Στα μέρη που έζησε ο Παπαδιαμάντης

Από την εκκλησία των Αγίων Αναργύρων ακολουθώντας την οδό Κατσικογιάννη για λίγα μέτρα φτάνουμε στην οδό Αριστοφάνους, όπου πέρασε τα δώδεκα από τα χρόνια της παραμονής του στου Ψυρρή. Έμενε σε ένα φτωχικό δωμάτιο σε μια εσωτερική αυλή κοντά στην εκκλησία του Αγίου Αθανασίου, που πιθανότατα βρισκόταν στον αριθμό 18 της οδού (στο Google Maps υπάρχει ένα σπίτι στο νούμερο 24 που έχει χαρακτηριστεί στον χάρτη ως «Σπίτι του Παπαδιαμάντη», αλλά σύμφωνα με την ιδιοκτήτριά του σπιτιού που συναντήσαμε κατά τη διάρκεια της έρευνάς μας, πρόκειται για λάθος καταχώρηση). Αυτό το μέρος ήταν μια μάντρα με δωμάτια με σάπιους τοίχους και συνήθως χωρίς παράθυρα, ενώ οι ένοικοι ήταν φτωχοί, εργένηδες και περιθωριοποιημένοι. Έφυγε από αυτό το δωμάτιο και μετακόμισε στο δωμάτιο στον περίβολο της εκκλησίας των Αγίων Αναργύρων όταν μετά από δυνατή βροχή κατέρρευσε η στέγη και κινδύνευσε η ζωή του.

Το κτίριο όπου στεγαζόταν το μπακάλικο του Καχριμάνη

Από την οδό Αριστοφάνους στρίβουμε στην οδό Σαρρή και την ακολουθούμε μέχρι τη συμβολή της με την οδό Αγίων Αναργύρων. Εδώ βρίσκεται το κτίριο που στεγαζόταν το περίφημο παντοπωλείο και ταβέρνα του Καχριμάνη από την Τρίπολη. Ο Παπαδιαμάντης ερχόταν είκοσι πέντε χρόνια σε αυτό το μπακάλικο για να φάει μόνος ή με φίλους. Ο ιδιοκτήτης τον σεβόταν και φρόντιζε πάντα να έχει καλό φαγητό και κρασί, ενώ ο συγγραφέας τον πλήρωνε όποτε είχε χρήματα. Του άρεσε να πίνει αλλά φρόντισε να κρύβει τη συνήθεια του καθισμένος στο πίσω μέρος της αίθουσας μακριά από τα βλέμματα των περαστικών. Επίσης, μην έχοντας συνήθως χρήματα για να αγοράσει χαρτί, έπαιρνε μπακαλόχαρτα από τον Καχριμάνη, τα οποία έκοβε και έγραφε πάνω τις ιστορίες του. Η ελληνική λογοτεχνία οφείλει πολλά σε αυτόν τον μπακάλη που στήριξε τον συγγραφέα κατά την παραμονή του στην Αθήνα.

Πλατεία Μοναστηρακίου και το Τζαμί Τζισταράκη στο βάθος

Από εδώ ακολουθούμε την οδό Αγίων Αναργύρων και στρίβουμε δεξιά στην οδό Τάκη. Σύμφωνα με ορισμένες πηγές ο Παπαδιαμάντης έμεινε και εδώ για ένα χρονικό διάστημα. Από την οδό Τάκη καταλήγουμε στην οδό Ερμού και από εκεί στην πλατεία Μοναστηρακίου. Στα καφενεία της πλατείας ο Παπαδιαμάντης περνούσε πολλές ώρες της ημέρας παρατηρώντας την καθημερινότητα και τους ανθρώπους της περιοχής, τους εργάτες, τους τεχνίτες, τις γυναίκες αλλά και τους κρατούμενους που οδηγούνταν στη φυλακή που ήταν εκεί κοντά. Σε μια από τις ιστορίες του αναφέρεται σε μια λευκοντυμένη γυναίκα που είδε ένα βράδυ στα σκαλιά του Τζαμιού Τζισταράκηστην πλατεία και σκέφτηκε ότι «εδώ βγαίνουν ακόμα φαντάσματα».

Εκκλησία του Αγίου Ελισσαίου

Από την πλατεία, ακολουθούμε την οδό Άρεως για να φτάσουμε στην εκκλησία του Αγίου Ελισσαίου. Σε αυτό το μικρό ανεπιτήδευτο εκκλησάκι, ο Παπαδιαμάντης συνάντησε τον άγιο πατέρα Νικόλαο Πλανά το 1887 και συμμετείχε ως ιεροψάλτης στις αγρυπνίες που οργάνωνε για πρώτη φορά στην Αθήνα. Ήταν ο δεξιός ψάλτης και ο αριστερός ψάλτης ήταν ο ξάδερφός του – ο συγγραφέας, ακαδημαϊκός, δημοσιογράφος και μεταφραστής – Αλέξανδρος Μωραϊτίδης. Ο Ζαχαρίας Παπαντωνίου, ο Παύλος Νιρβάνας και άλλοι σημαντικοί συγγραφείς της εποχής έσπευδαν να τους ακούσουν να ψάλλουν σε αυτό το εκκλησάκι σε μια ατμόσφαιρα μοναδική και κατανυκτική.

Βαρβάκειος Αγορά

Στη συνέχεια επιστρέφουμε στην πλατεία και ακολουθούμε την οδό Αθηνάς μέχρι το κτίριο της Βαρβακείου Αγοράς, που στεγάζει την κεντρική αγορά της Αθήνας. Στο χώρο της αγοράς υπήρχε η Βαρβάκειος Σχολή μέχρι το 1944 (η αγορά και το σχολείο ήταν δωρεές του εθνικού ευεργέτη Ιωάννη Βαρβάκη). Στο σχολείο αυτό ο νεαρός Παπαδιαμάντης γράφτηκε το 1873 στην Δ’ τάξη του Λυκείου και ένα χρόνο αργότερα γράφτηκε στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, όπου ήταν συμφοιτητής με τον Γεώργιο Βιζυηνό. Δεν ολοκλήρωσε τις σπουδές του, όπως προαναφέραμε, κάτι που κόστισε στον πατέρα του, που περίμενε να γίνει δάσκαλος στο νησί και να βοηθήσει με τον τρόπο αυτό τις τέσσερις αδερφές του.

Πηγή: food and travel.com

Δ. Κουρέτας στην Athensvoice

Δίνεται σήμερα έμφαση γενικότερα στην φαρμακευτική αγωγή ενώ δεν δίνεται τόσο έμφαση στην τροποποίηση παραγόντων κινδύνου μέσω αλλαγής τρόπου ζωής. Επίσης αναφαίνεται ένας νέος ντετερμινισμός που αφορά την συσχέτιση κάθε νόσου ή παθογόνου συμπεριφοράς με το γονιδίωμα και τα γονίδια. Ο νέος αυτός ντετερμινισμός αποτρέπει τελικά τα άτομα να αλλάξουν ουσιαστικά τον τρόπο ζωής τους με παρεμβάσεις επιγενετικές. Πόσο το γενετικώς πεπρωμένο είναι τελικά φυγείν αδύνατον;


Στην εποχή μας η έρευνα και η επιστήμη δεν φαίνεται πλέον να είναι μια καταγραφή της αλήθειας μόνον, αλλά και μια υπόθεση που διαμορφώνεται μέσα στην κοινωνία κάτω από την πίεση κοινωνικών επιταγών. Έτσι αν μια κοινωνική μερίδα πείσει την κοινωνία να αναπτύξει τον τάδε τομέα φαίνεται πως μπορεί να δημιουργήσει ανάπτυξη του συγκεκριμένου τομέα και όχι ενός άλλου. Παραδείγματος χάριν, ακούμε να προβάλλεται ότι θα βρεθεί το φάρμακο για την παχυσαρκία προκαλώντας το ευρύ κοινό να πιστέψει ότι δεν υπάρχει πρόβλημα στο να τρώει και να είναι παχύσαρκος μιάς και η επιστήμη θα κάνει το θαύμα της. Σε αντίθετη περίπτωση θα μπορούσε να αναπτυχθεί ο τομέας της πρόληψης (δηλαδή άσκηση και σωστό φαγητό) ο οποίος θα μείωνε θεαματικά τα ποσοστά παχυσαρκίας, κάτι που στην δεδομένη κοινωνία που ζούμε δεν συμβαίνει.

Η σχέση του γενετικού μας υποβάθρου με πολλές μεταβολικές παθήσεις όπως είναι ο καρκίνος ή άλλες καταστάσεις όπως είναι το γήρας, έχει πλέον αποδειχθεί ότι δεν ξεπερνά το 15%. Όλο το υπόλοιπο είναι θέμα τρόπου ζωής μας. Σε αυτό μπαίνει η διατροφή, η άσκηση, το κάπνισμα αλλά και μια άλλη παράμετρος που δεν της είχαμε δώσει μεγάλη σημασία: η συντροφικότητα και η εμπλοκή του ανθρώπου με κοινωνικά προβλήματα που ξεπερνούν το επάγγελμα του (ειδικά όταν πάρει σύνταξη και μετά). Αυτό που λέμε social involvement. Έτσι έχει δείξει μεγάλη μελέτη στο Πανεπιστήμιο Harvard, σύμφωνα με τον ψυχίατρο Robert Waldinger.  Ως ο διευθυντής μιας 75χρονης μελέτης για την ανάπτυξη των ενηλίκων, ο Waldinger έχει μια άνευ προηγουμένου πρόσβαση σε δεδομένα σχετικά με την αληθινή ευτυχία και ικανοποίηση. Σε ομιλία του, μοιράζεται τρία σημαντικά διδάγματα που αντλήθηκαν από τη μελέτη, καθώς και κάποια πρακτική θυμοσοφία για το πώς να οικοδομήσουμε μια μακρά και ικανοποιητική ζωή. Όπως μας εξηγει αυτό που δημιουργει ευτυχισμενη ζωη ειναι οι σωστές και βαθιές σχέσεις με τους φίλους, την οικογένεια και την κοινωνια. Οι μοναχικοί άνθρωποι όσο πετυχημένοι και αν ήταν, υπέφεραν από την μοναξιά που τους οδηγεί συνήθως σε κατάθλιψη και ασθένεια.

Εδώ θυμάμαι και την ταινία «Ο Ουρανός» του Τάκη Κανελλοπούλου (1962), την χρονιά που γεννήθηκα. Εξιστορεί τη ζωή διαφόρων απλων ανθρώπων κατά τη διάρκεια του Β Παγκ. Πολέμου και την συγκρίνει με αυτήν πριν τον πόλεμο, θέλοντας να δείξει πως ο πόλεμος αλλάζει τον άνθρωπο. Την έχω δει ίσαμε με δέκα φορές. Προτάθηκε για τον Χρυσό Φοίνικα το 1962. Έχει συγκλονιστικούς διαλόγους.

Σε κάποια στιγμή ένας λοχίας ρωτάει ένα φαντάρο:
ρε είσαι μορφωμένος;
Ήμουν, απαντάει ο φαντάρος.
Δηλαδή τώρα δεν είσαι, του λέει ο λοχίας; 
Δεν έχει σημασία στον πόλεμο είμαστε όλοι ίδιοι.
Και μετά βάζουν την ξιφολόγχη στο όπλο και φωνάζουν αέρα, τρέχοντας να καταλάβουν μια κορφή…

Στη μάχη σκοτώθηκε ο λοχίας (ο αγράμματος). Ο φαντάρος (ο μορφωμένος) κοιτάει γύρω γύρω αν τον βλέπει κανείς και του βουτάει τις αρβύλες αφού είχε σκοτωθεί, γιατί οι δικές του ήταν τρύπιες. Την ώρα που τις φοράει σκουπίζει ένα δάκρυ που έτρεξε στο μάγουλο του. Όλη η ταινία είναι αυτή η σκηνή.

Γιατί το αναφέρω; Γιατί πρέπει πάντα να μην ξεχνάμε (όπως λέω και στους φοιτητές μου) ότι η γνώμη ενός νομπελίστα ωκεανογράφου για τη θάλασσα είναι το ίδιο σημαντική (κατά τη γνώμη μου) με ενός ψαρά. Καταλαβαίνετε με ποιόν τρόπο το λέω…

(*) Ο  Δημήτρης Κουρέτας γεννήθηκε στα Προσφυγικά της Πάτρας το 1962. Σπούδασε Φαρμακευτική στην Πάτρα και στη συνέχεια πήρε το διδακτορικό του στη Βιοχημεία από το Χημικό Τμήμα του Α.Π.Θ το 1989. Από το 1990-1992 εργάστηκε ως ερευνητής στην Ιατρική Σχολή του Harvard στη Βοστώνη. Από το 1996 είναι μέλος ΔΕΠ στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας και σήμερα είναι Καθηγητής Φυσιολογίας Zωικών Oργανισμών και Τοξικολογίας και διευθυντής του ομώνυμου εργαστηρίου, στο τμήμα Βιοχημείας- Βιοτεχνολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας (ΠΘ) και ζει στη Λάρισα. Ερευνητικά εργάζεται στον τομέα της μελέτης των μηχανισμών αλληλεπιδράσεων διατροφικών στοιχείων με τον οργανισμό σε μοριακό επίπεδο. Έχει δημοσιεύσει 230 άρθρα σε διεθνή έγκυρα περιοδικά και έχει 11.000 αναφορές και h index 57.

Είναι Associate Editor του  περιοδικού  διατροφικής τοξικολογίας Food and Chemical Toxicology (Elsevier) και Academic Editor στο περιοδικο Oxidative Medicine and Cellular Longevity όπως και στο περιοδικό Antioxidants. Είναι ιδρυτής της spin-off  εταιρείας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Foodoxys που εχει αντικείμενο την λειτουργική διατροφή (ww.foodoxys.com). Το 2013-2014 ήταν αναπληρωτής Πρύτανης στο ΠΘ. 

«Πηγή: https://www.athensvoice.gr/

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ: Η Θύρα 13, τρεις νεκροί κι ο Γιάννης Λάτσης

Μια οπαδική τραγωδία, στα Τέμπη. Η πρώτη εκδρομή της Θύρας 13. Στο λεωφορείο με προορισμό τη Βέροια και ο Γιάννης Λάτσης με τον 13χρονο -τότε- γιο του, Σπύρο.

Στις 27 Νοεμβρίου 1966, οκτώ ημέρες μετά την ίδρυση της Θύρας 13, ένα πούλμαν με φίλους του Παναθηναϊκού αναχωρούσε με προορισμό της Βέροια, στην οποία αγωνιζόταν η αγαπημένη τους ομάδα. Μεταξύ των επιβατών, ο εφοπλιστής Γιάννης Λάτσης και ο 13χρονος τότε γιός του, Σπύρος.

Τα ξημερώματα της 27ης Νοεμβρίου, το λεωφορείο σταμάτησε στα Τέμπη. Λίγο αργότερα αναχώρησε και έξω από την Κατερίνη, ενώ έβρεχε,  το λεωφορείο συγκρούστηκε με οδοστρωτήρα που έκανε εργασίες. Ο οδηγός του οδοστρωτήρα Ηλίας Τσαφάκης, έχασε τη ζωή του όπως και δύο από τους 45 επιβάτες του πούλμαν. Ήταν ο 26χρονος ανθοπώλης Δημήτρης Σαραντάκης, ιδρυτικό μέλος και γενικός γραμματέας της Θύρας 13 και ο Γιώργος Κόσκορος, γνωστός ως ο «Παναθηναϊκάκιας».

Κάποιοι τραυματίες διακομίστηκαν στην Κατερίνη, κάποιοι στη Λάρισα και 13 σε νοσοκομεία της Αθήνας με ενέργειες του Πιερικού. Ο Γιάννης Λάτσης ήταν αυτός που αργότερα, στήριξε οικονομικά τις οικογένειες των θυμάτων. Η πρώτη εκδρομή της Θύρας 13 ήταν μια οπαδική τραγωδία.