Social media

Η πρώτη ιδέα που του ήρθε στο μυαλό ήταν να δημιουργήσει ένα μέσο πιο πολύ για να καλύψει τις δικές του, προσωπικές ανάγκες. Αρχικά δεν τον ενδιέφερε αν και πώς θα ανταγωνιζόταν τα υπόλοιπα. «Θα ήταν τρελό αν θεωρούσε κανείς από εμάς ότι ξεκινάμε προκειμένου να χτυπήσουμε εξαρχής τα μεγάλα ενημερωτικά site, τα οποία έχουν τόσα χρόνια εμπειρίας στο ελληνικό διαδίκτυο», λέει στο inside story ο 25χρονος Θέμης Λιουδάκης. «Θα ήταν σαν να προσπαθείς να χτυπήσεις ένα πυρηνικό όπλο με ένα νεροπίστολο», προσθέτει γελώντας.

Πριν από τρία χρόνια, ο Λιουδάκης ίδρυσε την αθλητική ενημερωτική σελίδα sportsking.gr, με διεθνείς ποδοσφαιρικές ειδήσεις. Σήμερα, η σελίδα του έχει καταφέρει να συγκεντρώνει 40 χιλιάδες μοναδικούς επισκέπτες μηνιαίως.

Κάθε αρχή και δύσκολη, πόσο μάλλον όταν είσαι ένας εικοσάρης με μηδενική εμπειρία και μοναδικά όπλα το όνειρο και το πείσμα σου. Το μεγαλύτερο πρόβλημα στην αρχή ενός τέτοιου εγχειρήματος είναι η χρηματική επένδυση, προκειμένου η ιδέα να πάρει σάρκα και οστά.

«Για να δημιουργήσεις ένα αξιοπρεπές site για τους αναγνώστες σου, πρέπει να βάλεις βαθιά το χέρι στην τσέπη για να πληρώσεις αρκετά πράγματα, όπως το όνομα της διαδικτυακής διεύθυνσης, το hosting και τη δουλειά του προγραμματιστή που θα αναλάβει την ιστοσελίδα», επισημαίνει ο Δημήτρης, ένας από τους δημιουργούς του αθλητικού αφιερωματικού site sombrero.gr, που θέλησε να παραμείνει ανώνυμος.

Το El Sombrero, που δεν ασχολείται καθόλου με τις τρέχουσες αθλητικές ειδήσεις αλλά παρουσιάζει ιστορίες για το ποδόσφαιρο, παλιές και νέες, πλέον συγκεντρώνει περισσότερους από 60 χιλιάδες ακολούθους στο facebook, έναν αριθμό που το κατατάσσει ανάμεσα στα ιδιαίτερα δημοφιλή site.

Το ύψος της επένδυσης για να πάρει μπροστά ένα site μπορεί να ξεπεράσει και τα 1.500 ευρώ. «Κάνοντας μια έρευνα, αρχικά μας έπεσαν τα σαγόνια από τις τιμές που κυκλοφορούσαν εκεί έξω», λέει ο Θέμης Λιουδάκης και επισημαίνει ότι εξαιτίας της μεγάλης ζήτησης που έχει το επάγγελμά του προγραμματιστή τα τελευταία χρόνια, έχουν καθιερωθεί πολύ υψηλές “ταρίφες”. Ο ίδιος ωστόσο είχε την τύχη, όπως λέει, να συνεργαστεί με έναν προγραμματιστή που του έκανε μια πολύ καλή μείωση προκειμένου να κάνει πραγματικότητα το όνειρό του.

Και τα έξοδα δεν έχουν τέλος αφού, όπως λέει ο Δημήτρης του sombrero.gr, με τη συνεχή εξέλιξη των τεχνολογικών μέσων πρέπει να πληρώνουν για διαρκείς αναβαθμίσεις, όπως για παράδειγμα αυτήν που επιτρέπει στο site να είναι εύχρηστο για αναγνώστες που το διαβάζουν μέσα από κινητά τηλέφωνα.

Όταν ξεπεραστούν οι αρχικές δυσκολίες, η επόμενη πρόκληση είναι να βρεθούν τα κατάλληλα άτομα που θα συνεργαστούν για να “τρέξουν” την ιστοσελίδα. «Αρκετοί από αυτούς που ξεκίνησαν μαζί μας τελικά αποστασιοποιήθηκαν, επειδή έπρεπε να κάνουν μιαν άλλη δουλειά για να ζήσουν», παραδέχεται ο Φίλιππος Δημόπουλος, δημιουργός της χιουμοριστικής αθλητικής ιστοσελίδας Cult24.gr, η οποία αριθμεί μετά από τρία χρόνια λειτουργίας περισσότερους από 100 χιλιάδες ακολούθους στα social media.

«Πολλοί αναγκάστηκαν να αποχωρήσουν επειδή παντρεύτηκαν ή απέκτησαν παιδί», λέει σχεδόν αστειευόμενος ο Δημήτρης του El Sombrero, ο οποίος τρέχει την ιστοσελίδα από 2008, χωρίς να αφήνει όμως την κύρια δουλειά του, από την οποία ζει.

«Είναι πραγματικά δύσκολο για όλους εμάς να προσπαθούμε να δημιουργήσουμε ένα ενημερωτικό site χωρίς ουσιαστικά έσοδα», λέει ο Λιουδάκης. «Μπορεί, αν είχαμε δημιουργήσει τη συγκεκριμένη ιστοσελίδα σε προ κρίσης εποχές, να βγάζαμε κάποιο εισόδημα, ωστόσο σήμερα οι αποδοχές από τις διαφημίσεις της google είναι τόσο χαμηλές, που κάτι τέτοιο δυσκολεύει», προσθέτει.

Είναι πολλές οι φορές που και ο ίδιος έχει αναρωτηθεί αν έχει τελικά αποτέλεσμα όλος αυτός ο κόπος που κάνει, αλλά η αγάπη του είναι αυτή που τον κάνει να συνεχίζει.

«Υπάρχουν μέρες που θα ασχοληθώ με το site από τη στιγμή που θα ξυπνήσω μέχρι την ώρα που θα κοιμηθώ», λέει ο Φίλιππος Δημόπουλος, ο οποίος εξαιτίας της μεγάλης απήχησης του site, ασχολείται πλέον μόνο με τη διαχείριση του Cult24. Γνωρίζει, βέβαια, ότι αυτό δεν μπορεί να κρατήσει για πολύ, καθώς θα πρέπει να βρει μια εργασία που να τον συντηρεί. «Πριν δημιουργήσω το Cult24 είχα περάσει από αρκετές δουλειές, όπως του σερβιτόρου ή του πωλητή», λέει σκεπτόμενος τις εναλλακτικές του.

Το γεγονός ότι δεν υπάρχουν έσοδα όμως δεν έχει μόνο αρνητικά· δημιουργεί και ένα παρεΐστικο κλίμα, μέσα στο οποίο οι άνθρωποι εργάζονται με κέφι και τα “αφεντικά” δείχνουν κατανόηση. «Ποτέ δεν έχω πει σε κάποιο παιδί που γράφει να αφήσει για αργότερα άλλη δουλειά του, μόνο και μόνο για ανεβάσει κάποιες ειδήσεις», λέει ο Θέμης Λιουδάκης. Αυτή είναι και η διαφορά ανάμεσα στις μεγάλες ιστοσελίδες και αυτούς, συμπληρώνει ο Λιουδάκης, ο οποίος έχει εργαστεί για ένα χρόνο στο ΣΠΟΡ FM, ένα από τα μεγαλύτερα αθλητικά site στην Ελλάδα.

«Είναι αλλιώς να γνωρίζεις ότι κάνεις μια δουλειά στηρίζοντας ένα νέο μέσο που προσπαθεί να γίνει γνωστό και στο οποίο δουλεύουν φίλοι σου, και άλλο να εργάζεσαι για κάποιον επιχειρηματία και για μέσα που, στην τελική, δεν σε νοιάζει αν θα συνεχίζουν να υφίστανται μετά την αποχώρησή σου», λέει και ο Άρης Παλαιολόγος, συντάκτης του Sportsking.

«Δεν παράγουμε περιεχόμενο μόνο και μόνο για να πάρουμε κλικ, αλλά για να δώσουμε κάτι διαφορετικό στο αναγνωστικό κοινό», επισημαίνει ο Θέμης Λιουδάκης.

Βέβαια, η επιτυχία φέρνει μαζί της και την επιθυμία για ανάπτυξη. «Σε καθημερινή βάση ανεβάζουμε 30 με 35 ειδήσεις, αρκετά μεγάλο νούμερο για ένα site που δεν έχει μισθωτούς εργαζόμενους», λέει ο Θέμης Λιουδάκης. «Έχουμε φτάσει στο σημείο να βγάζουμε ειδήσεις, όταν πρόκειται για μεγάλες ποδοσφαιρικές διοργανώσεις της Λατινικής Αμερικής, στις 3 και 4 το πρωί», προσθέτει.

Και ο ιδρυτής του Cult24 είναι συνέχεια απασχολημένος, καθώς η βάση του είναι στη Θεσσαλονίκη και πρέπει καθημερινά να επικοινωνεί με συντάκτες από την Αθήνα και την Ξάνθη. «Τα παιδιά που ασχολούνται με το site πλέον ξεπερνούν τα οκτώ και είναι αρκετά χρονοβόρο να επικοινωνείς κάθε μέρα μόνο μέσω ίντερνετ μαζί τους», λέει o Δημόπουλος, που ονειρεύεται κάποια στιγμή να κατεβεί στην Αθήνα και να ανοίξει γραφεία, στα οποία θα εργάζονται δημοσιογράφοι που θα πληρώνονται κανονικά για την εργασία τους.

Πώς θα μπορούσε να γίνει αυτό; Η μετατροπή των ιστοσελίδων σε εταιρείες αυτόματα θα έκανε πιο εύκολη την προσέλκυση ιδιωτών διαφημιζομένων. «Πολλοί από τους πιθανούς διαφημιστές θέλουν να δουν μια ολόκληρη εταιρεία από πίσω και όχι 2-3 παιδιά που διαχειρίζονται απλά ένα site», παραδέχεται ο Γιώργος Ψύχας, που βρίσκεται στο Sportsking από τα πρώτα του βήματα και έχει στόχο μετά από κάποια χρόνια να ζει αποκλειστικά από αυτό.

Η δημιουργία εταιρείας είναι ένα βήμα που έχουν σκεφτεί όλοι, αλλά ενέχει μεγάλο ρίσκο. «Μια τέτοια κίνηση θέλει πολλή σκέψη γιατί εύκολα μπορεί να αποβεί μοιραία», λέει ο Φίλιππος Δημόπουλος, που έχει υπολογίσει ότι ένα τέτοιο “άνοιγμα” θα απαιτούσε μηνιαίως ποσά της τάξης των 5 χιλιάδων ευρώ για ασφαλιστικές εισφορές, ενοίκια και μισθούς.

Προς το παρόν, η επιλογή με το μικρότερο ρίσκο είναι οι “boutique” ιστοσελίδες, με λίγα και στοχευμένα άρθρα. Κι αυτό δεν είναι απαραίτητα κακό. «Το να ανεβάζει ένα site ένα συγκεκριμένο τύπο άρθρων του δίνει τη δυνατότητα να φτιάξει τη βιτρίνα του και προσεγγίσει καλύτερα το κοινό που επιθυμεί», λέει ο αθλητικογράφος Θέμης Καίσαρης, ο οποίος εργάζεται σε μία από τις μεγαλύτερες αθλητικές ιστοσελίδες της χώρας, το Sport24 και έγραψε πρόθυμα ένα άρθρο στο El Sombrero, όταν του ζητήθηκε.

Σε έναν μεγάλο site, όπως μας είπε ο Καίσαρης, μπορεί να γραφτεί ένα ωραίο αφιέρωμα με πολλές ώρες δουλειάς από πίσω, ωστόσο ενδέχεται να “σκάσει” μια σημαντική είδηση κι αυτόματα το αφιέρωμα να χαθεί από την αρχική σελίδα.

Ο Καίσαρης επισημαίνει ένα ακόμα προτέρημα των μικρών αθλητικών ιστοσελίδων: «Τέτοια site μπορούν να δώσουν μια πιο ανάλαφρη παρουσίαση των αθλητικών γεγονότων στην Ελλάδα και τον κόσμο. Οι μεγάλες ιστοσελίδες πρέπει να παρουσιάσουν την είδηση όπως έχει. Έτσι είμαστε αναγκασμένοι συνεχώς να παρουσιάζουμε ως επί το πλείστον αρνητικές ειδήσεις από αυτά που συμβαίνουν στα ελληνικά γήπεδα».

Κι ενώ όλοι γκρινιάζουν για τα πενιχρά έσοδα στο ίντερνετ, αναγνωρίζουν πως αυτό είναι που τους έδωσε το δώρο της ζωής. «Δεν πρέπει να είμαστε αχάριστοι, χωρίς την ανάπτυξη των social media και ιδιαίτερα του facebook δεν θα είχαμε φτάσει εδώ που είμαστε», μας είπαν όλοι οι δημιουργοί με τους οποίους μιλήσαμε. Ο συντάκτης του El Sombrero έχει και μέτρο σύγκρισης, αφού ξεκίνησε το 2008 και θυμάται την προ-facebook εποχή. «Όταν ξεκινήσαμε, να φανταστείς, δεν υπήρχαν τα facebook pages και έπρεπε να δημιουργήσουμε groups προκειμένου να μας ακολουθεί το αναγνωστικό μας κοινό», λέει.

Πράγματι, η μεγάλη έκρηξη στην αναγνωσιμότητα έγινε παράλληλα με αυτή των social media. Χρονιά-σταθμός ήταν το 2014, όταν πλέον το facebook και το twitter είχαν μπει στην καθημερινότητα όλων. «Δεν ξέρω αν θα καταφέρναμε ποτέ να έχουμε 40 χιλιάδες αναγνώστες τον μήνα σε περίπτωση που βγάζαμε μια εφημερίδα, όπως γινόταν παλιότερα», λέει ο Λιουδάκης.

Μπορεί να ακούγεται κοινότυπο, όμως ο εκδημοκρατισμός της ενημέρωσης είναι κάτι που οι δημιουργοί με τους οποίους μιλήσαμε έζησαν στο πετσί τους. Η δουλειά όλων πλέον εμφανίζεται στον ίδιο τοίχο, είτε πρόκειται για μεγάλες ιστοσελίδες, στις οποίες μπορεί να εργάζονται και 100 άτομα, είτε για μικρά site.

Η δύναμη των social media μάλιστα έδωσε στους “μικρούς” τη δυνατότητα να έρθουν σε επαφή και να κάνουν συνεργασίες με μεγαλύτερα site. «Ποτέ δεν είχαμε σκεφτεί όταν ξεκινούσαμε ότι θα φτάναμε να συνεργαζόμαστε με μέσα τα οποία έχουν πολύ μεγάλη απήχηση», λέει ο Δημήτρης του El Sombrero, το οποίο έχει συνεργαστεί με το Sport24 και το Provocateur.

O Θέμης Καίσαρης από την πλευρά του δεν αισθάνεται πως έκανε κάποια χάρη στο El Sombrero με το κομμάτι που συνεισέφερε στο site. Το παρακολουθούσε, όπως μας είπε, ήδη από καιρό στο twitter, και το είχε εκτιμήσει χάρη στη συνέπεια που έδειχνε στην παραγωγή περιεχομένου.

Οι “μικροί”, βέβαια, είναι πάντα οι πιο ευάλωτοι στο πεδίο της μάχης. Και στο διαδίκτυο μαίνεται ένας πόλεμος πνευματικών δικαιωμάτων, από τον οποίον κάθε άλλο παρά ανεπηρέαστες μένουν οι μικρές ιστοσελίδες. Ο ανταγωνισμός είναι πολλές φορές άνισος, όπως μας λένε οι συνομιλητές μας, που έχουν δει κατά καιρούς κείμενά τους αντιγραμμένα σε μεγαλύτερα μέσα. «Έχουμε φτάσει στο σημείο να δούμε ακόμη και τις συνολικές μας ειδήσεις μιας μέρας να παίζουν ατόφιες σε site με μεγαλύτερο κοινό», λέει ο Γιώργος Ψύχας του Sportsking.

Το πιο σύνηθες κόλπο είναι να αντιγράψει κάποιος ένα άρθρο και στην πηγή να βάλει μόνο το όνομα του site, χωρίς βέβαια το link. Αυτό όμως που είναι ιδιαίτερα εξοργιστικό για τον Δημήτρη του El Sombrero, είναι όταν μεγάλα και παραδοσιακά μέσα αλλάζουν λίγο τα κείμενά τους και τα παρουσιάζουν ως δικά τους. «Είναι άδικο να συμβαίνει κάτι τέτοιο, κυρίως για εκείνους που χωρίς τη δυναμική των υπολοίπων έχουν ψάξει αρκετά για να φέρουν ένα θέμα στο προσκήνιο», μας λέει.

«Πολλές φορές έχουν φτάσει στο σημείο να μας κατηγορούν πως κλέψαμε άρθρα από site, που στην ουσία τα είχε πάρει από εμάς! Και κερατάς και δαρμένος δηλαδή», λέει γελώντας ο Θέμης Λιουδάκης. «Είναι κάτι που στην αρχή μας ενοχλούσε αρκετά», λέει ο Φίλιππος Δημόπουλος του Cult24. «Πλέον όμως επειδή το κακό έχει παραγίνει, έχουμε πάψει να ασχολούμαστε, μας έτρωγε πολύ χρόνο χωρίς ουσιαστικό λόγο».

Μια λύση, σύμφωνα με τον συντάκτη του Sportsking, Γιώργο Ψύχα, θα ήταν να δημιουργηθούν όμιλοι μεταξύ τέτοιων site, για να αποκτήσουν μεγαλύτερη δύναμη. «Πλέον είναι αρκετοί αυτοί που αποφασίζουν να δημιουργήσουν τις δικές τους ιστοσελίδες, ορισμένοι μάλιστα είμαστε φίλοι μεταξύ μας. Αν λοιπόν αυτές οι παρέες ενωθούν, θα συμβεί κάτι πραγματικά πολύ καλό!».

Μια ευχή και μία ελπίδα για το μέλλον, καθώς τα υλικά που υπάρχουν σε αφθονία είναι το πάθος, η αγάπη για το αντικείμενο και η εργατικότητα, ενώ αυτό που λείπει είναι το κατάλληλο επιχειρηματικό σχέδιο, ώστε όλα τα παραπάνω να μεταφραστούν σε έσοδα και το χόμπυ να γίνει μία βιώσιμη, κερδοφόρα απασχόληση.