Συντάκτης: Kostas Bertsias

Μιὰν ἀστραπή ’ναι ἡ λύτρωση τοῦ ἀνθρώπου·
κι ὁ νιὸς ποὺ μὲς στὴ σάρκα ἐλιγοψύχα,
τὰ δακρυσμένα μάτια σήκωσε ὅπου
πολύ πικρή κι ἀθάνατη λαχτάρα
τὸν ἔρμο νοῦ τραβάει τοῦ στρατοκόπου.
Κι ὡς κοίταξε, ἄστρο, μὲ ἄλαλη τρομάρα
νὰ χύνεται θωράει κατάκορφά του,
δάκρυ χοντρὸ μὲς στὴ γλαυκὴν ἀντάρα
τοῦ Θεοῦ, καὶ νὰ κυλάει στὰ μάγουλά του.
Τρομάζει ὁ νιός, θρηνάει ὁ Θεός, τὸ νιώθει
στὴ σιγαλιὰ τ ̓ οὐρανικοῦ μαντάτου.
Τὴ μοίρα του στενάζοντας ἀμπώθει
στ’ ἀγκαθερὰ τοῦ λυτρωμοῦ του φρένα
ἄδετοι ἀνθοὶ μαδῆσαν ὅλοι οἱ πόθοι,
κι ἔγειρε ἀργὰ τὰ στήθια τὰ θλιμμένα·
σὰν ἀηδόνι ποὺ σὲ νυχτιὰ ἀνοιξιάτα
τὴν ὥρα ποὺ κελάηδα ἐπνίχτη, ὠιμένα!
στις μυρωδιὲς καὶ στ ̓ ἀνθισμένα βάτα.

(1937)

ΝίκοςΚαζαντζάκης

Αργότερα, ο καφές κρυώνει.
Αργότερα, χάνεις το ενδιαφέρον σου.
Αργότερα, η μέρα μετατρέπεται σε νύχτα.
Αργότερα, οι άνθρωποι μεγαλώνουν.
Αργότερα, οι άνθρωποι γερνούν.
Αργότερα, η ζωή περνάει.
Αργότερα, μετανιώνεις που δεν έκανες κάτι…

Στο πυθμένα της λίμνης του Μόρνου…

ΚΟΚΟΡΕΤΣΙ: “Αρχαιοελληνικό έδεσμα και όχι τουρκικό η τουρκαλβανικό”
Οι αρχαίοι Έλληνες ήταν οι πρώτοι που δοκίμασαν το κοκορέτσι και υπάρχουν αρκετές αναφορές σε κείμενα που το αποδεικνύουν. Η “Μίμαρκυς” η “Πλεκτή” που αναφέρεται στα Ομηρικά έπη και ιδιαίτερα στην Ιλιάδα, ήταν ο πρόγονος του σημερινού κοκορετσιού. Περιείχε και τότε έντερα τα οποία τα περνούσαν αρχικά με ξύδι για αντισηψία αλλά και για να τραβήξει τα λίπη και έπειτα με μέλι για πιο πλούσια γεύση αλλά και για να δημιουργηθεί η εξωτερική χαρακτηριστική καραμελωμένη κρούστα. Ο τρόπος ψησίματος ήταν παρόμοιος με τον σημερινό, περασμένα τα υλικά σε οβελία πάνω σε κάρβουνα.
Ψήσιμο “Πλεκτής” (κοκορέτσι), απεικονίζεται σε λεκανίδιο του 500 π.Χ που βρέθηκε στη Βοιωτία.
Το κοκορέτσι το ξαναβρίσκουμε σε κείμενα από την Βυζαντινή εποχή με το όνομα “Χορδαί” ή “Χορδία”. Πάντως υπάρχουν πολλές εκδοχές για την τελική του ονομασία, μια εκ των οποίων είναι πως προέρχεται από την ρουμανική λέξη “κουκουρέτσου” που σημαίνει αδράχτι που προφανώς υποδηλώνει το σχήμα του. Αλλά ας μην ξεχνάμε ότι στην αρχαία Δακία βρέθηκαν οι γλωσσικά εκλατινισμένοι Έλληνες Βλάχοι, οι οποίοι υπηρετούσαν ως μισθοφόροι στις Ρωμαϊκές λεγεώνες.
Επίσης, η λέξη “οβελίας” που χρησιμοποιούμε για να αναφερθούμε στο σουβλιστό αρνί, προέρχεται από την αρχαία λέξη “Οβελός” η οποία σημαίνει σούβλα, από την οποία προέρχονται και οι λέξεις “οβελίσκος” και “οβελιστήριο”. Πάνω σε οβελούς λοιπόν, συνήθιζαν να ψήνουν οι αρχαίοι Έλληνες ολόκληρα αρνιά και κατσίκια, κοκορέτσια, αλλά και μεμονωμένα κομμάτια κρέατος. Οι οβελοί ήταν είτε από ξύλο είτε μεταλλικοί.
Τέλος, εκτός από το κοκορέτσι, έφτιαχναν και άλλες νοστιμιές οι οποίες περιείχαν έντερα και παραλλαγές τους και που φτάνουν μέχρι τις μέρες μας. Έφτιαχναν λοιπόν το “Γαρδούμιο” τη σημερινή γαρδούμπα και το “Ήνυστρον” τον σημερινό πατσά.

ΠΗΓΗ: Καθηγητές Γ. Λεκάκης και Α. Αντωνάκος, arxeion-politismou.gr, minisite.marnellos.gr, argiro.gr

“Οι αδύναμοι άνθρωποι εκδικούνται. Οι δυνατοί άνθρωποι συγχωρούν. Οι έξυπνοι άνθρωποι αγνοούν.”

— Φιλόσοφε, τί ψάχνεις; — Την αλήθεια.
— Μεγάλος λόγος. Και τη βρήκες; — Όχι.
Μόλις τη βρώ θα σου τη δείξω πάντως.
— Θέλεις εγώ να σου τη δείξω; Νά τη:

Μαστιγωμένη, αιμόφυρτη, γυμνή
–τί σίχαμα!– σπαράζει καρφωμένη
σ’ ενα δοκάρι. Γύρω-της χιλιάδες.
Άλλοι με λύσσα τη χλευάζουν κι άλλοι
γονάτισαν. Οι πιό πολλοί γυρίζουν
το βλέμμα-τους αλλού και προσπερνάνε.

Αυτή ’ναι η αλήθεια. Κοίτα την καλά
γιατι έχει λαξευτεί κιόλας η πέτρα
που θα την κρύψει. Κοίτα την καλά.

Κι άν έχεις το κουράγιο, πίστεψέ την!

ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΚΡΙΔΗΣ

Με πλάτη στο φακό το ζεύγος Πάτρα. Δέστε το κινητό της εποχής στο τραπέζι!!

Οροπέδιο Τσιγκουρατίου /ΒΔ Πάρνηθα

Photo by s.karadimas