρόπος με τον οποίο επιβάλλονται οι φόροι στα ακίνητα θυμίζει το αβαρίζι των χρόνων της Τουρκοκρατίας. Αλλά και οι πάσης φύσεως κυβερνώντες, από τα χρόνια του Καποδίστρια ακόμη, εφεύρισκαν τρόπους για να αντλούν χρήματα από εκείνους που διέθεταν τους κόπους της ζωής τους για να ανεγείρουν ένα σπίτι ή ακόμη και από εκείνους που κατείχαν γη ή επένδυαν σε ακίνητα.

Υπήρχαν βεβαίως και στο παρελθόν περιπτώσεις κατά τις οποίες ο ελληνικός λαός επένδυσε σε όμορφα λόγια πιστεύοντας ότι θα απαλλαγεί από τους δυσβάσταχτους φόρους για τη γη και τα ακίνητα, αλλά διαψεύστηκε παταγωδώς και παραπλανήθηκε εμφανώς, όπως συμβαίνει στις ημέρες μας. Ίσως η πλέον εξόφθαλμη αντίστοιχη περίπτωση να είναι εκείνη που σημειώθηκε στις αρχές της δεκαετίας 1860. Ως γνωστόν, ο αγανακτισμένος ελληνικός λαός επαναστάτησε και τον Οκτώβριο 1862 έδιωξε τον βασιλιά Όθωνα και τη σύζυγό του Αμαλία από την Ελλάδα.

Η βαριά φορολογία δέσποζε στις αφορμές που οδήγησαν στην έκρηξη του ελληνικού λαού. Περίπου δύο μήνες αργότερα συνερχόταν στην Αθήνα η Εθνοσυνέλευση, η χώρα περιήλθε σε κατάσταση αναρχίας και έντονων κομματικών αντιπαραθέσεων με ανθρώπινα θύματα και στις 18 Οκτωβρίου 1863 έφθανε στον Πειραιά ο νέος βασιλιάς, ο Γεώργιος Α΄. Για να εκτονωθεί η κατάσταση ο νέος βασιλιάς επενέβη για τον σχηματισμό συμμαχικής κυβέρνησης με τους Δημήτριο Βούλγαρη και Επαμεινώνδα Δεληγιώργη.

Κι ενώ όλοι πίστευαν πως η κατάσταση έβαινε προς εξομάλυνση και ότι θα λαμβάνονταν φιλολαϊκά μέτρα, ως… κεραυνός εν αιθρία, εμφανίστηκε στο προσκήνιο το νομοσχέδιο «περί φόρου οικοδομών»[1]. Τότε επιβλήθηκε φόρος σε όλες τις οικοδομές, χωρίς διάκριση αν ήταν νοικιασμένες ή όχι και βάσει της ετήσιας προσόδου τους. Ως ετήσια πρόσοδος λογιζόταν το ενοίκιο που εισέπραττε ο ιδιοκτήτης ή θα εισέπραττε αν νοίκιαζε το σπίτι του! Δηλαδή φορολογήθηκε ότι ήταν κτισμένο και κατοικημένο.

Ελάχιστες ήταν οι εξαιρέσεις. Μόνον τα ακίνητα που ήταν ακατοίκητα όλο τον χρόνο, ενώ για δύο χρόνια απαλλάσσονταν τα νεοαναγειρόμενα ακίνητα και διά παντός οι ναοί και τα Ανάκτορα! Όπως ήταν φυσικό, οι αντιδράσεις υπήρξαν πολλές και πολλοί οι βουλευτές (πληρεξούσιοι) που αρνήθηκαν να ψηφίσουν τον νόμο όταν ήρθε στη Βουλή τον Δεκέμβριο 1863. «Ούτε οι Bαυαροί δεν επέβαλαν φόρον επί του ασύλου του πολίτου», φώναζε από τα έδρανα ο πληρεξούσιος Πετρινός, χαρακτηρίζοντας τη νέα φορολογία πιο αποτρόπαια και από το τουρκικό αβαρίζι[2].

Ο υπουργός Εσωτερικών Αθανάσιος Πετιμεζάς.

«Θα εξεγερθεί ο λαός και θα αγανακτήσει κατά της Συνελεύσεως», φώναζαν άλλοι. Οι προτάσεις που κατατέθηκαν ήταν πολλές και σημαντικές. Όπως ότι έπρεπε να υπάρξει δίκαια φορολογία και οι πλούσιοι να πληρώνουν περισσότερα και ανάλογα με την περιουσία τους. Ο καθηγητής Πανεπιστημίου Παύλος Καλλιγάς πρότεινε να τεθούν συγκεκριμένα όρια ώστε να μην επιβαρυνθούν τα λαϊκά στρώματα και να αντιμετωπιστούν διαφορετικά οι γεωργικές εκτάσεις[3].

Ο πληρεξούσιος Ν. Κατζικαπής ματαίως προσπαθούσε να πείσει την Συνέλευση πως ο λαός δεν της είχε παραχωρήσει την εξουσία να προβεί σε τέτοιους είδους ρυθμίσεις. Οι αποφάσεις όμως είχαν ληφθεί. Ο καταγόμενος από τα Καλάβρυτα υπουργός Εσωτερικών Αθανάσιος Πετμεζάς (1828-1885) ανέλαβε το δυσάρεστο καθήκον να υποστηρίξει το νομοσχέδιο, το οποίο εντέλει ψηφίστηκε με χίλια μύρια εμπόδια. Η απογοήτευση του κόσμου ήταν μεγάλη και πολλοί ήταν εκείνοι που μετάνιωναν στρέφοντας το βλέμμα τους με νοσταλγία προς τα περασμένα χρόνια[4].

Ζούμε τη ζωή μας προσπαθώντας να αποφύγουμε το θάνατο,αλλά μήπως η ζωή δίχως τέλος είναι μια πολύ χειρότερη προοπτική;

Ερωτά ο αιπόλος της Πάρνηθας και απάντηση δεν περιμένει 

Τίποτε δεν είναι τόσο απλό όσο φαίνεται, συμπεριλαμβανομένου του ερωτήματος ποιο είναι το ψηλότερο βουνό. Στην επιστήμη όπως και στην φιλοσοφία είναι σημαντικό να γνωρίζεις τι σημαίνει το ερώτημα πριν προσπαθήσεις να το απαντήσεις.

Το ψηλότερο βουνό του κόσμου είναι το Everest στα Ιμαλάια; Ή είναι το Μάουνα Κέα στη Χαβάη; Εξαρτάται από το πως το μετράς.. Αν μετρήσεις από την επιφάνεια της θάλασσας το ψηλότερο βουνό είναι το Everest. Εάν μετρήσεις από την πεδιάδα που το περικλείει είναι το Μάουνα Κέα.

Στην φιλοσοφία είναι εξίσου πιθανό να αμφισβητήσουμε το ερώτημα όσο και την απάντηση..

Anne Rooney.

Το ξενοδοχείο του Ντόναλντ Τραμπ στην Ουάσιγκτον D.C. χρεώνει 2.000 δολάρια τη βραδιά για ένα δωμάτιο την ημέρα της ορκωμοσίας του Τζο Μπάιντεν -πέντε φορές πάνω από την τιμή μιας τυπικής βραδιάς τον Ιανουάριο  εξαργυρώνοντας την τοποθεσία του ξενοδοχείου.

Από τη μία, ο Τραμπ χαρακτηρίζει τις εκλογές νοθευμένες και πιέζει τους Ρεμπουπλικάνους για ανατροπή της νίκης Μπάιντεν στο Κογκρέσο κι από την άλλη το ξενοδοχείο του στην Ουάσινγκτον ανεβάζει στα ύψη τις τιμές τις μέρες της ορκωμοσίας Μπάιντεν, που θα μαζευτεί κόσμος για να την παρακολουθήσει. Μια ακόμα ενδεικτική περίπτωση της… αλλοπρόσαλλης συμπεριφοράς του απερχόμενου Προέδρου ή απλώς… πιστή τήρηση της γνωστής οδηγίας του Γουόρεν Μπάφετ «Κανόνας πρώτος: ποτέ μη χάνεις λεφτά! Κανόνας δεύτερος: ποτέ μην ξεχνάς τον πρώτο κανόνα!»;