Η φράση του Νίτσε «Ό,τι δε με σκοτώνει με κάνει πιο δυνατό» είναι από εκείνες τις προτάσεις που επιβιώνουν στον χρόνο όχι επειδή είναι παρήγορες, αλλά επειδή περιγράφουν μια βαθιά ανθρώπινη εμπειρία.
Η ζωή δεν χαρίζεται σε κανέναν. Αποτυχίες, απώλειες, προδοσίες, ασθένειες, διαψεύσεις· όλα αφήνουν σημάδια. Κι όμως, πολλές φορές, εκεί ακριβώς όπου νομίζουμε πως τελειώνουμε, αρχίζει μια διαφορετική εκδοχή του εαυτού μας. Πιο ώριμη, πιο ανθεκτική, και σίγουρα πιο σοφή.
Η δύναμη δεν γεννιέται στην άνεση. Η άνεση παράγει συνήθεια· η δοκιμασία παράγει χαρακτήρα. Όπως το αμπέλι που κλαδεύεται αυστηρά για να δώσει καλύτερο καρπό, έτσι και ο άνθρωπος συχνά ωριμάζει μέσα από τις δυσκολίες που τον αναγκάζουν να αναμετρηθεί με τα όριά του.
Βεβαίως, ο Νίτσε δεν εννοεί ότι κάθε πόνος είναι ευλογία ή ότι κάθε τραύμα αυτομάτως μετατρέπεται σε σοφία. Υπάρχουν πληγές που λυγίζουν ανθρώπους. Υπάρχουν βάρη που αφήνουν μόνιμα ίχνη. Όμως υπάρχει και κάτι σχεδόν μυστηριώδες στην ανθρώπινη φύση: η ικανότητα να μετατρέπει τη δοκιμασία σε εσωτερική δύναμη.
Οι περισσότεροι άνθρωποι που πραγματικά ξεχώρισαν —στη ζωή, στην τέχνη, στην επιχειρηματικότητα, στην ηγεσία— δεν ήταν εκείνοι που δεν έπεσαν ποτέ, αλλά εκείνοι που έμαθαν να σηκώνονται διαφορετικοί μετά την πτώση. Με μεγαλύτερη επίγνωση του κόσμου και του εαυτού τους.
