Η ξεχωριστή φύση της Αττικής

Η ονομασία Αττική προέρχεται από το ρήμα ἄγνυμι, που σημαίνει σπάω/συντρίβω και δηλώνει το κύμα που συντρίβεται στις ακτές της. Οι αρχαίοι την ονόμαζαν και Ἀκτική, ήταν δηλαδή γι αυτούς μία χερσόνησος, ένα σχεδόν νησί, για το οποίο ο γεωγράφος Στράβων γράφει : «Η Αττική είναι μια ακτή ανάμεσα σε δύο θάλασσες, στενή στην αρχή, που πλαταίνει προς το εσωτερικό της. Ωστόσο, προς την πόλη του Ωρωπού της Βοιωτίας ξεκινά να σχηματίζει μια ημισέληνο, με το κυρτό της μέρος προς τη θάλασσα». Είναι όμως και μια ορεινή χερσόνησος κι αυτή η αντίθεση, θάλασσας και βουνού, της χαρίζει μια επιπλέον ιδιότητα που εκφράστηκε κι αυτή στην τέχνη.

Το φυσικό περιβάλλον της Αττικής ήταν ανέκαθεν εξαιρετικό, με γεωλογική πολυμορφία που σοφά συνδυάζει τη δροσιά της θάλασσας, της αύρας και των ακτών της με τις καμπυλώσεις των ποικιλόχρωμων βουνών της: όπως γράφει ο Άγγλος περιηγητής του 19ου αιώνα Edward DodwellWikipedia, το κάθε βουνό της έχει κι ένα άλλο χρώμα: «…Ο Υμηττός είναι περίφημος για το πορφυρό του χρώμα, και από μία απόσταση, ειδικά από την Αθήνα, μία ώρα πριν τη δύση του ηλίου, το πορφυρό είναι τόσο έντονο, ώστε μια ζωγραφική του απεικόνιση σε ένα σχέδιο, με τα χρώματα της φύσης, μοιάζει υπερβολική. Κανένα άλλο βουνό της Αττικής δεν παρουσιάζει αυτό το χρώμα, καμία ώρα της ημέρας. Η Πεντέλη, που είναι πιο μακριά, και καλυμμένη από δάση, έχει ένα βαθύ μπλε χρώμα. Η Πάρνηθα, ο Κορυδαλλός και τα άλλα, είναι ποικιλόμορφα, αλλά γενικά είναι κάπως κιτρινωπά…). Η χρωματική αυτή παλέτα είναι εξ ορισμού πρωτότυπη, όχι μόνο για την ποικιλότητά της, αλλά κυρίως γι αυτό το διάφανο χρυσό φως, που ανάλογα με τη θέση του και τη θέση των βουνών, δίνει στο τοπίο διαφορετική απόχρωση.