Συντάκτης: Kostas Bertsias

Δημοσιεύτηκε στισ

Υπάρχει ελεύθερη βούληση;

Το ερώτημα βέβαια είναι πολύ παλαιότερο, με τους φιλοσόφους να έχουν υποστηρίξει με σθένος και τις δύο απόψεις. Πρώτος ο Πλάτωνας θέτει το θέμα προς συζήτηση με απλούς όρους: 

«Δηλαδή, κανένας δεν είναι με τη θέλησή του κακός (κακὸς μὲν γὰρ ἑκὼν οὐδείς). Διότι ένας άνθρωπος γίνεται κακός από μία κακή κατάσταση του σώματος και από ανατροφή χωρίς παιδεία, και όλα αυτά είναι άσχημα και συμβαίνουν χωρίς τη θέλησή του». Πλάτων, Τίμαιος, 86d-e

Το ζήτημα της ελεύθερης βούλησης είναι μείζον για τη φιλοσοφία. Ο Αριστοτέλης, υπερασπιστής του ορθού λόγου, επικρίνει τον Πλάτωνα. Για τον ίδιο, η παιδεία, που έχει τη βάση της στη φιλοσοφία, μπορεί να αλλάξει το αποτέλεσμα. Αλλά δεν είναι μόνο αυτό. Ο Αριστοτέλης ονομάζει «προαίρεση» την ελεύθερη βούληση του ανθρώπου να πράττει όπως επιθυμεί: «Γενικά η προαίρεση φαίνεται να σχετίζεται με πράγματα που εξαρτώνται από εμάς» (Ηθικά Νικομάχεια,  1111b30-31). 

Δημοσιεύτηκε στισ

..αν θέλουμε ένα καλύτερο μέλλον, πρέπει να αλλάξουμε (σύντομα) τον κόσμο – στηριγμένοι στα δεδομένα και όχι στις προκαταλήψεις μας….

Vaclav Smil.

Ο Vaclav Smil είναι Τσέχο-Καναδός επιστήμονας και αναλυτής πολιτικής. Είναι Διακεκριμένος Ομότιμος Καθηγητής στη Σχολή Περιβάλλοντος στο Πανεπιστήμιο της Μανιτόμπα στο Γουίνιπεγκ.

Δημοσιεύτηκε στισ

Αμερικανικός κυκλών….η διαφορά νοοτροπίας

•Κατ αρχήν προτιμώ τη δική μας νοοτροπία. Χωρίς καμιά επιφύλαξη. Αν εδώ, ο μη γενοιτο, συνέβαινε ότι συνεβη στην Αμερική, ούτε καν και το μισό να συνέβαινε, η κυβέρνηση θα είχε πέσει. Αύτανδρη, επί τόπου. Εκατομμύρια χωρίς ρεύμα με θερμοκρασίες -10 έως – 40. Εκεί δεν φταίει κανένας. Ούτε Πρόεδρος,ούτε κυβέρνηση,ούτε κυβερνήτες ούτε αυτοδιοίκηση ούτε εταιρείες παροχής ρεύματος. Φταίει αποκλειστικά ο Θεός. Ακόμα και οι δρόμοι δεν έχουν κλείσει. Συστάσεις μόνο και πολλοί βγαίνουν και τρακάρουν σαν συγκρουόμενα σε λούνα πάρκ. Εδώ ένας ορειβάτης κινδυνεύει και κινητοποιείται το συμπαν να τον σώσει. Και τρωει κριτική αν αργήσει ή κάνει κάποιο λάθος.
•Των φρονίμων τα παιδιά. Δεν την ξέρουν την παροιμία στην Αμερική.

Πάνος Μπιτσαξής

Δημοσιεύτηκε στισ

«Ο Ήλιος ο ηλιάτορας»

«Πολλά δε θέλει ο άνθρωπος
να’ ν’ ήμερος να ‘ ναι άκακος
λίγο φαί λίγο κρασί
Χριστούγεννα κι Ανάσταση

κι όπου φωλιάσει και σταθεί
κανείς να μην του φτάνει εκεί

Μα ‘ρθαν αλλιώς τα πράματα
τονε ξυπνάν χαράματα
Τον παν τον φέρνουν πίσω μπρος
του τρώνε και το λίγο βίος

κι από το στόμα την μπουκιά
πάνω στην ώρα τη γλυκιά

του τηνε παίρνουνε κι αυτή
Χαρά στους που ‘ναι οι Δυνατοί!

Χαρά στους που ‘ναι οι Δυνατοί
γι’ αυτούς δεν έχει “εγώ” κι “εσύ”
Χαρά στους που ‘ναι οι Δυνατοί
γι’ αυτούς δεν έχει χόρταση.»

Οδυσσέας Ελύτης
«Ο Ήλιος ο ηλιάτορας»