Στοχάσου λιγάκι δίχως ἀνταλλάγματα:
δίχως ἀλήθεια καὶ ψέμα.
Στοχάσου πὼς ὅλα τὰ ζώπυρα
κοιμοῦνται σ’ ἐγρήγορση δίχως ἐκτόπισμα
στὴν ἄνθηση ποὺ ξεραίνει τὸ βιός της ὥστε νὰ ξανάρθει.
Νίκος Καρούζος
Ο Νίκος Καρούζος μάς καλεί εδώ σε μια σπάνια μορφή ελευθερίας: να σκεφτούμε χωρίς σκοπιμότητα, χωρίς να περιμένουμε κέρδος, δικαίωση ή βεβαιότητα — «δίχως ἀνταλλάγματα». Ακόμη και πέρα από τη συνηθισμένη διάκριση ανάμεσα στην αλήθεια και στο ψέμα, εκεί όπου η σκέψη δεν αποδεικνύει, αλλά αφουγκράζεται.
Τα «ζώπυρα» είναι οι κρυμμένες σπίθες της ζωής. Φαίνονται να κοιμούνται, όμως βρίσκονται «σ’ ἐγρήγορση»: όπως ο σπόρος μέσα στο χώμα, κρατούν ακέραιη τη δυνατότητα μιας νέας αρχής. Δεν καταλαμβάνουν χώρο, αλλά περιέχουν έναν ολόκληρο μελλοντικό κόσμο.
Και η τελευταία εικόνα είναι θαυμάσια και παράδοξη: η άνθηση, ακριβώς τη στιγμή που κορυφώνεται, αρχίζει να καταναλώνει και να ξεραίνει το ίδιο της το βιος, ώστε να μπορέσει να επιστρέψει. Το άνθος μαραίνεται, ο καρπός πέφτει, ο σπόρος μένει — και ο κύκλος ξαναρχίζει.
