απόσπασμα απο την μελέτη του Κ.ΜΑΡΚΟΥ με θέμα: οχυρώσεις και φρυκτωρίες στην Βοιωτία του 4ου αιώνα π.Χ.
………………
3.1.2 Τσιγκουράτι και Λοιμικό
Ανάμεσα στις ανατολικές πλαγιές του Κιθαιρώνα και στις δυτικές πλαγιές της Πάρνηθας βρίσκεται η μικρή εύφορη κοιλάδα των Σκούρτων στην περιοχή που είναι γνωστή σήμερα ως Δερβενοχώρια.
Οι κάτοικοι των πέντε σύγχρονων οικισμών της Πύλης, των Σκούρτων, της Στεφάνης, του Πρασίνου του Πανάκτου ασχολούνται σήμερα με τη γεωργία και την κτηνοτροφία, εκμεταλλευόμενοι την κοιλάδα με τη διαχρονική σπουδαιότητά της.
Από τις ιστορικές πηγές γνωρίζουμε ότι τα Σκούρτα ήταν περιοχή που διεκδικούσαν τόσο οι Βοιωτοί, όσο και οι Αθηναίοι
Από τον Θουκυδίδη αναφέρεται κοινή απόφαση μεταξύ Αττικής και Βοιωτίας το 421 π.Χ., να μην οικοδομήσει κανείς στην περιοχή και να διατηρηθεί αυτή ως βοσκότοπος.159 Η κοινή χρήση βοσκοτόπων στην κοιλάδα των Σκούρτων μεταξύ Βοιωτών- Κορινθίων και Αθηναίων επιβεβαιώνεται και από την κεραμική που έχει εντοπιστεί επιφανειακά στην περιοχή.
Στο νοτιοδυτικό άκρο της κοιλάδας ορθώνεται ο λόφος της Καβασάλας σε υψόμετρο 714 μέτρων, στην κορυφή του οποίου σώζονται σε εξαιρετικά κακή κατάσταση τα ερείπια ενός αρχαίου οχυρού. Επιγραφή που εντοπίστηκε στην συγκεκριμένη περιοχή στα τέλη της δεκαετίας του 80’ βοηθά στην ταυτοποίηση της θέσης με εκείνη του αρχαίου Πανάκτου.
Ακριβώς απέναντι από το λόφο της Καβασάλας, στο βορειοανατολικό όριο της κοιλάδας των Σκούρτων, υψώνεται στα 737 μέτρα, ένας άλλος λόφος, το Πυργάρι ή Τσιγκουράτι. Οι Camp και Ober προφανώς εξαιτίας δυσκολίας στην προφορά, αναφέρουν το Τσιγκουράτι ως Tsoukrati. Περίπου 7 χιλιόμετρα ανατολικότερα στέκει ένας ακόμη λόφος, το Λοιμικό, με λίγο μεγαλύτερο υψόμετρο (790 μέτρα).162 Στους δυο αυτούς λόφους σώζονται τα κατάλοιπα δυο τετράγωνων πύργων (εικ.18, 19), για τους οποίους έχει υποστηριχθεί ότι είχαν κατασκευαστεί σαν ζευγάρι.163
Από την εξέταση των χαρακτηριστικών κατασκευής τους διαπιστώνεται ότι και οι δυο πύργοι είναι κατασκευασμένοι από γκρίζο, τοπικό ασβεστόλιθο,
με τραπεζοειδή τοιχοποιΐα και έχουν ακριβώς τις ίδιες διαστάσεις με πλευρές περίπου 6Χ6 μέτρων.
Στο εσωτερικό είναι χωρισμένοι σε θαλάμους, τέσσερις για το Τσιγκουράτι και τρεις για το Λοιμικό, ενώ οι είσοδοι βρίσκονταν στα νότια και ανατολικά αντίστοιχα. Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι το βόρειο μισό του πύργου στο Τσιγκουράτι και το δυτικό μισό στο Λοιμικό, ήταν συμπαγή, γεμισμένα με χώμα και αργούς λίθους, προφανώς μέχρι την οροφή, όπου ήταν διαμορφωμένη εξέδρα από την οποία έκαναν την παρατήρηση και εξέπεμπαν προειδοποιητικά σήματα καπνού και φωτιάς. Τα στοιχεία αυτά πιστοποιούν ότι οι δυο πύργοι ήταν φρυκτωρίες. 164
Οι δυο αυτοί πύργοι θα είχαν εξαιρετική επόπτευση της κοιλάδας των Σκούρτων στα δυτικά και της αττικής ενδοχώρας στα νότια.165 Η χρονολόγηση των πύργων δεν μπορεί να γίνει με ασφάλεια. Η επιφανειακή κεραμική είναι ελάχιστη ενώ οι ίδιοι οι πύργοι δεν σώζονται σε ικανοποιητικό ύψος. Παρόλα
αυτά η τοιχοποιΐα τους και ο χαρακτηριστικός διαχωρισμός του εσωτερικού τους, δίνουν πολύτιμες πληροφορίες που μπορούν να χρησιμοποιηθούν συγκριτικά με τους πύργους της ενδοχώρας που θα εξετασθούν στη συνέχεια……….