Συντάκτης: Kostas Bertsias

«Από την άκρη της γης ξεκινήσαμε σαν μαγεμένα της άνοιξης πουλιά»

Τον Αύγουστο του 1963 σχεδόν 14.000 Πρόσκοποι από 89 χώρες και 300 Δημοσιογράφοι και ανταποκριτές ξένων ειδησεογραφικών πρακτορείων επισκέφτηκαν τον Μαραθώνα από την πρώτη έως τις 11 του μηνός στα πλαίσια του 11ου Παγκόσμιου Προσκοπικού Τζάμπορι που έγινε στην Ελλάδα.

Τζάμπορι (Jamboree) ονομάζεται η μεγάλης κλίμακας προσκοπική και οδηγική συγκέντρωση.

Ο Μάνος Χατζιδάκις που έτρεφε συμπάθεια για τον προσκοπισμό (κατά σύμπτωση σύχναζε στον «Μαγεμένο Αυλό» της Πλατείας Προσκόπων) έγραψε σε στίχους του επιστήθιου φίλου του Νίκου Γκάτσου το τραγούδι του 11ου παγκόσμιου Τζάμπορι το οποίο έγινε το πιο επιτυχημένο τραγούδι των τζάμπορι όλων των εποχών και μεταφράστηκε σε πολλές γλώσσες.

Ένα τυχαίο και χαριτωμένο περιστατικό που συνέβη εκείνη την εποχή και έχει πρωταγωνιστή τον Μάνο Χατζιδάκι και κάποια παιδιά, προσκόπους από την Μαγαδασκάρη(!) το αποτυπώνει η εξαιρετική δημοσιογράφος Μαρία Ρεζάν, με άρθρο της στην εφημερίδα Ελευθερία.

Θα τον πληγώσω εγώ!

Μιλώντας πάντα για το Τζάμπορι και την πλημμυρισμένη από προσκοπικές στολές Αθήνα αυτών των ημερών. Σε κατάστημα πωλήσεων δίσκων της οδού Καραγεώργη της Σερβίας(σ.σ στην Καραγεώργη Σερβίας ήταν το ιστορικό δισκοπωλείο «Κύκλος») οι πελάτες ήταν προχθές σε μια στιγμή – τι άλλο – πρόσκοποι. 

Και ερχόντουσαν από πολύ μακριά. Από τη Μαγαδασκάρη. Δύο χαριτωμένα παιδιά που με πολλή συστολή ζήτησαν να αγοράσουν δίσκους ελληνικής μουσικής.

Η πωλήτρια τους υπέδειξε, μεταξύ άλλων, τα “Παιδιά του Πειραιά” αλλά οι μικροί δεν δέχθηκαν. “Αυτόν τον ξέρουμε καλά. Τον έχουμε και στην πατρίδα μας”, είπαν. Υπερηφάνεια η Ελληνίδα πωλήτρια για λογαριασμό της ελληνικής μουσικής. 

Έκδηλη υπερηφάνεια και σε έναν κύριο, που καθότανε στο βάθος του μαγαζιού αμίλητος παρακολουθώντας ασκαρδαμυκτί όσα λεγόντουσαν. Η συζήτηση συνεχίζεται. Και η διαλογή των δίσκων. Τέλος οι μικροί από τη Μαγαδασκάρη βρήκαν αυτό που ήθελαν. Ένα μεγάλο δίσκο με πολλά τραγούδια του Χατζιδάκι.

-Πόσο κάνει;

-200 δραχμές.

-Δεν έχουμε τόσα λεπτά – 200 δραχμές. Είναι βλέπετε πολλά λεφτά για ένα προσκοπάκι, είπαν. Μας κάνετε τη χάρη να τον ακούσουμε λίγο τουλάχιστον, προσέθεσαν, ντροπαλά.

Πριν η πωλήτρια απαντήσει, βεβαίως καταφατικά, μια φωνή ακούστηκε από το βάθος του μαγαζιού.

-Δώσε το δίσκο στα παιδιά, Καίτη. Θα τον πληρώσω εγώ. (Είπε μάλιστα θα τον «πληγώσω» εγώ. Γιατί ξέχασα να πω πως ο κύριος δεν έλεγε το ρο και -αν ενδιαφέρει κανέναν- ήταν αρκετά ευτραφής και φορούσε ένα ριχτό πουκάμισο.

Η προσφορά μεταφράστηκε στους δύο νέους.

-Γιατί να μας τον χαρίσει ο κύριος; Όχι δεν θέλουμε. Είναι τόσο πλούσιος; Μήπως είναι ο Ωνάσης ρώτησαν με παιδική αφέλεια.

-Ο Ωνάσης όχι. Αλλά ο Μάνος Χατζιδάκις. Που αναγκάσθηκε ο δυστυχής, αφού έγινε η γνωριμία, να κάτσει δυο ολόκληρες ώρες μέσα στο μαγαζί, υπογράφοντας αυτόγραφα για τους δύο προσκόπους της Μαγαδασκάρης, τους συγγενείς τους, τους φίλους τους… και τα 25.000 μέλη της προσκοπικής αδελφότητος της μακρινής νήσου.

«Αυτό το αυτόγραφο, είπαν τα παιδιά, είναι το ωραιότερο δώρο που μπορούμε να φέρουμε στους δικούς μας επιστρέφοντας στη Μαγαδασκάρη».

 Μπράβο Μάνο!…

ΜΑΡΙΑ ΡΕΖΑΝ

από άρθρο της στην εφημερίδα ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ

“ΜΕΡΕΣ Γ'”(1934-1940)

«Σκέψη του παροδικού που σε παραλύει.
Σπίτια, θάνατοι, χωρισμοί.
Η ζωή του ανθρώπου
είναι καμωμένη από καιρούς.
Καιρός να σπείρεις,
καιρός να θερίσεις,
καιρός της θλίψης,
καιρός της χαράς,
καιρός της αγάπης,
καιρός της μοναξιάς.
Αν το σκεφτείς έτσι,
θα μπορέσεις
και στη χαμηλότερη στιγμή
να στηριχτείς,
γιατί κι αυτή θα ανήκει
σ’ έναν από τους καιρούς
της ζωής σου»

“Ο ζωγράφος ζωγραφίζει ό,τι πουλάει. Ο καλλιτέχνης πουλάει ό,τι ζωγραφίζει.”
Pablo Picasso

Σαν σήμερα, 25 Οκτωβρίου 1881 γεννήθηκε ο Πάμπλο Πικάσο.
Ο Pablo Picasso ήταν Ισπανός ζωγράφος, από τους κυριότερους εκπροσώπους της τέχνης του 20ου αιώνα, με σημαντική συνεισφορά στη διαμόρφωση και εξέλιξη της μοντέρνας και σύγχρονης τέχνης.

Το πέρασμα του χρόνου συνήθως δεν γίνεται αντιληπτό από το υποκείμενο που το βιώνει. Οι αλλαγές είναι αργές και ανεπαίσθητες, όταν αθροιστούν όμως συνιστούν μια νέα πραγματικότητα. Πολλές φορές οι αλλαγές του περιβάλλοντος γύρω μας είναι εκείνες που αφυπνίζουν το πνεύμα, ώστε να παρατηρήσει το γήρας του δικού του σώματος. Δεν γερνάμε όμως όλοι. Όσοι καταφέρνουν να αγγίξουν μια μεγάλη ηλικία, μόνο να παραπονούνται δεν αξίζει. Τα γερατειά (παρά τα όσα σωματικά δεινά συνεπάγονται) μόνο φρίκη δεν πρέπει να προκαλούν. Αντιθέτως, κάθε μέρα μετράει.

Ο Σενέκας γράφει στον Λουκίλιο, για να του μιλήσει για τα γηρατειά. Όχι, ο Λουκίλιος δεν έχει γεράσει. Ο συγγραφέας θα μιλήσει για τα δικά του βιώματα και ο νέος μαθητευόμενος θα διαβάσει τη δωδέκατη επιστολή, ώστε να εκτιμήσει τη ζωή από νεανική ηλικία. Το σκηνικό στήνεται επιδέξια από τον Στωικό φιλόσοφο. Αφορμή είναι μια επίσκεψη στο πατρικό του, που τον βοηθάει να ανακαλύψει ότι παρά τη φροντίδα του επιστάτη του, το σπίτι καταρρέει: «Όπου κι αν γυρίσω, σημάδια των γηρατειών μου βλέπω» (Quocumque me verti, argumenta senectutis meae video), παραπονιέται. «Ποιο είναι το μέλλον μου, όταν οι λίθοι της ζωής μου γίνονται συντρίμμια;» (quid mihi futurum est, si tam putria sunt aetatis meae saxa? 12.1). Μαζί με την κατάρρευση του σπιτιού, κοιτάζει και τα γερασμένα δέντρα του κήπου. Τα δέντρα που ο ίδιος φύτεψε μικρός, παρακολουθώντας τα να βγάζουν τα πρώτα τους φύλλα. Μαζί τους γέρασε και αυτός. Η φθορά της ύλης είναι αναπόφευκτη. Τελικά, ευχαριστεί το ρημαγμένο σπίτι για τη συνειδητοποίηση των γηρατειών (senectus) του.

«Ας υποδεχτούμε κι ας αγαπήσουμε τα γηρατειά· είναι γεμάτα από ηδονές αν ξέρει κάποιος πώς να τα χρησιμοποιήσει. Τα φρούτα είναι ευχάριστα όταν ωριμάζουν· η παιδικότητα πιο όμορφη στο τελείωμά της. Το κρασί που έχει μείνει στο ποτήρι προσφέρει τη μέγιστη ευχαρίστηση στον πότη, αυτό τον μεθάει, δίνει την καλύτερη ώθηση στη μέθη του.»

Σενέκας, Ηθικές επιστολές 12.4

……Ύστερα τα σταφύλια. Δεν μπορούμε να βγάλουμε καλό κρασί.

Ο κόσμος δεν μπορεί να πλερώσει το καλό κρασί.

Τρύγα τα σταφύλια, και τα καλά και τα σάπια και τα μπαμπουροφαγωμένα. Ρίχτα στο πατητήρι, πάτα τα όλα μαζί, κοτσάνια, χώματα και σάπιες ρόγες.

Μα τα βουτσιά πιάσανε μούχλα και μυρμηγκικό οξύ.

Πρόσθεσε θειάφι και δεψίνη.

Ο μούστος δεν έχει το παχύ και πλούσιο άρωμα του κρασιού, μυρίζει μούχλα και χημικά παρασκευάσματα.

Δε βαριέσαι. Όσο να ’ναι έχει μέσα οινόπνευμα. Μπορούνε να μεθύσουνε…..

Τζον Στάινμπεκ – από το βιβλίο του: Τα σταφύλια της οργής.

Μία ημέρα, λοιπόν, στην μακρινή ανατολή, ένας ζητιάνος μπήκε απαρατήρητος στο παλάτι του βασιλιά και κάθισε στο τραπέζι όπου ήταν μαζεμένοι για το μεσημεριανό γεύμα ο βασιλιάς και οι αυλικοί του. Επειδή ο άνθρωπός μας κάθισε σαν να ήταν ένας από αυτούς, ουδείς τόλμησε να τον ρωτήσει ποιος ήταν και από πού αντλούσε το δικαίωμα να καθίσει σε εκείνο το τραπέζι.

Μέχρι που τον πρόσεξε ο βασιλιάς και τον ρώτησε ποιος ήταν. Αν ήξερε που βρισκότανε και αν ήταν κάποιος παράξενος σοφός, σαν κι εκείνους που από καιρό σε καιρό επισκεπτόντουσαν το παλάτι για να ανταλλάξουν την σοφία τους με λίγα χρυσά νομίσματα ή ακόμη χειρότερα με ένα πιάτο φαί.

-Όχι βασιλιά μου. Είμαι ανώτερος από τους σοφούς που αναφέρεις

– Ανώτεροι είναι μόνο οι αυλικοί μου, με τους οποίους κάθεσαι τώρα στο ίδιο τραπέζι μαζί τους.

-Είμαι ανώτερος από τους αυλικούς σου, βασιλιά μου.

– Ανώτερος; Ανώτερός τους είμαι μόνο εγώ.

– Είμαι ανώτερος κι από εσένα.

– Ανώτερος από εμένα είναι μόνο ο Θεός.

– Κι από τον Θεό είναι ανώτερος.

– Τι λες βλάσφημε. Δεν υπάρχει ανώτερος από τον Θεό. Δεν υπάρχει τίποτα πάνω από τον Θεό!

– Αυτό είμαι βασιλιά μου. Αυτό το τίποτα…

Ο ζητιάνος μας πήγε στο παλάτι ενός άλλου βασιλιά και ζητούσε επίμονα να μπει μέσα, υποστηρίζοντας ότι επρόκειτο για Καραβάν Σαράι κι όχι για την κατοικία του βασιλιά. Ήταν τόσο μεγάλος ο σαματάς που ο βασιλιάς αναγκάστηκε να κατέβει στην είσοδο.

– Τι φωνάζεις άνθρωπέ μου; Εδώ είναι το παλάτι, το σπίτι μου και όχι Καραβάν Σαράι.

– Ποιος έμενε πριν από εσένα βασιλιά μου;

– Ο πατέρας μου.

– Και πριν από τον πατέρα σου;

– Ο παππούς μου.

– Και πριν τον παππού σου;

– Ο πατέρας του παππού μου.

– Βλέπεις, λοιπόν, βασιλιά μου; Κόσμος πάει και έρχεται. Καραβάν Σαράι είναι…

Διακεκριμένος άγγλος διαιτητής ποδοσφαίρου, που εισηγήθηκε σημαντικές καινοτομίες στο τρόπο διεύθυνσης ενός αγώνα, με αποκορύφωμα την κίτρινη και την κόκκινη κάρτα.

Κεν Άστον (1915 – 2001) 

Διακεκριμένος άγγλος διαιτητής ποδοσφαίρου, που εισηγήθηκε σημαντικές καινοτομίες στο τρόπο διεύθυνσης ενός αγώνα, με αποκορύφωμα την κίτρινη και την κόκκινη κάρτα.

Ο Κεν Άστον (Ken Aston) γεννήθηκε στο Κόλτσεστερ την 1η Σεπτεμβρίου 1915 και από μικρός ασχολήθηκε με το ποδόσφαιρο. Σπούδασε οικονομικά και διορίστηκε δάσκαλος σε Δημοτικό Σχολείο της γενέτειράς του. Υπηρέτησε τη Στοιχειώδη Εκπαίδευση για 44 χρόνια, φθάνοντας στο βαθμό του διευθυντή. Το 1936 ξεκίνησε τη διαιτητική του καριέρα από τα τοπικά πρωταθλήματα. Την ολοκλήρωσε το 1963, εκπληρώνοντας το όνειρο κάθε άγγλου διαιτητή. Διηύθυνε τον τελικό του Κυπέλλου Αγγλίας μεταξύ Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ – Λέστερ 3-1 και στο τέλος ανέβηκε τα περίφημα 39 σκαλιά για να παραλάβει το μετάλλιό του από τη Βασίλισσα Ελισάβετ.

Η σημαντικότερη στιγμή της διεθνούς διαιτητικής του καριέρας ήλθε στις 2 Ιουνίου 1962, όταν διηύθυνε τον αγώνα Χιλής – Ιταλίας για την τελική φάση του Παγκοσμίου Κυπέλλου της Χιλής. Ο αγώνας ήταν σκληρός και χρειάστηκε τη συνδρομή των ειδικών δυνάμεων της αστυνομίας για να τον φέρει σε πέρας. Δικαίως έμεινε στην ιστορία ως η «Μάχη του Σαντιάγο».

Η ατμόσφαιρα μύριζε μπαρούτι ώρες πριν από τη διεξαγωγή του, εξαιτίας των προσβλητικών σχολίων κάποιων ιταλών δημοσιογράφων, που αμφισβήτησαν την ηθική των γυναικών της Χιλής. Ο Άστον απέβαλε δύο ποδοσφαιριστές της «Σκουάντρα Ατζούρα», αλλά έκλεισε τα μάτια σε κάποιες δυναμικές ενέργειες των χιλιανών ποδοσφαιριστών, που σήκωναν αποβολή. Ο ίδιος αργότερα επικαλέσθηκε την απειρία των εποπτών του για την εύνοιά του υπέρ των διοργανωτών, που επιβλήθηκαν με 2-0.

Ο Κεν Άστον κατά τη διάρκεια της γηπεδικής του ζωής ανέπτυξε ορισμένες δημιουργικές ιδέες για τη διαιτησία. Εισηγήθηκε τη δεκαετία του ’40 και έγινε αποδεκτή από την Αγγλική Ομοσπονδία Ποδοσφαίρου η μαύρη στολή με την άσπρη μπορντούρα για τους διαιτητές και η υιοθέτηση του κίτρινου και κόκκινου χρώματος στα σημαιάκια των εποπτών για να διακρίνονται καλύτερα. Μέχρι τότε, οι διαιτητές φορούσαν σακάκι και το σημαιάκι του επόπτη είχε το χρώμα της γηπεδούχου ομάδας.

Μετά το κρέμασμα της σφυρίχτρας του το 1963 αξιοποιήθηκε στη FIFA ως μέλος της επιτροπής διαιτησίας. Η μεγαλύτερη συνεισφορά του Κεν Άστον ήταν η εισήγησή του για την καθιέρωση της κίτρινης και της κόκκινης κάρτας στον πειθαρχικό έλεγχο των ποδοσφαιριστών. Έγινε δεκτή από την FIFA και εφαρμόστηκε για πρώτη φορά στο Παγκόσμιο Κύπελλο του Μεξικού το 1970.

Η αφορμή δόθηκε από το ντέρμπι Αγγλίας – Αργεντινής για την τελική φάση του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 1966. Ο γερμανός διαιτητής Ρούντολφ Κράτλιν δεν μπορούσε να συνεννοηθεί με κανέναν από τους 22 ποδοσφαιριστές, καθώς μιλούσε μόνο τη μητρική του γλώσσα κι έτσι κανένας δεν κατάλαβε ότι οι αδερφοί Τσάρλτον είχαν παρατηρηθεί, ενώ ο Αργεντινός Αντόνιο Ρατίν που αποβλήθηκε δεν δεχόταν να φύγει από τον αγωνιστικό χώρο. Τότε ο Κεν Άστον, που εκτελούσε χρέη παρατηρητή, κατάλαβε ότι κάτι έπρεπε να αλλάξει στο ποδόσφαιρο.

Επιστρέφοντας με το αυτοκίνητό του στο σπίτι του σταμάτησε σε ένα φανάρι. Σαν αστραπή του πέρασε από το μυαλό η ιδέα ότι το πορτοκαλί και το κόκκινο φως κυκλοφορίας θα μπορούσαν να τύχουν εφαρμογής στο ποδόσφαιρο και να ξεπεραστούν τα προβλήματα της γλώσσας. Η κίτρινη κάρτα θα σήμανε προειδοποίηση και η κόκκινη αποβολή. Έτσι θα γινόταν απολύτως ξεκάθαρη η απόφαση του διαιτητή και δεν θα χρειάζονταν κάθε φορά να επικαλούνται τις μαντικές τους ικανότητες, παίκτες και θεατές. Άλλες καινοτομίες που εισηγήθηκε ο Άστον ήταν η χρησιμοποίηση αναπληρωματικού διαιτητή, που οδήγησε αργότερα στην υιοθέτηση του τέταρτου διαιτητή, η πινακίδα των αλλαγών και η ειδική αναφορά στους κανονισμούς παιδιάς της πίεσης που πρέπει να έχει η σφαίρα (μπάλα).

Ο Κεν Άστον πέρασε πολλά χρόνια στις ΗΠΑ, μαθαίνοντας στα αμερικανόπουλα τα μυστικά του ποδοσφαίρου. Το 1997 αναγορεύτηκε σε «σερ» από τη Βασίλισσα Ελισάβετ. Πέθανε στις 23 Οκτωβρίου του 2001.

Η φιλοσοφία του για το ποδόσφαιρο και τη διαιτησία συνοψίζεται στη ρήση του: «Το ποδόσφαιρο ήταν και είναι η ζωή μου και το θεωρώ πολύ απλό. Είναι σαν ένα θεατρικό έργο με 22 πρωταγωνιστές. Ο διαιτητής είναι κάτι σαν τον σκηνοθέτη. Με τη μοναδική διαφορά ότι δεν ξέρει το σενάριο, δεν γνωρίζει ποτέ το τέλος και το όλο έργο έχει μόνο έναν στόχο: να διασκεδάζει τον θεατή».

Πηγή: https://www.sansimera.gr/