Συντάκτης: Kostas Bertsias

Οι παλαιοί οίνοι, ωριμάζοντες πολύ, σπάζουν ενίοτε την μποτίλλιαν. Αι παλαιαί ιδέαι, παραμένουσαι επί πολύ εντός αυτού και ανακινούμεναι ανεκτέλεστοι, σπάζουν ενίοτε το κεφάλι.

Πηγή: Σπουδαστήριο Νέου Ελληνισμού

•Ουδείς στο πολιτικό σύστημα διανοείται να αμφισβητήσει το σταυρό προτίμησης στις εκλογές. Να εκλέγει ο λαός τους βουλευτές. Ο μόνος που πρόσφατα αρθρογράφησε εναντίον του είναι ο Ανδρέας Ανδριανόπουλος. Συντάσσομαι με τα χίλια.
•Ο σταυρός είναι η πρώτη πύλη του πελατειακού συστήματος και της διαπλοκής. Για να εκλεγεί κάποιος βουλευτής ιδιαίτερα στις μεγάλες περιφέρειες θέλει ένα σκασμό λεφτά. Του τα παρέχουν αφειδώς διάφοροι ισχυροί ή  ενδιαφερόμενοι για το α η β θέμα, για να εξασφαλίσουν την μελλοντική του εύνοια. Μεγάλο παζάρι γίνεται και με την εξασφάλιση της προβολής.  Οι βουλευτές εκ των πραγμάτων μετατρέπονται, εν μέρει τουλάχιστον, σε λομπίστες. Όχι όλοι αλλά πολλοί. Λομπίστες μικρών αλλά και μεγάλων συμφερόντων.
•Κατόπιν πρέπει να κάνει ή να υποσχεθεί ότι θα κάνει τα χατίρια των ψηφοφόρων είτε ατομικά είτε των διαφόρων.ομάδων επιρροής. Πάσης φύσεως χατίρια. Αλλιώς δεν εκλέγεται. Διάφοροι κομματάρχες κραδαίνουν και διαπραγματεύονται την εκλογική προίκα τους, σε χωριά,κωμοπόλεις,συντεχνίες,ομάδες,επιδιώκοντας θεμιτά και αθέμιτα ανταλλάγματα.

Αν ο βουλευτής γίνει υπουργός γίνεται όχι μόνο υπουργός της κυβέρνησης αλλά θεματοφυλαξ όλων αυτών. Κι αν αθετήσει το λόγο του δεν ξαναβγαίνει. Έχετε διερωτηθεί γιατί εκλέγονται οι γόνοι; οι γιοί και οι θυγατέρες παλιών βουλευτών και υπουργών;Παίρνουν τη δουλειά του μπαμπά η της μαμάς. Τα χρόνια έχουν δώσει στο μαγαζί εμπορικό αέρα και αξιοπιστία.
•Το ότι εκλέγει ο λαός τους βουλευτές είναι μόνο εν μέρει σωστό. Γιατί μεσολαβεί η ένταξη στο ψηφοδέλτιο. Προνομία του αρχηγού και του στενού του κύκλου.
•Κάποτε ένας καλός μου φίλος βουλευτής της επαρχίας και ένα φεγγάρι υφυπουργός μου διηγιόταν την εξής ιστορία. Πριν τις εκλογές τον πλησίασε παράγων με εκλογική επιρροή και του ζήτησε να κάνει ενέργειες για το «θέμα»του. Μα αυτό που μου ζητάς είναι παράνομο του είπε ο βουλευτής. Ρε φίλε του λέει ο παράγων αν ήταν νόμιμο σε σένα θα ερχόμουν;
•Ο Κώστας Κωστής αποτύπωσε την νοοτροπία ως εξής.Πρώτα εγώ,μετά η φαμίλια μου,μετά το χωριό μου,μετά η πόλη μου και στο τέλος ότι περισσέψει η Ελλάδα.Εδώ και κάποια χρόνια έχουμε και αλλά στερεότυπα. Νιάτα,ομορφιά,καλές δημόσιες σχέσεις και η συνταγή της επιτυχίας δένει.
•Προτιμώ τη λίστα. Από κάθε άποψη.

Πάνος Μπιτσαξής

Άγιος Γεώργιος, στο κάστρο του Βελούχοβου

To διάβασμα είναι ένας άλλος τρόπος να είσαι κάπου.

José Saramago, 1922-2010
Πορτογάλος συγγραφέας Νόμπελ λογοτεχνίας 1998

 

Το ερώτημα βέβαια είναι πολύ παλαιότερο, με τους φιλοσόφους να έχουν υποστηρίξει με σθένος και τις δύο απόψεις. Πρώτος ο Πλάτωνας θέτει το θέμα προς συζήτηση με απλούς όρους: 

«Δηλαδή, κανένας δεν είναι με τη θέλησή του κακός (κακὸς μὲν γὰρ ἑκὼν οὐδείς). Διότι ένας άνθρωπος γίνεται κακός από μία κακή κατάσταση του σώματος και από ανατροφή χωρίς παιδεία, και όλα αυτά είναι άσχημα και συμβαίνουν χωρίς τη θέλησή του». Πλάτων, Τίμαιος, 86d-e

Το ζήτημα της ελεύθερης βούλησης είναι μείζον για τη φιλοσοφία. Ο Αριστοτέλης, υπερασπιστής του ορθού λόγου, επικρίνει τον Πλάτωνα. Για τον ίδιο, η παιδεία, που έχει τη βάση της στη φιλοσοφία, μπορεί να αλλάξει το αποτέλεσμα. Αλλά δεν είναι μόνο αυτό. Ο Αριστοτέλης ονομάζει «προαίρεση» την ελεύθερη βούληση του ανθρώπου να πράττει όπως επιθυμεί: «Γενικά η προαίρεση φαίνεται να σχετίζεται με πράγματα που εξαρτώνται από εμάς» (Ηθικά Νικομάχεια,  1111b30-31). 

..αν θέλουμε ένα καλύτερο μέλλον, πρέπει να αλλάξουμε (σύντομα) τον κόσμο – στηριγμένοι στα δεδομένα και όχι στις προκαταλήψεις μας….

Vaclav Smil.

Ο Vaclav Smil είναι Τσέχο-Καναδός επιστήμονας και αναλυτής πολιτικής. Είναι Διακεκριμένος Ομότιμος Καθηγητής στη Σχολή Περιβάλλοντος στο Πανεπιστήμιο της Μανιτόμπα στο Γουίνιπεγκ.

•Κατ αρχήν προτιμώ τη δική μας νοοτροπία. Χωρίς καμιά επιφύλαξη. Αν εδώ, ο μη γενοιτο, συνέβαινε ότι συνεβη στην Αμερική, ούτε καν και το μισό να συνέβαινε, η κυβέρνηση θα είχε πέσει. Αύτανδρη, επί τόπου. Εκατομμύρια χωρίς ρεύμα με θερμοκρασίες -10 έως – 40. Εκεί δεν φταίει κανένας. Ούτε Πρόεδρος,ούτε κυβέρνηση,ούτε κυβερνήτες ούτε αυτοδιοίκηση ούτε εταιρείες παροχής ρεύματος. Φταίει αποκλειστικά ο Θεός. Ακόμα και οι δρόμοι δεν έχουν κλείσει. Συστάσεις μόνο και πολλοί βγαίνουν και τρακάρουν σαν συγκρουόμενα σε λούνα πάρκ. Εδώ ένας ορειβάτης κινδυνεύει και κινητοποιείται το συμπαν να τον σώσει. Και τρωει κριτική αν αργήσει ή κάνει κάποιο λάθος.
•Των φρονίμων τα παιδιά. Δεν την ξέρουν την παροιμία στην Αμερική.

Πάνος Μπιτσαξής