Συντάκτης: Kostas Bertsias

Στις μέρες μας ακούμε συχνά ότι η πληροφορία είναι το «νέο πετρέλαιο». Όμως, η πραγματική αξία δεν βρίσκεται στην πληροφορία ως όγκο δεδομένων, αλλά σε αυτό που ονομάζουμε Οικονομική Ειδοπλασία. Τι σημαίνει όμως αυτός ο μάλλον άγνωστος όρος και πώς επηρεάζει τη ζωή μας;

Η λέξη «ειδοπλασία» προέρχεται από το είδος (τη μορφή) και το πλάθω. Στο πεδίο της οικονομίας, περιγράφει τη διαδικασία όπου η αξία ενός προϊόντος παύει να εξαρτάται από την υλική του υπόσταση και αρχίζει να πηγάζει από τον τρόπο που αυτό είναι οργανωμένο.

Αν το καλοσκεφτούμε, ένα smartphone δεν κοστίζει εκατοντάδες ευρώ λόγω του γυαλιού και του πυριτίου από τα οποία είναι φτιαγμένο. Η αξία του βρίσκεται στην ειδοπλασία του: στο λογισμικό, στον σχεδιασμό και στην τεχνογνωσία που «έπλασε» αυτά τα ταπεινά υλικά σε κάτι ευφυές.

Η οικονομική ειδοπλασία σηματοδοτεί τη μεγάλη στροφή της εποχής μας:

Η παλιά οικονομία βασιζόταν στην κατοχή πρώτων υλών.

Η νέα οικονομία βασίζεται στη διαχείριση των μορφών.

Σήμερα, η δύναμη δεν ανήκει απαραίτητα σε αυτόν που έχει το εργοστάσιο, αλλά σε αυτόν που κατέχει το «σχέδιο». Η γνώση γίνεται το κύριο κεφάλαιο και η ψηφιοποίηση μετατρέπει τα πάντα σε άυλες μορφές που ταξιδεύουν ακαριαία στο διαδίκτυο.

Ακόμα και μια προσωπική εμπειρία μπορεί να ιδωθεί μέσα από αυτό το πρίσμα. Όταν μια ανάμνηση από το παρελθόν —όπως ένα καλοκαιρινό ψάρεμα στον Μόρνο— καταγράφεται σε μια επιστημονική μελέτη και ψηφιοποιείται, υφίσταται μια μορφή ειδοπλασίας. Η υλική στιγμή (το ψάρι που πιάστηκε) χάνεται, αλλά η «μορφή» της (τα δεδομένα, η γνώση, η παραπομπή) παραμένει αθάνατη στον ψηφιακό κόσμο.

Η οικονομική ειδοπλασία μας διδάσκει ότι στον σύγχρονο κόσμο, το «πώς» είναι πιο σημαντικό από το «τι». Η ικανότητά μας να πλάθουμε μορφές, να οργανώνουμε την πληροφορία και να δίνουμε νόημα στα δεδομένα είναι η πραγματική κινητήριος δύναμη της εξέλιξης.

Σε έναν κόσμο που αλλάζει, η μόνη περιουσία που δεν μπορεί να «πνιγεί» κάτω από τα νερά της λήθης είναι η γνώση που έχει αποκτήσει τη δική της, αιώνια μορφή.

•Ο Μαυρίκιος είναι ενδιαφέρουσα περίπτωση κράτους.Εχει δημοκρατία και κυρίως πολιτική σταθερότητα.Πως λέμε Καραμανληδες,Μητσοτακηδες,Παπανδρέου;

Εκει είναι οι Τζουγκναουθ.Δυναστεια.Κυβερνα στο όνομα της σταθερότητας με τη θέληση του λαού ο Πραβιντ Τζουγκναουθ γιος του Ανερουντ Τζουγκναουθ που ήταν πρόεδρος για δεκαετίες.Αστος,δικηγορος αγγλοσπουδασμενος.Καλης οικογένειας που λέμε.Οπως εδώ ο Κυριάκος.Οπως ο Κώστας.Οπως ο Γιώργος.Εχουμε σύνδεσμο με τους Μαυρικιανους.Τη σταθερότητα.Τα έχει μπερδέψει λίγο ο Πραβιντ στο ιδεολογικό επίπεδο.Το κυβερνών κόμμα λέγεται Μαχητικό Σοσιαλιστικό Κόμμα.Ειναι όμως κεντροδεξιό ,νεοφιλελεύθερο.Το διακηρύσσει δεν το κρύβει.Κρατα το τίτλο για ιστορικούς λόγους.

Ο Τζουγκναουθ πατήρ ζει και μας οδηγεί.
•2000 χιλιόμετρα ανατολικά είναι οι νήσοι Τσάγκος.60 τροπικές ατόλες.Ο δυτικός μας πολιτισμός έλαμψε δημοκρατικά.Το 1968 οι Άγγλοι πακετάρισαν μερικές χιλιάδες ενοχλητικούς γηγενείς και τους έστειλαν αλλού.Με το ζόρι άντε γεια.Σιγα μη σκάσουν για τους Τσαγκοσιανους και το διεθνές δίκαιο.Ετσι έγινε η βάση Ντιεγκο Γκαρσια που είναι εγγλέζικη αλλά έχει παραχωρηθεί στους Αμερικανούς αορίστως.Ελεγχει τον Ινδικό και είναι κρίσιμη στρατηγικά εγκατάσταση.
•Οι γενεές των εκπατρισμενων ζησαν εκτοτε με το νόστο της επιστροφής στη γη τους.Ο Τζουγκναουθ στο πλευρό τους και ο Μαυρικιανος λαος.Η ώρα τους έφτασε.Μετα απο αποφάσεις του ΟΗΕ και γνωμοδοτική απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου που τις έγραφαν οι Άγγλοι εκεί που δεν πιάνει μελάνι.τωρα είναι έτοιμοι να επιστρέψουν τη κυριαρχία στον Μαυρίκιο ,που δέχεται να παραμείνει η βάση.Fair deal.Οι Τσαγκοσιανοι ετοιμάζουν βαλίτσες.Θελουν λένε τη γη τους.Εκανε κι η μύγα κλπ.

•Υπάρχει όμως ένα πρόβλημα.Ο Τραμπ.Σε ένα διαλειμμα της μελέτης των αρχείων Επσταιν και ενώ δηλώνει τη μεγάλη λύπη του για τη τύχη του πρίγκηπος και την μεγάλη αδικία που υφίσταται δήλωσε.Μεγα λάθος των Άγγλων.

Τα Τσάγκος είναι δικά μου.Οπως και η Γροιλανδία,όπως και όλα τα άλλα που μου τα στερούν.Δικα μου,δικά μου,δικά μου.Η βάση Ντιεγκο Γκαρσια θα παίξει ρόλο με το Ιράν.Τι μου τσαμπουνάτε με το Μαυρίκιο και κάτι περίεργους Τσαγκοσιανους.Που ξεφύτρωσαν αυτοί.Ο Σταρμερ έχει χαζέψει.

Πάνος Μπιτσαξής

«Το μέλλον είναι προδιαγεγραμμένο σε κάθε κλάδο που δουλεύει με πληροφορίες. Η αύξηση της παραγωγικότητας, με την τεχνητή νοημοσύνη, θα είναι πραγματική, αλλά δεν υπάρχει αυτόματος μηχανισμός που να τη μετατρέπει σε ευημερία για όλους.

Το πιο πιθανό αποτέλεσμα θα είναι μια οικονομία στην οποία τα εταιρικά κέρδη θα εκτινάσσονται καθώς θα μειώνεται το κόστος εργασίας και θα συρρικνώνεται το μερίδιο των εργαζομένων στην παραγωγή. Ο πλούτος συγκεντρώνεται με πρωτοφανή ρυθμό στην κορυφή, ενώ η τεράστια πλειονότητα της μεσαίας τάξης χάνει έδαφος

Μέχρι τα μέσα του αιώνα, με αυτή την πορεία, θα φτάσουμε σε κάτι που υπερβαίνει την ανισότητα και αρχίζει να μοιάζει με οικονομική ειδοπλασία (σ.σ.: speciation, η εξελικτική διαδικασία μέσω της οποίας δημιουργείται ένα νέο είδος): μια ελίτ τάξη με ενισχυμένες ΑΙ δυνατότητες που θα της επιτρέπουν να ζει μια πολυτελή ζωή, εξοπλισμένη με ιατρικές καινοτομίες που θα της προσφέρουν μεγαλύτερη διάρκεια ζωής, που θα ζει παράλληλα με μια παγκόσμια πλειονότητα με μόνιμα περικομμένες οικονομικές προοπτικές, πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη και πολιτική εξουσία. Και αυτή δεν είναι μια πρόβλεψη που κάνω ελαφρά τη καρδία.

Ντεξ Χάντερ-Τόρικ (Dex Hunter-Torricke), πρώην διευθυντής επικοινωνίας της Google DeepMind και συνεργάτης των Μαρκ Ζούκερμπεργκ και Ελον Μασκ. Σήμερα εργάζεται για το βρετανικό υπουργείο οικονομικών.

*Θουκυδίδης

Η ανάρτηση αυτή προκάλεσε τροφή για σκέψη!

Μετά το σχόλιο του αγαπητού Νίκου από τα ορεινά της κεντρικής Στερεάς Ελλάδος, ένα άλλο σχόλιο του Γιώργου , μας ήλθε χθες τα ξημερώματα, απο το Αθηναϊκόν άστυ .

Σας το παραθέτω :

Χαιρετώ !

Η “παρατήρηση της σκέψης” από ποιόν γίνεται??

Υπάρχει όντως ξεχωριστή οντότητα που παρατηρεί ή μήπως και ο φαινομενικά παρατηρών (ψευδο)εαυτός, στην πραγματικότητα δεν είναι κάτι διαφορετικό από μία (ακόμα) σκέψη??

Ισχύει το καρτεσιανό “σκέφτομαι, άρα υπάρχω” ή μήπως υπάρχει Ύπαρξη και Συνείδηση, που δεν ταυτίζεται με την κίνηση των σκέψεων του εγκεφαλικού νου??

Οι απαντήσεις σε όλα αυτά τα ερωτήματα είναι βιωματικές…

Αλλιώς καταντούν μία ακόμα ανταλλαγή σκέψεων (= απόψεων), που υιοθετούνται ή απορρίπτονται, ανάλογα με τις προτιμήσεις και το πολιτισμικό υπόβαθρο του καθενός…

Καλό ξημέρωμα !

Γιώργος Λ.

Απάντηση:

Αγαπητέ Γιώργο Λ.

Θέτεις πολύ ουσιαστικά ερωτήματα — και χαίρομαι που η συζήτηση βαθαίνει.

Το ερώτημα «ποιος παρατηρεί τη σκέψη;» είναι πράγματι κομβικό. Δεν υπονοώ κάποια δεύτερη οντότητα, έναν «εσωτερικό μικρό άνθρωπο» που στέκεται απέναντι από τον νου. Η λέξη «παρατήρηση» χρησιμοποιείται μάλλον φαινομενολογικά: περιγράφει μια μετατόπιση προσοχής.

Όταν λέμε «παρατηρώ μια σκέψη», εννοούμε ότι δεν ταυτίζομαι αυτομάτως με το περιεχόμενό της. Δεν σημαίνει ότι δημιουργείται ένας δεύτερος εαυτός· σημαίνει ότι αναστέλλεται, έστω στιγμιαία, η αυτόματη συγχώνευση-υιοθέτηση

Το αν ο «παρατηρών» είναι κι αυτός σκέψη είναι ένα βαθύτερο φιλοσοφικό ερώτημα. Εκεί πράγματι αγγίζουμε τον Καρτέσιο και το «σκέφτομαι, άρα υπάρχω» .

Η νηπτική παράδοση — όπως αποτυπώνεται στη Φιλοκαλία των Ιερών Νηπτικών — δεν αρνείται τη σκέψη ούτε την ύπαρξη της λογικής. Μιλά όμως για ένα επίπεδο επίγνωσης που προηγείται της λεκτικής διατύπωσης. Όχι ως θεωρία, αλλά ως άσκηση εμπειρίας.

Δεν πρόκειται για άρνηση του λόγου. Ο άνθρωπος είναι έλλογο ον — συμφωνώ απολύτως. Το ερώτημα είναι αν η λογική λειτουργεί ως εργαλείο ή αν ο λογισμός, όταν δεν γίνεται αντιληπτός, λειτουργεί ως αυτοματισμός.

Σωστά επισημαίνεις ότι οι απαντήσεις είναι βιωματικές. Αν μείνουν μόνο στο επίπεδο της ανταλλαγής απόψεων, τότε πράγματι δεν ξεφεύγουμε από έναν ακόμη κύκλο σκέψεων που υιοθετούνται ή απορρίπτονται.

Ίσως λοιπόν το ενδιαφέρον δεν είναι να απαντήσουμε οριστικά στο «τι είναι ο παρατηρών», αλλά να διερευνήσουμε αν, στην πράξη, μπορούμε να βιώσουμε έστω μια μικρή απόσταση ανάμεσα στο ερέθισμα και στην αντίδραση.

Και μόνο αυτή η μικρή παύση, αν υπάρξει, αλλάζει πολλά.

Χαίρομαι πραγματικά για τη γόνιμη πρόκληση που θέτεις.

Χαίρε

Κώστας