Το διάστημα κρύβει τις γήινες αδυναμίας μας.

Ο Ακαδημαϊκός -διαστημικός επιστήμονας Σταμάτης Κριμιζής έχει πει . «Στην πραγματικότητα εάν η ανθρωπότητα δεν συντηρήσει τη Γη, το οποίο είναι το μόνο διαστημόπλοιο που διαθέτουμε, εάν το καταστρέψουμε, δεν υπάρχει σωτήρια λέμβος, που θα μας μεταφέρει κάπου μακριά.

Δεν έχουμε καμιά διαστημική κηβωτό το Νώε για να μας σώσει.»

Στη γη ο άνθρωπος ζει και έχει την ευθύνη της ύπαρξης του.

Γ Ν Παπαθανασόπουλος

Οι ξυπόλητοι σερβιτόροι της Μυκόνου

Συνθήκες εργασίας Μεσαίωνα. Οχι από ανάγκη. Από… concept. Διότι ό,τι τρελό, μπορείς να το δεις στη Μύκονο. Αυτό όμως ξεπερνά κάθε όριο και βάζει σε κίνδυνο την υγεία των εργαζομένων

Γιάννης Δεβετζόγλου

«σήµερον εµού, αύριο ετέρου και ουδέποτε τινός»

Το μοναστήρι των Αγίων Θεοδώρων, στη Ζάλτσα Βοιωτίας, θα βρεθεί τις επόµενες ηµέρες ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος, Ιερώνυµος, για ολιγοήµερες διακοπές. ∆εν ήταν µια εύκολη χρονιά για κανέναν, πόσω µάλλον για τον Προκαθήµενο της Ελλαδικής Εκκλησίας που θα πρέπει από τον χειµώνα να αντιµετωπίσει τις νέες εκκλησιαστικές προκλήσεις, κρατώντας όµως πάντα χαµηλούς τόνους.

Πρόκειται για το ησυχαστήριό του, το µέρος που αγαπάει µε όλη τη δύναµη της ψυχής του. Αυτός το «ζωντάνεψε και σήµερα στέκει πλέον εκεί περήφανο και αποτελεί το «στολίδι» της περιοχής. Σε αυτό το µέρος ο Αρχιεπίσκοπος αναπαύεται και ηρεµεί. Αν και ο ίδιος δεν συνηθίζει να κολυµπάει, απολαµβάνει να αγναντεύει το απέραντο γαλάζιο της θάλασσας, καθώς ακριβώς από κάτω είναι η παραλία της Ζάλτσας.

 

Το µοναστήρι, το οποίο ανήκει στη Μητρόπολη Θηβών και Λεβαδείας και όχι στον ίδιο τον Αρχιεπίσκοπο, το έφτιαξε και το αναστήλωσε το 1994 ο Μακαριώτατος όταν ήταν ακόµη µητροπολίτης Θηβών. Είναι χαρακτηριστικό πως έξω από το κελί του έχει βάλει και την επιγραφή «σήµερον εµού, αύριο ετέ ρου και ουδέποτε τινός». Αυτό είναι το πνεύµα του Αρχιεπισκόπου. Να χτίζει και να αφήνει κληρονοµιά για τις επόµενες γενιές.

Σε αυτό το µετέωρο µοναστήρι της βοιωτικής γης, που βρίσκεται σκαρφαλωµένο στον απότοµο βράχο, κτισµένο κυριολεκτικά στην κορυφή του, ο Αρχιεπίσκοπος αγναντεύει τη θάλασσα, διαβάζει, προσεύχεται, γράφει άρθρα, συγκεντρώνει υλικό για τα επόµενα βιβλία του, προετοιµάζεται για την Ιεραρχία, υποδέχεται τους φίλους του και φυσικά µεταµορφώνεται σε έναν πραγµατικό αγρότη και κτηνοτρόφο.

Πρόκειται για έναν µαγευτικό τόπο

Παγώνια, πρόβατα, κότες, µπαχτσέδες µε σοδειά που θα ζήλευαν πολλοί, δέντρα που λυγίζουν από τους καρπούς, όπως ροδιές και ελιές, είναι κάποια από τα µικρά επίγεια «θαύµατα» που δηµιούργησε ο Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυµος µε πολύ κόπο όλα αυτά τα χρόνια. Φυσικά όχι µόνος του, αλλά µε τη βοήθεια ιερέων, που σήµερα κάποιοι από αυτούς είναι µητροπολίτες, και ντόπιων, που πίστεψαν στο όραµά του. Σήµερα, άγρυπνος φρουρός του µοναστηριού είναι ο µοναχός Ισαάκ, ενώ ο υπεύθυνος για την εύρυθµη λειτουργία όλων των υποδοµών είναι ο κ. Γιάννης Μπενέκος µαζί µε τη σύζυγό του, Ιωάννα.

Στον Αρχιεπίσκοπο αρέσει να περπατάει µέσα στο χώµα, να βλέπει να µπολιάζουν τα δέντρα -κάποιες φορές βοηθάει-, να φροντίζει τα ζώα και να µοιράζει όλα αυτά τα «καλούδια» στους συγχωριανούς του και στα Ιδρύµατα της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών και στις κατασκηνώσεις της. Μάλιστα είναι εντυπωσιακό πως οι κάτοικοι δεν τον αντιµετωπίζουν µε την ιδιότητα του Αρχιεπισκόπου, αλλά ως τον δικό τους άνθρωπο, τον συγχωριανό τους. Είναι ο γείτονάς τους που η πόρτα στο κελί του στο µοναστήρι είναι πάντοτε ανοιχτή και τους περιµένει…

Οι ντόπιοι και τα φιλέματα

Για τον Αρχιεπίσκοπο Ιερώνυµο οι ηµέρες καλοκαιρινής ανάπαυσης είναι συνυφασµένες µε τη φύση και την αγροτική ζωή.  Οι ντόπιοι ποτέ δεν τον επισκέπτονται µε άδεια χέρια, το ίδιο και οι µητροπολίτες που θα βρεθούν κοντά του σχεδόν κάθε καλοκαίρι. Και δεν είναι λίγοι… Σχεδόν δεν λείπουν ποτέ από το πλευρό του όλα τα καλοκαίρια ο µητροπολίτης Μαντινείας και Κυνουρίας, Αλέξανδρος, και ο µητροπολίτης Θηβών κ αι Λεβαδείας Γεώργιος, ενώ στα κελιά του µοναστηριού έχουν φιλοξενηθεί οι µητροπολίτες Περιστερίου, Νέας Ιωνίας, Μεσσηνίας, Μάνης, Ιωαννίνων, Γλυφάδας. Η λίστα είναι πραγµατικά µεγάλη… Ολοι µαζί θυµούνται ιστορίες για το πώς κουβαλούσαν τις πέτρες για να χτίσουν το µοναστήρι και σήµερα µε ταπεινότητα καµαρώνουν το δηµιούργηµά τους. Και επειδή η δουλειά δεν σταµατά ποτέ, ακόµα και στις διακοπές, ανά δύο ηµέρες ο στενός συνεργάτης του, ο πρωτοσύγκελλος της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών, επίσκοπος Θεσπιών Συµεών, τον επισκέπτεται και τον ενηµερώνει για όλες τις τρέχουσες εργασίες και εκκρεµότητες που υπάρχουν στην Αρχιεπισκοπή. Για όσους δεν το γνωρίζουν ο Αρχιεπίσκοπος, κατά κόσµον Ιωάννης Λιάπης, γεννήθηκε στα Οινόφυτα Βοιωτίας και είναι το πρώτο από τα δύο αγόρια του Τάσου και της ∆ήµητρας.

 

Από µικρό παιδί έδειχνε µια ιδιαίτερη κλίση στα γράµµατα, αλλά οι σπόροι της «κλίσης του Θεού» έπεσαν από τη µητέρα του στα χρόνια της αθωότητας… Σπούδασε Αρχαιολογία και Θεολογία στην Αθήνα και στη συνέχεια πραγµατοποίησε Βυζαντινές Σπουδές σε Αυστρία και Γερµανία. Το «µικρόβιο» του αρχαιολόγου το κουβαλά ακόµη και σήµερα. Του αρέσει να αναζητά και να µελετά προηγούµενες ιστορικές περιόδους της περιοχής. Μάλιστα έχει γράψει και βιβλίο για τη χριστιανική ιστορία της Βοιωτίας. Βλέποντας κάποιος το µοναστήρι θα αναρωτιέται πώς πέτυχε αυτό το σπουδαίο επίτευγµα ο Αρχιεπίσκοπος…

Οταν ο κ. Ιερώνυµος αντίκρισε για πρώτη φορά αυτό το µέρος, οραµατίστηκε ότι θα φτιάξει το µοναστήρι πάνω στα ερείπια µιας µονής περασµένων αιώνων. Στην αρχή λίγοι το πίστεψαν, αλλά επειδή µιλάµε για τον «Αρχιεπίσκοπο των προκλήσεων και των έργων», το είπε και το έκανε! Μαζί µε τους µητροπολίτες Θηβών, Γεώργιο, και Ιλίου, Αθηναγόρα -απλοί ιερείς τότε-, κουβαλούσαν τσιµεντόλιθους και πέτρες για να το χτίσουν. Ετσι λοιπόν τα κατάφερε και δεν σταµάτησε µόνο εκεί. Ακριβώς απέναντι στη νήσο Αµπελο, που ανήκει στο µοναστήρι, έφτιαξε ένα µικρό εκκλησάκι αφιερωµένο στην Αγία Μαρίνα. Άλλος ένας µικρός παράδεισος…

Από το µοναστήρι των Αγίων Θεοδώρων, ο Αρχιεπίσκοπος αγναντεύει την Αµπελο. Αυτό το µικρό νησάκι όπου η πρόσβαση είναι εφικτή µε µικρές βάρκες, αλλά έχει αυτονοµία. ∆ιαθέτει φωτοβολταϊκή µονάδα, δηλαδή έχει ρεύµα και έτσι το µέρος µπορεί να συντηρείται και να ποτίζεται µε αφαλάτωση. Και σήµερα καµαρώνει γιατί αυτό που τον ενδιέφερε ήταν πώς θα έρθει το νερό στην περιοχή για να µπορέσει να αποκτήσει ζωή όχι µόνο το µοναστήρι, αλλά να γίνει ένας πνεύµονας πρασίνου όλη η περιοχή. Οσο για τις γευστικές του προτιµήσεις… Ο,τι πιο αγνό προσφέρει η φύση. Φασολάκια, ζαρζαβατικά, φρούτα και αυτό γιατί δεν του αρέσει το κρέας. Λατρεύει οτιδήποτε είναι αυθεντικό και από τον τόπο του, όπως τυριά που φτιάχνουν στην περιοχή και φυσικά τις αγαπηµένες πίτες του.

Ο  103ος Ψαλμός.

Ο  103ος Ψαλμός[1]

Ο πλέον «εικαστικός» ψαλμός. Ο υπέροχος αυτός ύμνος είναι μια πανέμορφη ζωγραφιά της εν χρόνω δημιουργίας του κόσμου. Είναι δοσμένο το βιβλίο της Γενέσεως της Βίβλου, καθώς και ένα άλλο, θα λέγαμε, πρόσθετο βιβλίο …«Λειτουργίας» του κόσμου, σε…35 μόνο στίχους!

Όλη αυτή η θαυμάσια εικόνα είναι και μια ξεχωριστή, εμπνευσμένη, ευχαριστιακή και ταυτόχρονα δοξαστική καθημερινή προσευχή, που κάθε πιστός άνθρωπος αξίζει να την απαγγέλει ως εξαίρετο ποίημα, να την κοιτάζει ως ανυπέρβλητη ζωγραφιά, να τη βιώνει δηλαδή και ως αισθητική απόλαυση, και ταυτόχρονα να την απευθύνει ως δέηση, ως ευχαριστία και ως δόξα προς τον Θεό Δημιουργό.

Μια προσευχή που οδηγεί τον κάθε πιστό, όχι μόνο να ανέλθει πνευματικά και να επικοινωνήσει με το θείο, αλλά και να ηρεμήσει η ψυχή του, να στοχαστεί, να φιλοσοφήσει, και, εντέλει, να συνειδητοποιήσει σε όλες τις διαστάσεις τον θαυμάσιο κόσμο, μέσα στον οποίο τον έφερε το σχέδιο του Θεού, σε ύπαρξη, για να βιώσει και να συμβάλλει και αυτός – τι μεγαλύτερη τιμή, αλλά και ευθύνη – στην ολοκλήρωση της θείας δημιουργίας. Να τοποθετήσει, δηλαδή, και τον εαυτό του μέσα στον εξαίσιο πίνακα, τον οποίο περιδιαβαίνει  νοερά, απολαμβάνει αισθητικά και με τον οποίο εξυμνεί και ψάλλει.

Μακάρι αυτή την ποιητική ζωγραφιά οι αγιογράφοι της Ορθόδοξης Εκκλησίας να την υλοποιούσαν συχνά, προς όφελος των πιστών, με έμπνευση και ευρηματικότητα, μέσα στα διαθέσιμα τύμπανα των παράπλευρων επιφανειών των ιερών ναών.

***

ΕΥΛΟΓΕΙ, ἡ ψυχή μου, τὸνΚύριον. Κύριε ὁ Θεός μου, ἐμεγαλύνθης σφόδρα, ἐξομολόγησιν καὶ μεγαλοπρέπειαν ἐνεδύσω.

Ψυχή μου, ευλόγησε τον Κύριο! Κύριε, Θεέ μου, πόσο είσαι μεγάλος! Ντύθηκες λαμπρότητα και μεγαλοπρέπεια.

2.Ἀναβαλλόμενος φῶς ὡς ἱμάτιον, ἐκτείνων τὸν οὐρανὸν ὡσεὶ δέρριν·

Σε, που ακτινοβολείς ολόγυρά σου το φως, σαν να το έχεις ντυθείως ένδυμα· απλώνοντας στον ουρανό από το ένα άκρο του ορίζοντα έως στο άλλο, σαν πολύτιμο δερμάτινο κάλυμμα σκηνής.

3.ὁ στεγάζων ἐν ὕδασι τὰ ὑπερῷα αὐτοῦ [2], ὁ τιθεὶς νέφη τὴν ἐπίβασιν αὐτοῦ, ὁ περιπατῶν ἐπὶ πτερύγων ἀνέμων·

ο Κύριος είναι εκείνος, ο οποίος στεγάζει τα ανώτερα στρώματα του ουρανού με ύδατα νεφών, αυτός που επιβαίνει επάνω στα σύννεφασαν σε πολυτελή ταχέα άρματα· αυτός που περιπατεί με ταχύτητα φερόμενος πάνω στα φτερά των ανέμων.

4.ὁ ποιῶν τοὺς ἀγγέλους αὐτοῦ πνεύματα καὶ τοὺς λειτουργοὺς αὐτοῦ πυρὸς φλόγα.

αυτός κάνει τους αγγέλους τουσαν ανέμους, κι αυτούς που τον υπηρετούν, σαντη φλόγατης φωτιάς.

5.Ὁ θεμελιῶν τὴν γῆν ἐπὶ τὴν ἀσφάλειαν αὐτῆς,   οὐκ λιθήσεται εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος.

Αυτός είναι εκείνος, ο οποίος στερέωσε με ασφάλεια τη γη πάνω σε θεμέλια απαρασάλευτα, ώστε να μη κλονισθείποτέ στον αιώνα.

6. Ἄβυσσος ὡς ἱμάτιον τὸ περιβόλαιον αὐτοῦ, ἐπὶ τῶν ὀρέων στήσονται ὕδατα·

Άβυσσος υδάτων την σκεπάζει σαν ιμάτιο, και επάνω στα όρη έχουν σταθεί υπό τη μορφή χιονιού τα ύδατα.

7. ἀπὸ ἐπιτιμήσεώς σου φεύξονται, ἀπὸ φωνῆς βροντῆς σου δειλιάσουσιν.

όταν,όμως, αντηχήσει η προσταγή σου, Κύριε, τα ύδατα θα υποχωρήσουν, θα φύγουν, θα κατεβούν στις πεδιάδες, θα καταλήξουν στις θάλασσες. Η βροντερή φωνή σου τα αναγκάζει να αποχωρήσουν και να φανεί η ξηρά.

8.Ἀναβαίνουσιν ὄρη καὶ καταβαίνουσι πεδία εἰς τὸν τόπον ὃν ἐθεμελίωσας αὐτά·

Ανυψώνονται τα όρη προς τα πάνω και οι πεδιάδες φέρονται προς τα κάτω, το καθένα στους τόπους, όπου Συ τα θεμελίωσες.

9. ὅριον ἔθου, ὃ οὐ παρελεύσονται, οὐδὲ ἐπιστρέψουσι καλύψαι τὴν γῆν.

έθεσες όριο ανάμεσα στη θάλασσα και την ξηρά, το οποίο τα ύδατα της θάλασσας δεν θα υπερβούν, ούτε θα επιστρέψουν πλέον για να κατακλύσουν τη γη.

10.Ὁ ἐξαποστέλλων πηγὰς ἐν φάραγξιν, ἀνὰ μέσον τῶν ὀρέων διελεύσονται ὕδατα·

Αυτός είναι, που έστειλε και καθόρισε τις πηγές να αναβλύζουν ανάμεσα στα φαράγγια και έτσι δια μέσου των βουνών διέρχονται τα ύδατά τους.

Στάθης Ασημάκης