Συντάκτης: Kostas Bertsias

Είναι θεμιτή η εξίσωση κομμουνισμού-ναζισμού;
Το Ευρωκοινοβούλιο ενέκρινε με συντριπτική πλειοψηφία ένα ψήφισμα που φέρει τον τίτλο «Η σημασία της ευρωπαϊκής μνήμης για το μέλλον της Ευρώπης», ουσιαστικά εξισώνοντας τον ναζισμό με τον κομμουνισμό.
Κάτι που προκάλεσε σειρά συζητήσεων και αντιδράσεων ανά την Ευρώπη αλλά και στην Ελλάδα
Protagon Team 25 ΣΕΠΤΕΜΒΡΊΟΥ 2019,
Με αφορμή τη συμπλήρωση 80 χρόνων, την 1η Σεπτεμβρίου, από την έναρξη του Β΄ Παγκόσμιου Πολέμου, την προηγούμενη εβδομάδα τα μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ενέκριναν με συντριπτική πλειοψηφία ένα ψήφισμα που φέρει τον τίτλο «Η σημασία της ευρωπαϊκής μνήμης για το μέλλον της Ευρώπης» και ουσιαστικά εξισώνει τον ναζισμό με τον κομμουνισμό.
Τουλάχιστον αυτό υποστήριξε το ΚΚΕ, χαρακτηρίζοντας το ψήφισμα «κατάπτυστο». Την ίδια γνώμη, όσον αφορά την απόπειρα εξίσωσης του κομμουνισμού με τον ναζισμό από το ευρωκοινοβούλιο έχει και ένας έγκριτος ιταλός ιστορικός γράφοντας στην (κεντροαριστερή) εφημερίδα La Repubblica. Κυρίως γιατί στο τελικό κείμενο που συνυπέγραψαν με μικρές διαρροές όλες οι πολιτικές ομάδες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου εκτός της Ευρωπαϊκής Αριστεράς, οι κομμουνιστές Σοβιετικοί αναδεικνύονται ως σύμμαχοι των ναζιστών Γερμανών και εξίσου υπαίτιοι για την έναρξη του Β΄ Παγκόσμιου Πολέμου.
«Ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος, ο πιο καταστροφικός πόλεμος στην ιστορία της Ευρώπης, ξεκίνησε ως άμεσο αποτέλεσμα του διαβόητου συμφώνου μη επιθέσεως της 23ης Αυγούστου 1939 μεταξύ Ναζί και Σοβιετικών, γνωστού ως Σύμφωνο Μολότοφ-Ρίμπεντροπ, και των μυστικών πρωτοκόλλων του, βάσει των οποίων δύο ολοκληρωτικά καθεστώτα που είχαν ως κοινό στόχο να κατακτήσουν τον κόσμο διαίρεσαν την Ευρώπη σε δύο σφαίρες επιρροής», επισημαίνεται, μεταξύ άλλων, στο ψήφισμα.
Τα μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου υπενθυμίζουν επίσης ότι «το ναζιστικό και το κομμουνιστικό καθεστώς διέπραξαν μαζικούς φόνους, γενοκτονία και εκτοπίσεις, και προκάλεσαν μια άνευ προηγουμένου στην ιστορία της ανθρωπότητας απώλεια ανθρώπινων ζωών και στέρηση ελευθερίας», και ότι, πέρα από «το εξαιρετικά ειδεχθές έγκλημα του Ολοκαυτώματος που διέπραξε το ναζιστικό καθεστώς», καταδικάζουν απερίφραστα και «τις επιθετικές πράξεις, τα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και τις μαζικές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων που διαπράχθηκαν από το ναζιστικό, το κομμουνιστικό και τα λοιπά ολοκληρωτικά καθεστώτα». Και «λαμβάνοντας υπόψη ότι, παρά το γεγονός ότι τα εγκλήματα του ναζιστικού καθεστώτος αξιολογήθηκαν και τιμωρήθηκαν με τις δίκες της Νυρεμβέργης», υπογραμμίζουν πως «εξακολουθεί να υφίσταται επείγουσα ανάγκη για ευαισθητοποίηση, ηθική αξιολόγηση και νομική διερεύνηση των εγκλημάτων του σταλινισμού και άλλων δικτατορικών καθεστώτων», καλώντας, αμέσως μετά, «όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ να κρίνουν με σαφήνεια και βάσει αρχών τα εγκλήματα και τις επιθετικές ενέργειες που διέπραξαν τα ολοκληρωτικά κομμουνιστικά καθεστώτα και το ναζιστικό καθεστώς».
Σημειώνεται επίσης πως «η μνήμη για τα θύματα των ολοκληρωτικών καθεστώτων και η αναγνώριση και συνειδητοποίηση της κοινής ευρωπαϊκής κληρονομιάς των εγκλημάτων που διέπραξαν οι κομμουνιστικές, ναζιστική, και λοιπές δικτατορίες έχουν ζωτική σημασία για την ενότητα της Ευρώπης και του λαού της και για την οικοδόμηση της ευρωπαϊκής ανθεκτικότητας απέναντι στις σύγχρονες εξωτερικές απειλές».
Το τελικό ψήφισμα, το οποίο δεν έχει δεσμευτικό χαρακτήρα για τις κυβερνήσεις των κρατών-μελών της ΕΕ, ήταν αποτέλεσμα διαπραγματεύσεων και συμβιβασμών. Γιατί αρχικά το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα και οι υπόλοιπες ομάδες της Δεξιάς εντός του Ευρωκοινοβουλίου είχαν παρουσιάσει ένα κατά πολύ πιο αυστηρό – όσον αφορά την εξίσωση του κομμουνισμού με τον ναζισμό – κείμενο. Παρενέβησαν, ωστόσο, οι Πράσινοι και οι Σοσιαλιστές, συμβάλλοντας στη σύνταξη ενός επιεικέστερου κειμένου στο οποίο δίνεται στοχευμένα ιδιαίτερη έμφαση στα εγκλήματα του σταλινισμού.

Είναι θεμιτή η εξίσωση; Κατά πόσο, όμως, είναι θεμιτή η εξίσωση του κομμουνισμού με τον ναζισμό; Αναζητώντας μια απάντηση στο εν λόγω ερώτημα η Repubblica έδωσε τον λόγο στον Ουμπέρτο Τζεντιλόνι. Ο διακεκριμένος ιταλός ακαδημαϊκός, καθηγητής Σύγχρονης Ιστορίας στο πανεπιστήμιο La Sapienza της Ρώμης, επέλεξε να απευθυνθεί όχι στους πολιτικούς αλλά στα «παιδιά», στη νεολαία της Ιταλίας, υποστηρίζοντας εξαρχής και εξηγώντας στη συνέχεια πως ο κομμουνισμός δεν μπορεί να εξισωθεί σε καμιά περίπτωση με τον ναζισμό.
Βάση της ανόδου του ναζισμού, γράφει, αποτέλεσε η πεποίθηση των οπαδών του ότι «θα μπορούσαν να δημιουργήσουν και να επιβάλλουν μια νέα παγκόσμια τάξη πραγμάτων στο πλαίσιο της οποίας θα ήταν δυνατή η επιλογή των μελλοντικών κατοίκων του πλανήτη και ο αφανισμός όλων όσοι θα κρίνονταν ακατάλληλοι ή ανεπιθύμητοι.
Ο ναζισμός στο σύνολό του θέτει τον φιλόδοξο στόχο της δημιουργίας ενός “νέου τύπου ανθρώπου” που θα ανταποκρίνεται στις ναζιστικές πεποιθήσεις. Οποιος δεν τις αποδέχεται ή κρίνεται ακατάλληλος ταυτοποιείται και διώκεται μέχρις εσχάτων.
Αντιθέτως, συνεχίζει ο Τζεντιλόνι, η παραβολή της σοσιαλιστικής και της κομμουνιστικής Αριστεράς εγγράφεται στη δυναμική της απελευθέρωσης ανδρών και γυναικών καταπιεσμένων, ταπεινωμένων, μίζερων και σκλαβωμένων». Αναγνωρίζοντας, όμως, συγχρόνως ότι κατά την πορεία, ακολουθώντας διαφορετικούς δρόμος ο κομμουνισμός μπορεί να καταστεί «καταπιεστικός και βίαιος, απειλώντας την ελευθερία στις πολλές γωνιές του κόσμου όπου οικοδομείται».
Ο Τζεντιλόνι υποστηρίζει επίσης ότι το ψήφισμα για «τη σημασία της ευρωπαϊκής μνήμης για το μέλλον της Ευρώπης» είναι ιδιαίτερα περιοριστικό και κοντόφθαλμο. Γιατί εστιάζει αποκλειστικά στις «πιο σκοτεινές σελίδες» της ευρωπαϊκής Ιστορίας, στο πλαίσιο των οποίων αναδεικνύονται μόνον τα εγκλήματα της ναζιστικής Γερμανίας και της κομμουνιστικής Σοβιετικής Ενωσης δίχως να υπάρχει καμιά αναφορά, ωστόσο, στις σημαντικές κατακτήσεις του κομμουνισμού όπως «τα ατομικά και συλλογικά δικαιώματα, η αναγνώριση της διαφορετικότητας, η ίδρυση διεθνών θεσμών, η προάσπιση όλων όσοι απειλούνται στην εργασία τους ή στην οικογένειά τους».
Οσον αφορά τον ισχυρισμό πως το γεγονός που άνοιξε το δρόμο για το ξέσπασμα του Β΄ Παγκόσμιου Πολέμου ήταν η υπογραφή του Συμφώνου Μολότοφ-Ρίμπεντροπ, ο Τζεντιλόνι παραπέμπει στη Συνθήκη των Βερσαλλιών που υπεγράφη μετά το τέλος του Α΄ Παγκόσμιου Πολέμου και τους εξοντωτικούς όρους που επιβλήθηκαν στους Γερμανούς.
«Ο ναζισμός γεννήθηκε και επιβλήθηκε εντός των πλαισίων της τραγωδίας των δύο παγκόσμιων πολέμων και εκτείνεται από την αδιαμφισβήτητη άνοδο του Χίτλερ στην εξουσία έως το καταστροφικό του τέλος το 1945. Μια πορεία σχετικά μικρή που σημαδεύτηκε από τη βία νοούμενη ως κινητήρια δύναμη της Ιστορίας.
Ο κομμουνισμός καλύπτει ένα χρονικό διάστημα κατά πολύ μεγαλύτερο και ερμηνεύτηκε από ιστορικούς με διαφορετικές απόψεις ως γεγονός που σάρωσε ολόκληρο τον περασμένο αιώνα», υπενθυμίζει ο ιταλός ιστορικός. Και σημειώνει πως ο κομμουνισμός αυτός καθαυτός «προβάλλεται σε μια παγκόσμια διάσταση, ως εν δυνάμει εργαλείο, για τη χάραξη δρόμων χειραφέτησης ή λύτρωσης με στόχο τη βελτίωση της επισφαλούς ανθρώπινης κατάστασης, παρά τη συχνή διάψευση των προσδοκιών ή την προδοσία των ιδανικών του».

Πηγή: Protagon.gr

Από τον Γιάννη Αναγνωστάκη η πιο κάτω ανάρτηση

Ο σύγχρονος Γέροντας και ιδρυτής της Ιεράς Μονής Τιμίου Προδρόμου στο Έσσεξ Αγγλίας, Αρχιμανδρίτης Σωφρόνιος Σαχάρωφ, ρωσικής καταγωγής, είπε σε ένα κληρικό πνευματικό του παιδί καθώς κοίταζαν ένα ναό, που είχε αρχίσει να κτίζεται στους χώρους της Μονής:

«Είναι δύσκολο να κτίζεις ναό σήμερα. Θα ξεσηκωθούν όλα τα δαιμόνια», και συνέχισε με ένα ανέκδοτο που είχε ακούσει στη Ρωσία:

«Κάποιος πήγε στην κόλαση, αλλά όμως ήθελε να υπάρχει εκεί ναός για να προσεύχεται. Παρά την αμαρτωλότητά του αγαπούσε τον Θεό και ήθελε να προσεύχεται. Άρχισε να μετρά τον χώρο για να κάνει θεμέλια.

Ένας διάβολος τον ρώτησε τι κάνει; Εκείνος απάντησε: «Θέλω να κτίσω ιερό ναό για να προσεύχομαι».

Ανησύχησε ο διάβολος γιατί δεν ήταν δυνατόν να κτιστεί ναός στην κόλαση και προσπάθησε να τον εμποδίσει. Δεν το κατόρθωσε και φώναξε και άλλους δαίμονες. Ούτε αυτοί μπόρεσαν. Το ανέφεραν στον αρχηγό τους. Και τότε συγκεντρώθηκαν πολλοί δαίμονες και τον έβγαλαν έξω από την κόλαση για να μην κτίσει ναό».

Και συνέχισε ο Γέροντας: «Έτσι και εμείς κτίζουμε ναούς για να μετατρέψουμε την κόλαση σε παράδεισο και εάν δεν το κατορθώσουμε αυτό τότε [τουλάχιστον] θα επιτύχουμε να μην μας δεχτεί ο διάβολος στην κόλαση».

Εκ της διγλώσσου εκδόσεως της Ι. Μ. Νέας Ζηλανδίας: «Ημερολόγιον Εγκόλπιον 2009»

Εχετλαίος ή Έχετλος ήταν το όνομα ενός αγνώστου ήρωα που φέρεται να εμφανίστηκε στη μάχη του Μαραθώνα. Το όνομά του συνδέεαι πιθανώς με την εχέτλη (= λαβή αρότρου) που λέγεται ότι κρατούσε για να πολεμά με τους Πέρσες. Στην εικόνα του Πάναινου*, αδελφού του Φειδία που βρισκόταν στην Ποικίλη Στοά απεικονιζόταν και ο Έχετλος ανάμεσα στους ήρωες της μάχης του Μαραθώνα.

• Γράφει ο Τάκης Κάμπρας

Ο Ηρόδοτος, ο οποίος κατέγραψε τα περισσότερα στοιχεία για τη μάχη του Μαραθώνα, δεν αναφέρει το παραμικρό για τον Εχετλ(αί)ο, αλλά ούτε και κάποιος άλλος συγγραφέας της κλασικής εποχής. Ό,τι γνωρίζουμε γι’ αυτόν προέρχονται από τον αρχαίο περιηγητή

Παυσανία που έζησε τον 2ο αιώνα μ.Χ.: «…Συνέβη δε ως λέγουσιν, άνδρα εν τη μάχη παρείναι το είδος και την σκευήν άγροικον. Ούτος των βαρβάρων πολλούς καταφονεύσας αρότρω, μετά το έργον ην αφανής. Ερομένοις δε Αθηναίοις άλλο μεν ο θεός ες αυτόν έχρησεν ουδέν, τιμάν δε Εχετλαίον εκέλευσεν ήρωα.» (Παυσανίας βιβλ. 1, κεφ. 32). Δηλαδή, συνέβη, καθώς λέγουν, να παρουσιασθεί στη μάχη (του Μαραθώνα) άνδρας κατά τη μορφή και την ενδυμασία χωρικός, αυτός σκότωσε με ένα άροτρο πολλούς από τους βαρβάρους και εξαφανίστηκε μετά τη μάχη. Στους Αθηναίους που ρώτησαν το θεό (τον Απόλλωνα στους Δελφούς) τίποτα άλλο δεν εχρησμοδότησε σε αυτούς παρά να τιμούν σαν ήρωα τον Εχετλαίον. Να σημειωθεί πως ο Παυσανίας έζησε έξι αιώνες μετά τη μάχη, αλλά η μαρτυρία του για τον Εχετλ(αί) απεικονίστηκε στην τοιχογραφία της μάχης στην Ποικίλη Στοά, στην Αγορά της αρχαίας Αθήνας. Το έργο αυτό, που έδειχνε τις κυριότερες φάσεις της μάχης, φιλοτεχνήθηκε περίπου το 460 π.Χ., δηλαδή μόλις 30 χρόνια μετά τη μάχη του Μαραθώνα. Θα πρέπει να απεικόνιζε με ρεαλισμό τα συμβάντα της μάχης, καθώς την εποχή που εκτέθηκε για πρώτη φορά σε δημόσια θέα ζούσαν ακόμη πολλοί βετεράνοι της μάχης που θα εντόπιζαν τυχόν ανακρίβειες στην απόδοση των συμβάντων. Στα χρόνια όμως που ακολούθησαν, άρχισαν να υπεισέρχονται στο ιστορικό αφήγημα της μάχης πολλά φανταστικά και υπερβολικά στοιχεία.

Ο Ηρόδοτος ο οποίος γεννήθηκε πέντε χρόνια αργότερα το 485 π.Χ. στην Αλικαρνασσό, δίνει μια άλλη διάσταση στον άγνωστο αυτόν πολεμιστή και το όπλο του. Περιγράφει ότι στην μάχη του Μαραθώνα συνέβη κάτι πολύ παράξενο, ένας Αθηναίος στρατιώτης, ο Επίζηλος, γιος του Κουφαγόρα, ενώ πολεμούσε γενναία στήθος με στήθος ξαφνικά έχασε την όραση του και στα δύο του μάτια, παρόλο που δεν τον είχε ακουμπήσει τίποτα, ούτε δόρυ ούτε ξίφος ούτε βέλος τόξου. Συνεχίζοντας ο Ηρόδοτος αναφέρει ότι ο Επίζηλος διηγείται ότι είδε έναν μεγαλόσωμο οπλίτη που η γενειάδα του κάλυπτε ολόκληρη την ασπίδα του, και ότι αυτό το φάντασμα κρατούσε στα χέρια του ένα πολύ φωτεινό όπλο! Πέρασε ακριβώς δίπλα του, σκοτώνοντας Πέρσες αντιπάλους και αυτή η σκηνή ήταν η τελευταία που είδε ο Επίζηλος γιατί από κάποια υπερβολική λάμψη, τυφλώθηκε! Οι Αθηναίοι ρώτησαν το Μαντείο των Δελφών να μάθουν ποιος ήταν ο άγνωστος ήρωας που πολέμησε μαζί τους και το Μαντείο τους έδωσε πάλι την απάντηση πως έπρεπε να τιμούν τον ήρωα Εχετλαίο.

Πάναινος Ζωγράφος που έζησε τα μέσα του 5ου αι. π.Χ., ήταν νεώτερος, αλλά σύγχρονος του φημισμένου Πολύγνωτου. Αδελφός του Φειδία, συνεργάστηκε πρώτα με τον Πολύγνωτο στην διακόσμηση της Ποικίλης Στοάς, όπου μαζί και με τον Μίκωνα συνδημιούργησε την επική ζωγραφιά της Μάχης του Μαραθώνα όπου απεικονίζεται ο Εχετλ(αί)ος

Η μάχη του Μαραθώνα

Στις 10 Σεπτεμβρίου του 490 πΧ η Περσική αρμάδα υπό τη διοίκηση του Δάτη και του Αρταφέρνη, αγκυροβόλησε στον Μαραθώνα, στην θέση του σημερινού Σχοινιά και εγκατέστησε στρατόπεδο στην περιοχή του σημερινού χωριού Κάτω Σούλι. Το μόνο μειονέκτημα ήταν η ύπαρξη ελών στα νώτα των Περσών. Τα έλη δυσκόλευαν τις κινήσεις των Περσών και την επικοινωνία τους με το στόλο.

Οι Αθηναίοι ξεκίνησαν την ίδια ημέρα της περσικής απόβασης την κίνηση τους προς τον Μαραθώνα, και αφίχθησαν την επομένη στην περιοχή. Φτάνοντας στον Μαραθώνα, οι Έλληνες στρατοπέδευσαν, σύμφωνα με τον Ηρόδοτο, κοντά στο ιερό του Ηρακλή, στους πρόποδες του υψώματος της Πεντέλης, Αγριλίκι στις νοτιοδυτικές παρυφές του κάμπου του Μαραθώνα. Η κυρίως μάχη έγινε στην περιοχή της πεδιάδας με την Ελληνική παράταξη στην περιοχή δυτικά του γνωστού «ΤΥΜΒΟΥ ΤΟΥ ΜΑΡΑΘΩΝΟΣ» και των Περσών στην περιοχή μεταξύ σημερινού Τύμβου και θάλασσας.

Στις 11 Σεπτεμβρίου άρχισαν οι πρώτες αψιμαχίες, με τους Έλληνες σύμφωνα με τις πηγές να επιτίθενται και να υποχωρούν, προσπαθώντας έτσι να παρασύρουν τους Πέρσες σε ένα στενό σημείο της περιοχής, όπου θα ήταν ευκολότερο να πολεμήσουν.

Την 17η Σεπτεμβρίου ο Μιλτιάδης διέταξε πάλι τον στρατό του να παραταχθεί, αλλά είδε πως οι Πέρσες είχαν αποσύρει τους βαριά οπλισμένους και τους Ιππείς στα πλοία, προφανώς για να πλεύσουν προς τον Πειραιά για να αιφνιδιάσουν τους Αθηναίους. Οι οπλίτες ήταν παρατεταγμένοι σε πλάτος σχεδόν ίσο με αυτό της περσικής δύναμης. Οι πτέρυγες ήταν ενισχυμένες, ενώ το κέντρο, όπου βρισκόταν το ελαφρύ αλλά πολυπληθέστερο τμήμα του τακτικού περσικού στρατού, ήταν ασθενές. Απόσταση των δύο αντιπάλων περίπου 1500μ.

Η Ελληνική οπλιτική φάλαγγα ξεκίνησε με κανονικό βηματισμό. Οι παραταγμένοι Πέρσες έβλεπαν ένα σιδερένιο τείχος με προεξέχουσες λόγχες να τούς πλησιάζει, ενώ συγχρόνως οι Έλληνες οπλίτες έβγαζαν πολεμικές κραυγές. Οι γύρω λόφοι πρέπει να αντηχούσαν από τον ύμνο που ο μεγάλος ποιητής Αισχύλος, που πολέμησε στο Μαραθώνα, μας διέσωσε στην περίφημη τραγωδία «Πέρσες»: «Ίτε παίδες Ελλήνων, ελευθερούτε πατρίδα, ελευθερούτε δε παίδας, γυναίκας, θεών τε πατρώων έδη, θήκας τε προγόνων, νυν υπέρ πάντων ο αγών!»

Όταν η φάλαγγα έφθασε σε απόσταση βεληνεκούς των εχθρικών βελών (150μ περίπου), άρχισε να τρέχει συντεταγμένη κατά του αντιπάλου ο οποίος επιχείρησε να τους αποκρούσει ενώ οι Πέρσες τοξότες άρχισαν καταιγισμό βελών . Όμως, επιχειρώντας στο κέντρο, πλησίασαν το κέντρο του αντιπάλου τους το οποίο βλέποντας πως είναι λίγοι αριθμητικά έτρεξε να αποκρούσει την επίθεση. Τότε, κινήθηκαν τα πλάγια και κτυπώντας τους Πέρσες στη μέση τους διέσπασαν με αποτέλεσμα να τρέχουν πανικόβλητοι και ατάκτως να σωθούν. Οι Πέρσες υποχώρησαν προς την σημερινή παραλία του Σχοινιά και όσοι δεν έπεσαν στα έλη, επιχείρησαν να επιβιβαστούν στα πλοία τους, αφού στο πευκοδάσος του Σχοινιά και στην αμμώδη ακτή του διεξήχθη η πιο σκληρή μάχη. Εκεί οι Αθηναίοι φέρεται να κατέλαβαν και επτά πλοία.

Από την πλευρά των Ελλήνων Μαραθωμονομάχων υπήρξαν 192 απώλειες, μεταξύ των οποίων ο Κυναίγειρος ο αδελφός του Αισχύλου, ο ευγενικός και γενναίος πολέμαρχος Καλλίμαχος και ο Στρατηγός Στησίλαος. Οι Πέρσες 6.400!

H ηρωική μορφή του Κυναίγειρου έμεινε μοναδικό παράδειγμα ανδρείας και αυταπάρνησης στην Ιστορία. Ο Κυναίγειρος ήταν απόγονος της οικογένειας των Κοδριδών, γιος του Ευφορίωνα από την Ελευσίνα. Μετά την πρώτη φάση της σύγκρουσης οι Πέρσες τράπηκαν σε φυγή και έσπευσαν να διαφύγουν με τον στόλο τους. Οι Αθηναίοι τους κυνήγησαν μέχρι τα πλοία τους. Ο Κυναίγειρος, προσπαθώντας να εμποδίσει ένα πλοίο να αποπλεύσει το άρπαξε με το χέρι, περιμένοντας να φτάσουν οι συμπολεμιστές του και να το καταλάβουν. Ένας Πέρσης του έκοψε το χέρι και τότε ο Κυναίγειρος έπιασε το πλοίο με το άλλο του χέρι. Ήταν τόση η δύναμη της ψυχής του, που όταν ο Πέρσης του έκοψε και το δεύτερο χέρι ο Κυναίγειρος κράτησε το πλοίο με τα δόντια του μέχρι που του έκοψε το κεφάλι. Η ηρωική αυτή πράξη του Κυναίγειρου τον κατέταξε στο Πάνθεον των Ηρώων.

Ο ζωγράφος Πολύγνωτος τον απαθανάτισε (460 π.Χ.) στην απεικόνιση της μάχης που την απέδωσε σε τρεις πίνακές του στην Ποικίλη Στοά της Αθήνας.

«Και τούτο μεν εν τούτω τω πόνω ο πολέμαρχος Καλλίμαχος διαφθείρεται, ανήρ γενόμενος αγαθός, από δ’ έθανε των στρατηγών Στησίλεως ο Θρασύλεω τούτο δε Κυνέγειρος ο Ευφορίωνος ενθαύτα επιλαμβανόμενος των αφλάστων νεός, την χείρα αποκοπείς πελέκεϊ πίπτει, τούτο δε άλλοι Αθηναίων πολλοί τε και ονομαστοί».

Κι ενώ εξακολουθούσε η μάχη γύρω από τα πλοία των Περσών, ο αγγελιοφόρος Φειδιππίδης έφυγε πεζός από τον Μαραθώνα για να φέρει αφενός μεν τη χαρμόσυνη είδηση της νίκης στους Αθηναίους, αλλά να τους ειδοποιήσει ότι ο Περσικός στόλος πλέει προς τον Πειραιά. Προφανώς, υπερέβαλε εαυτόν κατά τη διαδρομή και μόλις αναφώνησε «νενικήκαμεν» ενώπιον των συμπολιτών του, έπεσε νεκρός από την εξάντληση. Βέβαια, αργότερα έφθασε και ο στρατός του Μιλτιάδη για να υπερασπιστεί την πόλη σε περίπτωση αποβίβασης του κυρίου όγκου των Περσών, αλλά εκείνοι μόλις τους είδαν να περιμένουν παρατεταγμένοι, γύρισαν και έστρεψαν προς την Περσία.

Στις 8 Δεκεμβρίου 2010, κατά την 2500η επέτειο του γεγονότος, η Βουλή των Αντιπροσώπων των ΗΠΑ με ψήφισμά της αναγνώρισε ότι η μάχη του Μαραθώνα αποτελεί μία από τις σημαντικότερες μάχες στην ιστορίας της ανθρωπότητας.