Ουμπέρτο Έκο – Μια γενιά από άλιεν

 

Πιστεύω ότι ο Μισέλ Σερ είναι ο οξύτερος φιλοσοφικός νους που υπάρχει σήμερα στη Γαλλία και όπως κάθε καλός φιλόσοφος ξέρει να σκύβει πάνω απ’ την πραγματικότητα και να  την αναλογίζεται. Χρησιμοποιώ ξεδιάντροπα (εκτός από μερικά δικά μου προσωπικά σχόλια) ένα υπέροχο άρθρο του που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Le Monde, υπενθυμίζοντάς μας πράγματα που για τους νεότερους από τους αναγνώστες μου αφορούν τα παιδιά τους ενώ για μας τους γέρους τα εγγόνια μας.

Για ν’ αρχίσουμε, αυτά τα παιδιά ή εγγόνια δεν έχουν δει ποτέ ένα γουρούνι, μία αγελάδα, μια κότα (υπενθυμίζω ότι ήδη πριν από τριάντα χρόνια, μια έρευνα στις ΗΠΑ έδειξε ότι η πλειονότητα των παιδιών της Νέας Υόρκης πίστευε ότι το γάλα που έβλεπαν συσκευασμένο στα σούπερ μάρκετ ήταν ένα τεχνητό, προϊόν όπως η κόκα κόλα). Τα νέα ανθρώπινα όντα δεν είναι πια μαθημένα να ζουν στη φύση και ξέρουν μόνο τις πόλεις (θα υπενθυμίσω ότι ακόμα κι όταν πάνε διακοπές, ζουν συνήθως σ αυτό που ο Οζέ ορίζει ως «μη τόπους», κι έτσι το χωριό των διακοπών είναι ολόιδιο με το αεροδρόμιο της Σιγκαπούρης και όπως και να ’χει, παρουσιάζει μια φύση ειδυλλιακή και ψιμυθιωμένη, εντελώς τεχνητή). Πρόκειται για μία από τις μεγαλύτερες ανθρωπολογικές επαναστάσεις μετά τον νεολιθικό άνθρωπο. Αυτά τα παιδιά ζουν σ’ έναν κόσμο με υπερπληθυσμό, το όριο της ζωής τους είναι πια κοντά στα ογδόντα χρόνια και εξαιτίας της μακροβιότητας των γονιών και των παππούδων, αν έχουν ελπίδα να κληρονομήσουν κάτι, δε θα είναι πια στα τριάντα τους, αλλά στο κατώφλι των γηρατειών τους.

Τα παιδιά της Ευρώπης εδώ και περισσότερο από εξήντα χρόνια δε γνώρισαν πολέμους, έχοντας τα οφέλη μιας προηγμένης ιατρικής δεν υπέφεραν όσο οι πρόγονοί τους, έχουν γονείς μεγαλύτερους από τους δικούς μας (και σε μεγάλο ποσοστά διαζευγμένους), σπουδάζουν σε σχολεία όπου ζουν πλάι πλάι με παιδιά άλλου χρώματος, άλλης θρησκείας και εθίμων (και αναρωτιέται ο Σερ για πόσο καιρό ακόμα θα μπορούν να τραγουδούν τη Μασσαλιώτιδα που αναφέρεται στο «ακάθαρτο αίμα των ξένων;) Ποια λογοτεχνικά έργα θα μπορούν ακόμα να απολαμβάνουν, αφού δε γνώρισαν την αγροτική ζωή, τον τρύγο τις εισβολές, τα μνημεία των πεσόντων, τις σημαίες που σκιζόταν  από τις εχθρικές σφαίρες, την επιτακτική ανάγκη ενός ηθικού διδάγματος.

Δημιουργήθηκαν μέσα φτιαγμένα από ενήλικες που μείωσαν στα επτά δευτερόλεπτα τη μονιμότητα μιας εικόνας και στα δεκαπέντε δευτερόλεπτα τον χρόνο απάντησης σε μια ερώτηση, κι όπου ωστόσο βλέπουν πράγματα που δεν συναντούν πια στην καθημερινή τους ζωή, ματωμένα πτώματα, καταρρεύσεις, καταστροφές: «Σε ηλικία δώδεκα ετών, οι ενήλικες τα έχουν αναγκάσει, ήδη να δουν είκοσι χιλιάδες δολοφόνους». Εκπαιδεύονται από τη διαφήμιση που βρίθει συντμήσεων και ξένων λέξεων, οι οποίες τα κάνουν να χάνουν την αίσθηση της μητρικής γλώσσας δεν έχουν πια αίσθηση του δεκαδικού μετρικού συστήματος γιατί τους υπόσχονται βραβεία ανάλογα με τα μίλια, το σχολείο δεν έχει πια θέση στη μάθηση και, συνηθισμένα πια στα κομπιούτερ, αυτά τα παιδιά ζουν μεγάλο μέρος της ζωής τους εικονικά. Το να γράφουν μόνο με τον δείκτη αντί για ολόκληρο , το χέρι «δεν ερεθίζει πια τους ίδιους νευρώνες ή τις ίδιες περιοχές του φλοιού» (και εντέλει είναι ολοκληρωτικά multitasking).

Εμείς ζούσαμε σε έναν αισθητό μετρικό χώρο, ενώ αυτά ζουν σ’ έναν εξωπραγματικό χώρο όπου το μακριά και το κοντά δεν έχουν πια καμία διαφορά. Δε θα σταθώ στις σκέψεις που κάνει ο Σερ σχετικά με την πιθανότητα διαχείρισης των νέων αναγκών της εκπαίδευσης. Η πανοραμική ματιά του μας μιλάει, εν πάση περιπτώσει, για μια περίοδο αντίστοιχη -εξαιτίας μιας ολικής ανατροπής- με εκείνη της επινόησης της γραφής και, αιώνες αργότερα, της τυπογραφίας. Μόνο που οι νέες σημερινές τεχνικές αλλάζουν με μεγάλη ταχύτητα και «ταυτόχρονα μεταμορφώνεται το σώμα, αλλάζουν η γέννηση και ο θάνατος, η αρρώστια και η θεραπεία, τα επαγγέλματα, ο χώρος, το φυσικό περιβάλλον, το να ζεις στον κόσμο».

Γιατί δεν ήμασταν έτοιμοι για μια τέτοια μεταμόρφωση; Ο Σερ καταλήγει ότι ίσως να ευθύνονται και οι φιλόσοφοι. οι οποίοι λόγω της δουλειάς τους θα έπρεπε να προβλέψουν τις αλλαγές των γνώσεων και των πρακτικών, αλλά δεν το έκαναν γιατί «απορροφημένοι στην πολιτική της κάθε μέρας, δε διέκριναν τη σύγχρονη εποχή να έρχεται». Δεν ξέρω αν ο Σερ έχει απόλυτο δίκιο, αλλά κάποιο δίκιο το έχει.

***

Ουμπέρτο Έκο – «Χρονικά μιας ρευστής κοινωνίας»

by Αντικλείδι , https://antikleidi.com

Η αρχαία Νικόπολη

Η μεγαλύτερη αρχαία πόλη στην Ελλάδα που δεν γνωρίζουν πολλοί

Όλοι γνωρίζουμε μερικές ή αρκετές αρχαίες πόλεις της Ελλάδας. Κάποιες είναι περισσότερο και άλλες λιγότερο φημισμένες για την ιστορία τους και όσα διαδραματίστηκαν εκεί.

Υπάρχει και μία αρχαία πόλη την οποία ενδεχομένως δεν γνωρίζουν πολλοί τόσο καλά και αγνοούν και μια λεπτομέρεια όσον αφορά την ιστορία της.

Πρόκειται για την Νικόπολη και είναι η μεγαλύτερη αρχαία πόλη της Ελλάδας. Η Νικόπολη Πρέβεζας έχει μια ξεχωριστή ιστορία στην αρχαιότητα και σήμερα μπορεί να δει κανείς εκεί ό,τι έχει απομείνει. 

Δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι την αποκαλούν και ελληνική «Πομπηία». Μπορείς να την γνωρίσεις από κοντά αν βρεθείς σε αυτή την τουριστική περιοχή της Ηπείρου, οποιαδήποτε εποχή του χρόνου.

Η Αρχαία Νικόπολη είναι κτισμένη στη χερσόνησο, η οποία χωρίζει τον Αμβρακικό κόλπο από το Ιόνιο πέλαγος.

Ν Καββαδίας

Μα ο ήλιος αβασίλεψε κι ο αητός απεκοιμήθη
και το βοριά το δροσερό τον πήραν τα καράβια.
Κι έτσι του δόθηκε καιρός του Χάρου και σε πήρε.


Ο
ι τελευταίοι στοίχοι που έγραψε ο Νίκος Καββαδίας λίγο πριν υποστεί το εγκεφαλικό και πεθάνει το 1975

Elon Musk: Οι γάτες απειλούν την εταιρεία του πλουσιότερου ανθρώπου.

φωτ.: Reuters/STEVE NESIUS

Απρόβλεπτα προβλήματα αρχίζει να αντιμετωπίζει η εταιρεία δορυφορικού ίντερνετ του Elon Musk, Starlink. Και αυτό γιατί κάποια από τα δορυφορικά της πιάτα αρχίζουν να προσελκύουν γάτες. 

Για να στείλει σήματα από τους δορυφόρους της σε όλο τον κόσμο, η Starlink χρειάζεται να τοποθετήσει δορυφορικά πιάτα. Τα πιάτα αυτά μπορούν να τοποθετηθούν στην σκεπή ενός κτιρίου ή πάνω σε έναν εξωτερικό τοίχο, όμως πολλοί τα τοποθετούν στο επίπεδο του εδάφους.

Με δεδομένο ότι τα πιάτα εκπέμπουν θερμότητα, η κακοκαιρία που πλήττει αυτές τις ημέρες μέρη των ΗΠΑ έφερε στην επιφάνεια ένα απροσδόκητο πρόβλημα. Συγκεκριμένα, τα δορυφορικά πιάτα της Starlink αρχίζουν να προσελκύουν γάτες, οι οποίες ψάχνουν ένα ζεστό μέρος για να προστατευτούν από το χιόνι και το κρύο. 

«Η υπηρεσία Starlink δουλεύει μια χαρά ώσπου οι γάτες ανακαλύψουν ότι το πιάτο εκπέμπει λίγη θερμότητα στις κρύες ημέρες», έγραψε στο Twitter ένας χρήστης της.

Και όπως φαίνεται, οι γάτες δεν είναι τα μοναδικά ζώα που ψάχνουν για ζεστασιά στα δορυφορικά πιάτα του Elon Musk. Ένας άλλος χρήστης είχε το ίδιο πρόβλημα με τα πουλιά.

Παρότι δεν έχει γίνει σαφές εάν τα ζώα μπλοκάρουν το σήμα, εντούτοις δεν αποκλείεται να προκαλέσουν ζημιά στον εξοπλισμό. 

Αυτό που ίσως μπορεί να κάνει η Starlink είναι να συστήνει στους πελάτες της να τοποθετούν τα πιάτα τους σε μέρη όπου δεν μπορούν να φτάσουν γάτες.

Εικόνα

Πηγή: moneyreview.gr με πληροφορίες από Business Insider

Κορνήλιος Καστοριάδης


Θα έλεγα πρώτα πρώτα ότι δεν μπορούμε να χωρίσουμε την εκπαίδευση από τη συνολική κοινωνική κατάσταση. Ο μακαρίτης, ο καημένος ο Πλάτων έλεγε ήδη ότι ακόμα και οι τοίχοι της πόλης εκπαιδεύουν τους ανθρώπους και νομίζω ότι αυτό είναι μια τρομερά σημαντική και βαριά αλήθεια. Η εκπαίδευση ενός ανθρώπου, η παιδεία ενός ανθρώπου αρχίζει από την ηλικία μηδέν και φτάνει ως την ηλικία ωμέγα, δηλ. τη στιγμή που θα πεθάνει, συνεχώς διαμορφώνεται αυτός ο άνθρωπος.

Κορνήλιος Καστοριάδης

Το μυστικό του να μιλάς χωρίς να πληγώνεις

Για να είσαι ακριβής στα λόγια σου

Γράφει ο Darius Foroux

“Έχουμε δύο αυτιά και ένα ένα στόμα έτσι ώστε να μπορούμε να ακούμε δύο φορές και να μιλάμε μία” ~ Επίκτητος

Έχετε παρατηρήσει πόσο εύκολο είναι να μιλάς και πόσο δύσκολο είναι να γράφεις; Κάπως έτσι, καταβάλλουμε περισσότερη προσπάθεια για να είμαστε ακριβείς όταν γράφουμε. Προσπαθούμε να είμαστε όσο πιο ξεκάθαροι γίνεται. Αλλά όταν μιλάμε, τείνουμε να μιλάμε και να μιλάμε, χωρίς να λέμε πολλά. Μερικές φορές κατά τη διάρκεια συνομιλιών με άλλους, πιάνω τον εαυτό μου να ξεκινά μια πρόταση χωρίς να γνωρίζει τι πραγματικά θέλω να πω. Αυτό σημαίνει απλά ότι μιλάμε για να μιλάμε. Όταν μιλάμε χωρίς συνείδηση, τείνουμε να λέμε πράγματα που δεν έχουν νόημα ή δεν είναι ακριβή.

Για παράδειγμα, πολλοί από εμάς κάνουμε επικριτικές παρατηρήσεις. Ο Επίκτητος εξήγησε καλά αυτό το σημείο:

«Αν κάποιος λούζεται γρήγορα, μην πεις ότι δεν λούζεται σωστά, πες ότι λούζεται γρήγορα. Αν κάποιος πίνει πολύ, μην πεις ότι είναι μεθυσμένος, πες ότι πίνει πολύ. Αν δεν γνωρίζεις τους λόγους για τις πράξεις τους, πώς μπορείς να είσαι σίγουρος για την αρνητική σου κρίση; Το να μην κρίνεις τους άλλους πολύ γρήγορα, θα σε γλιτώσει από το να παρεξηγήσεις τις πράξεις τους».

Αυτό συμβαίνει συνεχώς αυτές τις μέρες, ειδικά στο διαδίκτυο. Σε κάποιον δεν αρέσει το Χ, επομένως το άτομο είναι Υ. Το Υ είναι πάντα μια ετικέτα που χρησιμοποιούν οι άνθρωποι. Κάποιος είναι άνθρωπος με μίσος, είναι αρνητής, πρόβατο, εξτρεμιστής, ευκολόπιστος και ούτω καθεξής. Κάθε φορά που οι άνθρωποι κάνουν τέτοιου είδους παρατηρήσεις, σημαίνει ότι κάνουν κακές παρατηρήσεις. Αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι οι ίδιοι οι άνθρωποι είναι κακοί ή ανακριβείς. Μπορούμε μόνο να πούμε ότι κάνουν ανακριβείς παρατηρήσεις.

Μία από τις θεμελιώδεις ιδέες στον Στωικισμό είναι ότι δεν ξέρουμε τι σκέφτονται οι άνθρωποι, επομένως, θα πρέπει να αποφεύγουμε να κάνουμε υποθέσεις σχετικά με το γιατί οι άνθρωποι κάνουν ορισμένα πράγματα. Κι όμως, αυτή είναι η αγαπημένη ασχολία πολλών ανθρώπων. Μας αρέσει να κάνουμε εικασίες σχετικά με το γιατί οι άνθρωποι κάνουν ή λένε πράγματα. Αυτό σημαίνει ότι βασιζόμαστε σε υποθέσεις και κατασκευασμένες ιστορίες — όχι σε γεγονότα. Αν υπάρχει κάτι λιγότερο ακριβές από αυτό, θα ήθελα να το μάθω?

Για να ζείτε ως Στωικοί, εξασκηθείτε στην ακρίβεια του λόγου σας. Μπορείτε να ξεκινήσετε την εξάσκηση με τη γραφή. Όταν γράφετε, έχετε περισσότερο χρόνο να σκεφτείτε τι λέτε. Όταν γράφετε μια πρόταση, μπορείτε να αφιερώσετε μερικά δευτερόλεπτα για να τη σκεφτείτε, να πατήσετε το backspace και να ξεκινήσετε από την αρχή. Δεν μπορείτε να το κάνετε αυτό στις συνομιλίες. Ένα σκληρό γεγονός για τους ανθρώπους είναι ότι όταν τους λες κάτι, είναι δύσκολο να το ξεχάσουν. Όταν είστε σε μια έντονη διαμάχη και φωνάζετε κάποιον με διάφορα επίθετα, νιώθει πληγωμένος. Δεν μπορείτε να πατήσετε το backspace σε αυτό. Λέμε συχνά, «Δεν το εννοούσα έτσι!» Το να είστε ακριβείς στα λόγια σας, πηγαίνει πιο πέρα από την αποφυγή υποθέσεων. Σημαίνει επίσης ότι λες αυτό που εννοείς. Και ότι χρησιμοποιείς τα λόγια σου για να επικοινωνείς σωστά.

Πριν ξεκινήσω να μελετώ και να εφαρμόζω τον Στωικισμό, πρέπει να ομολογήσω ότι δεν έδινα σημασία στο να είμαι ακριβής στον τρόπο που επικοινωνούσα. Απλώς θα ξεστόμιζα το πρώτο πράγμα που μου ερχόταν στον μυαλό. Τις περισσότερες φορές αυτό δεν οδηγεί σε προβλήματα. Αλλά όταν κάνετε σημαντικές συζητήσεις, αυτό μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα. Για παράδειγμα, αν τσακώνεστε με τον/την σύζυγό σας και τα πράγματα τείνουν να γίνουν συναισθηματικά, το να πείτε το λάθος πράγμα μπορεί να τα κάνει όλα χειρότερα. Αν πείτε κάτι σαν, «Ίσως θα έπρεπε να χωρίσουμε», δεν μπορείτε να το πάρετε πίσω λίγα δευτερόλεπτα αργότερα.

Ή αν συνομιλείτε με έναν συνεργάτη και πείτε, “Δεν ξέρω αν αυτό θα πετύχει“. Μπορεί να νομίζετε ότι είστε σκεπτικοί ή προσεκτικοί αλλά το άλλο άτομο μπορεί να πιστεύει ότι δεν έχετε αυτοπεποίθηση.

Μου αρέσει να γράφω πολύ γιατί με αναγκάζει να είμαι σαφής, κάτι που μεταφράζεται και στην ακρίβεια των λόγων μου όταν μιλάω. Κάθε φορά που γράφετε κάτι σημαντικό, αφιερώστε χρόνο για να επεξεργαστείτε το γραπτό σας αρκετές φορές για σαφήνεια. Όταν γράφεις και μιλάς με σαφήνεια, γίνεσαι αυτόματα πιο καλός στην επικοινωνία.

Πηγή: https://philosophyreturns.gr