Γιατί οι Σοβιετικοί «πείραξαν» την πιο εμβληματική φωτογραφία του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου
Η κόκκινη σημαία της νίκης υψώθηκε όντως στο Ράιχσταγκ, όμως η φωτογραφία κρύβει το δικό της παρασκήνιο
Από τον Δημήτρη Καβατζικλή
Καμία φωτογραφία δεν συμβολίζει καλύτερα την «αμερικανική στρατιωτική υπεροχή» από την βραβευμένη με Pulitzer φωτογραφία του Joe Rosenthal Υψώνοντας την σημαία στην Ιβο Τζίμα που έλαβε χώρα στις 23 Φεβρουαρίου 1945 και δείχνει έξι Αμερικανούς πεζοναύτες να σηκώνουν τη σημαία της χώρας τους κατά τη διάρκεια της μάχης στο νησί της Ιαπωνίας.
Η Σοβιετική Ένωση είχε τη δική της αντίστοιχη φωτογραφία με τίτλο «Η Κόκκινη σημαία της νίκης υψώνεται στο Ράιχσταγκ» του Yevgeny Khaldei και απεικονίζει έναν Ρώσο στρατιώτη να σηκώνει τη σημαία της Σοβιετικής Ένωσης στη στέγη του γερμανικού κοινοβουλίου στις 2 Μαΐου 1945 κατά τη διάρκεια της Μάχης του Βερολίνου.
Οι ομοιότητες είναι προφανείς, αλλά υπάρχει μια διαφορά: η σοβιετική φωτογραφία είναι πειραγμένη. Η φωτογραφία του Khaldei ήταν σκηνοθετημένη και κάποιες λεπτομέρειες της είχαν αλλάξει πριν τη δημοσίευση της
Εκτός των άλλων, ο Khaldei πρόσθεσε μαύρο καπνό και σκιές για να κάνει την φωτογραφία λίγο πιο δραματική, ενώ επίσης «έσβησε» ένα ρολόι από το χέρι ενός στρατιώτη. Ο λόγος; Ο στρατιώτης φαινόταν να φοράει δύο ρολόγια, υποδηλώνοντας ότι συμμετείχε σε λεηλασία, κάτι που φυσικά δεν ταίριαζε με την εικόνα του σοβιετικού ηρωισμού που ήθελε να περάσει ο Στάλιν, σύμφωνα με το openculture.
Η Γερμανία είχε εισβάλει στη Σοβιετική Ένωση το 1941, προκαλώντας ανείπωτες καταστροφές που πότισαν τους Σοβιετικούς με δίψα για εκδίκηση. Έτσι, όταν ο Κόκκινος Στρατός εισβάλλει στο Βερολίνο διαπράττει επίσης εγκλήματα εναντίον των αμάχων που βρέθηκαν στον δρόμο του. Η λεηλασία υπήρξε ένα από αυτά. Μπορεί λοιπόν η φωτογραφία να απεικονίζει μια στιγμή δόξας για τους Σοβιετικούς, αλλά κρύβει και μια ιστορία εκδίκησης – και πρώιμου φώτοσοπ…
