«Η ισότητα μπορεί να είναι δικαίωμα, μα καμιά δύναμη στη γη δεν θα την κάνει γεγονός»*
Η φράση αυτή εκφράζει μια αλήθεια που συχνά λησμονούμε. Οι άνθρωποι γεννιούνται ίσοι ως προς την αξία και την αξιοπρέπειά τους, όχι όμως ως προς τα χαρίσματα, τις ικανότητες, τις επιθυμίες, τις φιλοδοξίες ή τις περιστάσεις της ζωής τους. Η φύση αγαπά την ποικιλία και όχι την ομοιομορφία.
Οι σύγχρονες δημοκρατίες αγωνίστηκαν και πέτυχαν κάτι εξαιρετικά σημαντικό: να αναγνωρίσουν την ισότητα των δικαιωμάτων. Ο νόμος οφείλει να αντιμετωπίζει όλους τους πολίτες με τον ίδιο σεβασμό, ανεξάρτητα από την καταγωγή, τον πλούτο ή την κοινωνική τους θέση. Αυτή η ισότητα αποτελεί θεμέλιο της ελευθερίας και της δικαιοσύνης.
Άλλο όμως η ισότητα των δικαιωμάτων και άλλο η ισότητα των αποτελεσμάτων. Όσο κι αν προσπαθήσουν τα πολιτικά συστήματα, δεν μπορούν να εξαλείψουν πλήρως τις διαφορές που προκύπτουν από το ταλέντο, την εργατικότητα, την τύχη, τις επιλογές ή ακόμη και τα απρόβλεπτα γεγονότα της ζωής. Η ιστορία απέδειξε ότι οι κοινωνίες που επιχείρησαν να επιβάλουν απόλυτη ισότητα κατέληξαν συχνά να περιορίζουν την ελευθερία χωρίς να πετύχουν τον στόχο τους.
Η αληθινή πρόκληση, επομένως, δεν είναι να γίνουν όλοι ίδιοι, αλλά να μπορεί ο καθένας να αναπτύξει τις δυνατότητές του χωρίς άδικα εμπόδια. Μια δίκαιη κοινωνία δεν υπόσχεται ότι όλοι θα φτάσουν στο ίδιο σημείο· προσπαθεί όμως να εξασφαλίσει ότι όλοι θα έχουν μια δίκαιη αφετηρία και την ευκαιρία να πορευθούν σύμφωνα με τις δυνάμεις τους.
Η ισότητα ως δικαίωμα είναι κατάκτηση του πολιτισμού. Η ισότητα ως απόλυτο γεγονός παραμένει μια ουτοπία. Ανάμεσα στις δύο αυτές πραγματικότητες κινείται η ανθρώπινη ιστορία, αναζητώντας πάντοτε μια δύσκολη αλλά αναγκαία ισορροπία ανάμεσα στη δικαιοσύνη και την ελευθερία.
*τη φράση αυτή φέρεται να την διατύπωσε ο Λαμαρτίν.
Λίγα λόγια για τον Λαμαρτίν
Alphonse de Lamartine (1790–1869) ήταν Γάλλος ποιητής, πεζογράφος και πολιτικός. Υπήρξε μία από τις σημαντικότερες μορφές του γαλλικού ρομαντισμού. Το έργο του χαρακτηρίζεται από λυρισμό, θρησκευτική ευαισθησία και στοχασμό πάνω στην ανθρώπινη μοίρα. Παράλληλα διαδραμάτισε σημαντικό πολιτικό ρόλο κατά την επανάσταση του 1848 στη Γαλλία
1
