Άρθρα

Δημοσιεύτηκε στισ

Απάντηση σε ένα πιστό ανάγνωση του ορεινού για ένα απόφθεγμα που έστειλε

Ο Πυροσβέστης των Ήσυχων Λόφων

Στο χωριό των Ήσυχων Λόφων ζούσε ένας άνθρωπος παράξενος. Δεν είχε περιουσίες, ούτε αξιώματα∙ είχε όμως ένα κουβά νερό πάντα γεμάτο και ένα παλιό τσεκούρι κρεμασμένο στον ώμο.

Τον έλεγαν απλώς Πυροσβέστη.

Οι κάτοικοι τον θεωρούσαν δεδομένο.

Όταν ξέφευγε μια σπίθα από το τζάκι, φώναζαν το όνομά του.

Όταν ο αέρας λύγιζε τα πεύκα και έσπαγε κλαδιά πάνω σε αποθήκες, πάλι εκείνον καλούσαν.

Και όταν μάλωναν μεταξύ τους και άναβαν φωτιές που δεν έβλεπες με το μάτι, αλλά έκαιγαν χειρότερα—θυμό, ζήλια, μικρότητα—πάλι εκείνον περίμεναν να τις σβήσει.

Ο Πυροσβέστης δεν μιλούσε πολύ.

Έτρεχε, έσβηνε, καθάριζε, βοηθούσε.

Και κάθε φορά που έφτανε, οι χωριανοί αναστέναζαν με ανακούφιση:

«Ευτυχώς που σε έχουμε…»

Μόνο που μια μέρα αποφάσισε να φύγει.

Δεν το ανακοίνωσε. Απλώς πήρε τον κουβά του και το τσεκούρι, και χάθηκε στα μονοπάτια που οδηγούσαν στο απέναντι βουνό.

Κανείς δεν ανησύχησε.

«Θα γυρίσει. Πάντα γυρίζει.»

Αλλά δεν γύρισε.

Η πρώτη σπίθα που ξέφυγε από το τζάκι έκανε έναν ολόκληρο στάβλο παρανάλωμα.

Η δεύτερη έκαψε τα καλάμια, η τρίτη άπλωσε στη ρεματιά.

Τα σπίτια σώθηκαν τυχαία, αλλά οι καρδιές τους όχι∙ άρχισαν να κατηγορούν ο ένας τον άλλον, να ζητούν ευθύνες από παντού εκτός από εκεί όπου κατοικούσε η αλήθεια: μέσα τους.

Όταν πια έφτασαν μπροστά σε στάχτες, ένας γέρος είπε τη φράση που όλοι σκέφτονταν αλλά κανείς δεν τολμούσε να ξεστομίσει:

«Η ευθύνη δεν ήταν ποτέ στον Πυροσβέστη… αλλά σε εμάς που νομίζαμε ότι θα είναι πάντα εδώ.»

Τότε μόνο κατάλαβαν ότι ο Πυροσβέστης δεν ήταν άνθρωπος.

Ήταν η ίδια η ευθύνη που τους εγκατέλειψε, κουρασμένη από την αμέλεια.

Ήταν η φωνή που έλεγε «πρόσεχε», η διάθεση να προνοήσουν, η σκέψη να τακτοποιήσουν πριν γίνει ζημιά.

Και το χωριό έμεινε να λογαριάζει όχι τις φωτιές, αλλά το λάθος:

ότι πίστεψαν πως κάποιος άλλος, κάπου, θα σβήνει για πάντα αυτά που αυτοί άφηναν να καίγονται.

Creator AI*

*με μικροδιορθώσεις από ένα ζωντανό γραφιά

Δημοσιεύτηκε στισ

Το «Όχι» ως αρετή: ένα μικρό δοκίμιο εμπνευσμένο από τον Μπάφετ

Στην καθημερινότητα όλοι μας μαθαίνουμε να κυνηγάμε ευκαιρίες, να ανοίγουμε πόρτες, να λέμε «ναι» από τον φόβο μήπως χαθεί κάτι πολύτιμο. Κι όμως, η πραγματική σοφία –αυτή που ξεχωρίζει τον απλώς πετυχημένο από τον πραγματικά πολύ πετυχημένο άνθρωπο– κρύβεται στην αντίστροφη κίνηση: στο ήσυχο, αλλά θαρραλέο «όχι».

Ο Μπάφετ εννοεί κάτι βαθύτερο απ’ όσο φαίνεται. Δεν υμνεί την άρνηση για την άρνηση∙ μιλά για τη στρατηγική πειθαρχία της επιλογής. Οι άνθρωποι που φτάνουν ψηλά δεν είναι εκείνοι που κάνουν περισσότερα, αλλά εκείνοι που επιτρέπουν στον εαυτό τους να κάνει λιγότερα, ακριβώς επειδή ξέρουν τι αξίζει και πού πρέπει να συγκεντρώσουν την ενέργειά τους.

Το «όχι» προστατεύει τον χρόνο, την προσοχή, την ψυχική ενέργεια. Είναι, πάνω απ’ όλα, μια δήλωση ταυτότητας: ένας ξεκάθαρος ορισμός: «Ξέρω ποιος είμαι, τι θέλω και τι δεν θέλω.» Δεν είναι απομάκρυνση από τις ευκαιρίες∙ είναι, στην ουσία, φίλτρο που συγκρατεί μόνο τις σωστές.

Η επιτυχία λοιπόν δεν είναι σωρός επιλογών, αλλά η πειθαρχία της αποποίησης. Η αταραξία και η στωικότητα της εστίασης. Η τέχνη να μένεις πιστός στο κέντρο σου, όσο κι αν γύρω σου οι περισπασμοί ουρλιάζουν.

Οι πολύ πετυχημένοι άνθρωποι λένε όχι σχεδόν στα πάντα όχι επειδή είναι δύστροποι, αλλά επειδή κατανοούν ότι κάθε «ναι» είναι μια δέσμευση ζωής. Αν πεις πολλά ναι, χάνεις τον άξονά σου. Αν λες τα σωστά όχι, φτιάχνεις χώρο για το ένα, το ουσιαστικό, το καθοριστικό ναι — αυτό που, στο τέλος, γράφει την ιστορία σου.

Και ίσως εκεί, στο ήσυχο αλλά αποφασιστικό «όχι», να κρύβεται ο πραγματικός δρόμος προς το «πολύ» της ζωής.

Δημοσιεύτηκε στισ

Η χρήση του απαρεμφάτου

Η Ζακλίν ντε Ρομιγί* γράφει ότι: το απαρέμφατο επέτρεψε στους Ελληνες να δημιουργήσουν αφηρημένη σκέψη, να περάσουν από την «πράξη» στο «πράττειν». Κι ας πούμε ότι αυτά είναι αρχαία πράγματα. Γιατί τα γαλλικά ή τα ιταλικά κρατούν το απαρέμφατο ενώ τα ελληνικά, εξαιτίας μιας εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης, το κατήργησαν; Τι κερδίσαμε; Και τι κερδίσαμε από τον περιορισμό της σημασίας των μετοχών ή την κατάργηση της τρίτης κλίσεως; Πόσους ξενίζει σήμερα η διατύπωση της «διεθνής κατάστασης» στις ειδήσεις;

*Η Ζακλίν ντε Ροµιγύ γεννήθηκε στη Σαρτρ της Γαλλίας το 1913 και πέθανε στο Παρίσι το 2010. Σπούδασε Λατινικά και Αρχαία Ελληνικά στο Lycée Molière και το 1933 εισήχθη στην École Normale Supérieure. Δίδαξε αρχαία ελληνικά στα Πανεπιστήµια του Μπορντό (1939-1949), της Λιλ (1949-1957) και της Σορβόννης (1957-1973). Το 1973 κατέλαβε την έδρα ων Ελληνικών στο Collège de France, όπου δίδαξε την αρχαιοελληνική ηθική και πολιτική σκέψη. Υπήρξε επίσης η πρώτη γυναίκα µέλος της Académie des inscriptions et belles-lettres (1975). Το 1995 πήρε την ελληνική υπηκοότητα και το 2001 ανακηρύχθηκε «πρέσβειρα του Ελληνισµού».