ΟΡΕΙΝΟΣ

Ο τακτικός ,πλέον, αρθρογράφος του Ορεινού Γ.Λογ. έστειλε μια ενδιαφέρουσα μελέτη για Τεχνητή Νοημοσύνη. Ενδιαφέρει όλους μας και πρέπει να τη διαβάσουμε για να ετοιμαζόμαστε(πως;) γι αυτά που έρχονται…

Εγώ πρόσθεσα, με βοήθεια της ΤΝ, για τους πολυάσχολους αναγνώστες μας μια μικρή περίληψη.

Executive Summary

Οικονομικά Σενάρια για Μετασχηματιστική Τεχνητή Νοημοσύνη

Η μελέτη εξετάζει πώς η ταχεία εξέλιξη της Τεχνητής Νοημοσύνης θα μπορούσε να μεταβάλει την οικονομία έως το 2030. Αντί να επιχειρεί μία μοναδική πρόβλεψη, αναπτύσσει τρία σενάρια — περιορισμένης, ουσιώδους και ακραίας μεταβολής — τα οποία διαφοροποιούνται κυρίως ως προς την ταχύτητα ανάπτυξης και υιοθέτησης της ΤΝ, το εύρος των εργασιών που μπορεί να αυτοματοποιήσει και την αύξηση της παραγωγικότητας που δημιουργεί.

Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να αυξήσει σημαντικά τον συνολικό πλούτο της οικονομίας, χωρίς όμως να εγγυάται ότι τα οφέλη θα κατανεμηθούν ισόρροπα μεταξύ εργαζομένων και κατόχων κεφαλαίου ή μεταξύ διαφορετικών κατηγοριών εργαζομένων.

Τρία πολύ διαφορετικά μέλλοντα

Στο σενάριο περιορισμένης μεταβολής, η ΤΝ λειτουργεί περίπου όπως μια συνηθισμένη τεχνολογική καινοτομία. Μέχρι το 2030 επηρεάζει μόλις το 4% των εργασιών και αυξάνει το ΑΕΠ κατά 1,6% σε σχέση με την πορεία χωρίς ΤΝ. Η ανεργία και οι μισθολογικές επιπτώσεις παραμένουν περιορισμένες.

Στο σενάριο ουσιώδους μεταβολής, η ΤΝ αποκτά οικονομική σημασία μεγαλύτερη ακόμη και από εκείνη του διαδικτύου. Επηρεάζει το 12% των εργασιών, αυξάνει το ΑΕΠ κατά 8,3% και οδηγεί τον ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης στο 5,4%. Ταυτόχρονα, όμως, αρχίζει μια αισθητή μετατόπιση εισοδήματος από την εργασία προς το κεφάλαιο: το μερίδιο της εργασίας στο συνολικό εισόδημα μειώνεται από 60% σε 56%.

Στο ακραίο σενάριο, η αλλαγή είναι ιστορικών διαστάσεων. Η ΤΝ επηρεάζει το 30% των συνολικών εργασιών και περίπου τις μισές εργασίες των γνωστικών επαγγελμάτων. Το ΑΕΠ βρίσκεται το 2030 κατά 32% υψηλότερα από την πορεία χωρίς ΤΝ και ο ετήσιος ρυθμός ανάπτυξης φτάνει το 15,4%.

Η εντυπωσιακή αυτή αύξηση του πλούτου συνοδεύεται, όμως, από εξίσου μεγάλη αναστάτωση στην αγορά εργασίας. Η απασχόληση στα γνωστικά επαγγέλματα μειώνεται κατά 21,5%, η ανεργία μεταξύ των εργαζομένων που ξεκίνησαν σε αυτά φτάνει το 17,9% και οι σχετικές αμοιβές τους υποχωρούν κατά 11,5%.

Το κρίσιμο ζήτημα: ποιος καρπώνεται την ανάπτυξη;

Η σημαντικότερη ίσως διαπίστωση της μελέτης αφορά όχι το πόσο πλουσιότερη μπορεί να γίνει η οικονομία, αλλά σε ποιον θα ανήκει ο πρόσθετος πλούτος.

Στο ακραίο σενάριο, το μερίδιο της εργασίας στο συνολικό εισόδημα μειώνεται από 60% σε μόλις 45%, ενώ το μερίδιο του κεφαλαίου αυξάνεται από 40% σε 55%. Ουσιαστικά, σχεδόν ολόκληρη η πρόσθετη παραγωγή που δημιουργεί η ΤΝ καταλήγει ως εισόδημα του κεφαλαίου.

Παράλληλα δημιουργείται μια νέα ανισορροπία μέσα στην ίδια την αγορά εργασίας. Οι εργαζόμενοι των γνωστικών και διανοητικών επαγγελμάτων υφίστανται πιέσεις σε μισθούς και απασχόληση, ενώ οι εργαζόμενοι σε άλλα επαγγέλματα γίνονται σχετικά σπανιότεροι και οι αμοιβές τους μπορούν να αυξηθούν σημαντικά.

Η ΤΝ, επομένως, δεν δημιουργεί απλώς ένα πιθανό πρόβλημα «ανθρώπου εναντίον μηχανής». Δημιουργεί ένα πολύ ευρύτερο ζήτημα ανακατανομής εργασίας, εισοδήματος και ιδιοκτησίας του κεφαλαίου.

Η μεγάλη οικονομική αντίφαση

Το ακραίο σενάριο αναδεικνύει μια φαινομενικά παράδοξη κατάσταση: η κοινωνία μπορεί να γίνει πολύ πλουσιότερη συνολικά και ταυτόχρονα ένα μεγάλο τμήμα των εργαζομένων να γίνει φτωχότερο ή να βρεθεί εκτός εργασίας.

Ωστόσο, το συνολικό πρόσθετο οικονομικό όφελος είναι σχεδόν τριπλάσιο από τις απώλειες των εργαζομένων των γνωστικών επαγγελμάτων. Θεωρητικά, επομένως, υπάρχουν αρκετοί πρόσθετοι πόροι ώστε να αντισταθμιστούν πλήρως όσοι ζημιώνονται.

Η οικονομική ανάπτυξη, όμως, δεν εξασφαλίζει από μόνη της αυτή την αναδιανομή.

Εδώ βρίσκεται ίσως το σημαντικότερο ζήτημα οικονομικής πολιτικής που αναδεικνύει η μελέτη: πώς μπορεί μια πολύ πλουσιότερη οικονομία να μετατραπεί σε ευρύτερα κατανεμημένη ευημερία;

Οι πιθανές απαντήσεις περιλαμβάνουν επανεκπαίδευση και αναβάθμιση δεξιοτήτων, εισοδηματική στήριξη, καθολικό βασικό εισόδημα, αλλά και μορφές «καθολικού βασικού κεφαλαίου» που θα επιτρέπουν σε μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού να συμμετέχει άμεσα στις αποδόσεις του κεφαλαίου που δημιουργεί η νέα οικονομία.

Το παράθυρο έως το 2030

Οι μεγάλες αποκλίσεις μεταξύ των σεναρίων εμφανίζονται κυρίως μετά το 2027. Αυτό σημαίνει ότι τα επόμενα ένα έως δύο χρόνια θα είναι καθοριστικά για να διαπιστωθεί προς ποια κατεύθυνση κινείται η πραγματική οικονομία.

Οι κρίσιμες ενδείξεις θα είναι μετρήσιμες: πόσες εργασίες μπορεί πραγματικά να εκτελέσει η ΤΝ, πόσο γρήγορα την υιοθετούν οι επιχειρήσεις, πόσο αυξάνει την παραγωγικότητα, πόσες εργασίες αυτοματοποιούνται, πόσες νέες δημιουργούνται και πόσο γρήγορα μπορούν οι εργαζόμενοι να μετακινηθούν σε νέες δραστηριότητες.

Το κεντρικό μήνυμα της μελέτης είναι επομένως διπλό: η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να αποτελέσει έναν εξαιρετικά ισχυρό μηχανισμό δημιουργίας πλούτου, αλλά ο τρόπος με τον οποίο θα κατανεμηθεί αυτός ο πλούτος μπορεί να αποδειχθεί εξίσου σημαντικός με το μέγεθός του.

Η μεγάλη οικονομική πρόκληση της εποχής της ΤΝ ίσως δεν είναι τελικά αν οι μηχανές θα μπορούν να παράγουν περισσότερα από τους ανθρώπους. Είναι πώς μια κοινωνία θα οργανώσει την εργασία, το εισόδημα και την ιδιοκτησία σε έναν κόσμο στον οποίο η παραγωγή πλούτου θα εξαρτάται ολοένα λιγότερο από την ανθρώπινη εργασία.

Συνεχίστε την ανάγνωση του “Οικονομικά Σενάρια για Μετασχηματιστική Τεχνητή Νοημοσύνη”