Να ξεφύγουμε λίγο από τη ζοφερήν επικαιρότητα, με ένα μάλλον ανεπίκαιρο γλωσσικό άρθρο. Ανεπίκαιρο, επειδή γράφτηκε πριν απο 30 τουλάχιστον χρόνια, και πολύ περισσότερο επειδή δεν αφορά επιδημίες, πανδημίες και ιούς. Αλλά δεν παύει να αποτελεί ένα ντοκουμέντο για τις γλωσσικές συζητήσεις και το περιεχόμενό του διατηρεί το ενδιαφέρον του σε αρκετό βαθμό. Μάλιστα, έχει ενδιαφέρον να δούμε αν και πόσες από τις θέσεις του συντάκτη του, του Θ.Π.Τάσιου, διατηρούν και σήμερα την αξία τους.

Το άρθρο αυτό δημοσιεύτηκε αρχικά στην Καθημερινή με τίτλο «Τα γλωσσικά λάθη των οψιγενών δημοτικιστών» («Καθημερινή», 22-23.5.83) ενώ στη συνέχεια ο κ. Τάσιος το δημοσίευσε, ως επιστολή, στο δελτίο του Τεχνικού Επιμελητηρίου (ΤΕΕ) στο τχ. 1571, 19.6.1989. Το είχα διαβάσει τότε, φωτοτυπημένο από έναν συνάδελφο, αλλά δεν φρόντισα να το φωτοτυπήσω ή να το κρατήσω και επιπλέον είχα τη λαθεμένη εντύπωση πως ήταν δημοσιευμένο στον Οικονομικό Ταχυδρόμο. Όταν για ένα φεγγάρι ο ΔΟΛ έδινε πρόσβαση στο αρχείο του με προσιτή τιμή, είχα κάνει αναζήτηση στα τεύχη του Οικ.Ταχ. και είχα πολύ δυσαρεστηθεί που δεν το είχα βρει.

Πάντως, το άρθρο αυτό μου έδωσε το έναυσμα για να γράψω έναν δικό μου αντίλογο -όπως ο Τάσιος καυτηρίαζε τις υπερβολές των «οψιγενών δημοτικιστών», έτσι κι εγώ στον Δωδεκάλογο της νεοκαθαρεύουσας (αρχική δημοσίευση στον παλιό μου ιστότοπο, μετά στο βιβλίο μου «Γλώσσα μετ’ εμποδίων» και μετά στο ιστολόγιο) επισήμανα τις ακρότητες των νεοκαθαρευουσιάνων.

Όπως είπα, το άρθρο δημοσιευτηκε ως επιστολή. Προτάσσεται η εξής εισαγωγή από τους συντάκτες του Ενημ. Δελτίου:

Από τον καθηγητή του ΕΜ Πολυτεχνείου Θ. Τάσσιο, λάβαμε και δημο­σιεύουμε άρθρο για «τα γλωσσικά λάθη όψιμων δημοτικιστών», όπως χαρα­κτηριστικά αναφέρει. Το άρθρο, είχε δημοσιευθεί παλιότερα στην εφημερίδα «Καθημερινή». Αφορμή για την επιστολή του κ. Τάσσιου ηταν μια λεζαντα σε τεύχος του Ε.Δ., στην οποία αναφερόταν «Αποψη από την αίθουσα της Αντιπροσωπείας που έγινε το διήμερο», αντί του σωστού «όπου». Ευχαρι­στούμε θερμά τον κ. Τάσσιο για την παρατήρηση και το άρθρο. Με την ίδια χαρά θα δεχτούμε τις παρατηρήσεις και τις υποδείξεις των συναδέλφων, οι οποίες στοχεύουν στη βελτίωση του Ε.Δ.

Δημοσιεύω λοιπόν το άρθρο, παρεμβάλλοντας σε αγκύλες κάποια δικά μου σχόλια. Κρατάω την ιδιότυπη ορθογραφία του συγγραφέα -π.χ. το η στην υποτακτική.

ΠΡΟΧΕΙΡΟΛΟΓΙΑ

Η εγκατάλειψη της καθαρεύουσας ήταν ένα μεγάλο βήμα για τη γνη­σιότητα: Όταν δεν δανείζεσαι τις προκατασκευασμένες και γυαλιστερές φράσεις των άλλων, όταν ψάχνης αυ­θόρμητα για την προσωπική σου έκφραση, δεν κινδυνεύεις να πης ψέ­ματα. Κι απ’ αυτή την άποψη η δημοτική γλώσσα είναι συντελεστική μιας διανοητικής τιμιότητας, με σπουδαία επιστημο­νική σημασία δε.

Προσοχή όμως· ό,τι ισχύει για την κα­θαρεύουσα, ισχύει και για κάθε τυ­ποποιημένο ιδίωμα. Κάμποσες δημοτικίζουσες τυποποιημένες εκφρά­σεις (λαθεμένες, μάλιστα, οι πιο πολλές), με δυσανάλογα μεγάλη συχνό­τητα επανόδου στον λόγο (δηλωτική ενός αντιπνευματικού συρμού), την κα­θαρεύουσα μιμούνται.

Ασε πια το ποπουλίστικο ύφος, την νεο-ρητορεία, τον στόμφο και το σφί­ξιμο που κατατρύχουν κάμποσους επιδειξιομανείς της δημοτικής (ιδίως σε κάτι συνελεύσεις ή συνεντεύ­ξεις…).

Λοιπόν, με το θάρρος ενός που έγραψε πριν από 20 χρόνια το πρώτο του επιστημονικό βιβλίο στη δημοτική, είπα να διηγηθώ (σε λίγες γραμμές μόνο) κάμποσα απ’ τα πάθη της αγο­ραίας νεοελληνικής. Να διηγηθώ κοι­νοτοπίες δηλαδή — όλος ο κό­σμος τα ξέρει αυτά. Τα ξέρει, αλλά, σιγά-σιγά, κάτω απ’ το βάρος της ενδημικής μας προχειρολογίας, διαφθείρεται και μιμείται.

Αναμετρώντας-τα λοιπόν αυτά τα πάθη των όψιμων δημοτικιστών του και­ρού μας, είπα να σταματήσω στα δέκα ετούτα πάθη (μόνο):

• Σανισμός

• Νυφοβία

• Συνεχείτιδα

• Γενικομανία

• Επιρρηματίτιδα

• Λεξαγκύλωση

• Ασθένεια «σε – σε»

• Αντιμετοχία

• Πουπουδισμός

• Μονοτυπίτιδα

Και με τις υγείες μας.

[Να κάνω το εισαγωγικό σχόλιο ότι ο Τάσιος γράφει από τη σκοπιά του δημοτικιστή. Σημαντικό αυτό, σε μια εποχή που άλλοι δημοσιολογούντες για τη γλώσσα έγραφαν για ένα ιδίωμα «πέρα της καθαρευούσης και της δημοτικής»]

1. Σανισμός:

Ασκοπη χρήση του «σαν».

ΛΑΘΟΣ                                                               ΣΩΣΤΟ

• Υπηρετούσα σαν υπάλληλος                      Υπηρετούσα υπάλληλος

• Τον πήρε σαν μάρτυρα                                Τον πήρε για μάρτυρα

• Ηρθε σαν πραγματογνώμονας                    Ηρθε ως πραγματογνώμονας

[Τα δύο πρώτα παραδείγματα είναι ολόσωστη δημοτική που σήμερα έχει λίγο υποχωρήσει στη χρήση]

2 Νυφοβία:

Μυωπικός διωγμός του τελικού συμφώνου «ν».

ΛΑΘΟΣ                                                                              ΣΩΣΤΟ

• Τη περίοδο εκείνη πήγαμε στο πόλεμο                      Την περίοδο εκείνη πήγαμε στον πόλεμο

• Σε όλο το δημόσιο τομέα                                            Σε όλον τον δημόσιον τομέα

(Αλλιώτικα θα πάθουμε σχιζο­φρένεια, περιμένοντας ουδέτερο όνομα αντί αρσενικό).

[Το πρώτο δεν νομίζω να το λέει κανείς φυσικός ομιλητής της κοινής]

3 Συνεχείτιδα:

Μετάφραση του «εν συνεχεία» απ’ την καθαρεύουσα.

ΛΑΘΟΣ                                                                                      ΣΩΣΤΟ

• Στη συνέχεια, διακόπτεται η συνεδρίαση                           Αμέσως μετά, η συνεδρίαση διακόπτεται

• Στη συνέχεια πήρε τον λόγο ο…                                        Κατόπιν μίλησε ο..

• Στη συνέχεια, παρουσιάστηκαν τα παρακάτω πρόσωπα  Ύστερα, παρουσιάστηκαν τα παρακάτω πρόσωπα

• Στη συνέχεια ακούτε το τραγούδι…                                   Τώρα θ’ ακούσετε το τραγούδι…

4 Γενικομανία:

Ασκοπη (λογιωτατική) συσσώρευση ονομάτων στη γενική πτώση. Η νεοελ­ληνική δεν την πολυσηκώνει τη γενική.

ΛΑΘΟΣ

• Ηταν άκαιρη η αναβολή της συζήτησης της πρότασης της απόρριψης

ΣΩΣΤΟ

Ήταν άκαιρο να αναβληθεί η συζήτηση της προτάσεως για την απόρριψη

[Στον δικό μου «Δωδεκάλογο» ονομάζω γενικομανία την τάση να συντάσσονται με γενική αντί αιτιατικής κάποια ρήματα για φιγούρα πχ μετέρχομαι όλων των μέσων, αποποιούμαι της ευθύνης κτλ.

Συμφωνώ όμως με τη σύσταση να προτιμάμε ρηματικές προτάσεις και να αποφεύγουμε τη συσσώρευση των γενικών. Βέβαια, πρόκειται για σύσταση -όχι για «Σωστό/Λάθος»]

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Εδώ, κόντρα στο ρεύμα, θέλω να πω δυο λόγια για ένα δημοτικίστικο φαρδομάνικο — για την κακό­ζηλη κατάληξη «ης» στη γενική ενικού των θηλυκών αρχαιόκλιτων (η πρόταση – «της πρότασης», αντί «της προτάσεως»). Θυμίζω λοιπόν πρώτα πως είναι μάλλον τεχνητή κι αυθαί­ρετη. Αλλά, το χειρότερο, είναι και μάταιη. Ούτε μ’ αυτήν δεν καταρ­γούμε αυτά τα αρχαιόκλιτα, αφού ο πληθυντικός δεν γίνεται «οι προτάσεις, των πρότασων» (αλλά «οι προτάσεις, των προτάσεων»). Μάταιο λοιπόν το ζόρισμα. Κι ίσαμε ‘δω τα πράγματα «τρώγονται». Το μεγάλο κακό όμως εί­ναι που στο στόμα κάμποσων – κάμπο­σων που δήλωσαν δημοτικιστές, δεν απόμεινε πια τίποτ’ άλλο απ’ τη δημοτι­κή πάρεξ η κατάσταση / της κατά­στασης…

[Την άποψη αυτή την είχαν εκφράσει και άλλοι π.χ. ο Αλέξ. Σχινάς. Κι ενώ έχουν δίκιο ότι τα παλιά τριτόκλιτα του τύπου πόλις-πόλεως είναι πρωτόκλιτα στον ενικό και τριτόκλιτα στον πληθυντικό, αυτο έχει πλέον καθιερωθεί και δεν ενοχλεί κανέναν. Ίσως αξίζει άρθρο το θέμα.]

5. Επιρρηματίτιδα:

Η γλώσσα δεν είναι «ζυγηθήτε και στοιχηθήτε». Δεν αποφααίζεται και δεν διατάσσεται να λήγουν όλα τα επιρρή­ματα σε -α.

ΛΑΘΟΣ

ΣΩΣΤΟ

ενδεχόμενα

ενδεχομένως

επιεικά

επιεικώς

παραπέρα, εξετά­σθηκε το ενδεχό­μενο…

περαιτέρω, εξετάστηκε το ενδεχόμενο…

(το «παρα­πέρα» είναι τοπικό επίρρημα και να λεί­πουν οι βιασμοί).

Τέτοια υλικά είναι ενεργειακά ισχυρά

Τέτοια υλικά είναι ενεργειακώς ισχυρά

Αυτά είναι απλά αποτελέσματα σκέ­ψεων

Αυτά είναι απλώς απο­τελέσματα σκέψεων

(δηλ. δεν είναι αποτε­λέσματα μετρήσεων λ.χ.)

Αυτά δεν είναι αποδεί­ξεις. Απλά είναι επιχειρήματα.

 

Αυτά δεν είναι αποδεί­ξεις. Είναι απλώς επιχειρήματα.

 

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:

α) Εδώ στ’ όνομα της απλότητας (σι­γά την περιπλοκή!) καλλιεργείται άλλη σχιζοφρένεια: Εύκολα μες στη σύνταξη συγχέεται το επίρρημα με το επίθετο.

β) Μ’ αυτή την ευκαιρία, ας θυμη­θούμε και κάτι άλλο. Μες στην επιστη­μονική ορολογία περιλαμβάνονται και κάμποσα κρουστά επιρρήματα λόγιας προελεύσεως (λ.χ. «συναρτή­σει», «βάσει») που δεν μπορούν να λογοκριθούν. Έχουμε δεχθή λόγια ουσια­στικά, θα δεχθούμε και λόγια επιρρή­ματα. Η ελληνική γλώσσα δεν είναι τι­μάριο κανενός.

6. Λεξαγκύλωση:

Ο απέραντος πλούτος της ελληνικής γλώσσας έχει θρέψει όλες τις γλώσσες του κόσμου. Πώς είναι δυνατόν η δίκιά μας βελόνα να κολλάη πάνω σε ορι­σμένες λέξεις του συρμού, που απλώς δεν λένε τίποτε πια;

ΛΑΘΟΣ

ΣΩΣΤΟ

«βασικά»

(Καταργείστε το. Ή πέστε στη θέση του «πρώτα – πρώτα» ή «κυρίως»).

«ας πούμε»

(Πέστε: «λόγου χάρη» ή «για παρά­δειγμα», μόνο όταν στ’ αλήθεια φέρνετε παράδειγμα ή κάμετε υπόθεση)

Μ’ αυτά τα αριθμη­τικά δοσμένα υπολογί­ζουμε….

Μ’ αυτά το αριθμητικά δεδομένα υπολογί­ζουμε…

(Εντελώς άλλο πράμα είναι «τα δοσμένα αγαθά», αυτά δηλαδή που μας δόθηκαν κατά κυριολεξία)

… από ρύπανση μα και από πυρκαγιά

… από ρύπανση και από πυρκαγιά (εδώ το μακαρονάδικο «μα» εί­ναι περιττό).

Σύμφωνοι. Μα ήθελα να παρατη­ρήσω…

Σύμφωνοι. Ηθελα όμως να παρατη­ρήσω.

[Θα προσέξατε ότι ο Μέφρι ανέλαβε δράση στο «Καταργείστε το». Κατά τα άλλα, τα «βασικά» και «ας πούμε» κυρίως είναι κενές φράσεις, αδρανή υλικά του λόγου, που βοηθάνε τον ομιλητή να βρει τον ειρμό]

7. Η ασθένεια «σε-σε»:

Η πρόθεση «εις» (σε) κακοπαθαίνει στα χείλια πολλών.

ΛΑΘΟΣ                                                   ΣΩΣΤΟ

• σε βάρος μου*                                εισβάρος** μου

• αφορά σε όλα τα θέματα                 αφορά όλα τα θέματα* Μια αναλογία κονιάματος 1:3, πάλι δεν είναι «σε βάρος» — είναι «κατά βάρος». Η, βεβαίως, «σε μέρη βά­ρους».

• ** Μια ωραία σύνθετη λέξη, όπως «εισβολή», «είσοδος», «αφού», κλπ.

[Μάλλον ισχνή αυτή η κατηγορία, αλλά σπεύδω να δηλώσω την απόλυτη συμφωνία μου στην καταδίκη του μπαμπινιωτικού «αφορά σε»]

8. Αντιμετοχία:

Μόνο ορισμένα αφρικανικά ιδιώματα δεν έχουν μετοχές.

Η νεο-ελληνική έχει και παραέχει. Οποιος τις εξοστρακίζει για ν’ αποχτήση (δήθεν) εύσημα δημοτικής, απλώς αυτοευνουχίζεται — και τυραννιέται χωρίς λόγο….

• Οι μετοχές στον ενεστώτα και τον παρακείμενο της μέσης και της παθη­τικής φωνής (εργαζόμενος, επεξεργασμένος) δεν δημιουργούν κανένα πρό­βλημα.

• Οι θηλυκές μετοχές στον ενεργη­τικό ενεστώτα (παρούσα, δεσπό­ζουσα) περπατάνε μια χαρά.

• Οι αντίστοιχες αρσενικές όχι πάντα: παρών, δεσπόζων. Μπορούν όμως να χρησιμοποιούνται κι αυτές (αποφεύγοντας τη γενική), σαν επί­θετα, ή ουσιαστικά.

• Τέλος, οι παθητικές του αορίστου (αποδειχθείς, αποδειχθείσα) δεν είναι απαραίτητες· εύκολα αντικαθίστανται απ’ τις αντίστοιχες του παρακειμένου: Εκτός όταν (στον θεωρητικό λόγο) η χρονική τους ακριβολογία είναι καίρια -οπότε και φυσικά θα χρησιμο­ποιηθούν. Διότι, είπαμε, όχι αυτο-ευνουχισμοί.

9. Πουπουδισμός

Ενα απ’ τα κουτά φαρδομάνικα των οψιγενών δημοτικιστών είναι κι ο πό­λεμος ενάντια στις αναφορικές αντω­νυμίες (όταν ακόμα κι η αγγλική εσπε­ράντο έχει τις δικές της).

ΛΑΘΟΣ

ΣΩΣΤΟ

Η περίπτωση που εξετάζουμε αφορά τα είδη που έγινε η λεπτομερής μελέτη τους, που επαλήθευσε τις ιδιότητές τους

Η περίπτωση που εξετάζουμε αφορά τα είδη των οποίων έγινε η λεπτομερής μελέτη που επαλήθευσε τις ιδιότητές τους

Στην περιοχή τιμών που σχεδιάσαμε τη διερεύνηση…

Στην περιοχή τιμών όπου σχεδιάσαμε τη διερεύνηση…

[Δεν διαφωνώ σε γενικές γραμμές. Ένας καλός επιμελητής κειμένου έχει τον κανόνα να μην αφήνει τρία «που» στη σειρά. Ίσως γράψω άρθρο.]

10 Μονοτυπίτιδα:

Ενα άλλο νεόκοπο κοσκινάκι είναι και το παιδαριώδες πάθος ενάντια στην πολυτυπία.

Πρώτα – πρώτα, πολυτυπία δεν πάει να πη πολυγλωσσία. Η πολυτυπία, όταν ανταποκρίνεται σε πλήθος εννοιολογικών αποχρώσεων, είναι πλούτος κι εί­ναι και φαινόμενο διεθνές, θα λέμε λ.χ. δύναμη «ελκτική» (ATTRACTIVE) κι όχι «τραβηχτική» (PULLING), όπως και θα λέμε «ταχύτητα» του κινητού «VELOCITY), όχι «γρηγοράδα» (QUI­CKNESS) για ν’ αποφύγουμε απλού­στατα άστοχους συνειρμούς (συναι­σθηματικούς, μάλιστα, στα παραδεί­γματα αυτά). Απ’ αυτήν την άποψη μά­ταια καμάρωσαν οι κακόζηλοι συντά­κτες του δικτατορικού λίβελλου «Εθνι­κή γλώσσα» (1973), όταν έπιασαν τον Γ. Λαμψίδη να χρησιμοποιή τον επιστη­μονικό όρο «σωμάτιο» (PARTICLE) αντί, λένε, να πη «σωματάκι» (LITTLE BODY). Δεν το ξέραμε ότι η ελληνική είναι φραγμένο τιμάριο της καθα­ρεύουσας…

Ας θυμηθούμε και μερικά ακόμη πα­ραδείγματα της αναγκαίας αυτής πολυ­τυπίας, σε διάφορα χρηστικά επίπεδα, που τ’ αναφέρει ο Κριαράς: προώθηση (όχι σπρώξιμο), απρόοπτος (όχι ανα­πάντεχος), διέλευση (όχι πέρασμα), ενίσχυση (όχι δυνάμωμα), διευρύνομαι (όχι πλαταίνω), εμφανής (όχι φανερός) κλη., για ορισμένες ανάγκες του θεωρητικού λόγου. Αυτό θα πη χυμώδης γλώσσα κι όχι άλγεβρα…

Λοιπόν, ας μας κάνουν τη χάρη μερι­κοί ημιμαθείς μιλιταριστές της γλώσσας να κρατήσουν για τον εαυτό τους τις ποικίλες απαγορεύσεις της δημοτικής καθαρολογίας — που οδηγεί στα κο­ρακίστικα, όπως επιγραμματικά τα βά­φτισε πέρσι ο Ελύτης.

Και, για να τελειώνουμε μ’ αυτό το πρόχειρο σημείωμα, είναι ίσως καιρός ν’ αναγνωρίσουμε γενναία (και επιστημονικότατα) ότι, ύστερα απ’ όσα στοί­χισε ο λογιωτατισμός στο Γένος, τώρα εισπράττουμε κι άλλη μια θετική του παρενέργεια: Αφησε στην σύγχρονη ελληνική έναν πλούτο απέραντο — μεγαλύτερον απ’ ό,τι άφησαν οι Νορμανδοί στα αγγλικά…

Πηγή: sarantakos.wordpress.com

 

 Είναι υποχρέωση του ανθρώπου να αποδώσει πίσω στον κόσμο το ισοδύναμο τουλάχιστον αυτού, που έχει πάρει από αυτόν.

Άλμπερτ Αϊνστάιν.

Πάνω απ’ όλα ποτέ μην σκεφθείτε ότι δεν είστε αρκετά ικανοί. Η άποψή μου είναι ότι στη ζωή οι άνθρωποι θα σας υπολογίζουν τόσο όσο εσείς υπολογίζεται τον ίδιο σας τον εαυτό.

Ισαάκ Ασίμωφ

Νικόδημος

1. Από μια άποψη όλες οι λεγόμενες «επιστήμες», συμπεριλαμβανόμενης και της Φυσικής, είναι «ψευδοεπιστήμες». Διότι περιορίζονται μόνο στον υλικό κόσμο και αρνούνται να εξετάσουν άλλα λεπτότερα επίπεδα: απορρίπτουν φαινόμενα που καταφανώς έχουν λεπτότερη μη–υλική άποψη ή τα ερμηνεύουν, όπου γίνεται, με υλιστικά κριτήρια. Η νόηση π.χ. δεν θεωρείται να ανήκει σε ένα λεπτότερο επίπεδο, ανεξάρτητο του υλικού οργανικού σώματος, δηλαδή σε ένα άλλο μη–υλικό σώμα, μα είναι ένα επιφαινόμενο, αποτέλεσμα ηλεκτρο–χημικών διενεργειών στον υλικό εγκέφαλο του πλάσματος .

Ωστόσο, έχω υποδείξει επανειλημμένα σε προηγούμενα άρθρα πως υπάρχει το μυστηριώδες «κενό» ανάμεσα στα υλικά υπατομικά σωματίδια και αυτό σαφέστατα δεν είναι «ύλη»! Το να το αγνοούμε, να προσποιούμαστε πως δεν υπάρχει, ή πως δεν παίζει ρόλο στην ύπαρξη των υλικών φαινομένων (αφού δεν εξετάζεται), δεν είναι ακριβώς «επιστήμη», με την έννοια «αναζήτηση της αλήθειας». Αυτό το κενό παραμένει ανεξερεύνητο και άγνωστο.

2. Υπάρχει μια απάτη στις επιστήμες γενικά που σπάνια επισημαίνεται: δεν ξεκινούν από κάποια Πρώτη Αρχή που να παρέχει ορθή και πλήρη κατανόηση για τα στάδια και τις καταστάσεις που ακολουθούν.

Πολλοί πλέον ξεκινούν όλη την δήθεν επιστημονική σκέψη τους με το γεγονός (υποθετικό πάντα) του big bang και τους νόμους της θερμοδυναμικής ή, γενικότερα, Φυσικής (κβαντομηχανικής κλπ). Με βάση αυτές τις προϋποθέσεις λένε «Δεν υπάρχει καμμιά Πρώτη ή Δημιουργική Αρχή, δεν υπάρχει κάποιος Πρώτος ανεξάρτητος υποκινητής σαν του Αριστοτέλη» και παρόμοια.

Αλλά δεν εξηγούν, δεν δικαιολογούν, την ύπαρξη του πρώτου εκείνου σωματιδίου στο απέραντο κενό (μη–ύπαρξης) ούτε γιατί υπέστη την κοσμογονική του έκρηξη όταν την υπέστη, 4 δισ έτη ππ.

Το πρώτο εκείνο σούπερ – ενεργοφορτισμένο σωματίδιο και η σούπερ–έκρηξή του συνιστούν μια Πρώτη Δημιουργική Αρχή – αφού όλα τα μεταγενέστερα φαινόμενα, τα πάντα, δημιουργήθηκαν από εκείνη. Αυτός επίσης είναι «δημιουργισμός» – όπως ο μύθος που βρίσκουμε στη «Γένεση» στην Παλαιά Διαθήκη. Και είναι εξίσου μυστήριος και μεταφυσικός όπως ο Θεός!

3. Τώρα, ας  δεχθούμε για τη συζήτησή μας πως το  big bang (με το πρώτο σωματίδιο και τη συγκεκριμένη του έκρηξη) είναι αλήθεια.

Γνωρίζουμε πως υπάρχουν έμβια, ζωντανά όντα όπως τα φυτά, τα ζώα, οι άνθρωποι: ζουν συγκεκριμένο χρονικό διάστημα και πεθαίνουν – αφού έχουν εκδηλώσει κάποιες ιδιότητες αυτοκίνησης και νοημοσύνης (ακόμα και τα φυτά μεγαλώνουν, σε αντίθεση με την πέτρα, και βρίσκουν την κατάλληλη τροφή στην ατμόσφαιρα και το υπέδαφος). Αναπτύσσονται και παρακμάζουν και, τελικά, διαλύονται μετά θάνατο.

Αφού παρουσιάστηκε ζωή, αυτοκίνηση και νοημοσύνη, σε διάφορα όντα της οργανικής βιόσφαιρας του πλανήτη μας, τότε αυτές οι ιδιότητες παρουσιάστηκαν τυχαία (accidentally) αργότερα, αφού πια οι συνθήκες έγιναν κατάλληλες στην αρχέγονη σούπα ή στην ξηρά; Πως γίνεται;

Πώς αίφνης από το τίποτα παρουσιάζεται κάτι – και μάλιστα τόσο σημαντικό;

Αν ευθύς εξαρχής με την έκρηξη τα υλικά φαινόμενα άρχισαν να δρουν και να μετεξελίσσονται σύμφωνα με νόμους (της θερμοδυναμικής ή ό,τι άλλο) τότε δεν μπορεί να εγέρθηκαν «τυχαία» οι ιδιότητες αυτές.

Η έγερση, εμφάνιση, των ιδιοτήτων της ζωής, αυτοκίνησης και νοημοσύνης πρέπει να υπάγεται σε νόμους. Δεν είναι «τυχαίο» αποτέλεσμα. Δεν υπάρχουν «ατυχήματα» σε ένα σύμπαν που διέπεται από νόμους. Η αναφορά σε ατυχήματα είναι παραλογισμός, εξυπνακισμός ή άγνοια.

4. Τώρα, σύμφωνα με τους νόμους της Γενετικής, το σπέρμα του ελέφαντα γίνεται ελέφας και το σπέρμα του ποντικού ποντικός. Δίχως κάποια εξωτερική (ανθρώπινη, υπερφυσική;) παρέμβαση, το σπέρμα του ελέφαντα δεν θα γίνει ποντικός και το σπέρμα του ποντικού δεν θα γίνει ελέφας.

Οι ιδιότητες του ποντικού βρίσκονται εν πλήρει δυνάμει μέσα στο ποντικίσιο σπέρμα και οι ιδιότητες του ελέφαντα (μέγεθος, προβοσκίδα, χορτοφαγία) βρίσκονται στο ελεφάντινο σπέρμα.

Ομοίως, οι ιδιότητες και του ελέφαντα και του ποντικού βρίσκονταν εν δυνάμει σε κείνο το Πρώτο σωματίδιο. Αν δεν υπήρχαν δεν θα μπορούσαν να παρουσιαστούν αργότερα σε κατάλληλα όντα σε κατάλληλες συνθήκες.

Η ζωή, η αυτοκίνηση, η νοημοσύνη ενυπήρχαν εν δυνάμει σε κείνο το αρχέγονο σωματίδιο που είναι η Πρώτη Δημιουργική Αρχή. Αλλιώς δεν θα μπορούσαν να παρουσιαστούν αργότερα σε κατάλληλα όντα σε κατάλληλες συνθήκες.

5. Κάποιος σχολιαστής με κατηγόρησε για άγνοια, αντιεπιστημονισμό, έλλειψη πτυχίων, καφενειακή πάρλα και παρόμοια άσχετα, μα δεν έφερε ούτε ένα αντεπιχείρημα και δεν έδειξε πού πάει στραβά η συλλογιστική του άρθρου.

Τέτοιου τύπου σχόλια δεν προάγουν καθόλου την έρευνα για γνώση.

Θα μου πει κάποιος πως κι εγώ δείχνω υβριστική τάση με το «ψευδο-», μα αφιερώνω αρκετές παραγράφους στην επεξήγηση της χρήσης του.

Νικόδημος

Υπάρχουν δύο πράγματα που στοχεύουμε στην ζωή μας: πρώτον, να αποκτήσουμε αυτά που θέλουμε και δεύτερο, να τα απολαύσουμε. Μόνο οι σοφότεροι του ανθρώπινου είδους επιτυγχάνουν το δεύτερο.

Λόγκαν Περσάντ Σμιθ.

Ζωή είναι το να μη θέλει κανείς να πεθάνει.

Ασημάκης πανσέληνος