Η διάκριση Ορεινών- Πεδινών, ανάγεται στην Εθνοσυνέλευση της Γαλλικής Επανάστασης του 1789. Τότε, οι ριζοσπαστικοί με τις πλέον επαναστατικές ιδέες, κατέλαβαν το άνω αριστερό μέρος της αίθουσας της Εθνοσυνέλευσης και ονομάσθηκαν Ορεινοί επειδή τα έδρανά τους ήταν στο ψηλότερο μέρος του αμφιθεάτρου. Μεταξύ των Ορεινών ήταν ο Νταντόν, ο Μαρά, ο Σαιν Ζυστ και άλλοι από την ομάδα των Επαναστατών της Γαλλικής Επανάστασης.
Σήμερα βαριόμαστε λιγότερο από οποιαδήποτε άλλη εποχή, αλλά φοβόμαστε περισσότερο από ποτέ μη βαρεθούμε, παρατήρησε κάποτε ο φιλόσοφος Μπέρτραντ Ράσελ. Μάλλον γι’ αυτό γεμίζουμε τις ζωές μας με ενασχολήσεις και σχέδια μέχρι να ξεχειλίσουν. Μας τρομάζουν τα κενά διαστήματα του χρόνου σαν ρωγμές στο επιχειρησιακό οικοδόμημα που χτίζουμε κάθε μέρα. Μια αόριστη εντύπωση ενοχής μας κυριεύει αν τις Δευτέρες που γυρνάμε στη δουλειά, δεν έχουμε να αφηγηθούμε στους συναδέλφους μας ένα υπερπλήρες Σαββατοκύριακο. Προτιμούμε την ασφυξία από το κενό.
Η αρχαία σοφία μας αποτρέπει από αυτή τη στάση ζωής. Πριν από εικοσιπέντε αιώνες ο Κινέζος διδάσκαλος Λάο Τσε έγραψε ότι πλάθουμε τον πηλό για να φτιάξουμε ένα δοχείο, αλλά είναι το εσωτερικό κενό του που γεμίζουμε· καρφώνουμε πασσάλους για να χτίσουμε ένα αγροτόσπιτο, αλλά είναι το εσωτερικό του που το κάνει κατοικήσιμο. Ο αρχαίος διδάσκαλος ήθελε να μας θυμίσει ότι είναι το κενό που μάς προσφέρει καταφύγιο, ότι οι πράξεις μας χρειάζονται χώρο και ηρεμία για να υλοποιηθούν αθόρυβα, όπως στρώνονται οι νιφάδες στον χιονιά. Ο Ρωμαίος φιλόσοφος Σενέκας επέμεινε στην ίδια ιδέα. Σκεφτόταν ότι οφείλουμε να είμαστε δραστήριοι αλλά όχι και παραδομένοι σε ένα ανάστατο και ξέφρενο πηγαινέλα. Για να μάθουμε το μάθημα της ανάπαυσης, συνιστούσε να αποβάλλουμε από την καθημερινή ζωή μας την πίεση των προσδοκιών και την ακραία έξαψη. Ο Σενέκας χαριτολογούσε στα γραπτά του πάνω στην «παραφορτωμένη σχόλη» και μας άφησε μια ειρωνική φράση: «Εκείνοι που οι τέρψεις τους απαιτούν πολλή δουλειά, δεν χαίρονται τίποτα». Σύμφωνα με την παλιά διδαχή, αν αφήσουμε τον χρόνο μας κενό, θα πάψει να μας πιέζει.
•Ο Κωνσταντίνος έφυγε εν ειρηνη περιβαλλόμενος από την αγάπη και στοργή της ευρείας οικογένειας του.Της επί 55 χρόνια συζύγου του Αννας Μαρίας ,5 παιδιών ,9 εγγονιών,τις νύφες του και τις αδελφές του Σοφία και Ειρήνη.Τύχη αγαθή να τους έχει όλους πλάι του να τον αγαπούν στο κατευόδιο. •Πως αλλάζουν οι καιροί.Στα νιάτα μου έβγαζα φλύκταινες και που τον άκουγα.Πως να ξεχάσω την αντιβασιλική εκστρατεία με τα πούλμαν το 74 στο Καρπενήσι.Φιλοβασιλικοί χωρικοί μας είχαν πετάξει και πέτρες.Και προφανώς ακόμα νοιώθω πολιτική αποστροφή για τη μοναρχία και τον άθλιο ρόλο της στην χώρα μας διαχρονικά.Αν και κάποιες παλαιότατες πτυχές της ,στον Όθωνα ,ο φίλος ιστορικός Κωστής μας συνιστά να τις ξαναδούμε χωρίς την αταβιστική μας προκατάληψη που δεν είναι εύκολο να υπερβώ.Σε θέματα θεσμικής συγκρότησης του ελληνικού κράτους απέναντι σε τοπάρχες προύχοντες οθωμανικής πολιτικής αντιλήψεως •Τα τελευταία χρόνια είχε παύσει να με ενοχλεί.Η απομάκρυνση του κινδύνου και μια αγάπη που έδειχνε για την Ελλάδα είχαν μαλακώσει τα αισθήματα.Μου είχε γίνει, ως πρόσωπο ,σχεδόν συμπαθής.Η ζωή του δεν προκαλούσε Άνετη αλλά ήρεμη οικογενειακή.Οκ κανείς δεν υπαίτιος κατ αρχήν γιατί γεννήθηκε και ανατράφηκε πιεστικά για το ρόλο του.Μέχρι και ειδικό σχολείο για αυτόν είχε φτιάξει η Φρειδερίκη.Οι αυτοβιογραφικές του διηγήσεις είναι ενδιαφέρουσα παρακαταθήκη και ιστορική πηγή. •Τυχερός άνθρωπος στις περιστάσεις.Πιόνι της Φρειδερίκης μητρός του και των αυλοδούλων πολιτικών στην αποστασία.Άβουλο καλομεγαλωμενο βουτυρόπαιδο.Φωτό με τους πραξικοπηματίες συνταγματάρχες που πρόλαβαν τους φιλοβασιλικούς επίδοξους χουντικούς στρατηγούς.Τότε του ήρθε η φώτιση της Θεάς Κλωθως της τύχης.Το αντιπραξικόπημα -οπερέτα που απέτυχε παταγωδώς και η αναχώρηση στην Ιταλία.1968.Αυτό τον έσωσε.Αν δεν το είχε κάνει σήμερα θα ήταν ισοβίτης μαζί με τους πρωταίτιους.Έτσι του ετυχε ως έκπτωτου,μια χαρισάμενη και ήρεμη ζωή Τυχερός και με το unfair του Καραμανλή.Αν είχε γυρίσει τότε το 74,στο κλίμα της πρώτης μεταπολίτευσης,θα τον είχαμε φάει ζωντανό.Η θα μας είχε φάει.Δεν ξέρω.Γιατί είχαμε λουστεί και τον κλόουν αντιβασιλέα Ζωϊτάκη με την σύζυγο βασίλισσα Παγώνα και η ξιπασιά του βασιλικού οίκου δεν είχε ξεχαστεί. •Ο θανών δεδικαίωται.Τα συλλυπητήρια μας στην οικογένεια του.Το κεφάλαιο είχε ήδη κλείσει.Ο θάνατος του είναι το τέλος μιας εποχής.
– Αν καταφέρεις ν’ απαλλαγείς από τα “θεσμικά παραμύθια” που σου σερβίρουν από την παιδική ηλικία, θα παραδεχτείς ότι η ανθρώπινη ζωή είναι ένα “ταξίδι” που – ιδωμένο στην ολότητά του – είναι μια διαδρομή “μηδενικού αθροίσματος”, υπό την έννοια ότι έρχεσαι στον κόσμο χωρίς τίποτα και φεύγεις ακριβώς με τον ίδιο τρόπο (χωρίς να πάρεις τίποτα μαζί σου). Υπό το πρίσμα αυτού του αναντίρρητου γεγονότος, το μόνο που μετράει είναι τί κάνεις (ή τί παραλείπεις) στη διάρκεια αυτού του “ταξιδιού”. Μπορείς με τη δράση σου να αφήσεις στο τέλος τον κόσμο σε καλύτερη κατάσταση (σε κάποιους τομείς τουλάχιστον) από αυτή που τον βρήκες όταν ήρθες εδώ??
Δύσκολος στόχος και υψηλό επίτευγμα που δεν εξαρτάται μόνο από τις δικές σου διαθέσεις και δυνάμεις, και μπράβο σου αν τα καταφέρεις. Σίγουρα όμως, αυτό που μπορείς και έχεις υποχρέωση να κάνεις, είναι με τις πράξεις ή/και τις παραλείψεις σου να μη συμβάλεις στο να γίνει ο κόσμος χειρότερος. Αυτή η ευθύνη είναι δική σου, αφορά την καθημερινότητά σου, είναι αποκλειστικά στο χέρι σου να το πετύχεις και δεν υπάρχει άλλοθι, αν δεν το πραγματώσεις.
Όπως είναι γνωστό όλοι οι φορείς διαλύθηκαν και οι σχετικές αρμοδιότητες και το προσωπικό πέρασαν σε διάδοχο σχήμα του νέου Οργανισμού ΟΦΥΠΕΚΑ, ο όποιος είναι ενιαίος για όλη την Ελλάδα.
Ο Φορέας Διαχείρισης Εθνικού Δρυμού Πάρνηθας όμως ήταν μια ειδική περίπτωση αφού είχε άφθονη χρηματοδότηση τόσο από τα ανταποδοτικά τέλη του καζίνου της Πάρνηθας όπως και μεγάλο ποσό από δωρεές που είχαν γίνει με σκοπό τις αναδασώσεις μετά την καταστροφική πυρκαγιά του 2007. Ασκούσε διαχείριση όχι μόνον του ελατοδάσους της Πάρνηθας και του κόκκινου ελαφιού, αλλά και του τέωςβασιλικού κτήματος Τατοΐου με τις ιδιαιτερότητες των δασών αυτών και τη μεγάλη επισκεψιμότητα.Το επιστημονικό του προσωπικό ασχολείτο με την διαχείριση και τις μελέτες και συνεπικουρούσε τις υποστελεχωμένες δασικές υπηρεσίες που έχουν τον πρωτεύοντα λόγο στην διαχείριση και την εκτέλεση έργων και εργασιών. Δυστυχώς σήμερα από τους εννέα πτυχιούχους του φορέα στο παράρτημα της Μονάδας Διαχείρισης της Πάρνηθας και Τατοΐου έχουν απομείνει τρεις και οι υπόλοιποι έχουν αποσπαστεί παράτυπα στην κεντρική υπηρεσία του ΟΦΥΠΕΚΑ και στα γραφεία υπουργών. Αλλά και αυτοί που έχουν μείνει ασχολούνται κυρίως με τις γνωμοδοτήσεις περιβαλλοντικών μελετών ολόκληρης της Αττικής και της Εύβοιας, λόγω υποστελέχωσης της αντίστοιχης μονάδας και χωρίς καμιά προσωπική γνώση του χώρου και αδυναμία επισκέψεων στις επίμαχες περιοχές.
Από το 2007 και μετά την πυρκαγιά ο φορέας επειδή δεν διέθετε Τεχνική Υπηρεσία έκανε τις μελέτες με το επιστημονικό προσωπικό του και τα έργα εκτελούνταν με προγραμματικές συμβάσεις από τις περιφερειακές Δασικές Υπηρεσίες. Η αγαστή αυτή συνεργασία με τις περιφερειακές Δασικές Υπηρεσίες διακόπηκε βίαια στο τέλος του 2020 όταν έληξαν η προγραμματικές συμβάσεις και η Αποκεντρωμένη Διοίκηση Αττικής αρνήθηκε τότε να υπογράψει νέες που είχαν προταθεί, με το αιτιολογικό ότι η κυριότητα του έργου έπρεπε να ανήκει σε εκείνη. Σε τέτοια περίπτωση όμως ο Φορέας θα φαινόταν ως απλός χορηγός και νομικά δεν μπορούσε να καλύψει τη χρηματοδότηση. Για τον σκοπό αυτό έγιναν επανειλημμένα έγγραφα από το τότε ΔΣ και ενώ είχε συμφωνήσει εγγράφως και ο ΟΦΥΠΕΚΑ και η Κεντρική Δασική Υπηρεσία του Υπουργείου, δυστυχώς η αναιτιολόγητη άρνηση παρέμεινε.
Ερχόμαστε λοιπόν στο σήμερα και σαν πολίτης πλέον, αλλά και κάτοικος συναισθηματικά δεμένος με την περιοχή, δυσανασχετώ γιατί ενώ υπάρχουν χρήματα (ανταποδοτικά τέλη από καζίνο και δωρεές-αποθεματικό άνω του 1.500.000 ευρώ) δεν υλοποιούνται τα τελείως απαραίτητα ακόλουθα έργα:
1. Αναδασώσεις
Η μεγάλη πυρκαγιά της Πάρνηθας τον Ιούνιο του 2007 έκαψε συνολικά 48.744,113 στρ. Συγκεκριμένα κάηκαν 36.338,13 στρ. του Εθνικού Δρυμού, εκ των οποίων τα 21.800 στρ. καλύπτονταν από δάσος Κεφαλληνιακής ελάτης, τα 10.561,98 στρ. από δάση Χαλεπίου πεύκης και τα 3.976,2 στρ. από δάση αειφύλλων πλατυφύλλων. Τα περισσότερα αναδασωτικά έργα που εκτελέστηκαν και συνεχίζουν να πραγματοποιούνται αφορούν στην αναδημιουργία του καμένου ελατοδάσους και στην αποκατάσταση του οικοσυστήματος, ενώ οι υπόλοιπες καμένες εκτάσεις μπορούν να αναγεννηθούν φυσικά. Χαρακτηριστικά αναφέρω ότι καμένο ελατοδάσος, αν δεν επέμβουμε με αναδασώσεις ή δεν θα ξαναγίνει ποτέ ελατοδάσος ή στα καλύτερα φυσικά μικροπεριβάλλοντα θα χρειαστεί πάνω από 100 χρόνια και με την προϋπόθεση να υπάρχουν σπορείς.
Ο Φορέας Διαχείρισης του Εθνικού Δρυμού, άμεσα μετά την καταστροφική πυρκαγιά του 2007, σε συνεργασία με τη Διεύθυνση Αναδασώσεων Αττικής και το Δασαρχείο Πάρνηθας και με τη βοήθεια πανεπιστημιακών και ερευνητικών ιδρυμάτων οδηγήθηκε στη σύνταξη Προγράμματος Αναδασωτικών Εργασιών, που το ακολουθούσε και το ανανέωνε σύμφωνα με την πορεία και τα αποτελέσματα των τεχνητών φυτεύσεων. Αφού χρηματοδότησε και τα πρώτα αντιδιαβρωτικά έργα που εκτελεστήκαν άμεσα, εστίασε και εστιάζει στην επανεγκατάσταση του δάσους ελάτης, η οποία αποτελεί πολύ δύσκολη υπόθεση.
Από το 2020 το τότε ΔΣ είχε εισηγηθεί εγγράφως ότι πρέπει να συναχτούν νέες μελέτες και να επεκταθούν οι αναδασώσεις και στις υπόλοιπες εκτάσεις των 16.000 στρεμμάτων που δεν είχαμε επέμβει, με ταυτόχρονη συνέχιση των συμπληρώσεων στις ήδη αναδασωμένες περιοχές. Αναφερόταν δε σε δυο κατηγορίες εκτάσεων:
Α) Φυτεύσεις σε υπόσκιο περιβάλλον εκεί που προϋπήρχε η ελάτη και έχει ανέλθει και εγκατασταθεί η Χαλέπιος Πεύκη,
Β) Φυτεύσεις σε επιλεγμένα μικροπεριβάλλοντα στις βραχώδεις εκτάσεις που κάηκαν και απογυμνώθηκαν, ώστε να δημιουργηθούν νέες έστω και σποραδικά συστάδες ελάτης.
Δυστυχώς όλη αυτή η προσπάθεια που γινόταν από το 2007 -μέσω των προγραμματικών συμβάσεων- διακόπηκε βίαια το 2020 και ενώ υπήρχαν και 100.000 φυτά στο δασικό φυτώριο μεγάλης ηλικίας με κίνδυνο να καταστραφούν. Αντικαταστάθηκε με ένα πιλοτικό πρόγραμμα με χρηματοδότηση του Ταμείου Συνοχής ενώ υπήρχαν τα χρήματα από τις δωρεές (τι πιλοτικό άραγε εκεί που γίνονται αναδασώσεις επί 13 χρόνια), το όποιο τροποποίησε μια εγκεκριμένη μελέτη που είχε γίνει από τον φορέα και μείωσε τον αριθμό φυτών από 30000 σε 3000. Κάποιος θεωρώ ότι θα πρέπει να απολογηθεί στο μέλλον τι θα απογίνουν τα υπόλοιπα 97000 φυτά του φυτωρίου. Ειρήσθω εν παρόδω ότι το φυτώριο λειτουργούσε με χρηματοδότηση και εποπτεία του Φορέα για λογαριασμό της Διεύθυνσης Αναδασώσεων της Αποκεντρωμένης Διοίκησης, εφόσον εκείνη δεν διέθετε χρήματα. Όλα αυτά σε πνεύμα αμοιβαίας υποστήριξης και χωρίς προβλήματα κυριότητας που προέκυψαν από τη γραφειοκρατία κάποιων υπαλλήλων της τελευταίας.
2. Έργα
Από το 2020 το τότε ΔΣ με απόφασή του, είχε εγκρίνει με εξασφαλισμένες πιστώσεις, να ενταχθούν στην προγραμματική και να εκτελεστούν τα εξής έργα που διέθεταν εγκεκριμένες μελέτες
Γ) Είχε υποβληθεί μελέτη για την ανακατασκευή το Φυλακίου του Μετοχίου και την δημιουργία μικρού σταθμού πρώτων βοηθειών τραυματισμένων ζώων προϋπολογισμού 80.000 ευρώ.
Δ) Είχαμε εισηγηθεί, όταν μας ζητήθηκε κτίριο για την κατασκευή Μουσείο Φυσικής Ιστορίας, την συνεργασία με τον Δήμο Αχαρνών την ανακατασκευή του υπέροχου κτιρίου «Τα Κυκλάμινα» το οποίο έχει παραχωρηθεί με νόμο στον Δήμο. Δεν έχουμε νεότερο γι’ αυτό.
3. Άγρια Πανίδα
Ο Εθνικός Δρυμός φιλοξενεί ένα από τα μεγαλύτερα είδη οπληφόρων θηλαστικών στην Ελλάδα, το κόκκινο ελάφι (Cervus elaphus), διατηρώντας τον πιο ακμαίο πληθυσμό που συμμετέχει ως φυσικός βοσκητής στο οικοσύστημα της Πάρνηθας. Πρόκειται για τον μοναδικό φυσικό πληθυσμό στην χώρα, το 75% του οποίου είναι αυτόχθονος, δηλαδή απόγονοι ελαφιών που ζούσαν πάντα στην Πάρνηθα και αποτελεί έναν ξεχωριστό, απομονωμένο υποπληθυσμό.
Η επανεμφάνιση του λύκου (Canis lupus) στην Πάρνηθα από το 2012, με πληθυσμό που παρουσιάζει συνεχή αύξηση, ελλοχεύει κινδύνους για τη βιωσιμότητα του απομονωμένου πληθυσμού του κόκκινου ελαφιού.
Σύμφωνα με το Πρόγραμμα Παρακολούθησης του ελαφιού από το 2008 μέχρι σήμερα, ο πληθυσμός παρουσιάζεται ακμαίος με αυξητικές τάσεις αρχικά (2012-2015), ενώ από το 2016 μέχρι σήμερα παρουσιάζει μεγάλη πτωτική τάση, η οποία οφείλεται στη θήρευση του από τον επανεμφανιζόμενο λύκο.
Μπορεί λοιπόν στην αρχή η μείωση του πληθυσμού από τον λύκο να ήταν επιθυμητή για το οικοσύστημα αφού υπήρχε υπερπληθυσμός αλλά η συνεχής μείωση τα τελευταία χρόνια αυξάνει τον κίνδυνο της εξαφάνισης των ελαφιών. Από το 2019 το τότε ΔΣ είχε ασχοληθεί με το θέμα και σύστησε Ειδική Επιστημονική Επιτροπή, είχε συντάξει τριετές ΣχέδιοΔράσης για την προστασία των δύο ειδών, τη διαχείριση των πληθυσμών και των ενδιαιτημάτων τους και είχε δρομολογήσει δράσεις, που προέβλεπαν την παρακολούθηση του λύκου με τη χρήση δορυφορικής τηλεμετρίας, καταγραφή των πληθυσμών, εκτροφείο στην Πάρνηθα ή άλλη περιοχή, συλλήψεις υγιών ζώων και μεταφορά τους στα εκτροφεία Σερρών και Αγάθωνα, εφόσον θα είχε προηγηθεί γενετικός έλεγχος. Σχεδόν τίποτα από αυτά δεν εφαρμόζεται σήμερα και αντιθέτως η καταμέτρηση των ελαφιών που συνεχίζεται ευτυχώς, έστω και πλημμελώς, από το προσωπικό που έχει απομείνει στην Πάρνηθα, δείχνει νέα δραματική μείωση του πληθυσμού των ελαφιών. Αναμφισβήτητο γεγονός είναι, ότι το ελάφι έχει εκδιωχθεί από τον κύριο βιότοπό του (ελατοδάσος της Πάρνηθας) από τον λύκο, κινείται περιμετρικά του ελατοδάσους και κινδυνεύει δυστυχώς με εκτοπισμό και τελικά με εξαφάνιση.
Οφείλει, νομίζουμε, η σημερινή διοίκηση του ΟΦΥΠΕΚΑ αλλά και η ενιαία πλέον Δασική Υπηρεσία, να δώσει κάποιες απαντήσεις για αυτά τα καίρια ζητήματα στους χιλιάδες επισκέπτες και τους κατοίκους της Αττικής και της χώρας για το τι μέλει γενέσθαι. Μέχρι τώρα το μόνο που έχει ο νέος Οργανισμός να επιδείξει είναι η συνεχιζόμενη αβεβαιότητα για το προσωπικό των Φορέων Διαχείρισης που εντάχτηκαν στον ΟΦΥΠΕΚΑ. Αναφερόμαστε στο έμπειρο επιστημονικό και υλωρικό προσωπικό που μετά από 15 χρόνια αβεβαιότητας, με ετήσιες συμβάσεις, οφείλει πλέον η πολιτεία να τους μονιμοποιήσει.
