Αριστοτέλης: Πίσω από κάθε πόνο σου υπάρχει ένα λάθος σου….

Ένα γνωμικό που είναι αρκετά δημοφιλές το τελευταίο διάστημα στο ελληνικό διαδίκτυο και αποδίδεται στον Αριστοτέλη είναι αυτό: «Πίσω από κάθε πόνο σου στέκει ένα λάθος σου». Όμως μπορεί πράγματι να είπε κάτι τέτοιο;

ΑΝΕΠΙΒΕΒΑΙΩΤΟ

Το βρίσκουμε είτε αυτούσιο, είτε σε λίστες με άλλα (πλαστά και μη) ρητά του Αριστοτέλη. Ωστόσο, παρά την μαζική ανακύκλωση αυτής της φράσης σε διάφορα blog και ομάδες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, δεν παρουσιάζεται καμία απόδειξη ότι ο Αριστοτέλης είπε κάτι τέτοιο.

Η πηγή που συνήθως επικαλούνται και μπορεί να βρει ο οποιοσδήποτε είναι είτε σ ένα βιβλίο της Βαμβουνάκη (Ο παλιάτσος και η Άνιμα), είτε στα γνωστά “αποφθεγματάδικα” χωρίς αναφορά σε βιβλίο ή μετάφραση στα αρχαία.

Γενικά η φράση δεν υπάρχει αυτούσια σε κάποιο βιβλίο του Αριστοτέλη

Η αγγλική του εκδοχή (Behind your pain there is your mistake) είναι μάλλον “άκομψα αγγλικά”. Αποκλείεται κάποιος κλασικός φιλόλογος, ελληνιστής να είχε μεταφράσει λόγο του Αριστοτέλη με τόσο πεζό τρόπο.