Γιατί ντρέπομαι που θαύμαζα την Ελ. Χολμς
Γράφει η Lindsay Crouse
Την ίδια περίοδο κατά την οποία ήμουν φοιτήτρια στα πρώτα μου έτη στο Harvard, ο Μαρκ Ζάκερμπεγκ και μερικοί συμφοιτητές του εγκατέλειπαν τις σπουδές τους για να γίνουν οι νέοι “βασιλιάδες” της τεχνολογίας. Ήταν έξυπνοι, ανταγωνιστικοί και εργατικοί − όπως οι περισσότεροι άνθρωποι εκεί. Αλλά ποτέ δεν θα μπορούσα να ταυτιστώ μαζί τους. Είχαν μια αυτοπεποίθηση που ήταν δύσκολο να περιγραφεί, ένα ιδιότυπο είδος φιλοδοξίας που σχεδόν τους έδινε “δικαίωμα” στην επιτυχία. Μεγαλώνοντας, συνειδητοποίησα ότι τα ποιοτικά χαρακτηριστικά που τους απέδιδα ως ξεχωριστά δεν ήταν. Ήταν απλώς άνδρες.
Τότε έμαθα για την Ελίζαμπεθ Χολμς, ένα σπάνιο γυναικείο παράδειγμα υπερ-επιτυχημένης ιδιοφυΐας. Με την εταιρεία τεχνολογίας υγείας της, Theranos, στέφθηκε η νεότερη αυτοδημιούργητη γυναίκα δισεκατομμυριούχος της Αμερικής μέχρι το 2014. Μπήκε, έτσι, στην κλειστή λέσχη των αγοριών της Silicon Valley, όχι ως υπάλληλος ή έστω στέλεχος, αλλά ως ιδρύτρια.
Εκείνη κι εγώ πλησιάζαμε τα 30, αλλά βρισκόμασταν σε πολύ διαφορετικά μονοπάτια. Εργαζόμουν σε μεγάλη πια ηλικία για να είμαι βοηθός, σκυμμένη επάνω στο γραφείο μου ταξινομώντας αποδείξεις από δείπνα άλλων ανθρώπων, και είχα αρχίσει να ανησυχώ ότι αυτές οι δουλειές δεν ήταν πια μεταβατικές, αλλά αποτελούσαν την καριέρα μου. Εξοικονομούσα χρήματα για να αγοράζω παπούτσια για τη δουλειά από την Aldo, ενώ εκείνη γέμιζε την ντουλάπα της με μαύρα ζιβάγκο ενός σχεδιαστή του οποίου τα ρούχα είχα δει μόνο σε φωτογραφίες. Δεν μπορούσα να αποφασίσω εάν εγώ η ίδια έβαζα όρια στον εαυτό μου ή εάν απλώς τα πράγματα είχαν ως είχαν. Εκείνη φαινόταν να έχει “σπάσει” τα στερεότυπα. Πώς τα κατάφερε;
Αν και ντρέπομαι ελαφρώς να το παραδεχθώ σήμερα, ζήλευα κάπως εκείνο που είχε πετύχει η Χολμς. Δεν προσπαθούσε απλώς σκληρά να ανέβει στην κλίμακα, μα πήδηξε κατευθείαν στην κορυφή της. Εμφανίστηκε ως διανοούμενη και “σπασικλάκι”, σε αντίθεση με τα κομψά φιλτραρισμένα “κορίτσια-αφεντικά” στο Instagram, προϊόντα του μάρκετινγκ. Δεν πίστευα ότι ως γυναίκες μπορούσαμε να το επιτύχουμε.
Φυσικά, πλέον είναι γνωστό το πώς “ανήλθε” η Χολμς. Είπε ψέματα. Εκτός από όλα τα προφανή ολισθήματα τα οποία κατηγορείται ότι διέπραξε, αυτό είναι που μοιάζει τόσο εξευτελιστικό στο αφήγημά της. Έχει γίνει σχεδόν κλισέ να μιλάμε για το πώς φιλόδοξες γυναίκες υποφέρουν από σύνδρομο κατωτερότητας, ωστόσο είναι πραγματικότητα. Για λίγο, ο θαυμασμός μου για όσα είχε πετύχει η Χολμς χρησίμευσε ως κίνητρο. Αυτό που συμβόλιζε ήταν αντίθετο με πολλά από εκείνα που σκεφτόμουν για το φύλο, τη δουλειά και την επιτυχία, κάνοντάς με να πιστέψω ότι θα μπορούσα επίσης να κυνηγήσω υψηλότερους στόχους. Και τότε αποδείχθηκε η μεγαλύτερη απατεώνας όλων.
Δεν λέω ότι η Ελίζαμπεθ Χολμς, ακόμα και στη μυθοποιημένη εκδοχή της, ήταν τέλειο πρότυπο. Γνωρίζω όλες τις ενστάσεις − ότι ήταν ήδη πλούσια και με καλές διασυνδέσεις. Λευκή. Ξανθιά. Υποστηριζόταν από μια ομάδα ισχυρών ανδρών-μεντόρων, συμπεριλαμβανομένων των Χένρι Κίσινγκερ και Τζέιμς Μάτις. Άλλες γυναίκες-επιχειρηματίες να θαυμάσει κανείς, ωστόσο, ήταν ελάχιστες − στην πραγματικότητα, δεν μπορώ να σκεφτώ καμία άλλη νεαρή γυναίκα που να ήταν τόσο διάσημη και επιβραβευμένη για τα επαγγελματικά της επιτεύγματα.
Αυτό δεν έχει αλλάξει. Ακόμα και με τις δήθεν προοδευτικές αξίες της, η Silicon Valley είναι καθρέφτης των περισσότερων κέντρων εξουσίας στις ΗΠΑ. Υποφέρει από τα ίδια προβλήματα που αντιμετωπίζουν όλα − συμπεριλαμβανομένης της έλλειψης γυναικών στην κορυφή.
Έτσι, αντί να είναι σύμβολο προόδου, όπως την αντιμετώπιζα κάποτε, η Χολμς αποδείχθηκε σύμβολο του πόσο πολύ ΔΕΝ έχουμε προχωρήσει.
Ακόμα και σήμερα, σχεδόν το 90% των δισεκατομμυριούχων ανά τον κόσμο είναι άνδρες. Λίγο περισσότερες γυναίκες μπήκαν στο κλαμπ των δισεκατομμυριούχων φέτος, συμπεριλαμβανομένης της Rihanna και της διευθύνουσας συμβούλου της εταιρείας εφαρμογών γνωριμιών Bumble, Whitney Wolfe Herd, ωστόσο περισσότερες από τις μισές γυναίκες δισεκατομμυριούχους είναι κληρονόμοι.
Δεν υποστηρίζω ότι η λύση στην ανισότητα των φύλων έγκειται στη δημιουργία περισσότερων γυναικών δισεκατομμυριούχων. Αλλά, μέχρι να δημιουργήσουμε μια πιο δίκαιη κοινωνία και να φορολογήσουμε πραγματικά τους πλούσιους σε λογικά επίπεδα, η ιδέα ότι τα χρήματα δεν έχουν σημασία είναι ψέμα. Αυτό το ψέμα ευνοεί τους άντρες. Όπως έγραφε η Jessica Knoll το 2018, “η λέξη πλούσιος παραμένει γένους αρσενικού”.
Εάν δεν υπάρχει τρόπος για τις γυναίκες να ευδοκιμήσουν στην κορυφή, αυτό δεν σημαίνει ότι τα πράγματα είναι ευκολότερα σε πιο χαμηλά κλιμάκια. Το 2020 οι γυναίκες κέρδιζαν 82 λεπτά για κάθε δολάριο που κέρδιζαν οι άνδρες. Και, παρά τα πρόσφατα πανηγύρια για το πώς η ακαδημαϊκή μας απόδοση ξεπερνά εκείνη των ανδρών, μια πρόσφατη μελέτη διαπίστωσε ότι οι γυναίκες που εργάζονταν με πλήρη απασχόληση σε εταιρείες, μία δεκαετία μετά το τέλος των σπουδών τους στη διοίκηση επιχειρήσεων, κέρδιζαν μόλις 74 λεπτά για κάθε δολάριο που προσπορίζονταν οι άνδρες.
Φαίνεται ακόμα ότι, για να είναι ισχυρές, οι γυναίκες πρέπει να μιμούνται τους άνδρες − κάτι που μερικές φορές σημαίνει να συμπεριφέρονται τόσο απερίσκεπτα όσο εκείνοι. Η Χολμς φαίνεται να τους ξεπέρασε και με το παραπάνω.
Υπήρξαν εκείνοι που “ψήλωσαν” παρακολουθώντας την πτώση της. Θυμάμαι ακόμη τη χαρά που απέπνεε άνδρας γνωστός μου, στην ηλικία μου, όταν μου έδειξε τους ισχυρισμούς σχετικά με την απάτη της Χολμς στο τηλέφωνό του το βράδυ που δημοσιοποιήθηκαν, το 2015. Δεν είχε οικονομικό όφελος ή κόστος, ωστόσο έμοιαζε θριαμβευτής.
Φυσικά, δεν μπορούμε να αποδώσουμε την πτώση της Χολμς σε ένα σύστημα διακρίσεων με βάση το φύλο. Τελικά, ήταν μια εκπληκτική ψεύτρα, της οποίας το προϊόν δεν έκανε εκείνο που υποσχόταν. Υπάρχει, όμως, ένα σύστημα που εισάγει διακρίσεις και που ανταμείβει τις γυναίκες όταν παρουσιάζουν τα projects τους με “βαριά” φωνή για να ακούγονται πιο “κυριαρχικές”.
Αντί να γκρεμίσει αυτό το σύστημα, η Χολμς το έκανε χειρότερο. Η κατάρρευση της απάτης της χρησίμευσε ως μεγέθυνση των εμποδίων, ειδικά όταν πρόκειται για έξυπνες γυναίκες που προσπαθούν να κάνουν πράξη τα δικά τους οράματα μετά από εκείνη: αρκετές ανέφεραν πρόσφατα σε άρθρο στους “New York Times” ότι αντιμετώπισαν περισσότερο σκεπτικισμό από πιθανούς επενδυτές μετά την πτώση της Theranos.
Πλέον έχουμε μεγαλώσει όλοι. Η Ελίζαμπεθ Χολμς δικάζεται. Οι φίλες μου και εγώ συνεχίζουμε να ανεβαίνουμε την κλίμακα, καθεμιά στον κλάδο της. Όταν τις βλέπω να παίρνουν προαγωγές −ή να τις προσπερνούν−, ξέρω ακριβώς πώς έφτασαν εκεί που βρίσκονται: Δύσκολα.
* H Lindsay Crouse είναι συγγραφέας, συνεργάτιδα της ενότητας “Opinion” των “The New York Times”.
Ελίζαμπεθ Χολμς – «Υπόθεση Theranos» – To success story, η πανωλεθρία και η σκοτεινή πλευρά της Σίλικον Βάλεϊ Από το ζενίθ στο ναδίρ
Η δίκη της νεαρής entrepreneur για την πολύκροτη «υπόθεση Theranos» φέρνει στην επιφάνεια μυστικά και ψέματα και αποκαλύπτει τη σκοτεινή πλευρά της Σίλικον Βάλεϊ.
Πρόκειται για το επόμενο, τελευταίο ίσως, επεισόδιο σε μια saga που έχει αιχμαλωτίσει τα τελευταία χρόνια το ενδιαφέρον του παγκόσμιου κοινού. Ο λόγος για τον βίο και την πολιτεία της Ελίζαμπεθ Χολμς, η οποία ίδρυσε τη startup Theranos στα 19 της χρόνια, υποσχόμενη θαύματα στον κλάδο των ιατρικών εξετάσεων, και πολύ σύντομα κέρδισε το παρατσούκλι «θηλυκός Στιβ Τζομπς». Μια έρευνα, ωστόσο, που δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα «The Wall Street Journal» το 2015 απέδειξε ότι οι ισχυρισμοί της δεν είχαν ακριβώς αυτό που θα λέγαμε γερές βάσεις, η εταιρεία της κατέρρευσε και εδώ και μερικές εβδομάδες δικάζεται στο Σαν Χοσέ της Καλιφόρνιας αντιμετωπίζοντας εννέα κατηγορίες για απάτη και δύο κατηγορίες για συνωμοσία με πρόθεση για διάπραξη απάτης, σε μια νομική διαδικασία που θα κρατήσει μέχρι τα Χριστούγεννα – μπορεί και περισσότερο.
Η δίκη της Χολμς είχε αρχικά οριστεί για τον Μάρτιο του 2021, αναβλήθηκε όμως εξαιτίας της πανδημίας. Στη συνέχεια, πήρε για δεύτερη φορά αναβολή, καθώς η Χολμς επρόκειτο να γεννήσει. Η 37χρονη έφερε στον κόσμο το πρώτο της παιδί, ένα αγοράκι, το περασμένο καλοκαίρι. Αν καταδικαστεί, μπορεί να βρεθεί στη φυλακή ακόμη και για 20 χρόνια.
