‘Οπως κάθε χρόνο, προγραμματίζεται στο Saint-Imier της Ελβετίας, από τις 19 εώς τις 23 Ιουλίου, η διεξαγωγή της “Διεθνούς Αντιαυταρχικής Συνάντησης- Αναρχία 2023”. Στη μικρή αυτή πόλη, έλαβε χώρα το 1872 το ιδρυτικό συνέδριο της Αντιεξουσιαστικής Διεθνούς, ένα γεγονός που σηματοδότησε τη γέννηση του οργανωμένου αναρχικού κινήματος. Πέρυσι γιορτάστηκαν τα 150 χρόνια από το ιστορικό αυτό γεγονός.
Απόσπασμα από την εισαγωγή του Florian Eitel -ερευνητή και καθηγητή στο τμήμα Σύγχρονης Ιστορίας του Πανεπιστημίου του Φριμπούρ στην Ελβετία- στο βιβλίο του Anarchistische Uhrmacher in der Schweiz (Αναρχικοί ωρολογοποιοί στην Ελβετία).
Εισαγωγή
Το 1866, εργάτες από τα δύο χωριά Sonvilier και Saint-Imier στο Ιούρα της Βέρνης (Ελβετία) ίδρυσαν τμήματα της Διεθνούς Ένωσης Εργατών, της λεγόμενης Πρώτης Διεθνούς. Την ίδια χρονιά άρχισε να λειτουργεί η πρώτη μόνιμη διατλαντική τηλεγραφική σύνδεση. Τα δύο γεγονότα φαίνεται να μην έχουν καμία σχέση μεταξύ τους, εκτός από τη χρονική τους σύμπτωση, και όμως υπάρχει στενή σύνδεση.
Το πρώτο γεγονός σηματοδότησε τη σύνδεση των εργατών της κοιλάδας του Saint-Imier με ένα διεθνές δίκτυο εργατικών ενώσεων που αποσκοπούσε στη δημιουργία μιας νέας παγκόσμιας τάξης πραγμάτων. Μια παγκόσμια τάξη στην οποία οι εργάτες θα μπορούσαν να καθορίζουν τους εαυτούς τους και την εργασία τους. Μέσα σε αυτό το δίκτυο, αναπτύχθηκε ένα αναρχικό κίνημα το οποίο θεωρούσε τον εαυτό του παγκόσμιο και είχε αρχίσει να δρα σε παγκόσμια κλίμακα. Στόχος του ήταν να οικοδομήσει μια νέα κοινωνία βασισμένη στις αρχές της ελευθερίας και της ισότητας, πέρα από κρατικούς φραγμούς και ιεραρχικές κομματικές δομές.
Το δεύτερο γεγονός αποτελεί ένα ορόσημο στις προσπάθειες, που ξεκίνησαν στα μέσα του 19ου αιώνα, να συνδεθούν όλες οι ήπειροι με ένα παγκόσμιο τηλεγραφικό δίκτυο και να δημιουργηθεί ένας μόνιμος και γρήγορος δίαυλος επικοινωνίας μεταξύ των κατοίκων όλων των ηπείρων. Ο τηλέγραφος, μαζί με τον σιδηρόδρομο, το ατμόπλοιο, το ταχυδρομείο και τον Τύπο, αντιπροσώπευε τη μείωση του κόστους και την επιτάχυνση τόσο των μεταφορών όσο και της επικοινωνίας, και με όλες αυτές τις προαναφερθείσες καινοτομίες διαφαινόταν μία άνευ προηγουμένου διάσταση της παγκόσμιας αλληλοεξάρτησης και συγκέντρωσης. Η αυξανόμενη παγκόσμια ανταλλαγή μέσω αυτών των νέων τεχνικών μέσων και οι συνακόλουθες πολιτιστικές αλλαγές οδήγησαν την πρόσφατη ιστοριογραφία να χαρακτηρίσει το δεύτερο μισό του 19ου αιώνα ως εποχή της παγκοσμιοποίησης.
Ο αναρχισμός και η παγκοσμιοποίηση είναι δύο όροι που εξακολουθούν να συνδέονται μέχρι και στις σύγχρονες συζητήσεις με στενόμυαλα και χτυπητά στερεότυπα. Ο αναρχισμός θεωρείται σε μεγάλο βαθμό ως ένα ιστορικό παράξενο του 19ου αιώνα που οδήγησε σε απάνθρωπες και μηδενιστικές δολοφονίες. Κατά κανόνα, ο αναρχισμός δεν αντιμετωπίζεται ως μια διαμορφωτική δύναμη, αλλά ως μια καθαρά καταστροφική δύναμη με επακόλουθο το χάος. Αυτή η αρνητική έννοια βασίζεται στον κοινό ορισμό της αναρχίας ως απουσία τάξης. Ο πρώτος ορισμός της αναρχίας είναι, σύμφωνα με το Duden [λεξικό αναφοράς της γερμανικής γλώσσας -σ.σ.], “μια κατάσταση ακυβερνησίας, ανομίας, χάους σε νομικό, πολιτικό, οικονομικό, κοινωνικό επίπεδο. ‘Οταν ο όρος εμφανίζεται στον Τύπο, συνήθως έχει αυτήν την αρνητική σημασία. Στον αναρχισμό αποδίδεται μία ροπή στη χρήσης βίας και μια ορισμένη καταστροφικότητα, ενώ κουβαλάει και την εικόνα της απεγνωσμένης ουτοπίας και της αποτυχίας, που ταυτίζεται με το πρόσωπο του Μιχαήλ Μπακούνιν .
Αν κοιτάξει κανείς τα σημερινά ρεπορτάζ, ο αναρχισμός φαίνεται να έχει εξαφανιστεί στην πολιτική ασημαντότητα. Από αυτή την άποψη, μπορεί επίσης να γίνει κατανοητή η αυξανόμενη μουσειοποίηση, φολκλοροποίηση και εμπορευματοποίηση του αναρχισμού στην Ελβετία. Για παράδειγμα, ο αναρχισμός αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της επίσημης τουριστικής περιήγησης στο Saint-Imier, τον τόπο του συνεδρίου του 1872, το οποίο ήταν σημαντικό για την ιστορία του αναρχισμού. Ο αναρχισμός βρέθηκε ακόμη και σε ένα φυλλάδιο που κυκλοφόρησε ο περιφερειακός οργανισμός οικονομικής ανάπτυξης για να προσελκύσει επενδυτές για ένα νεόκτιστο τεχνολογικό πάρκο στον τόπο όπου συναντήθηκαν οι αναρχικοί στο παρελθόν. Αποκορύφωμα αυτής της σημερινής συγκαταβατικής άποψης για τον άλλοτε επίφοβο εχθρό του κράτους μπορεί να θεωρηθεί το γεγονός ότι ο αναρχισμός συμπεριλήφθηκε στον επίσημο “Κατάλογο των ζωντανών παραδόσεων του καντονιού της Βέρνης” στην κατηγορία “Κοινωνικές πρακτικές, τελετουργίες και γιορτές” μαζί με το “Zibelemärit” [παραδοσιακό παζάρι στη Βέρνη με κρεμμύδια -σ.σ.] και το “Unspunnenfest” [φεστιβάλ στο Ιντερλάκεν όπου διεξάγονται διάφοροι παραδοσιακοί διαγωνισμοί -σ.σ.] – οδεύοντας προς την αναγνώριση από την UNESCO ως άυλη κληρονομιά του παγκόσμιου πολιτισμού, ο αναρχισμός αφαιρέθηκε και πάλι από τον κατάλογο. Εκτός από την ανεκδοτολογική του αξία, το περιστατικό αυτό απεικονίζει τη δημόσια εικόνα του αναρχισμού στην Ελβετία. Αυτή προϋποθέτει ότι από τον αναρχισμό δεν μπορεί να αναμένεται καμία κοινωνική αλλαγή ή ακόμη και ανατροπή της υπάρχουσας τάξης πραγμάτων. Ο κόσμος των μέσων ενημέρωσης έμεινε ακόμη πιο έκπληκτος στις αρχές Αυγούστου 2012, όταν χιλιάδες αναρχικοί προερχόμενοι από τις πέντε ηπείρους συγκεντρώθηκαν στο Saint-Imier για μια πενθήμερη Συνάντηση. Οι ντόποιοι και οι ξένοι δημοσιογράφοι έμειναν έκπληκτοι από την παγκόσμια ακτινοβολία και τη ζωτικότητα του αναρχισμού όπως εμφανίστηκε εδώ. Στις σχεδόν 100 εκδηλώσεις, οι ακτιβιστές συζήτησαν για παγκόσμια προβλήματα όπως η κοινωνική ανισότητα, οι εργασιακές συγκρούσεις, η περιβαλλοντική ρύπανση, η σεξιστική βία, ο πόλεμος και η προστασία των μειονοτήτων, και έτσι δεν ανταποκρίνονταν διόλου στη στερεοτυπική εικόνα των αναρχικών ως ακτιβιστές με καταστροφικές τάσεις που αδιαφορούν να προτείνουν λύσεις σε κοινωνικά ζητήματα. Ενδεικτικό ήταν ένα άρθρο από το Journal du Jura με τίτλο “Pas de dégâts ni de trouble à signaler dans la cité” [Δεν σημειώθηκαν ζημιές, ούτε και ταραχές στην πόλη]. Ο δημοσιογράφος εξεπλάγη από την αίσθηση της τάξης των αναρχικών. Ακόμα και η τοπική υπηρεσία αποκομιδής σκουπιδιών έκανε έναν “εξαιρετικά θετικό” ενδιάμεσο απολογισμό, επειδή, σε αντίθεση με τα βουνά σκουπιδιών και τα σπασμένα γυαλιά στα τοπικά φεστιβάλ, δεν χρειάστηκε ποτέ να καλέσουν ειδικά πρόσθετα συνεργεία.
Συνεχίστε την ανάγνωση του “Αναρχικοί ωρολογοποιοί
στην Ελβετία!”










