Συντάκτης: Kostas Bertsias

Αύριο Κυριακή 5/5 και ώρα 16:00 Α.Ε Σκουρτων -Δάφνη Ερυθρών τελευταία αγωνιστική για τον 2ο Όμιλο της Β’ Κατηγορίας.

Ολοι στο γήπεδο να βοηθήσουμε

και να στηρίξουμε την ομάδα μας!!!

μεγάλες αφίξεις !!

Από τοΜαραθώνιο του Λονδίνου στη Άνοιξη Αττικης !!

Όπως φαίνεται και από ένα απόσπασμα από την Απολογία του Σωκράτη και από την περίφημη φράση του «Έν οιδα οτι ούδέν οιδα», ο ίδιος δε θεωρούσε τον εαυτό του σοφό. Όταν λοιπόν το μαντείο των Δελφών υπέδειξε στον φίλο του Χαιρεφώντα τον Σωκράτη ως το σοφότερο όλων, ο ίδιος αποφάσισε να το ψάξει. Για το λόγο αυτό πλησίαζε κάποιους από αυτούς που θεωρούνταν τότε σοφοί, αλλά διαπίστωνε μέσα από τις ερωτήσεις τους ότι τελικά δεν ήταν και τόσο σοφοί· προσπαθούσε μάλιστα να τους δείξει ότι δεν ήταν και τόσο σοφοί όσο νόμιζαν κι αυτή του η στάση ήταν που ενέπνευσε αντιφατικά αισθήματα και μίση ακόμη εναντίον του. Ένας άνθρωπος που βάζει σκοπό της ζωής του να αποδείξει την άγνοια όσων σπουδαίων περνιούνται για σοφοί σίγουρα θα κινήσει το μίσος των θιγόμενων και των οπαδών τους. Ένας τέτοιος άνθρωπος είναι απειλή. 

Ο Σωκράτης έκανε την ειρωνεία όπλο της σκέψης, όπλο της αναζήτησης της φιλοσοφικής έρευνας. Ίσως στην αμφισβήτηση να έμοιαζε με τους σοφιστές. Κι αυτοί αρνούνταν να δεχτούν ως δεδομένες τις παραδεδεγμένες αλήθειες. Αλλά η αμφισβήτησή τους κατέληγε στην άρνηση: αφού δεν μπορεί κανείς να ανακαλύψει την αλήθεια, αλήθεια δεν υπάρχει, κι αν υπάρχει δεν έχει καμία σημασία δεν έχει, διότι δε μας επηρεάζει. Απέναντι στην αμφισβήτηση αυτή ο Σωκράτης αντιπαραθέτει μια θετική αμφισβήτηση (των σοφιστών είναι αρνητική η αμφισβήτηση, αφού αμφισβητούν την αλήθεια, αλλά καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι δεν υπάρχει, την αρνούνται): αμφισβητώντας τις παραδοσιακές αξίες και τις παραδοσιακές αρχές, αναζητά τη βαθύτερη αλήθεια των πραγμάτων. Πολύ περισσότερο, αναζητά την πρώτη αλήθεια, την αναλλοίωτη, που δεν επηρεάζεται από τις συνθήκες, που δεν εξαρτάται από τον άνθρωπο.

Η διαλεκτική μέθοδος του Σωκράτη

Δύο ήταν τα όπλα του Σωκράτη, η διαλεκτική και η μαιευτική. Η διαλεκτική είναι το μέσο για τον έλεγχο και την εξαγωγή συμπερασμάτων, που κατ’αρχήν σημαίνει διάλογος. Δεν πρόκειται βέβαια για οποιαδήποτε συζήτηση. Η σωκρατική διαλεκτική είναι η σταδιακή , βήμα-βήμα, αναίρεση των θέσεων του συνομιλητή και, στη συνέχεια, η επίσης σταδιακή προσπάθεια να εξαχθεί ένα νέο συμπέρασμα, μια νέα προσέγγιση της αλήθειας. Στους πλατωνικούς διαλόγους, ο συνομιλητής του Σωκράτη εκθέτει κατ’αρχήν μια άποψη για το θέμα που πρόκειται να συζητηθεί, την οποία ο ίδιος θεωρεί ολοκληρωμένη και θεμελιωμένη. Με ερωτήσεις που φαντάζουν σχεδόν απλοϊκές, ο Σωκράτης εξαναγκάζει τον συνομιλητή του να φτάσει στην ακραία συνέπεια των θέσεων που υποστήριξε κι εκεί αποδεικνύεται η σαθρότητα των λογικών επιχειρημάτων που αυτός χρησιμοποίησε. Από αυτό το σημείο αρχίζει μια νέα συζήτηση, όπου και πάλι καθοδηγώντας με ερωτήματα του συνομιλητή του ο Σωκράτης τον οδηγεί στη γενική αλήθεια στην αλήθεια δηλαδή που υπάρχει ανεξαρτήτως των περιστάσεων και των συνθηκών, στην πρώτη αλήθεια των πραγμάτων.

Η μαιευτική μέθοδος του Σωκράτη

Είναι χαρακτηριστικό πως ο Σωκράτης, στους πλατωνικούς διαλόγους, δεν αποφαίνεται ο ίδιος εκ των προτέρων, δεν παραθέτει ο ίδιος εξαρχής κάποια θεωρία ή άποψη. Αντίθετα, όλη η διανοητική προσπάθεια της συζήτησης στρέφεται στο να εξαχθεί η σωκρατική άποψη από τον αντίπαλο. Πρόκειται για αυτό που ο ίδιος ο Σωκράτης ονόμαζε μαιευτική. Μαιευτική βεβαίως είναι η δουλειά της μαίας, της μαμής που συμπαραστέκεται και βοηθάει την ετοιμόγεννη γυναίκα στον τοκετό. Παίρνοντας ως παράδειγμα τη δουλειά της μητέρας του, που ήταν μαία, ο Σωκράτης ισχυριζόταν πως καμία φιλοσοφική θεωρία δεν “γέννησε” ο ίδιος, αλλά πως, σαν μαία, βοηθάει τον συνομιλητή του να “γεννήσει” από μέσα του την αλήθεια. Τι σημαίνει όμως αυτό; Σημαίνει πως για τον Σωκράτη ο άνθρωπος γνωρίζει την αλήθεια, την Ιδέα, και πως η προσπάθεια της φιλοσοφικής σκέψης έγκειται στο να βοηθήσει τον άνθρωπο να την ξαναθυμηθεί, να την επαναφέρει στη μνήμη του.

Σε ποια θέματα επικέντρωσε το ενδιαφέρον του ο Σωκράτης και σε τι διαφέρει η προσέγγισή του στα θέματα αυτά από την προσέγγιση των προγενεστέρων φιλοσόφων και ιδίως των σοφιστών;

Ο Σωκράτης επικέντρωσε το ενδιαφέρον του στον ίδιο τον άνθρωπο και στην κοινωνία του. Έχει μάλιστα λεχθεί ότι «κατέβασε τη φιλοσοφία από τα άστρα στη γη», με την έννοια ότι, χάρη στη δική του προσωπικότητα, οι φιλόσοφοι έπαψαν να ασχολούνται τόσο με τα φυσικά φαινόμενα. Ο Αριστοτέλης μάλιστα, στο έργο του Περί ζώων μορίων, έγραψε πως «με τον Σωκράτη έληξε η περίοδος αναζήτησης των φυσικών πραγμάτων και οι φιλοσοφούντες ασχολήθηκαν με την αρετή που είναι χρήσιμη και την πολιτική-με την ηθική και πολιτική φιλοσοφία». Η αλήθεια είναι πως με τα πολιτικά προβλήματα ασχολήθηκαν και οι προγενέστεροι φιλόσοφοι, ενώ ζητήματα ηθικής απασχόλησαν και τον Δημόκριτο και πολλούς σοφιστές. Ο Σωκράτης όμως είναι αυτός που έστρεψε τον φιλοσοφικό στοχασμό κατ’ αποκλειστικότητα σε τέτοια θέματα. Ο λόγος που τα σωκρατικά ενδιαφέροντα σημάδεψαν κατά ανεξίτηλο τρόπο την ιστορία της φιλοσοφίας πρέπει να αναζητηθεί στο σωκρατικό τρόπο σκέψης, στο γεγονός δηλαδή πως ο Σωκράτης δεν ενδιαφερόταν απλώς για τον ορθό τρόπο ζωής και δράσης είτε στο προσωπικό είτε στο κοινωνικό επίπεδο. Αντίθετα από τους σοφιστές, που το ενδιαφέρον τους ήταν καθαρά χρησιμοθηρικό, ο Σωκράτης αναζήτησε ένα σταθερό έδαφος πάνω στο οποίο να καθοριστεί αυστηρά και αμετάκλητα κάθε έννοια καλού, αρετής και σοφίας. Όπως οι πρώτοι φιλόσοφοι αναζητούσαν την πρώτη αρχή της δημιουργίας, ο Σωκράτης αναζήτησε την αρχή κάθε ηθικής έννοιας, που δεν επηρεάζεται από ιστορικές και κοινωνικές συνθήκες ούτε από τη δυνατότητα αντίληψης του κάθε ανθρώπου. Αναζήτησε δηλαδή το απόλυτο απορρίπτοντας το σχετικό, την ουσία της ηθικής κι όχι τα ηθικά φαινόμενα.

Η συμβολή του Σωκράτη στη λογική είναι, σύμφωνα με τον Αριστοτέλη, η επεξεργασία της επαγωγικής μεθόδου με σκοπό την εξαγωγή καθολικών ορισμών.

Όπως λέει ο Αριστοτέλης στα Μετά τα Φυσικό του, ο δρόμος που λογικά ακολούθησε ο Σωκράτης για να αναζητήσει ακριβώς την απόλυτη ουσία των ηθικών εννοιών, ήταν η επαγωγική μέθοδος (οι έπακτικοί λόγοι), με σκοπό την εξαγωγή καθολικών ορισμών (το όρίζεσθαι καθόλου). Ξεκινώντας δηλαδή από τα παραδείγματα, συνήθως παρμένα από την καθημερινή ζωή και εμπειρία, προσπαθούσε να οδηγήσει τη σκέψη του συνομιλητή του στην εξαγωγή καθολικών συμπερασμάτων, που να ξεπερνούν την εμπειρία και να φθάνουν σε μια απόλυτη γνώση του θέματος. Και η διαδικασία αυτή είχε επιτυχία όταν προέκυπτε τελικά ένας απόλυτος ορισμός , δηλαδή μια απόλυτη γνώση, για την αλήθεια του καλού και του κακού, της αδικίας και του δικαίου, της ομορφιάς και της ασχήμιας, της σωφροσύνης και της άνοιας, του θάρρους και της δειλίας, της ορθής διακυβέρνησης και της δεσποτείας. Έτσι ο άνθρωπος που ισχυριζόταν πως το μόνο πράγμα που γνωρίζει ήταν η ίδια του η άγνοια, σημάδεψε οριστικά την πορεία της φιλοσοφίας υποδεικνύοντας πως η λογική σκέψη κι όχι οι αισθήσεις είναι ο μοναδικός οδηγός προς την αλήθεια, προς το καθολικό και το αιώνιο.

Η δίκη και ο θάνατος του Σωκράτη

Η κατηγορία εναντίον του Σωκράτη ήταν ότι ο Σωκράτης δεν πίστευε στους θεούς της πόλης , αλλά εισήγαγε καινά (καινούργια) δαιμόνια· επίσης ότι αδικεί και διαφθείρει τους νέους. Η μήνυση κατά του Σωκράτη έγινε από τον Μέλητο, έναν ποιητή του οποίο μοναδική δόξα αποτελεί το γεγονός ότι υπήρξε κατήγορος του φιλοσόφου. Κατήγοροι ήταν επίσης ο Άνυτος και ο Λύκων. Ο πρώτος ήταν πλούσιος βυρσοδέψης και γνωστός πολιτικός, που είχε εκλεγεί και στρατηγός το 409 και είχε εξοριστεί από τους Τριάκοντα Τυράννους. Ο δεύτερος ήταν ρήτορας.

Πού στήριξαν οι μηνυτές του Σωκράτη την κατηγορία για «διαφθορά» των νέων;

Η κατηγορία για διαφθορά των νέων είχε μεγαλύτερη σχέση με την πραγματική αιτίας δίωξης του Σωκράτη. Ο φιλόσοφος ασφαλώς και δε διέφθειρε τους νέους που τον ακολουθούσαν. Όμως, όπως λέει και ο ίδιος στην Απολογία του, κατά Πλάτωνα, τα νέα παιδιά που τον έβλεπαν να ξεσκεπάζει στην αγορά την ψευδή σοφία των σοφιστών και των δημαγωγών γοητεύονταν από αυτό το “παιχνίδι” που οδηγούσε στην αναζήτηση της ουσίας των πραγμάτων και της αλήθειας. Και, εξίσου φυσικά, ως απειλούμενοι από τον Σωκράτη και τις ενοχλητικές ερωτήσεις του θεωρούσαν πως η γοητεία που ο φιλόσοφος ασκούσε στη νεολαία ήταν “διαφθορά”. Υπάρχει όμως κι ένα ακόμη πολύ σημαντικό στοιχείο: πολλοί από τους νέους που ανήκαν στον κύκλο του Σωκράτη πήραν ενεργό μέρος στην πολιτική και έπαιξαν ρόλο αρνητικό σε μια καταστροφική για την Αθήνα εποχή. Ο Αλκιβιάδης, πρώτος απ’ όλους, ήταν μεν δημοκρατικός, αλλά εξαιρετικά αμφιλεγόμενος, αφού δε δίστασε και να αυτομολήσει στους Σπαρτιάτες. Πολλοί φίλοι του Σωκράτη, από την άλλη μεριά, τάχθηκαν με την ακραία μερίδα των ολιγαρχικών και στήριξαν το πραξικόπημα των Τριάκοντα Τυράννων. Ο Κριτίας κι ο Χαρμίδης μάλιστα, θείοι του Πλάτωνα, ήταν από τους ηγέτες τους. Το γεγονός αυτό επέτρεψε στους κατηγόρους του να αφήσουν να εννοηθεί πως οι θεωρίες του δασκάλου ήταν υπεύθυνες για την κατάληξη των “μαθητών”.

Ποιοι ήταν οι πολιτικοί λόγοι της δίωξης του Σωκράτη;

Ο Σωκράτης κατηγορήθηκε για αθεΐα και για διαφθορά των νέων, όμως δεν ήταν αυτοί οι πραγματικοί λόγοι της δίωξής του. Ειδικά αναφορικά με την αθεΐα, η αρχαιοελληνική θρησκεία δεν είχε ιερά βιβλία και ιερατείο, “κανόνες” δηλαδή με τους κανείς συμφωνεί ή τους παραβαίνει. Η κατηγορία για διαφθορά των νέων είχε μεγαλύτερη σχέση με την πραγματική αιτίας δίωξης του Σωκράτη. Ο φιλόσοφος ασφαλώς και δε διέφθειρε τους νέους που τον ακολουθούσαν. Όμως, όπως λέει και ο ίδιος στην Απολογία του, κατά Πλάτωνα, τα νέα παιδιά που τον έβλεπαν να ξεσκεπάζει στην αγορά την ψευδή σοφία των σοφιστών και των δημαγωγών γοητεύονταν από αυτό το “παιχνίδι” που οδηγούσε στην αναζήτηση της ουσίας των πραγμάτων και της αλήθειας. Και, εξίσου φυσικά, ως απειλούμενοι από τον Σωκράτη και τις ενοχλητικές ερωτήσεις του θεωρούσαν πως η γοητεία που ο φιλόσοφος ασκούσε στη νεολαία ήταν “διαφθορά”. Υπάρχει όμως κι ένα ακόμη πολύ σημαντικό στοιχείο: πολλοί από τους νέους που ανήκαν στον κύκλο του Σωκράτη πήραν ενεργό μέρος στην πολιτική και έπαιξαν ρόλο αρνητικό σε μια καταστροφική για την Αθήνα εποχή. Ο Αλκιβιάδης, πρώτος απ’ όλους, ήταν μεν δημοκρατικός, αλλά εξαιρετικά αμφιλεγόμενος, αφού δε δίστασε και να αυτομολήσει στους Σπαρτιάτες. Πολλοί φίλοι του Σωκράτη, από την άλλη μεριά, τάχθηκαν με την ακραία μερίδα των ολιγαρχικών και στήριξαν το πραξικόπημα των Τριάκοντα Τυράννων. Ο Κριτίας κι ο Χαρμίδης μάλιστα, θείοι του Πλάτωνα, ήταν από τους ηγέτες τους. Το γεγονός αυτό επέτρεψε στους κατηγόρους του να αφήσουν να εννοηθεί πως οι θεωρίες του δασκάλου ήταν υπεύθυνες για την κατάληξη των “μαθητών”.

Τι σχέση είχε η σωκρατική ειρωνεία με απόφαση του λαϊκού δικαστηρίου της Ηλιαίας για καταδίκη του φιλοσόφου σε θάνατο;

Το λαϊκό δικαστήριο της Ηλιαίας, που απαρτιζόταν από 500 δικαστές κληρωμένους από το σύνολο των πιο ηλικιωμένων πολιτών, έκρινε τον Σωκράτη ένοχο με μέτρια πλειοψηφία (281 έναντι 220). Στη δεύτερη ψηφοφορία, που αφορούσε την ποινή, η καταδίκη σε θάνατο ψηφίστηκε από περισσότερους (300 έναντι 201). Η σωκρατική ειρωνεία δεν ήταν άσχετη με την εξέλιξη αυτή: όταν του δόθηκε ο λόγος προκειμένου, κατά το νόμο, να προτείνει και αυτός μια ποινή, ο Σωκράτης , αντί να προτείνει λ.χ. την εξορία, πρότεινε την περιφρόνησή του και προς το δικαστήριο και προς το θάνατο. Είπε, χαρακτηριστικά, ότι θα έπρεπε να τον βάλουν στο πρυτανείο και να τον τρέφουν δωρεάν! Εξηγώντας στη συνέχεια γιατί ένας άνθρωπος της ηλικίας του κανένα λόγο δεν έχει να φοβάται το θάνατο, προτείνει για τυπικούς λόγους το πρόστιμο της μιας μνας. Το ποσό αυτό ανέβασαν στις 30 μνες ο Πλάτωνας, ο Κρίτωνας και οι φίλοι του, που μπήκαν εγγυητές, αφού η περιουσία του Σωκράτη δεν ξεπερνούσε τις 5 μνες.

Ποια στάση τήρησε ο Σωκράτης απέναντι στο δικαστήριο και την καταδικαστική του απόφαση; 

Μετά την καταδίκη του ο Σωκράτης έμεινε περίπου έναν μήνα στο κρατητήριο. Τις μέρες εκείνες γίνονταν στο ιερό νησί του Απόλλωνα, την Δήλο, τα Δήλια. Οι Αθηναίοι είχαν στείλει εκεί θεωρία (επίσημη αποστολή σε ιερή τελετή)αντιπροσώπους της πόλης και το ένα από τα δύο ιερά πλοία τους, την Πάραλο. Κατά το έθιμο, δεν μπορούσε να γίνει εκτέλεση μέχρι την επιστροφή του πλοίου. Στη διάρκεια της κράτησής του, και ως την τελευταία στιγμή, ο Σωκράτης αντιστάθηκε στις προσπάθειες των φίλων του να αποδράσει. Όπως περιγράφει και ο Πλάτωνας στον Κρίτωνα, ο Σωκράτης πίστευε πως το γεγονός ότι αδικήθηκε από τους συμπολίτες του δεν αποτελούσε δικαιολογία για να διαπράξει αδικία εναντίον των νόμων της πόλης του. Έτσι, ήπιε το κώνειο, συζητώντας με τους φίλους του για την αθανασία της ψυχής και πέθανε μέσα στο κελί του δεσμωτηρίου.

Πηγή: Πετρά Χριστίνα, Φιλοσοφικός Λόγος, Πλάτωνος «Πρωταγόρας

Η οχτάχρονη σήμερα Ροδάνθη σε φωτογραφία πριν 3 χρόνια (Πάσχα του 2017) χρόνια πολλά Ροδάνθη !!!

Πόσοι Ευρωπαίοι δηλώνουν ότι είναι Χριστιανοί; Τα κράτη με το μεγαλύτερο ποσοστό αυτοπροσδιοριζόμενων σαν Χριστιανοί είναι η Ρουμανία, η Κύπρος, και η Ελλάδα.

Σε τρεις χώρες οι Χριστιανοί δεν είναι η σχετική πλειοψηφία του πληθυσμού (στην Τσεχία, στην Ολλανδία και στη Σουηδία)

Σε μια έρευνα που έκανε το Ευρωβαρόμετρο στα τέλη του 2018 (τηλεφωνική έρευνα Ευρωβαρόμετρο 486) οι πολίτες ερωτήθηκαν να αυτοπροσδιορισθούν όσον αφορά τις θρησκευτικές δοξασίες. Ο παρακάτω πίνακας δείχνει τις τρεις μεγάλες κατηγορίες:

τους Χριστιανούς (όλα τα δόγματα) τους Αθεϊστές και τους Αγνωστικιστές. Αγνωστικιστές με το υψηλότερο ποσοστό 46% δηλώνουν οι Ολλανδοί, έπονται οι Τσέχοι με 40%, οι Σουηδοί με 37%, οι Εσθονοί με 32% και οι Βρετανοί με 30%. Είναι αξιοσημείωτο ότι στη Γερμανία ενώ το συνολικό ποσοστό είναι χαμηλό, οι Ανατολικογερμανοί δηλώνουν Αγνωστικιστές σε ποσοστό 48% σε αντίθεση με τους Δυτικογερμανούς (13%). Οι Αθεϊστές είναι περισσότεροι στην Τσεχία (23%) στηνΓαλλία (19%) στη Σουηδία (14%) στη Σλοβενία (14%) και στην Εσθονία (14%). Το κοινό πολιτικό παρελθόν τους δεν τους επηρέασε το ίδιο. Από την άλλη μεριά οι Γερμανοί της πρώην Ανατολικής Γερμανίας διαφοροποιούνται, (20% στην Ανατολική δηλώνουν Αθεϊστές ενώ μόνο το 4% στην Δυτική Γερμανία). Προφανώς η διαφορετική πολιτική τους εμπειρία επηρέασε τις θρησκευτικές τους αναφορές. Αντίθετα το προφίλ της Ρουμανίας είναι παρόμοιο με αυτό της Ελλάδας και της Ολλανδίας παρόμοιο με αυτό της Τσεχίας. Κράτη με τελείως διαφορετική πολιτική ιστορία έχουν παρόμοιες τάσεις. Παρατηρούμε ότι το κομουνιστικό παρελθόν ενός κράτους έχει επηρεάσει τελείως διαφορετικά τους πολίτες και δεν αρκεί αυτό και μόνο να εξηγήσει τις διάφορες κοινωνικές τάσεις.

Συνολικά η Ευρώπη είναι Χριστιανική (κατά δήλωση των πολιτών της) σε ποσοστό 68%. Τα κράτη με το μεγαλύτερο ποσοστό αυτοπροσδιοριζόμενων σαν Χριστιανοί είναι η Ρουμανία, η Κύπρος, και η Ελλάδα. Σε τρεις χώρες οι Χριστιανοί δεν είναι η σχετική πλειοψηφία του πληθυσμού (στην Τσεχία, στην Ολλανδία και στη Σουηδία). Είναι αξιοπρόσεκτο πάντως ότι η Σλοβακία σε αντίθεση με την Τσεχία που τις ενώνει κοινό παρελθόν είναι βαθιά Χριστιανική σε ποσοστό 82%. Οι άλλες θρησκείες δεν υπάρχουν στην ουσία (μόνο 3% δηλώνουν μια άλλη θρησκεία). Οι μουσουλμάνοι δεν ξεπερνούν το 2%. Υπάρχουν βέβαια χώρες με πιο έντονη την παρουσία τους όπως το Βέλγιο και η Βουλγαρία που είναι 8% στη Γαλλία φτάνουν το 5% στη Σλοβενία το 4% και στη Μεγάλη Βρετανία το 3%. Στη Δυτική Γερμανία το ποσοστό είναι 4% ενώ στην Ανατολική είναι ανύπαρκτο (0%). Πώς καταμερίζονται οι Χριστιανοί στην Ευρώπη; Το ακόλουθο διάγραμμα δείχνει ότι οι Καθολικοί είναι η μεγάλη πλειοψηφία ενώ οι Ορθόδοξοι και οι Διαμαρτυρόμενοι έχουν το ίδιο ποσοστό. Οι τέσσερις Ορθόδοξες χώρες που είναι η Κύπρος, η Ελλάδα, η Ρουμανία και η Βουλγαρία έχουν χαμηλό ποσοστό (σχεδόν μηδενικό) των πολιτών που δηλώνουν Αγνωστικιστές ή άθεοι. Οι άλλες χώρες με σημαντικό ορθόδοξο πληθυσμό είναι η Εσθονία και η Λεττονία (λόγω της παρουσίας Ρωσικών μειονοτήτων). Αυτό που είναι αξιοπρόσεκτο είναι ότι και στη Μεγάλη Βρετανία έχουμε σημαντικό ποσοστό (8%).

Ενδιαφέρον έχει και ο πολιτικός αυτοπροσδιορισμός σε σχέση με τον θρησκευτικό. Στους αριστερούς, το 58% είναι Χριστιανοί ενώ αυτό το ποσοστό γίνεται 77% στους δεξιούς. Αντίθετα οι δεξιοί άθεοι και Αγνωστικιστές είναι οι μισοί από τους αριστερούς αντίστοιχους. Παρατηρούμε ότι οι «αριστεροί» είναι λιγότεροι θρησκευόμενοι από τους «δεξιούς» χωρίς αυτό να είναι απόλυτο. Τόσο στην Δεξιά όσο και στην Κέντρο ή την Αριστερά βρίσκομαι Άθεους ή Αγνωστικιστές. Στην Ελλάδα η κατάσταση είναι τελείως διαφορετική. Όταν σχεδόν όλος ο πληθυσμός δηλώνει Χριστιανός Ορθόδοξος, είναι δύσκολο να βρεθούν «Άθεοι» ή «Αγνωστικιστές». Και όσοι υπάρχουν είναι ταυτόχρονα αριστεροί. Είναι φυσιολογικό να θεωρούν εαυτούς Χριστιανούς (ορθόδοξους γιατί τα άλλα δόγματα δεν υπάρχουν ουσιαστικά) και οι αριστεροί και οι δεξιοί. Άθεος δεξιός ή Αγνωστικιστής Δεξιός δεν υπάρχει ούτε σαν στατιστικό λάθος. Στην Ελλάδα μπορούμε να πούμε ότι υπάρχει ισχυρή Θρησκευτική και μάλιστα Ορθόδοξη ταυτότητα η οποία πλαισιώνει τις αξίες μέσα στις οποίες κινείται ο Έλληνας πολίτης. Είναι είτε το θέλουμε είτε όχι το σύστημα αναφοράς και κανείς δεν μπορεί να το αγνοήσει. Οι Ευρωπαίοι αυτοπροσδιορίζονται Χριστιανοί είτε με χαλαρούς δεσμούς είτε με ισχυρούς δεσμούς. Οπωσδήποτε και οι αξίες του Χριστιανισμού επηρεάζουν τις επιλογές. Τα διαφορετικά δόγματα επηρεάζουν αυτές τις αξίες. Αν και οι αξίες είναι ίδιες, ο τρόπος προσέγγισής τους είναι ίσως διαφορετικός. Δεν είναι ο ίδιος αλλά παρόμοιος. Το να αγνοεί κάποιος ότι η Ευρώπη δεν επηρεάζεται από το Χριστιανικό σύστημα αξιών είναι σαν μην βλέπει τον ελέφαντα στο δωμάτιο. Αν και είναι εμφανής σε όλους διαλέγουμε να την αγνοήσουμε.

Πηγή: Protagon.gr