Glass Half Full

 

της Μαριάννας Σκυλακάκη

 

Διπλωματική επιτυχία, τηρουμένων των αναλογιών, όμως με πολλές αβεβαιότητες και αγκάθια. Ο απολογισμός της συμφωνίας που επιτεύχθηκε στη Διάσκεψη του Βερολίνου για τη Λιβύη μένει να δούμε αν θα έχει τα επιδιωκόμενα αποτελέσματα.

Οι συμμετέχοντες συμφώνησαν πάντως στην τήρηση του εμπάργκο όπλων, στην επανέναρξη της πολιτικής διαδικασίας για διευθέτηση της κρίσης, αλλά και σε μια κατάπαυση του πυρός που δεν είναι όμως νομικά δεσμευτική. “Μια κατάπαυση του πυρός απαιτεί κάποιος να τη φροντίσει”, ήταν η χαρακτηριστική δήλωση του Ύπατου Εκπροσώπου της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα θέματα Εξωτερικής Πολιτικής Josep Borrell, ενόψει της συνόδου των υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ που διεξάγεται σήμερα στις Βρυξέλλες.

Από την πλευρά της, η Αθήνα χαιρέτισε ως θετική τη Διάσκεψη, με τον υπουργό Επικρατείας Γιώργο Γεραπετρίτη να επισημαίνει σε συνέντευξη που έδωσε στον ΣΚΑΪ ότι “η Ελλάδα σε καμία περίπτωση δε θα δεχθεί τετελεσμένα” και να εκτιμά ότι ο θυμός του Recep Tayyip Erdogan αποδεικνύει ότι τα πράγματα δεν πηγαίνουν όπως εκείνος θα ήθελε.

Για την ώρα, πάντως, ο Erdogan δεν μοιάζει διατεθειμένος να ρίξει τους τόνους, χαρακτηρίζοντας την πρόσκληση του Khalifa Haftar στην Αθήνα “ανοησία” και επιμένοντας στη θέση της Άγκυρας ότι “δεν υπάρχει υφαλοκρηπίδα στην Κρήτη”.

Της κεραίας το κάγκελο !

Της κεραίας το κάγκελο !

Ο Θρασύβουλος διατηρεί το μοναδικό μαγαζί στο μεγάλο κεφαλοχώρι,που βρίσκεται κοντά στα σύνορα με τη Βουλγαρία. Το μαγαζί ή μπακάλικο, όπως το λέγαν οι συγχωριανοί του το κληρονόμησε από το πατέρα του,που τον είχε χάσει μικρός, κάπου εκεί στο τέλος της δεκαετίας του 50 .
Όταν συνέβη το μοιραίο, ήταν μόλις δεκαπέντε χρονών, είχε τελειώσει την τρίτη τάξη του γυμνασίου, και είχε επιστρέψει από την πρωτεύουσα της επαρχίας όπου έμενε τους οχτώ μήνες της σχολικής χρονιάς, για τις καλοκαιρινές διακοπές. Ο Επαμεινώνδας, ο πατέρας του Θρασύβουλου ήταν πολυπράγμων -πολυτεχνίτης και εκτός από την μπακαλική ασκούσε και το επάγγελμα του πεταλωτή, του σαμαρά, του πρακτικού κτηνίατρου και γενικά δεν αρνιόταν να προσφέρει τις υπηρεσίες του σε οτιδήποτε παρουσιαζόταν αρκεί να πληρωνόταν. Είχε μάλιστα μια χαρακτηριστική άνεση να δείχνει ότι έχει βαθιές γνώσεις και πλούσια εμπειρία για το οποιοδήποτε που οι χωριανοί του αντιμετώπιζαν κάποιο πρόβλημα.
Ο Επαμεινώνδας έπεσε στο καθήκον, όταν προσπαθούσε να πεταλώσει το πίσω πόδι ενός μεγαλόσωμου μουλαριού και από απροσεξία κάρφωσε το καρφί του πέταλου όχι στην κερατοειδή οπλή αλλά το καρφί του βρήκε το ζωντανό μυ του ποδιού. Το μουλάρι πόνεσε φοβερά, αφηνίασε και με μια δυνατή κλωτσιά του άλλου ποδιού άφησε στον τόπο τον Επαμεινώνδα..

Η απρόσμενη αυτή εξέλιξη ανάγκασε τον μικρό Θρασύβουλο να ανδρωθεί πρόωρα , να αφήσει το γυμνάσιο και να εγκατασταθεί μόνιμα στο χωριό και να αναλάβει το μπακάλικο του πατέρα του. Οι υποχρεώσεις ήταν μεγάλες, μια μάνα και τρία μικρά κορίτσια ήταν η οικογένεια, για την οποία ο μικρός Θρασύβουλος έπρεπε να γνοιαστεί.
Πολύ γρήγορα μπήκε στο νόημα της δουλειάς και όχι μόνο διατήρησε την δουλειά που του είχε αφήσει ο πατέρας του αλλά άρχισε και να την μεγαλώνει. Τα τρία μαθητικά χρόνια στην πρωτεύουσα της επαρχίας είχαν ανοίξει τους ορίζοντες του Θρασυβούλου και τα γράμματα που έμαθε, έστω και χωρίς την ολοκλήρωση της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, τον βοήθησαν να ξεκλειδώσει πολύ γρήγορα τα μυστικά του εμπορίου.

Κατάφερε μάλιστα να οριστεί αντιπρόσωπος του ελληνικού μονοπωλίου, που πέρα από το επιπρόσθετο κέρδος που του αποκόμιζε, απέκτησε και ένα αυξημένο κύρος στην τοπική κοινωνία .

Στο Ελληνικό Μονοπώλιο υπαγόταν η εμπορία των σπίρτων, του φωτιστικού πετρελαίου, του αλατιού, του καπνού, ακόμη δε, και οι τράπουλες ήταν αποκλειστικό έργο του μονοπωλίου. Οι φόροι που αναλογούσαν σε αυτά τα προϊόντα πήγαιναν εξ’ ολόκληρου στους τότε δανειστές για την εξόφληση δανείων που είχε πάρει η Ελλάδα στις αρχές του εικοστού αιώνα !

Ούτε το κάλεσμα της πατρίδας, για να την υπηρετήσει, δεν εμπόδισε τον Θρασύβουλο να συνεχίσει την εμπορική του πρόοδο . Ίσα ίσα που στο μικρό πέρασμα από τον στρατό, καθότι προστάτης οικογενείας, γνωρίστηκε με κάποιον που είχε τις διασυνδέσεις και κατάφερε να διοριστεί και ανταποκριτής του ΟΓΑ, ένα ακόμη σημαντικό βήμα στην επαγγελματική του πορεία .

Ο Θρασύβουλος είχε και αλλά προσόντα εκτός των επαγγελματικών, ήταν ωραίος, ευθυτενής άνδρας, με όμορφο πρόσωπο, θεληματικό πηγούνι, καλοσχεδιασμένα χείλη και πλούσια κυματιστά μαλλιά, κρυφός και όχι μόνο, πόθος των γυναικών της κωμόπολης.
Άρεσε και στον Θρασύβουλο να είναι στόχος του γυναικείου πληθυσμού και έκανε ό,τι χρειαζόταν για να βρίσκεται πάντα στο βεληνεκές παντρεμένων και ανύπαντρων. Με τις παντρεμένες βέβαια αισθανόταν πιο άνετα και για κάποιο ανεξήγητο λόγο προτιμούσε τις πιο ώριμες, τις σαραντάρες μάλιστα τις θεωρούσε ιδανικές!

Τα τελευταία χρόνια είχε φέρει και την πετρογκάζ στο μαγαζί του και έτσι είχε την άνεση να μπαίνει στα σπίτια των νοικοκυράδων, κυρίως τα πρωινά, που έλειπαν οι σύζυγοι για να αλλάζει φιάλες και κάπου-κάπου να εισπράττει και κάποια έξτρα αμοιβή!
Σε κάποια σπίτια είχε παρατηρηθεί μια συχνότερη αλλαγή των φιαλών και άρχισαν να ακούγονται παράπονα ότι ο Θρασύβουλος έκλεβε αέριο με την μέθοδο των μισογεμισμένων φιαλών. Μάλιστα ένας άνδρας του έκανε ολόκληρη φασαρία και τον απείλησε ότι θα τον καταγγείλει στην εταιρία. Δεν ήξερε ο άμοιρος πως να αμυνθεί και αυθόρμητα του λέει:
-Για έλεγξε την γυναίκα σου μήπως ξεχνάει το γκάζι ανοιχτό και καίει άσκοπα το αέριο ….

Με όλα αυτά τα προσόντα ο Θρασύβουλος ήταν και περιζήτητος γαμπρός ιδιαίτερα από την εποχή που πάντρεψε και την τελευταία του αδελφή.Τα προξενιά πήγαιναν και ερχόντουσαν. Ήθελε να βρει μια καλή γυναίκα για να κάνει οικογένεια και να αποκτήσει παιδιά, τα οποία υπεραγαπούσε.
Αλλά που να βρεθεί η καλή γυναίκα …οι εμπειρίες του Θρασυβούλου δυστυχώς τον είχαν κάνει πολύ καχύποπτο .
Τελικά βρέθηκε μια κοπέλα, η Ευτέρπη, από ένα διπλανό χωριό με την οποία και παντρεύτηκε.
Έφτιαξε, όπως το επιθυμούσε άλλωστε, μια ωραία οικογένεια, η Ευτέρπη ήταν μια άριστη σύζυγος και καλή μητέρα και απέκτησε και τρία παιδιά αλλά το χούι, χούι για τον Θρασύβουλο.
-Η οικογένεια πάνω από όλα, αλλά δεν μπορώ να κοιμηθώ το βράδυ ήσυχος όταν ξέρω ότι υπάρχει έστω και μια γυναίκα στο χωριό μου που υποφέρει.. έλεγε στους φίλους του. Κλεμμένο από τον Καζαντζάκη βέβαια αλλά αρκετά βολικό για τον Θρασύβουλο .

Είμαστε κάπου στο τέλος της δεκαετίας του 80, ο Παπανδρέου έχει καταργήσει τον νόμο για την μοιχεία και ο Θρασύβουλος, εκτός από την σημαία του ΠΑΣΟΚ που έχει αναρτήσει στο μαγαζί του, έχει και στύλους για κεραίες τηλεοράσεων, που έχουν αρχίσει να εισβάλουν και στα σπίτια της επαρχίας. Έχει μάθει την τέχνη να στήνει και να συνδέει τις κεραίες αφού εντόπιζε τα ραδιοτηλεοπτικά σήματα, που η αλήθεια είναι ότι στην περιοχή του είναι αρκετά δύσκολο, πιο εύκολο είναι να πιάσεις βουλγαρικά παρά ελληνικά κανάλια. Λόγω ακριβώς αυτής της δυσκολίας η παραμικρή μετακίνηση της κεραίας είχε σαν συνέπεια να χάνεις το κανάλι και να βλέπεις χιόνια !!
Οι κεραίες των τηλεοράσεων αποτέλεσαν μια ακόμη αιτία ή και αφορμή για να μπαινοβγαίνει με άνεση ο Θρασύβουλος στα σπίτια των συγχωριανών του.
Αρκετά συχνά χανόταν το σήμα και ο Θρασύβουλος έτρεχε να το πιάσει …

Μια απίστευτη περίπτωση με την κεραία είναι αυτή που θα σας αφηγηθώ, που φαίνεται απίθανη, αλλά αυτός που μου την διηγήθηκε είναι σίγουρος ότι συνέβη ακριβώς έτσι.

Ο Θρασύβουλος είχε μια μακρόχρονη σχέση με  μια παντρεμένη,την Καίτη,  από το καιρό που ήταν ακόμη ανύπαντρος, ήταν κάποια από αυτές που το γκάζι τελείωνε γρήγορα και ζητούσε συχνά αλλαγή φιάλης. Τώρα είχε βρει σαν αφορμή για να τον καλεί σπίτι της. Η κεραία της τηλεόρασης  πολύ συχνά έχανε το σήμα ….
Σε κάποια από αυτές τις συχνές επισκέψεις, της μπήκε μια τρελή ιδέα, και λέει στο Θρασύβουλο:
-Την επόμενη φορά που θα σε φωνάξω για να έλθεις εδώ, θα είναι παρόν και ο άνδρας μου, θα ξεσυνδέσω το καλώδιο, δεν θα πιάνει η τηλεόραση και θα σε φωνάξουμε, τα αλλά άστα σε μένα, τρελαίνομαι να βρεθούμε και να είναι και ο άνδρας μου!
Κάτι πήγε να ψελλίσει ο Θρασύβουλος αλλά αυτή δεν σήκωνε κουβέντα .

Σε καμία βδομάδα ο Θρασύβουλος καλείται επειγόντως να προσφέρει τις τεχνικές του γνώσεις, καταφθάνει με τα εργαλεία, χαιρετάει το ζευγάρι και αρχίζουν τα παράπονα :
-Τι θα γίνει; Πάλι δεν έχουμε σήμα Θρασύβουλε του λέει ο Γιώργος.
-Τι να σου κάνω Γιώργο.. είναι δύσκολη η περιοχή μας, έχουμε και αυτούς τους βοριάδες ..
Υπομονή όλα θα γίνουν .
-Γιώργο, πετάγεται η Καίτη,  δεν ανεβαίνεις στην ταράτσα να στρίβεις την κεραία και ο Θρασύβουλος να ρυθμίζει εδώ την τηλεόραση.
-Καλά ρε γυναίκα εσύ είσαι ο μάστορας; Τι ξέρεις εσύ από κεραίες ;
-Όταν έρχεται ο Θρασύβουλος και λείπεις εσύ ποιος νομίζεις στρίβει την κεραία ; Εγώ Γιώργο..
-Να ανέβω Θρασύβουλε ;
-Ανέβα, του απαντά λίγο σαστισμένος .

Βγαίνει στην αυλή τοποθετεί την μεγάλη σκάλα και αρχίζει να ανεβαίνει ο Γιώργος προς την ταράτσα, μόλις δεν υπήρχε οπτική επαφή με το δωμάτιο η Καίτη ορμά και φιλά παθιασμένα τον Θρασύβουλο.
-Δεν σου το είπα θα το κάνουμε με τον άνδρα μου στην ταράτσα !
Ο Θρασύβουλος άρχισε να δίνει το σύνθημα:
– Λίγο δεξιά Γιώργο,ωπ, ωπ, λίγο πίσω,το πιάσαμε, Όχι ρε γαμώτο το χάσαμε, από την αρχή Γιώργο, λίγο δεξιά, λίγο ακόμη,
περίμενε Γιώργο ένα λεπτό να διορθώσω κάτι στην τηλεόραση αλλά κρατά σταθερά το κοντάρι..
Και ξαφνικά σε λίγο  ακούγεται η φωνή  της Καίτης, σαν φωνή ανακούφισης ακούστηκε:
-Ωχ.. μπράβο Θρασύβουλε!! ,πολύ ωραία Γιωργοοοο ! εκεί κράτησε το, βίδωσε καλά το στύλο και κατέβα …
Γυρνά στο Θρασύβουλο και του λέει χαμηλόφωνα :
-Και γαμώ τον μάστορα !

Ο Θρασύβουλος είχε ένα μεγάλο προσόν: ήταν εχέμυθος. Δεν μιλούσε ποτέ για τις γυναίκες του, δεν εξέθετε καμία. Δεν έκανε αυτό που οι περισσότεροι άνδρες κάνουν : να κοκορεύονται για τις κατακτήσεις τους υπαρκτές ή ανύπαρκτες και να δίνουν ονόματα και λεπτομέρειες λες και είναι σε εξομολόγηση !!
Η Ευτέρπη, η γυναίκα του, σίγουρα κάτι οσμιζόταν από την αδυναμία του Θρασύβουλου στο ασθενές φύλο αλλά ήταν και πολύ θρησκευόμενη και πιθανώς του συγχωρούσε αυτή την αμαρτία .
Μάλιστα όταν ο Θρασύβουλος ήταν πλέον γέρος η Ευτέρπη έψαχνε ένα τρόπο να τον στείλει για εξομολόγηση με την ελπίδα να τον συγχωρέσει και ο Θεός!
Την ευκαιρία την βρήκε όταν μια παρέα χωριανών σχεδίαζε να επισκεφθούν το Άγιος Όρος. Τους παρακάλεσε να πάρουν μαζί τους και τον Θρασύβουλο και να τον πείσουν να εξομολογηθεί.
Ο Θρασύβουλος πήγε μαζί τους αλλά τις γυναίκες του δεν τις εξέθεσε. Εχέμυθος και ενώπιον θεού ο σωστός ο Άνδρας!!

Πόνημα δημιουργικής γραφής .
Ιανουάριος 2020
Κ.Γ.Μ.

Το ταξίδι για το Βερολίνο αναβάλλεται λόγω ομίχλης…

Δεν πέρασε καιρός από τότε που οι φίλοι μας οι Γερμανοί πέταξαν «αθώα» στο τραπέζι την ιδέα να φύγουμε από την Ευρωζώνη με μια μικρή βοήθεια για τα έξοδα του ταξιδιού. Αυτή η γερμανική Ευρώπη δεν έχει μέλλον. Δεν είναι που μας πάτησαν τον κάλο με το θέμα της Λιβύης. Είναι που οι ίδιοι δεν πιστεύουν στο όραμα της ενιαίας Ευρώπης. 

Οι Γερμανοί ζήτησαν μία «εξυπηρέτηση» από την προηγούμενη ελληνική κυβέρνηση για τα Σκόπια κι εμείς σπεύσαμε να τους την δώσουμε. Ήταν πολύ δύσκολο στην παρέα των προθύμων να πουν «όχι» στις απαιτήσεις της Αυτοκρατορίας, επειδή κάτι τέτοιο θα απαιτούσε από τον κ. Τσίπρα και τον κ. Κοτζιά να έχουν και μία άλλη πρόταση για τα εθνικά μας θέματα. Ή καλύτερα, να έχουν, επιτέλους, μία πρόταση. Διότι εκείνα τα περί ανυπαρξίας θαλασσίων συνόρων έμοιαζαν περισσότερο με ανέκδοτο σε μεταμεσονύκτιο πάρτι κνιτών στην παραλία.  

Το πρόβλημα είναι ότι ο κ. Τσίπρας και ο κ. Καμμένος τα έδωσαν όλα, χωρίς να πάρουν κάτι. Αν θυμόμαστε καλά κάτι ψιθύρισαν τότε ότι το έκαναν για να υπερασπιστούν την χώρα έναντι ενός πιθανού μελλοντικού εθνικού κινδύνου. Αυτό είναι, λοιπόν; Αυτό ακριβώς εννοούσαν; Ότι θα αυξηθεί η ένταση με την Τουρκία και ότι οι Γερμανοί θα «έβαζαν πλάτη»; Προς το παρόν, πάντως, οι Γερμανοί δεν είναι διατεθειμένοι να τα χαλάσουν με τον Ερντογάν για χάρη μας. Σύμμαχοί μας σε αυτή την διαμάχη δεν είναι σίγουρα. Και κατά πάσα πιθανότητα δεν θα τους θέλαμε και ως διαιτητές. Θα μας «έσφαζαν» πριν πατήσουμε το χορτάρι… 

Δεν είναι μόνο ότι δεν μας κάλεσαν στην διάσκεψη για ένα θέμα που μας αφορά άμεσα, όπως αυτό της Λιβύης. Είναι και που βγήκαν να κάνουν ανακοινώσεις με τις οποίες κάνουν τους … Γερμανούς. Αυτή είναι μια στάση που δεν μπορεί στο μέλλον να αφαιρεθεί από την συλλογική συνείδηση του λαού μας. Δεν είναι εύκολο να πάρει κανείς για άλλη μία φορά την γομολάστιχα και να πει ότι πάμε παρακάτω. Παρακάτω; Ναι, αλλά που; Σε μία νέα συνδιάσκεψη στο Βερολίνο με θέμα αυτή την φορά το Αιγαίο και με εκπροσώπηση της Ελλάδας δια μέσω αντιπροσώπων; 

Δεν είμαστε το κακομαθημένο παιδί που αντιδρά υπερβολικά όταν δεν του κάνουν το χατίρι να του αγοράσουν ζαχαρωτό στην μέση του δρόμου. Είμαστε μία χώρα με ιστορία, παρόν και μέλλον που έχουμε δώσει πολλά για την υπόθεση της Ευρώπης. Δεν δικαιούνται να συμπεριφέρονται με τόση απρέπεια. Είναι ύβρις… 

Η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη έχει μια σημαντική αποστολή. Να αρχίσει να οικοδομεί μια ισχυρή Ελλάδα με νέες συμμαχίες. Οι παλιές φιλίες έχουν τελειώσει. Δεν έχουν μέλλον και δεν υπάρχει λόγος να επιμείνουμε σε αυτές. Οι παλιοί μας φίλοι έχουν διαλέξει στρατόπεδο. Ας αναζητήσουμε, λοιπό, νέους φίλους. Κάτι που το ξεκίνησε ο Κώστας Καραμανλής με το άνοιγμά του σε Ρωσία και Κίνα και που το συνέχισε ο Αντώνης Σαμαράς με την συμμαχία με το Ισραήλ. Προς το παρόν μετράμε Γαλλία και Ισραήλ. Περιμένουμε τους Αιγύπτιους και αναζητούμε κι άλλες δυνάμεις στην ευρύτερη περιοχή που δεν θα ήθελαν να δουν μια ηγεμονική Τουρκία. Η συνδιάσκεψη του Βερολίνου αυτό ακριβώς μας δείχνει. Δεν μπορούμε να στηριζόμαστε πλέον σε αυταπάτες. 

Το ταξίδι για το Βερολίνο αναβάλλεται λόγω ομίχλης. Και ίσως και δεν γίνει ποτέ! Δεν θα χαθεί ο κόσμος, υπάρχουν κι άλλοι προορισμοί. 

Θανάσης Μαυρίδης

[email protected]

Κι όμως, Τουρκία και ναζιστική Γερμανία έχουν κοινό παρονομαστή

Μίχας Ζαχαρίας

19 Ιανουαρίου 2020

Ενίοτε στη διπλωματία, το ενδιαφέρον μονοπωλούν οι τακτικές κινήσεις των εμπλεκομένων, σε μια προσπάθεια να υπερφαλαγγίσουν τον αντίπαλο και να μεγιστοποιήσουν τα οφέλη τους. Αυτό παρακολουθούμε εδώ και καιρό στα μέτωπα της Συρίας και της Λιβύης. Το επιχείρημά μας, όμως, είναι ότι σε περιόδους που το διακύβευμα είναι η “τελική λύση” σε ένα παίγνιο υψίστης γεωστρατηγικής σημασίας, οι εμπλεκόμενοι συχνά εξακολουθούν να μη δίνουν την πρέπουσα σημασία στη “μεγάλη εικόνα” ελπίζοντας ότι έτσι θα αποφύγουν δύσκολες αποφάσεις. Ως αποτέλεσμα, φέρνουν πιο κοντά εξελίξεις που θέλουν να αποφύγουν…

Το επίμαχο ζήτημα είναι η συμπεριφορά της Τουρκίας. Όσο κι αν φαντάζει υπερβολή, η συμπεριφορά της έχει δανειστεί στοιχεία από τη ναζιστική Γερμανία. Αυτή την πραγματικότητα αρνούνται να αναγνωρίσουν οι μεγάλες δυνάμεις που εμπλέκονται στη Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή, με αποτέλεσμα να φέρνουν πιο κοντά μια μεγάλη σύγκρουση.

Μόλις εδραιώθηκε ο Χίτλερ στην εξουσία, αφού πρώτα πέρασε ένα διάστημα στο οποίο κατόρθωσε να αντιμετωπίσει κάθε αντίπαλο και να συγκεντρώσει όλες τις εξουσίες στα χέρια του, ξεκίνησε την εφαρμογή του επεκτατικού τους σχεδίου. Παρομοίως, ο Ερντογάν, αφού εδραιώθηκε στην εξουσία παριστάνοντας τον μετριοπαθή ισλαμιστή-μοντέλο για τις χώρες της Μέσης Ανατολής και αφού αντιμετώπισε τους αντιπάλους του, συγκέντρωσε όλες τις εξουσίες στα χέρια του. Ελέγχοντας αποτελεσματικά πλέον το βαθύ κράτος ξεκίνησε την εφαρμογή του δικού του επεκτατικού του σχεδίου.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η ναζιστική Γερμανία καθοδηγούνταν από την πεποίθηση ότι ασφυκτιούσε στα τότε σύνορά της και όφειλε να αναζητήσει “ζωτικό χώρο” (Lebensraum) για να αναδείξει τον δυναμισμό της. Με τον τρόπο αυτό θα αποκτούσε τον ρόλο που της άρμοζε στον κόσμο. Σήμερα, η Τουρκία δεν κρύβει ότι ασφυκτιά στα τωρινά σύνορά της και ευθέως φλερτάρει, όπως προκύπτει από τη ρητορική ηγετικών στελεχών της, με την έννοια του “ζωτικού χώρου”.

Με τον τρόπο αυτό επιδιώκει να αναγνωριστεί στον ρόλο που θεωρεί ότι πρέπει να έχει στην ευρύτερη περιοχή ως μια παγκόσμια, αν και μεσαιομεγάλου μεγέθους, δύναμη. Από τη ρητορική του Ερντογάν δεν λείπουν ούτε τα ρατσιστικά στοιχεία. Άλλοτε με τη μορφή της επίδειξης ασέβειας απέναντι στους υπόλοιπους, με ιδιαίτερη έμφαση στον Ελληνισμό και άλλοτε με έμμεσες αναφορές στην υπεροχή της “τουρκικής φυλής”.

Όπως και η ναζιστική Γερμανία

Ο Χίτλερ αρχικά κατόρθωσε να ενσωματώσει αναίμακτα την Αυστρία και ακολούθησε η Σουδητία. Βρετανία και Γαλλία, ιδίως η πρώτη διά του πρωθυπουργού Τσάμπερλεν, θεώρησαν ότι δια του κατευνασμού μπορούν να διαχειριστούν τη γερμανική φιλοδοξία. Είχαν πιστέψει ότι εάν συμφωνούσαν η Γερμανία να ενσωματώσει τη Σουδητία, εκεί θα σταματούσαν όλα και μια νέα “τάξη” θα αναδυόταν στη Γηραιά Ήπειρο.

Ακολούθησε, όμως, η “πρόσκληση” από τη Σλοβακία, που οδήγησε στην εξουδετέρωση και της Τσεχίας. Ο Τσάμπερλεν είχε γυρίσει, μετά τη Συμφωνία του Μονάχου (1938) που αφορούσε τη Σουδητία, “θριαμβευτής” στο Λονδίνο. Ανέμιζε τη συμφωνία που έφερε την υπογραφή του Χίτλερ, κομπάζοντας ότι διέσωσε την ειρήνη στην Ευρώπη.

Η εξέλιξη δεν ήταν αυτό που οραματιζόταν. Όσοι πίστεψαν στον κατευνασμό ενός αντιπάλου με φιλοδοξίες χωρίς όριο έφεραν πιο κοντά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και τις τρομακτικές καταστροφές που επέφερε. Η πολιτική κατευνασμού σημάδεψε ανεξίτηλα την οπτική των Αγγλοσαξόνων και καθ’ όλη τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου.

Στον αντίποδα η Τουρκία έχει προχωρήσει στην κατοχή εδαφών της Συρίας και τώρα επιχειρεί να επεκταθεί στη Λιβύη. Ταυτόχρονα, έχει ξεπεράσει κάθε όριο προκλήσεων απέναντι σε Κύπρο και Ελλάδα. Η αμφισβήτηση του δικαιώματος των νήσων να έχουν θαλάσσιες ζώνες δημιουργεί διεθνώς ένα επικίνδυνο προηγούμενο.

Η Τουρκία επιχειρεί να επιβάλει τις προδήλως παράνομες αξιώσεις της, όπου πιστεύει ότι την παίρνει, χρησιμοποιώντας την απειλή χρήσης στρατιωτικής βίας, ή και χρήση στρατιωτικής βίας. Η ακρότητα της συμπεριφοράς που επιδεικνύει τορπιλίζει τη δυνατότητα διαπραγμάτευσης για την εξεύρεση μίας λύσης με διπλωματικά μέσα. Όπως η ναζιστική Γερμανία με τις χωρίς όριο επεκτατικές επιδιώξεις, έτσι και η σημερινή Τουρκία δείχνει να μην ικανοποιείται με τίποτε άλλο πέραν από την επιβολή των θέσεών της.

Ο ρόλος των ΕΣΣΔ/Ρωσίας

Εξαιρετικής σημασίας είναι και ο ρόλος των ΕΣΣΔ/Ρωσίας και στις δυο υπό εξέταση περιόδους. Μετά την ολοκλήρωση της απορρόφησης της Τσεχοσλοβακίας στο Γ’ Ράιχ και ενώ θα εξαπολυόταν η γερμανική επίθεση στην Πολωνία, οι Σοβιετικοί ξεκίνησαν διαπραγματεύσεις με Αγγλία και Γαλλία με αντικείμενο την αναχαίτιση της ναζιστικής απειλής. Όταν, όμως, οι συζητήσεις αυτές κατέρρευσαν, ο Στάλιν προχώρησε σε συμφωνία με τον Χίτλερ, το περίφημο “Σύμφωνο Ρίμπεντροπ-Μολότοφ”.

Η συμφωνία εκείνη δεν είχε καλύτερη τύχη από τη “Συμφωνία του Μονάχου”, καθώς για μια ακόμη φορά οι δεσμεύσεις του Χίτλερ αποδείχθηκαν εφήμερες. Οι Ναζί εισέβαλαν στη Σοβιετική Ένωση και ασχέτως με την τελική έκβαση του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, οι σοβιετικοί λαοί κλήθηκαν να πληρώσουν βαρύτατο τίμημα αίματος. Αυτή η θυσία συνέβαλλε ασφαλώς τα μέγιστα στο να γλιτώσει η Γηραιά Ήπειρος και ο κόσμος ολόκληρος από τη ναζιστική λαίλαπα.

Το μέγα λάθος της Δύσης στον Μεσοπόλεμο σε σχέση με την ναζιστική Γερμανία, ήταν πως ήλπιζε ότι θα έσπρωχνε τη χώρα αυτή σε πόλεμο με τη Σοβιετική Ένωση. Θεωρούσε πως έτσι θα αποδυνάμωνε τον πρώτο αντίπαλο, που ήταν ο κομμουνισμός, αλλά και τη Γερμανία που θα αναλωνόταν σε μια πολεμική περιπέτεια με ανυπολόγιστες απώλειες. Οι προσδοκίες αυτές, όμως, αποδείχθηκαν μάταιες. Φοβούμενος ακριβώς αυτό, ο Στάλιν έσπευσε να συμφωνήσει με τον Χίτλερ, με αποτέλεσμα η γερμανική πολεμική μηχανή να στραφε’ί πρώτα εναντίον της Γαλλίας και της Βρετανίας.

Σήμερα, η Τουρκία, τηρουμένων ασφαλώς των αναλογιών και των μεγεθών, κερδίζει ταυτοχρόνως από τους δύο παγκόσμιους ανταγωνιστές, τις ΗΠΑ και τη Ρωσία. Και οι δύο ελπίζουν ο ένας να την χρησιμοποιήσει εναντίον του άλλου. Όσο αυτό συμβαίνει, τόσο η Άγκυρα θα κινείται ανεξέλεγκτα, ακολουθώντας μια αναθεωρητική πολιτική, που ισοπεδώνει το μεταπολεμικό δικαιικό σύστημα των διεθνών σχέσεων και που ουσιαστικά ανοίγει το κουτί της Πανδώρας.

Χαρακτηριστική αδυναμία Δύσης

Η επέλαση της Τουρκίας στο μέτωπο της Συρίας, που έθετε σε κίνδυνο τα ρωσικά συμφέροντα, αναστράφηκε με την αξιοποίηση από τη ρωσική διπλωματία του τρόμου που προκάλεσαν στην Τουρκία οι δυνητικές συνέπειες της κατάρριψης του ρωσικού μαχητικού Su-24. Η Μόσχα προσεταιρίστηκε την Άγκυρα και μέσω της σχέσης που καλλιεργήθηκε, η Ρωσία μπορεί να ελέγχει τα περιθώρια κινήσεων της Τουρκίας.

Η Λιβύη είναι ένα νέο μέτωπο που βρίσκει Ρωσία και Τουρκία σε αντίπαλα στρατόπεδα, αλλά και εκεί γίνεται προσπάθεια οι δυο τους να μην πάνε σε ρήξη. Οι Ρώσοι “αγοράζουν” χρόνο, γνωρίζοντας ότι μακροπρόθεσμα τα συμφέροντά τους είναι ανταγωνιστικά με τα τουρκικά συμφέροντα σε πολλά μέτωπα. Στο πλαίσιο αυτό διαχειρίζονται και την εμφανή πλέον επιθυμία των Τούρκων να αποκτήσουν πυρηνικό οπλοστάσιο.

Οι Ρώσοι έχουν ήδη πλασαριστεί στον πυρηνικό τομέα της Τουρκίας μέσω συμβολαίου κατασκευής πυρηνικής εγκατάστασης. Βασικός στόχος τους είναι η εθνική ασφάλεια κι όχι μόνο το οικονομικό όφελος. Θεωρούν έτσι πως θα έχουν τη δυνατότητα να ελέγχουν την προσπάθεια της Τουρκίας να καταστεί πυρηνική δύναμη.

Σήμερα, η Δύση δείχνει ξανά χαρακτηριστική αδυναμία συνειδητοποίησης των πραγματικών διαστάσεων της απειλής που συνιστά η ανεξέλεγκτη συμπεριφορά της Τουρκίας. Μόνο το τελευταίο διάστημα υπάρχουν ενδείξεις δημιουργίας αντισυσπειρώσεων με αμυντικά χαρακτηριστικά, τόσο σε πολιτικό όσο και σε στρατιωτικό επίπεδο. Όλα δείχνουν όμως ότι οι εξελίξεις θα είναι ραγδαίες…

Ναζίμ Χικμέτ – Ο Χιζίρης

Μια φορά κι έναν καιρό ήτανε ένας βασιλιάς. Μια μέρα λοιπόν βγάζει τελάληδες και λέει στούς υπηκόους του:

– Όποιος μου βρει και μου φέρει τον Χιζίρη θα του κάνω ότι μου ζητήσει.

Ποιος μπορούσε όμως να ’βρει τον Χιζίρι; Γιατί ο Ριζάρης κατέβαινε στον κόσμο μια φορά το χρόνο στη γιορτή του Χιντρελέζ και δεν φτάνει μόνο αυτό, μα σαν κατέβαινε παρουσιαζότανε μονάχα στους καλόψυχους ανθρώπους! Κι όποιος τον έβλεπε μπροστά του ζητούσε ό,τι επιθυμούσε. Κι ο Χιζίρης εκτελούσε αμέσως την επιθυμία του. Πως ήταν λοιπόν μπορετό να βρούνε τον Χιζίρη μόνο και μόνο επειδή το θέλησε ο βασιλιάς…

Ένας από τούς υπηκόους του βασιλιά, με μεγάλη οικογένεια, ζούσε πολύ φτωχικά. Μόλις και τα φέρνανε βόλτα· πολλές βραδιές μάλιστα πέφτανε νηστικοί στο κρεβάτι. Σαν άκουσε λοιπόν την επιθυμία του βασιλιά λέει στη γυναίκα του:

– Έτσι κι αλλιώς όλοι εδώ θα πεθάνουμε της πείνας. Θα πάω στο βασιλιά και θα του πω ότι εγώ μπορώ να του βρω τον Χιζίρη. Θα του ζητήσω σαράντα μέρες καιρό και πολλά πολλά λεφτά που θα φτάσουνε να ζήσετε καλά για όλη τη ζωή σας. Ύστερα από τις σαράντα μέρες… για με κρεμάσει ο βασιλιάς για με κάψει, το ίδιο μου κάνει. Φτάνει πού θα ’χετε γλιτώσει εσύ και τα παιδιά από την πείνα .

Η γυναίκα αγαπούσε πολύ τον άντρα της. Και τί δεν έκανε να τον καταφέρει ν’ αλλάξει γνώμη. Του κάκου όμως. Ο άντρας της είχε πάρει την απόφασή του. Παρουσιάζεται λοιπόν στο βασιλιά και του λέει:

– Βασιλιά μου, εγώ θα σού βρω και θα φέρω εδώ μπροστά σου τον Χιζίρη. Χρειάζομαι όμως σαράντα μέρες καιρό και αρκετά λεφτά για την οικογένειά μου.

Ο βασιλιάς δίνει διαταγές στους Ανθρώπους του. Κι ο καλός μας άνθρωπος, με τα λεφτά που πήρε, έκανε προμήθειες σαράντα ολόκληρες μέρες σε τρόφιμα κι άλλα χρειαζούμενα για το σπίτι του.

Στις σαράντα πάνω ο βασιλιάς φωνάζει τον άνθρωπό μας:

– Βρήκες τον Χιζίρη; τον ρωτάει.

– Όχι, βασιλιά μου, του απαντάει εκείνος. Κι αν θες την αλήθεια δεν πρόκειται να τον βρω ποτέ. Σου είπα ψέματα, αφέντη μου, για να γλιτώσω την οικογένειά μου από την πείνα.

Ο βασιλιάς θύμωσε πολύ κι αποφάσισε να τον τιμωρήσει. Τί τιμωρία θα του έβαζε θα τ’ αποφάσιζε με τους βεζίρηδές του. Ρωτάει λοιπόν τον πρώτο:

– Πώς να τιμωρήσουμε τούτονε δώ που τόλμησε να ξεγελάσει τον βασιλιά;

– Να τον κόψουμε σε σαράντα μικρά κομμάτια και να κρεμάσουμε κάθε κομμάτι στο τσιγκέλι του χασάπη, απαντάει εκείνος.

Ακριβώς εκείνη τη στιγμή όμως βλέπουνε ξαφνικά μπροστά τους ένα παιδάκι πού λέει:

– Ο καθένας με την τέχνη του.

Ο βασιλιάς, που δεν κατάλαβε τι σημαίνανε τα λόγια του παιδιού, ρωτάει τον δεύτερο βεζίρη του:

–  Εσύ πως λες να τιμωρήσουμε τούτονε δω τον άνθρωπο που τόλμησε να ξεγελάσει τον βασιλιά;

–  Να τον γδάρουμε και να γεμίσουμε το τομάρι του με άχυρο, απαντάει ο δεύτερος.

Και το παιδάκι που παράστεκε:

– Ο καθένας με την τέχνη του, ξαναλέει.

Ο βασιλιάς όμως ρωτάει τώρα και τον τρίτο βεζίρη του:

– Εσύ τι λες;

Και ο τρίτος:

–  Τι να σου πω, βασιλιά μου. Η αιτία που είπε ψέματα τούτος εδώ ο ανθρωπάκος είναι η πείνα. Σαν έχεις λίγη συμπόνια και καλοσύνη μέσα σου, πρέπει να τον συγχωρέσεις.

Και το παιδάκι:

– Ο καθένας με την τέχνη του, ξαναλέει.

Ο βασιλιάς τούτη τη φορά δεν άντεξε:

– Ποιος είσαι συ; Από πού ξεφύτρωσες; το ρωτάει. Όλο «ο καθένας με την τέχνη του» μας κοπανάς. Τι θες να πεις λοιπόν;

Τότε το παιδάκι αρχίζει και λέει:

– Θέλω να πω, βασιλιά μου, πως ο πρώτος σου βεζίρης, πριν τον πάρεις στην υπηρεσία σου, ήτανε χασάπης. Ζήτησε λοιπόν τιμωρία κατά την τέχνη του. Κι ο δεύτερος, πριν γίνει βεζίρης σου, ήτανε παπλωματάς. Κι αυτός ζήτησε τιμωρία κατά την τέχνη του. Ο τρίτος, όμως, πριν γίνει βεζίρης σου, ήτανε δούλος, και ξέρει πολύ καλά τι θα πει φτώχεια, τι θα πει πείνα. Γι’ αυτό ζήτησε να συγχωρέσεις τον ανθρωπάκο. Αν θες τώρα να μάθεις για μένα, είμαι ο Χιζίρης που ζητούσες- που παρουσιάζομαι μόνο στους καλούς ανθρώπους. Εδώ βέβαια δεν ήρθα για σένα και τους δύο βεζίρηδές σου, μα γι’ αυτόν τον φτωχό άνθρωπο και τον τρίτο βεζίρη σου. Άφησε λοιπόν ελεύθερο τον ανθρωπάκο’ όπως σου ’χε υποσχεθεί μ’ έφερε εδώ, μπροστά σου.

Κι ο Χιζίρης, σαν να ’ταν σίγουρος ότι ο  βασιλιάς δεν θα τολμήσει να πειράξει τον άνθρωπό μας και τον τρίτο βεζίρη του, ξεμάκρυνε απ’ το παλάτι κουνώντας χαρούμενα τα χέρια του.

***

Ναζίμ Χικμέτ – Το ερωτευμένο σύννεφο 

by Αντικλείδι , https://antikleidi.com