Ο άνθρωπος φοβάται την απόρριψη σχεδόν όσο και τη μοναξιά. Ίσως γιατί, βαθιά μέσα του, ταυτίζει το «δεν με εγκρίνουν» με το «δεν αξίζω».
Κι έτσι αρχίζει η μεγάλη διαπραγμάτευση με τον εαυτό του.
Λίγο λιγότερη αλήθεια για λίγη περισσότερη αποδοχή. Λίγη σιωπή εκεί όπου θα έπρεπε να μιλήσει. Μια υποχώρηση για να μη δυσαρεστήσει. Ένα χαμόγελο εκεί όπου θα ταίριαζε καλύτερα ένα «όχι».
Στην αρχή μοιάζουν μικρές παραχωρήσεις. Με τον καιρό, όμως, γίνονται τρόπος ζωής.
Γιατί υπάρχει ένας αδυσώπητος νόμος στις ανθρώπινες σχέσεις: όσο περισσότερο διψάς για επιδοκιμασία, τόσο περισσότερο φοβάσαι την αποδοκιμασία. Και όποιος φοβάται υπερβολικά την κρίση των άλλων, αργά ή γρήγορα παραδίδει σ’ αυτούς το δικαίωμα να καθορίζουν τη ζωή του.
Η αποδοχή είναι γλυκιά. Γι’ αυτό και είναι επικίνδυνη. Μπορεί να γίνει εξάρτηση. Το χειροκρότημα, όταν το συνηθίσεις, παύει να είναι επιβράβευση και γίνεται ανάγκη. Και τότε δεν κάνεις πια αυτό που θεωρείς σωστό· κάνεις αυτό που ελπίζεις ότι θα χειροκροτηθεί.
Ίσως γι’ αυτό η ωριμότητα δεν μετριέται μόνο από το πόσο καλά αντέχουμε τις αποτυχίες μας. Μετριέται και από το πόσο λίγο εξαρτόμαστε από τα χειροκροτήματα των άλλων.
Να ακούς τη γνώμη τους, ασφαλώς. Να εξετάζεις την κριτική τους. Να διορθώνεσαι όταν έχουν δίκιο.
Αλλά να μη ζητάς άδεια για να είσαι ο εαυτός σου.
Γιατί στο τέλος υπάρχει μια παράξενη ειρωνεία: όποιος ξοδεύει τη ζωή του προσπαθώντας να γίνει αρεστός σε όλους, κινδυνεύει να φτάσει κάποτε στο σημείο να μην είναι πια αρεστός ούτε στον ίδιο του τον εαυτό.
