Συντάκτης: Kostas Bertsias

Η αδράνεια, η συνήθεια, ο φόβος, η μιζέρια, ο μικροαστισμός, οι χαμένες ευκαιρίες, οι παραχωρήσεις που κάνουμε καθημερινά μας πνίγουν χωρίς να το αντιλαμβανόμαστε….

Νεανική παρέα από τα πολύ παλιά της Interamerican!

Ορεινή Δωριδα

Η γνώση του προϊόντος ως αυτογνωσία του οργανισμού

Σε κάθε μεγάλη επιχείρηση, κάτω από τις δομές, τα τμήματα, τα συστήματα και τα πρωτόκολλα, υπάρχει μια απλή, θεμελιώδης αλήθεια:

Η επιχείρηση υπάρχει για κάτι συγκεκριμένο.

Και όσο μεγαλύτερη γίνεται, τόσο πιο πολύ τείνει να το ξεχνά.

Ο Robert Crandall δεν ρωτούσε τους υπαλλήλους του για τα δρομολόγια της American Airlines από εμμονή ή αυταρχισμό.

Το έκανε για έναν βαθύτερο λόγο:

Ήθελε να δει αν ο καθένας θυμάται γιατί υπάρχει η εταιρία.

Γιατί μια εταιρία που ξεχνά το προϊόν της, μοιάζει με άνθρωπο που ξεχνά το όνομά του.

Λειτουργεί, κινείται, μιλά — αλλά δεν έχει κέντρο βάρους.

Και όταν λείπει το κέντρο, όλα τα υπόλοιπα γίνονται εύθραυστα.

Το προϊόν ως φιλοσοφική ρίζα

Στη φιλοσοφία, η ουσία (essentia) προηγείται της μορφής.

Έτσι και στην επιχείρηση, η ουσία προηγείται της λειτουργίας.

Πριν τα τμήματα

πριν τα budget

πριν τα συστήματα

πριν τις διαδικασίες

υπάρχει μια ερώτηση που γεννά τα πάντα:

Τι προσφέρουμε στον κόσμο;

Ο Crandall πίστευε ότι κάθε άνθρωπος του οργανισμού – από τον οικονομικό διευθυντή έως τον υπάλληλο της αποθήκης – πρέπει να έχει μια καθαρή, σχεδόν τελετουργική απάντηση σε αυτό.

Γιατί η απάντηση αυτή είναι η ρίζα.

Και χωρίς ρίζα, κανένα δέντρο δεν στέκεται.

Η άγνοια ως απώλεια ταυτότητας

Όταν ένας υπάλληλος έλεγε “Δεν ξέρω, εγώ απλώς κάνω μισθοδοσία”, ο Crandall δεν ενοχλούταν από την άγνοια·

ενοχλούταν από το φιλοσοφικό της βάρος:

το πρόσωπο είχε αποκοπεί από τον σκοπό.

Μια εταιρία γεμάτη τέτοιους ανθρώπους δεν παλεύει με τον ανταγωνισμό·

παλεύει με τον ίδιο της τον εαυτό.

Η γνώση ως ενότητα

Στην πραγματικότητα, ο Crandall έκανε κάτι αρχαίο:

επέστρεφε στο ομηρικό ιδεώδες της κοινής γνώσης.

Στις παλιές κοινωνίες όλοι γνώριζαν τον άξονα γύρω από τον οποίο στρεφόταν η κοινότητα: την καλλιέργεια, το ψάρεμα, το εμπόριο.

Αυτό έδινε ενότητα, συνέπεια και συνοχή.

Ο οργανισμός που γνωρίζει το προϊόν του

μοιάζει με πόλη που γνωρίζει τον λόγο ύπαρξής της.

Δεν χάνεται.

Το μάθημα για σήμερα

Σε μια εποχή όπου οι εταιρίες γίνονται πολύπλοκα οικοσυστήματα και οι άνθρωποι φορούν δεκάδες “ρόλους”, το μάθημα του Crandall επιστρέφει ως φιλοσοφική υπενθύμιση:

Η ουσία προηγείται της λειτουργίας. Η ταυτότητα προηγείται της εξειδίκευσης. Η γνώση του προϊόντος είναι μορφή συλλογικής αυτογνωσίας.

Και όταν ένας οργανισμός γνωρίζει πραγματικά τον εαυτό του, τότε τίποτα εξωτερικό δεν μπορεί εύκολα να τον διαλύσει.

Φοβάμαι
τους ανθρώπους που εφτά χρόνια
έκαναν πως δεν είχαν πάρει χαμπάρι
και μια ωραία πρωία –μεσούντος κάποιου Ιουλίου–
βγήκαν στις πλατείες με σημαιάκια κραυγάζοντας
«Δώστε τη χούντα στο λαό».
Φοβάμαι τους ανθρώπους
που με καταλερωμένη τη φωλιά
πασχίζουν τώρα να βρουν λεκέδες στη δική σου.
Φοβάμαι τους ανθρώπους
που σου ‘κλειναν την πόρτα
μην τυχόν και τους δώσεις κουπόνια
και τώρα τους βλέπεις στο Πολυτεχνείο
να καταθέτουν γαρίφαλα και να δακρύζουν.
Φοβάμαι τους ανθρώπους
που γέμιζαν τις ταβέρνες
και τα ‘σπαζαν στα μπουζούκια
κάθε βράδυ
και τώρα τα ξανασπάζουν
όταν τους πιάνει το μεράκι της Φαραντούρη
και έχουν και «απόψεις».
Φοβάμαι τους ανθρώπους
που άλλαζαν πεζοδρόμιο όταν σε συναντούσαν
και τώρα σε λοιδορούν
γιατί, λέει, δεν βαδίζεις στον ίσιο δρόμο.
Φοβάμαι, φοβάμαι πολλούς ανθρώπους.
Φέτος φοβήθηκα ακόμα περισσότερο.

Μανόλης Αναγνωστάκης

διπλώνετε στη μέση μια κλωστή με μήκος όσο το ύψος σας και την τυλίγετε γύρω από την κοιλιά σας. Εάν περισσεύει, καλώς. Εάν όμως δεν φτάνει, τότε πρέπει να ανησυχήσετε…

*νομπελίστας Πορτογάλος συγγραφέας

Η Πληροφορία ως Στρατηγικό Κεφάλαιο: Shannon, Wiener και Floridi και η γένεση της Τεχνητής Νοημοσύνης

Η τεχνητή νοημοσύνη δεν εμφανίστηκε ξαφνικά. Είναι η φυσική συνέχεια του διαδικτύου – μιας πλατφόρμας που τα τελευταία τριάντα χρόνια έχει μετατραπεί στον κεντρικό άξονα της οικονομικής δραστηριότητας, της επικοινωνίας και της εταιρικής λειτουργίας. Πίσω από αυτή τη μετάβαση βρίσκονται τρεις θεμελιωτές της σύγχρονης σκέψης για την πληροφορία:

ο Shannon, ο Wiener και ο Floridi. Το έργο τους αποτελεί το «intellectual infrastructure» πάνω στο οποίο χτίστηκαν τα σημερινά συστήματα AI.

Ο Claude Shannon προσέφερε το πρώτο μεγάλο άλμα: μετέτρεψε την πληροφορία σε μετρήσιμο πόρο. Το bit έγινε το κοινό νόμισμα όλων των επικοινωνιών. Αυτό δεν ήταν απλώς επιστημονικό επίτευγμα· ήταν η απαρχή κάθε σύγχρονης ψηφιακής πλατφόρμας, από τα ERP και τα CRM μέχρι τις εφαρμογές big data και analytics. Ο Shannon μάς δίδαξε ότι ό,τι μπορεί να μετρηθεί, μπορεί να μεταδοθεί, να αποθηκευτεί και να βελτιστοποιηθεί. Αυτή είναι η βάση της σημερινής επιχειρησιακής αξιοποίησης δεδομένων.

Ο Norbert Wiener, με την Κυβερνητική, έδειξε ότι η πληροφορία δεν είναι μόνο αποθήκευση, αλλά μηχανισμός ελέγχου και προσαρμογής. Το feedback – η αρχή της συνεχούς βελτίωσης – έγινε κοινή λογική τόσο στις μηχανές όσο και στις οργανώσεις. Σήμερα κάθε σύγχρονο επιχειρησιακό μοντέλο λειτουργεί με τη λογική του Wiener: KPI, feedback loops, προγνωστικά μοντέλα, συστήματα αυτοματοποίησης και machine learning βασίζονται στη δική του θεώρηση της πληροφορίας ως εργαλείου διοίκησης.

Στον δικό μας αιώνα, ο Luciano Floridi εισάγει την πιο κρίσιμη διάσταση για τις επιχειρήσεις: την ηθική και στρατηγική διαχείριση της πληροφορίας. Με την έννοια της infosphere, περιγράφει ένα περιβάλλον όπου ο οργανισμός, ο πελάτης και η τεχνολογία συνδέονται αδιάκοπα. Η πληροφορία δεν είναι πλέον απλό asset· είναι οικοσύστημα αξίας. Οι αρχές του Floridi βρίσκονται στον πυρήνα της συζήτησης για την εταιρική ευθύνη, τη διαφάνεια των αλγορίθμων, την προστασία δεδομένων και την υπεύθυνη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης.

Μαζί, οι Shannon, Wiener και Floridi αποτυπώνουν την εξελικτική διαδρομή της πληροφορίας ως στρατηγικού κεφαλαίου:

πρώτα ως μετρήσιμο δεδομένο, έπειτα ως εργαλείο δυναμικής λήψης αποφάσεων, και τέλος ως περιβάλλον λειτουργίας και ηθικής δέσμευσης.

Αυτό το τρίπτυχο εξηγεί γιατί η τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί σήμερα όχι απλώς τεχνολογική καινοτομία, αλλά στρατηγική αναγκαιότητα. Οι οργανισμοί που κατανοούν τη διαδρομή αυτή – από τη μαθηματική ακρίβεια του Shannon, στη λειτουργική προσαρμοστικότητα του Wiener και στη φιλοσοφική ηγεσία του Floridi – είναι εκείνοι που θα μπορούν να αξιοποιήσουν την AI με τρόπο παραγωγικό, ανταγωνιστικό και κοινωνικά υπεύθυνο.

*

Από την συλλογή δοκιμίων του Κ. Μπερτσιά με τίτλο:
Σκέψεις για τις επιχειρήσεις, τους ανθρώπους και το χρόνο.