Για την ανάλυση της συμπεριφοράς ενός ατόμου, πρέπει να εξετάζονται: η σχέση με το κοινωνικό σύνολο, η σχέση με τη δουλειά, η σχέση με το σεξ.

Άλφρεντ Άντλερ

Μια από τις πιο διάσημες φωτογραφίες στην ιστορία της μουσικής. Εικονίζονται οι τέσσερις Beatles να διασχίζουν μια διάβαση πεζών στην οδό Άμπεϊ του Λονδίνου.

…. Πολλοί ανακαλούν στη μνήμη πώς ξέφυγε η φωτιά που έκαψε το 2007 τον εθνικό δρυμό της Πάρνηθας όταν ο τοπικός δασάρχης και ο τοπικός διοικητής της Πυροσβεστικής είχαν οργανώσει τον τρόπο ανακοπής της φωτιάς, αλλά έχασαν την μάχη επειδή εμφανίστηκαν στο πεδίο οι τότε ανώτατοι αξιωματικοί της Πυροσβεστικής ζητώντας αναφορές και δίνοντας αλλοπρόσαλλες εντολές…..

Απόσπασμα από την ανακοίνωση της Πανελλήνιας Ένωσης Δασολόγων Δημοσίων Υπαλλήλων

Αυτές οι ώρες τα ξεχασμένα και άγνωστα σε πολλούς Δερβενοχώρια απέκτησαν δημοσιότητα….

Η πιο σύντομη διαδρομή προς την βόρειο Ελλάδα είναι ο δρόμος (δρόμος;) Ελευσίνα, Στεφάνη, Σκούρτα, Κλειδί, Άγιος Θωμάς, Οινόη, Εθνική οδός.

Μόνο όμως τα χωριά των Δερβενοχωρίων Στεφάνη και Σκούρτα δεν έχουν περιφερειακή και έτσι όλος ο φόρτος της κυκλοφοριακής κίνησης διαπερνά τα χωριά αυτά με μεγάλους κινδύνους. Ευτυχώς μια εθελοντική ομάδα έχει προστρέξει και ρυθμίζει την κίνηση με την βοήθεια του αστυνομικού σταθμού του Σχηματαρίου.

Ορεινός

…..Έξοδος προς τα Βόρεια από την ποντικοπαγίδα του Λεκανοπεδίου…

….η Ελληνική Πρωτεύουσα (Λεκανοπέδιο…) των 4,5 περίπου εκατομμυρίων ψυχών, αυτή την ώρα λόγω της φωτιάς είναι πλήρως εγκλωβισμένη και αποκομμένη από το βόρειο τμήμα της χώρας….

Υπάρχει μετά από τόσα χρόνια δαπανών, σχεδιασμών, ταλαιπωρίας, εργολαβιών και αρπακτικής νοοτροπίας…., μόνο μία διέξοδος προς τα Βόρεια…. και αυτή με πολλές ελλείψεις και για τον χειμώνα…. Μόνο τα διόδια τους ενδιαφέρουν….

Εάν το σκεφθεί κάποιος σοβαρά θα ψυχοπλακωθεί, θα απορήσει, θα θυμώσει, θα απογοητευθεί……, θα δει ότι για “υποτίθεται” Ευρωπαϊκή χώρα και για Ευρωπαϊκή πρωτεύουσα που κατοικείται από τον μισό πληθυσμό της χώρας η εικόνα είναι τραγική, απαράδεκτη και πιθανώς να αγγίζει και ζήτημα Εθνικής Ασφάλειας….

Οι μόνες διέξοδοι είναι να πας πρώτα δυτικά και να περάσεις στην Στερεά κι’ από κει με κατσικοδρομία να βγεις κάπου στη Λιβαδειά…. (μία με μιάμιση μέρα τιμωρία……)…. Αν πας από Μαραθώνα πάλι στη Βαρυμπόπη θα σε βγάλει μέσα στη φωτιά…., ή από Αγ. Σωτήρα και Οινόη και μετά στη Θήβα…. και αν σου κάτσει καμιά νταλίκα στο δρόμο φρόντισε νάχεις κολατσιό και νερό μαζί σου για την αβέβαιη νύχτα που έρχεται και φορτισμένο κινητό για ώρα ανάγκης, ανοικτό δε πάντα ραδιόφωνο για να μαθαίνεις κατά που τρέχουν οι φωτιές…….

Αυτό το αίσχος της μιας επίσημης οδικής Εξόδου από το Λεκανοπέδιο είναι τραγικότητα, διεθνής ξεφτίλα και οικονομικά καταστροφικό για όσους έρχονται, για όσους επείγονται να φύγουν, για όσους εμπορεύονται, κλπ…

Η Πρωτεύουσα της χώρας “παγίδα”…, έχει ανάγκη από εναλλακτικές εξόδους και μάλιστα επειγόντως με κατεύθυνση βόρεια…. Η χάραξη μπορεί να γίνει με ανοίγματα τούνελ, μακριά από δασωμένη γη (και ας αποψιλωθεί κι’ ένας διάδρομος, δεν χάλασε ο κόσμος…..) και απαιτείται απεγκλωβισμός το συντομότερο….

Έτσι από σύγκριση, δείτε πόσοι Highways ακτινωτά ξεκινούν από μεγαλουπόλεις της Ευρώπης ακόμη και από Βαλκανικές…

Η Αθήνα φιγουράρει μόνο με μία έξοδο…, η οποία αυτή την ώρα είναι κλειστή…

Τα ξαναλέμε

(δεν τελειώνουν οι διαπιστώσεις των λαθών σε τούτη την μαστιγωμένη, την κατακλεμμένη, την όμορφη χώρα αλλά σε κουρέλια τυλιγμένη…..)…

Σ. Σεκλιζιώτης

Άρθρο που δημοσίευσαν πυροσβέστες στην Ιταλία αποκαλύπτει πως κάθε ώρα πτήσης Canadair -που ανήκουν σε ιδιώτες-στοιχίζει τουλάχιστον 6.000 ευρώ και κάθε ώρα πτήσης ελικοπτέρου κατάσβεσης φτάνει τα 2.000 ευρώ. Σε αυτές τις τιμές περιλαμβάνονται τα πάντα: μισθοί, καύσιμα κλπ. Κάθε φωτιά που καταστρέφει 200 εκτάρια γης (2 τετραγωνικά χιλιόμετρα) στοιχίζει περίπου 50 εκατομμύρια ευρώ, ποσό στο οποίοι περιλαμβάνονται οι ζημιές σε ηλεκτροδότηση, ύδρευση, κτηνοτροφία κλπ, με τη μεγαλύτερη ζημιά να είναι περιβαλλοντολογική. Βλέπεις, οι φωτιές καταστρέφουν τα δάση που μετά δεν μπορούν να συγκρατήσουν το νερό της βροχής και προκύπτουν πλημμύρες.

Η υπερβολική ευθιξία είναι έκφραση ενός αισθήματος κατωτερότητας.

Άλφρεντ Άντλερ

Βλέποντας και διαβάζοντας διάφορες αναρτήσεις στα κοινωνικά δίκτυα δεν μπορεί να μην επικροτήσεις το ρηθέν από τον πατέρα της ατομικής ψυχολογίας Άλφρεντ Άντλερ: «Οι μόνοι φυσιολογικοί άνθρωποι είναι αυτοί που δεν γνωρίζουμε πολύ καλά»

Η ψευδαίσθηση ότι είμαστε πιο ικανοί από ό,τι στην πραγματικότητα κι ότι ξέρουμε περισσότερα από τους άλλους, δεν χαρακτηρίζει τους έξυπνους ανθρώπους, αλλά τους λιγότερο ικανούς.Χρόνος ανάγνωσης: 4′

Τρακάρισμα στη νότια Ντακότα το 1932. 80% των οδηγών πιστεύουν ότι είναι καλύτεροι από τον μέσο όρο. [Wikimedia Commons]Σάββατο 07 Αυγούστου 2021

Μια μέρα του 1995, ένας μεγαλόσωμος, βαρύς μεσήλικας ληστεύει δύο τράπεζες του Πίτσμπουργκ μέρα μεσημέρι. Δεν φορούσε μάσκα ή κανενός είδους μεταμφίεση. Και χαμογέλασε στις κάμερες παρακολούθησης πριν φύγει από κάθε τράπεζα. Αργότερα το ίδιο βράδυ, η αστυνομία συνέλαβε έναν έκπληκτο ΜακΆρθουρ Γουίλερ. Όταν του έδειξαν το βίντεο της παρακολούθησης, ο Γουίλερ κοίταξε με δυσπιστία. «Μα αφού φόρεσα τον χυμό», μουρμούρισε. Προφανώς, ο Γουίλερ πίστευε ότι το τρίψιμο χυμού από λεμόνι στο δέρμα του θα τον καθιστούσε αόρατο στις κάμερες. Άλλωστε, ο χυμός λεμονιού χρησιμοποιείται ως αόρατο μελάνι, οπότε, εφόσον δεν πλησίαζε μια πηγή θερμότητας, θα έπρεπε να είναι εντελώς αόρατος.

Η αστυνομία κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ο Γουίλερ δεν ήταν τρελός και δεν έπαιρνε ναρκωτικά – απλώς έκανε πάρα πολύ λάθος.

Η ιστορία τράβηξε την προσοχή του ψυχολόγου Ντέιβιντ Ντάνινγκ του Πανεπιστημίου Cornell, ο οποίος επιστράτευσε τον μεταπτυχιακό του φοιτητή, Τζάστιν Κρούγκερ, για να διαπιστωσει τι συνέβαινε. Κατέληξαν στο επιχείρημα ότι, ενώ σχεδόν όλοι έχουν θετική άποψη για τις ικανότητές τους σε διάφορους κοινωνικούς και πνευματικούς τομείς, μερικοί άνθρωποι εκτιμούν λανθασμένα ότι οι ικανότητές τους είναι πολύ υψηλότερες από ό,τι είναι στην πραγματικότητα. Αυτή η «ψευδαίσθηση αυτοπεποίθησης» ονομάζεται τώρα «φαινόμενο Ντάνινγκ-Κρούγκερ» και περιγράφει τη γνωστική προκατάληψη που διογκώνει την αυτοαξιολόγηση.Η άγνοια γεννά συχνότερα αυτοπεποίθηση από ό,τι η γνώση

Για να διερευνήσουν αυτό το φαινόμενο στο εργαστήριο, οι Ντάνινγκ και Κρούγκερ σχεδίασαν μερικά έξυπνα πειράματα. Σε μια μελέτη, έκαναν σε προπτυχιακούς φοιτητές μια σειρά ερωτήσεων σχετικά με τη γραμματική, τη λογική και τα αστεία και στη συνέχεια ζήτησαν από κάθε μαθητή να εκτιμήσει τη βαθμολογία του/της συνολικά, καθώς και τη σχετική κατάταξή τους σε σύγκριση με τους άλλους μαθητές. Είναι ενδιαφέρον ότι οι μαθητές που είχαν τη χαμηλότερη βαθμολογία σε αυτές τις γνωστικές εργασίες πάντα υπερεκτιμούσαν το πόσο καλά πήγαν – κατά πολύ. Οι μαθητές των οποίων οι βαθμοί ανήκαν στο χειρότερο 25% του συνόλου εκτιμούσαν ότι είχαν καλύτερη επίδοση από τα δύο τρίτα των άλλων μαθητών!

Αυτή η «ψευδαίσθηση αυτοπεποίθησης» εκτείνεται πέρα από την τάξη και διαπερνά την καθημερινή ζωή. Σε μια επακόλουθη μελέτη, οι Ντάνιγκ και Κρούγκερ βγήκαν από το εργαστήριο και πήγαν σε ένα σκοπευτήριο, όπου έκαναν ερωτήσεις στους χομπίστες της σκοποβολής σχετικά με την ασφάλεια των όπλων. Παρόμοια με τα προηγούμενα ευρήματά τους, όσοι απάντησαν σωστά στις λιγότερες ερωτήσεις υπερεκτίμησαν τις γνώσεις τους σχετικά με τα πυροβόλα όπλα. Εκτός από τη γνώση για τα πράγματα, όμως, το φαινόμενο Ντάνινγκ-Κρούγκερ μπορεί επίσης να παρατηρηθεί στην αυτοαξιολόγηση των ανθρώπων για μια μυριάδα άλλων προσωπικών ικανοτήτων. Αν παρακολουθήσετε οποιαδήποτε εκπομπή ταλέντων στην τηλεόραση σήμερα, θα δείτε το σοκ στα πρόσωπα των διαγωνιζομένων που δεν περνούν από την οντισιόν και απορρίπτονται από τους κριτές. Ενώ είναι σχεδόν κωμικό για εμάς, αυτοί οι άνθρωποι δεν γνωρίζουν πραγματικά πόσο παραπλανήθηκαν από την απατηλή υπεροχή τους.

Σίγουρα, είναι χαρακτηριστικό των ανθρώπων να υπερεκτιμούν τις ικανότητές τους. Μια μελέτη διαπίστωσε ότι το 80% των οδηγών αξιολογούν τον εαυτό τους ως άνω του μέσου όρου – κάτι που είναι στατιστικά αδύνατον. Και παρόμοιες τάσεις έχουν βρεθεί όταν οι άνθρωποι βαθμολογούν τη σχετική δημοτικότητα και τις γνωστικές τους ικανότητες. Το πρόβλημα είναι πως όταν οι άνθρωποι είναι ανίκανοι, όχι μόνο καταλήγουν σε λάθος συμπεράσματα και κάνουν ατυχείς επιλογές, αλλά, επίσης, τους στερείται η ικανότητα να συνειδητοποιούν τα λάθη τους. Σε μια εξαμηνιαία μελέτηφοιτητών, οι καλοί μαθητές μπόρεσαν να προβλέψουν καλύτερα τις επιδόσεις τους σε μελλοντικές εξετάσεις, όταν τους έδιναν ανατροφοδότηση για τις βαθμολογίες τους και το σχετικό εκατοστημόριο στο οποίο βρίσκονταν. Ωστόσο, οι λιγότερο ικανοί μαθητές δεν έδειξαν να αναγνωρίζουν την κατάσταση, παρά τις σαφείς και επαναλαμβανόμενες ανατροφοδοτήσεις ότι τα πήγαν άσχημα. Αντί να μπερδευτούν, να προβληματιστούν ή να σκεφτούν τα λάθη τους, οι ανίκανοι άνθρωποι επιμένουν ότι κάνουν τα πράγματα σωστά. Όπως έγραψε ο Κάρολος Δαρβίνος στο The Descent of Man (1871): «Η άγνοια γεννά συχνότερα αυτοπεποίθηση από ό,τι η γνώση».Εν οίδα ότι ουδέν οίδα

Είναι ενδιαφέρον ότι οι πραγματικά έξυπνοι άνθρωποι αποτυγχάνουν επίσης να αυτοαξιολογήσουν με ακρίβεια τις ικανότητές τους. Όσο υπερτιμούν τις ικανότητές τους οι μαθητές του D (65-66%) και του F (fail=κάτω από τη βάση), τόσο οι μαθητές του Α (άριστοι) υποτιμούν τις δικές τους. Στην κλασική μελέτη τους, οι Ντάνινγκ και Κρούγκερ διαπίστωσαν ότι οι μαθητές με υψηλές επιδόσεις, των οποίων οι βαθμολογίες ήταν στο υψηλότερο τεταρτημόριο, υποτίμησαν τη σχετική ικανότητά τους. Αυτοί οι μαθητές υπέθεσαν ότι εάν οι ερωτήσεις που απάντησαν ήταν εύκολες για αυτούς, τότε θα πρέπει να είναι εξίσου εύκολες ή ακόμα πιο εύκολες για όλους τους άλλους. Αυτό το λεγόμενο «σύνδρομο του απατεώνα» μπορεί να πει κανείς πως είναι το αντίστροφο του φαινομένου Ντάνιγκ-Κρούγκερ, όπου οι πολύ επιτυχημένοι δεν αναγνωρίζουν τα ταλέντα τους και πιστεύουν ότι οι άλλοι είναι εξίσου ικανοί. Η διαφορά είναι ότι τα ικανά άτομα μπορούν να προσαρμόζουν την αυτοαξιολόγησή τους με την κατάλληλη ανατροφοδότηση, και το κάνουν, ενώ τα ανίκανα άτομα δεν μπορούν να το κάνουν.

Και εκεί βρίσκεται το κλειδί για να μην καταλήξετε σαν τον χαζούλη ληστή τράπεζας για τον οποίο μιλήσαμε στην αρχή. Μερικές φορές δοκιμάζουμε πράγματα που οδηγούν σε καλά αποτελέσματα, όμως άλλες φορές οι προσεγγίσεις μας –όπως η ιδέα για τον χυμό λεμονιού– είναι ατελείς, παράλογες, ανάρμοστες ή απλώς ηλίθιες. Το κόλπο είναι να μην ξεγελιόμαστε από ψευδαισθήσεις ανωτερότητας και να μάθουμε να επαναξιολογούμε με ακρίβεια τις ικανότητές μας. Άλλωστε, όπως φέρεται να είπε ο Κομφούκιος, η πραγματική γνώση είναι να γνωρίζουμε την έκταση της άγνοιάς μας (σημείωση inside story: το είπε κι ο Σωκράτης πριν από αυτόν: εν οίδα ότι ουδέν οίδα).

Η Kate Fehlhaber είναι αρχισυντάκτρια του Knowing Neuronsκαι υποψήφια διδάκτορας στη Νευροεπιστήμη στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια, Λος Άντζελες. Ζει στο Λος Άντζελες. Το άρθρο της δημοσιεύτηκε στο aeon στις 17 Μαΐου 2017 και αναδημοσιεύεται με άδεια Creative Commons 4.0.