Όλος ο πολιτισμός, όλες οι αντιδράσεις είναι αυτο-κατανοήσεις. Αυτό το οποίο συμβαίνει τώρα, είναι τρόποι που μας καταλαβαίνουμε, όχι γεγονότα που συμβαίνουν. Η επιδημία, αν συμβεί ας πούμε στα ζώα, θα πεθάνουν όλα αδιαμαρτύρητα. Το ίδιο θα συμβεί και στα βρέφη. Ο άνθρωπος όμως είναι το μόνο ζώο που έχει σχέση με τον εαυτό του. Και επομένως το πρόβλημα του θανάτου δεν είναι θέμα αθανασίας, είναι κυριότητος που μπορείς να πετύχεις απέναντι στον χρόνο, δηλαδή δυνατότητα πρωτοβουλίας, δυνατότητας καινούργιου χρόνου. Αρκεί να μην εμπιστευόμαστε απολύτως τις δυνατότητες της γνώσης αλλά να προχωράμε στην ανάγκη κατανοήσεως. Άλλες οι δυνατότητες, άλλη η κατανόηση. Μόνο με δυνατότητες βουτάμε σε ένα γκρεμό! Η κατανόηση θα μας σταματήσει. Άρα σκεφτείτε τον Σοφοκλή, σκεφτείτε το Θουκυδίδη, σκεφτείτε με όρους κατανοήσεως όχι με όρους αντιδράσεως. Η αντίδραση χωρίς κατανόηση μπορεί να είναι και ολέθρια.

 

ΣΤΕΛΙΟΣ ΡΑΜΦΟΣ