


Η διάκριση Ορεινών- Πεδινών, ανάγεται στην Εθνοσυνέλευση της Γαλλικής Επανάστασης του 1789. Τότε, οι ριζοσπαστικοί με τις πλέον επαναστατικές ιδέες, κατέλαβαν το άνω αριστερό μέρος της αίθουσας της Εθνοσυνέλευσης και ονομάσθηκαν Ορεινοί επειδή τα έδρανά τους ήταν στο ψηλότερο μέρος του αμφιθεάτρου. Μεταξύ των Ορεινών ήταν ο Νταντόν, ο Μαρά, ο Σαιν Ζυστ και άλλοι από την ομάδα των Επαναστατών της Γαλλικής Επανάστασης.

´





Ο μεγαλύτερος εχθρός σου δεν είναι το άτομο που περιμένει να σε δει να πέσεις. Ο μεγαλύτερος εχθρός είναι ο ίδιος σου ο εαυτός αν σε σαμποτάρει και σου λέει ότι δε μπορείς….


«Αντί να αναρωτιέστε πότε είναι οι επόμενες διακοπές σας, ίσως πρέπει να δημιουργήσετε μια ζωή από την οποία δεν χρειάζεται να ξεφύγετε».
Νομίζω ότι η δύναμη να κάνεις κάτι έχει αξία. Το κατά πόσον το αποτέλεσμα θα είναι καλό ή κακό εξαρτάται από το πώς τη χρησιμοποιούμε —η ίδια η δύναμη όμως αποτελεί αξία. Κάποτε στη Χαβάη με πήγαν να επισκεφθώ έναν βουδιστικό ναό. Στο εσωτερικό του κάποιος μου είπε:
«Θα σου πω κάτι που δεν θα το ξεχάσεις ποτέ.» Και συνέχισε: «Σε κάθε άνθρωπο δίνεται το κλειδί για τις πύλες του παραδείσου. Αλλά το ίδιο κλειδί ανοίγει και τις πύλες της κόλασης.»
Το ίδιο ισχύει και για την επιστήμη. Από μια άποψη, η επιστήμη αποτελεί το κλειδί για τις πύλες του παραδείσου, αλλά το ίδιο κλειδί ανοίγει και τις πύλες τις κόλασης· και δεν διαθέτουμε οδηγίες που να μας λένε ποια πύλη είναι η μια και ποια η άλλη. Τι πρέπει να κάνουμε λοιπόν; Να πετάξουμε το κλειδί και να μη βρούμε ποτέ τον τρόπο να περάσουμε τις πύλες του παραδείσου; Ή να παλέψουμε ώστε να λύσουμε το πρόβλημα και να βρούμε τον καλύτερο τρόπο για να χρησιμοποιούμε το κλειδί; Το ερώτημα, φυσικά, είναι πολύ σοβαρό, αλλά νομίζω ότι δεν μπορούμε να αρνηθούμε την αξία ενός κλειδιού που ανοίγει τις πύλες του παραδείσου.
Ρίτσαρντ Φίλιπς Φάινμαν: Αμερικανός φυσικός, ένας από τους σημαντικότερους θεωρητικούς φυσικούς, ο οποίος τιμήθηκε και με το Βραβείο Νόμπελ Φυσικής για τη δουλειά του στην Κβαντική Μηχανική, ειδικά για τη συμβολή του στην ανάπτυξη της κβαντικής ηλεκτροδυναμικής.


Ο Βασίλης Κουρτάκης δεν ήταν απλώς και μόνο «βασιλιάς της ρετσίνας»
Με αυτήν ταυτίστηκε το όνομά του αλλά ο τρίτης γενιάς οινοποιός που εξέλιπε στις αρχές της εβδομάδας, αφού εκτίναξε στα ύψη την παραγωγή της οικογενειακής του επιχείρησης, ήταν στην ουσία ένας από τους πρωτεργάτες του εμφιαλωμένου, ποιοτικού ελληνικού κρασιού αλλά και της προώθησης του ευρωπαϊκού κρασιού
Κική Τριανταφύλλη/protagon

Διακόσιοι Αμερικανοί αξιωματούχοι, κυρίως σε πρεσβείες, αλλά ακόμη και μέσα στον Λευκό Οίκο, έχουν βιώσει τα συμπτώματα μιας μυστηριώδους επίθεσης που τους αφήνει με εγκεφαλικές κακώσεις, ζαλισμένους και με δυσκολία συγκέντρωσης για μήνες.Χρόνος ανάγνωσης: 8′
![Το εξαώροφο κτίριο που φιλοξενεί την αμερικανική πρεσβεία στην Αβάνα από το 1953, το 2015. [YAMIL LAGE / AFP]](https://i0.wp.com/insidestory.gr/sites/default/files/styles/article-main/public/field/image/cuba_0.jpg?w=525&ssl=1)
Το εξαώροφο κτίριο που φιλοξενεί την αμερικανική πρεσβεία στην Αβάνα από το 1953, το 2015. [YAMIL LAGE / AFP]Δευτέρα 13 Σεπτεμβρίου 2021ΚείμενοΜαργαρίτα Μιχελάκου
Στις αρχές του 2017 μια διπλωμάτισσα καριέρας που υπηρετούσε στην αμερικανική πρεσβεία στην Κούβα επέστρεψε στην Αβάνα μετά από διακοπές για να ανακαλύψει ότι κάποιος είχε μπει στο σπίτι της. Το κατάλαβε επειδή το ψυγείο ήταν εκτός πρίζας και όλα τα φαγητά είχαν χαλάσει, αλλά κατά τα άλλα δεν έλειπε τίποτα. Δεν έδωσε σημασία. Όλοι οι Αμερικανοί διπλωμάτες στην Αβάνα παρακολουθούνταν προκειμένου να καταλάβει η πολύ ικανή κουβανική αντικατασκοπεία αν είχε να κάνει με πιθανό πράκτορα της CIA ή συνεργάτη αντιφρονούντων. Συχνά οι μυστικές υπηρεσίες ήθελαν να γνωρίζουν τα αντικείμενα του ενδιαφέροντος τους ότι βρίσκονταν στο στόχαστρο της – υπάλληλοι της πρεσβείας είχαν ξυπνήσει κάποιο πρωί για να βρουν αποτσίγαρα στο σαλόνι τους ή περιττώματα στη λεκάνη της τουαλέτας.

Τα ίδια συμπτώματα είχαν και μέλη της πρεσβείας του Καναδά που στην αρχή πίστεψαν ότι οφείλονταν σε μια απολύμανση για τα κουνούπια που είχε γίνει εκεί κοντά. Οι Αμερικανοί πίστευαν ότι επρόκειτο για επίθεση με κάποιο ηχητικό ή ακουστικό όπλο. Ειδοποιήθηκε η Ουάσιγκτον. Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ έστειλε τα θύματα σε έναν καθηγητή ωτολαρυγγολογίας στο Πανεπιστήμιο του Μαϊάμι που επιβεβαίωσε ότι είχαν υποστεί τραύματα, παρόμοια με της διάσεισης, του είδους που πάθαιναν οι στρατιώτες από βόμβες στους δρόμους του Ιράκ και του Αφγανιστάν. Όμως δεν υπήρχαν ίχνη σύγκρουσης. Ήταν σαν «διάσειση χωρίς τη διάσειση». Τότε κι άλλοι άρχισαν να αναφέρουν παρόμοια συμπτώματα, σύνολο 16 υπάλληλοι της πρεσβείας.
Στην Αβάνα έφτασε κλιμάκιο του FBI με άπειρες βαλίτσες με τεχνολογικό εξοπλισμό που επισκέφτηκαν τα σπίτια και τα ξενοδοχεία των θυμάτων. Εξέτασαν τα πάντα, από τα ταβάνια έως τους Wi-Fi routers που κρέμονταν στους διαδρόμους των ξενοδοχείων. Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ συγκέντρωσε μια ομάδα ακαδημαϊκών και κυβερνητικών στελεχών για να μελετήσουν τις εξετάσεις των θυμάτων. Βρήκαν ότι, παρόλο που τα συμπτώματα τους ποικίλαν πολύ (ζάλη, πονοκέφαλος, κόπωση, ναυτία, άγχος, γνωστικές δυσκολίες, απώλεια μνήμης, απώλεια ακοής κ.λπ.), όλα τα θύματα είχαν υποστεί εγκεφαλικές κακώσεις. Μέχρι τότε, για τη χαώδη κυβέρνηση Τραμπ, που μόλις είχε αναλάβει, τα προβλήματα κάποιων διπλωματών και κατασκόπων στη μισητή Κούβα δεν ήταν προτεραιότητα, ενώ η CIA είχε αποφασίσει να κρατήσει το όλο θέμα μυστικό μέχρι να διαλευκανθεί. Τότε μια ανώτερη αξιωματούχος της CIA που επισκέφτηκε την Αβάνα τον Αύγουστο του 2017 ξύπνησε στο δωμάτιο της στον όγδοο όροφο του Hotel Nacional από ένα μουρμουρητό και αίσθημα έντονης πίεσης στο κεφάλι. Όταν επέστρεψε στα κεντρικά στο Λάνγκλεϊ, δεν μπορούσε να διαβάσει ούτε να οδηγήσει.
Ο τότε διευθυντής της CIA Μάικ Πομπέο έκλεισε το παράρτημα της υπηρεσίας στην Αβάνα και ο υπουργός Εξωτερικών Ρεξ Τίλερσον ανακάλεσε σχεδόν όλο το προσωπικό του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, ενώ απελάθηκαν 15 Κουβανοί διπλωμάτες από την Ουάσιγκτον.

Υπήρχε όμως ένα πρόβλημα με τη θεωρία της ενοχής της Κούβας. Ο Καναδάς διατηρούσε άριστες σχέσεις με τη χώρα και δεν μπορούσε να πιστέψει ότι εκείνη ήταν υπεύθυνη για τις επιθέσεις στους 14 διπλωμάτες της.
Ήδη μετά το τρίτο περιστατικό, στις αρχές του 2017, o Αμερικανός πρέσβης είχε συναντηθεί με Κουβανούς αξιωματούχους για να παραπονεθεί. Εκείνοι ήταν κατηγορηματικοί. Η Κούβα σεβόταν τη Συνθήκη της Βιέννης και ποτέ δεν θα επιτίθετο σε διπλωμάτες. Ο ίδιος ο Ραούλ Κάστρο συνάντησε τον πρέσβη, κάτι ιδιαίτερα ασυνήθιστο, επιμένοντας: Μήπως «μια τρίτη χώρα» ήταν πίσω από τις επιθέσεις;
Από το 2015 ο Μπαράκ Ομπάμα είχε αποκαταστήσει τις διπλωματικές σχέσεις των ΗΠΑ με την Κούβα μετά από 53 χρόνια και φαινόταν ότι είχε βρει ένα πεδίο συνεννόησης με τον Ραούλ Κάστρο. Οι αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες ήθελαν διακαώς να συνεργαστούν με τις πολύ ικανές κουβανικές στον πόλεμο κατά των καρτέλ των ναρκωτικών της Νοτίου Αμερικής. Οι Αμερικανοί ήταν σίγουροι ότι η Ρωσία δεν ήταν χαρούμενη που είχαν μπει στα χωράφια της. Οι Ρώσοι είχαν και τα μέσα να κάνουν κάτι τέτοιο σε κουβανικό έδαφος, ίσως με τη βοήθεια των σκληροπυρηνικών του ντόπιου κομουνιστικού κόμματος που παρακολουθούσαν με φρίκη «τη νέα αμερικανική απόβαση» στο νησί. Όπως και να είχε, όποιος ήθελε να βάλει τέλος στο love story ΗΠΑ-Κούβας, το είχε καταφέρει. Η αμερικανική πρεσβεία πια περιτριγυριζόταν από κίτρινη αστυνομική ταινία «Απαγορεύεται η είσοδος» και οι Κουβανοί πολίτες που ήθελαν βίζα έπρεπε να κάνουν την αίτηση στην Γκουϊάνα, δύο χιλιάδες μίλια μακριά.
Τότε, διαλύοντας κάθε υποψία, άρχισαν να εμφανίζονται περιστατικά και σε άλλα μέρη του κόσμου.

Τον Μάρτιο του 2016 ο Μπαράκ Ομπάμα επικέφτηκε την Αβάνα για να εορταστεί η αποκατάσταση των διπλωματικών σχέσεων των δύο χωρών έναν χρόνο πριν.
Στα τέλη του 2017 ο πράκτορας των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών Μάρκ Πολυμερόπουλος ξύπνησε στο δωμάτιο του ξενοδοχείου του στη Μόσχα με φοβερό ίλιγγο. «Τα αυτιά μου κουδούνιζαν, το κεφάλι μου γύριζε. Ένιωθα πως θα κάνω εμετό και δεν μπορούσα να σταθώ όρθιος». Οι γιατροί του είπαν ότι τα συμπτώματα δεν ταίριαζαν με αυτά των υπολοίπων στην Αβάνα. Όμως οι πονοκέφαλοι δεν σταμάτησαν – και τελικά το 2019 παραιτήθηκε, νιώθοντας προδομένος από τη CΙA (τα καταγράφει όλα στο βιβλίο του Clarity in Crisis: Leadership Lessons from the CIA για το οποίο μίλησε πρόσφατα σε πόντκαστ).

O Mαρκ Πολυμερόπουλος στη Μόσχα, τον Δεκέμβριο του 2017.
Ακολούθησε μια εμπορική ακόλουθος στο αμερικανικό προξενείο στην Κουανγκτσόου. Κινέζοι γιατροί που εξέτασαν 300 άτομα προσωπικό, αναγνώρισαν αρκετές περιπτώσεις που στάλθηκαν στο Πανεπιστήμιο της Πενσιλβάνια (τελικά το Στέιτ Ντιπάρτμεντ αναγνώρισε μόλις μία, προκαλώντας κύμα διαμαρτυριών). Μήπως τελικά η Κίνα ήταν υπεύθυνη, όπως είχε αφήσει να εννοηθεί σε ιδιωτικές συζητήσεις ο Ραούλ Κάστρο; Ο Ρεξ Τίλερσον δεν το πίστευε, εξάλλου η Κίνα είχε προσφέρει την αμέριστη βοήθεια της στη διερεύνηση του φαινομένου.
Επειδή είχαν ήδη αρχίσει να ακούγονται θεωρίες περί μαζικής υστερίας, κάποια από τα θύματα στην Κίνα απευθύνθηκαν στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Σαν Ντιέγκο που έχει πείρα στην έρευνα των ιατρικών επιπτώσεων των μικροκυμάτων. Βρέθηκε ότι είχαν υψηλά ποσοστά ραδιενέργειας, στοιχείο που το Στέιτ Ντιπάρτμεντ είχε καταστήσει απόρρητο.
Το μυστήριο βέβαια παρέμενε: Ποιος ήταν υπεύθυνος; Κάποιοι πιστεύουν ότι η λύση βρίσκεται στις σκοτεινές γωνίες του Ψυχρού Πολέμου, «εκεί όπου συναντιούνται η επιστήμη, η ιατρική, η κατασκοπεία και η γεωπολιτική».

Από τότε που ανακαλύφθηκαν τα ραντάρ, τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, άνθρωποι λένε ότι μπορούν να ακούσουν κάτι όταν ένα κοντινό ραντάρ ανάψει και αρχίσει να στέλνει μικροκύματα στον ουρανό, παρόλο που δεν βγάζει κάποιο ήχο. Τη δεκαετία του 1970, ένας καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Ουάσιγκτον κατάλαβε ότι μπορούσε να ακούσει στο κεφάλι του έναν ήχο σαν φερμουάρ ή δάχτυλα που χτυπούν όποτε ο βοηθός του του έστελνε παλμούς ραδιοκυμάτων. Συμπέρανε ότι η ενέργεια απορροφιόταν από τον μαλακό ιστό του εγκεφάλου και μετατρεπόταν σε κύμα πίεσης μέσα στο κεφάλι, το οποίο ο εγκέφαλος ερμήνευε ως ήχο. Αυτό συνέβαινε όταν τα μικροκύματα υψηλής ισχύος στέλνονταν ως παλμοί και όχι σε συνεχή μορφή χαμηλής ισχύος που έχει π.χ. ένας σύγχρονος φούρνος μικροκυμάτων.
Οι Αμερικανοί ανακάλυψαν ότι και οι Ρώσοι έκαναν τα δικά τους πειράματα, συγκεκριμένα έστελναν μικροκύματα στον λαιμό βατραχιών μέχρι να σταματήσει η καρδιά τους.
Την ίδια στιγμή, η δεκαώροφη αμερικανική πρεσβεία στη Μόσχα λουζόταν σε χαμηλά μικροκύματα που έστελνε μια κεραία σε κοντινή πολυκατοικία. Το γεγονός, γνωστό ως «το σήμα της Μόσχας», ήταν γνωστό στους Αμερικανούς που απλώς το παρακολουθούσαν από το ’50. Όταν το 1974 ο νέος πρέσβης εμφάνισε μια σειρά από συμπτώματα, όπως αίμα από τα μάτια, οι Αμερικανοί τοποθέτησαν προστατευτικά πάνελ γύρω από το κτίριο (ο πρέσβης τελικά πέθανε από λευχαιμία to 1986 σε ηλικία 66 ετών).

Η αμερικανική πρεσβεία στη Μόσχα, 1964.
Ποιος ήταν ο σκοπός του «Σήματος της Μόσχας»; Οι Αμερικανοί υπέθεταν ότι τα μικροκύματα ενίσχυαν τις προσπάθειες υποκλοπής συνομιλιών, όπως ενεργοποιώντας άλλες συσκευές παρακολούθησης.
Θεωρείται πάντως ότι το ενδιαφέρον για μετατροπή των μικροκυμάτων σε όπλο δεν σταμάτησε με τον Ψυχρό Πόλεμο. Τη δεκαετία του ’90 οι HΠΑ υποτίθεται ότι έκαναν τα (ανεπιτυχή) πειράματα Hello, που σκοπό είχε να διαπιστώσει αν μικροκύματα μπορούσαν να παράξουν ήχους στο κεφάλι ανθρώπων, Goodbye για χειραγώγηση του πλήθους και Goodnight για να δουν αν μπορούσαν να σκοτώσουν κάποιον. O δικηγόρος των θυμάτων του συνδρόμου πιστεύει ότι τόσο η Κίνα όσο και η Ρωσία κάνουν ανάλογα πειράματα εδώ και χρόνια.

Τον Δεκέμβριο του 2020, έρευνα της Εθνικής Ακαδημίας των Επιστημών κατέληξε ότι ο πιθανότερος υπεύθυνος για τα συμπτώματα του συνδρόμου της Αβάνας ήταν η «κατευθυνόμενη, παλμική ενέργεια ραδιοσυχνοτήτων».
Καθώς περνούν τα χρόνια, το σύνδρομο παραμένει το μεγαλύτερο μυστήριο της σύγχρονης κατασκοπείας. Περίπου 200 Αμερικανοί σε όλον τον κόσμο έχουν πια προσβληθεί, από το Κιργιζστάν έως το Bερολίνο και τη Βιέννη. Τον Νοέμβριο του 2020, ένας αξιωματούχος είχε τόσο έντονα συμπτώματα στο νότιο γρασίδι του Λευκού Οίκου που πήγε κατευθείαν στο νοσοκομείο σίγουρος ότι πεθαίνει. Κάποιοι κατάσκοποι και διπλωμάτες είχαν τόσο επίμονες παρενέργειες, που αναγκάστηκαν να παραιτηθούν από τα πόστα τους. Καναδοί διπλωμάτες κατηγορούν την κυβέρνηση τους ότι αποκρύπτει στοιχεία για νέες περιπτώσεις εγκεφαλικών κακώσεων στην Κούβα. 21 Αμερικανοί αξιωματούχοι διαμαρτύρονται ότι δεν έχουν λάβει την κατάλληλη ιατρική παρακολούθηση – o δικηγόρος κάποιων θυμάτων λέει ότι ένας από τους πελάτες του προσβλήθηκε από το σύνδρομο το 1996.
Τον Αύγουστο του 2021, όταν ένα ταξίδι της Κάμαλα Χάρις στο Βιετνάμ καθυστέρησε κάποιες ώρες, κυκλοφόρησε στα μέσα ότι η αντιπρόεδρος είχε συμπτώματα του συνδρόμου.
Aπό τον Ιούλιο την έρευνα για να διαλευκανθεί η υπόθεση έχει αναλάβει ένας βετεράνος της CIA από την ομάδα που είχε επιφορτιστεί με τον εντοπισμό του κρησφύγετου του Οσάμα μπιν Λάντεν.
Αν θέλετε να μάθετε περισσότερα, οι πιο ενδιαφέρουσες πληροφορίες προέρχονται από το άρθρο ‘Havana syndrome ’ and the mystery of the microwaves του BBC και το πόντκαστ The mystery of Havana syndrome.

Μαργαρίτα ΜιχελάκουΑρχισυντάκτρια του inside story. Εργάζεται στα περιοδικά εδώ και 25 χρόνια. Ήταν στην αρχική ομάδα της Athens Voice και διευθύντρια του Marie Claire. Τα τελευταία χρόνια δούλεψε κυρίως σε apps και περιοδικά για τους ξένους επισκέπτες της χώρας. Ένα ήταν στα κινέζικα.

Ζορζ Ντε Παρί (1934 – 2015)
Ελληνοαμερικανός ράφτης, με μεγάλη καριέρα στην Ουάσιγκτον. Από άστεγος στις αρχές της δεκαετίας του ‘60 βρέθηκε να ράβει τα κοστούμια εννέα αμερικανών προέδρων, από τον Λίντον Τζόνσον έως τον Μπαράκ Ομπάμα.
Ο Γεώργιος Χριστόπουλος, όπως ήταν το πραγματικό του όνομα, γεννήθηκε στις 28 Σεπτεμβρίου 1934 στην Καλαμάτα. Σε ηλικία 12 ετών έμαθε να ράβει και στις αρχές της δεκαετίας του ‘50 μετακόμισε στη Μασσαλία, όπου δούλεψε ως ράφτης.
Στα τέλη της δεκαετίας του ‘50 γνώρισε δι’ αλληλογραφίας μία Γαλλοαμερικανίδα, η οποία έμοιαζε με την Μπριζίτ Μπαρντό και ζούσε στην Ουάσινγκτον. Τον προσκάλεσε στην Αμερική να εργαστούν μαζί και να παντρευτούν. Όταν, όμως, αντίκρυσε τη μελλοντική σύζυγό του και διαπίστωσε ότι απείχε παρασάγγας από το να είναι η Μπριζίτ Μπαρντό, την εγκατέλειψε, έχοντας χάσει και τις λιγοστές του οικονομίες. Για αρκετό διάστημα ήταν άστεγος και κοιμόταν στα πάρκα της αμερικανικής πρωτεύουσας.
Γρήγορα, όμως, πήρε την τύχη στα χέρια του. Αγόρασε μία ραπτομηχανή και άρχισε να ράβει τα πρώτα κοστούμια. Άνοιξε ραφείο κοντά στο Λευκό Οίκο και άρχισε να γίνεται γνωστός, όταν έγινε πελάτης του ο αμερικανός πρόεδρος Λίντον Τζόνσον. Τότε υιοθέτησε και το επαγγελματικό ψευδώνυμο Ζορζ ντε Παρί (Georges de Paris) και διέδιδε ότι είναι Γάλλος. Σύντομα η φήμη του εκτοξεύτηκε, με δεδομένη την «τρέλα» των Αμερικανών για κάθε τι γαλλικό, και άρχισε να ντύνει ανώτερα στελέχη της γραφειοκρατίας των ΗΠΑ, επιχειρηματίες και τους λοιπούς αμερικανούς προέδρους μέχρι τον Ομπάμα.
Ο Ζορζ ντε Παρί ή Γεώργιος Χριστόπουλος πέθανε στην Ουάσιγκτον στις 13 Σεπτεμβρίου 2015, μετά από πολύμηνη μάχη με τον καρκίνο και τάφηκε στη γενέτειρά του στις 20 Οκτωβρίου 2015.
