Δίκες της Μόσχας

Ως Δίκες της Μόσχας είναι γνωστές στην Iστορία οι δίκες που οδήγησαν στην καταδίκη και την εκτέλεση εκατοντάδων χιλιάδων ατόμων από το 1936 μέχρι το 1938 στη Σοβιετική Ένωση κατά την διάρκεια της Μεγάλης Εκκαθάρισης. Μεταξύ των καταδικασθέντων ήταν και παλαιοί μπολσεβίκοι, ήρωες του εμφυλίου, κορυφαία στελέχη του Κομμουνιστικού κόμματος της Σοβιετικής Ένωσης και ανώτεροι αξιωματικοί του σοβιετικού στρατού.

Σε έκθεση που συντάχθηκε μετά το θάνατο του Στάλιν (9 Φεβρουαρίου 1956) για τη διερεύνηση των αιτιών που οδήγησαν στις μαζικές διώξεις μελών και αναπληρωματικών μελών της Κεντρικής Επιτροπής του Κόμματος που εκλέχθηκαν στο 17ο Συνέδριο, αναφέρονται οι εξής αριθμοί συλληφθέντων και εκτελεσθέντων κατ’έτος, από το 1935 μέχρι το 1940:

  1. 1935: συνελήφθησαν 114.456 άτομα και εκτελέστηκαν 1.229.
  2. 1936: συνελήφθησαν 88.873 άτομα και εκτελέστηκαν 1.118.
  3. 1937: συνελήφθησαν 918.671 άτομα και εκτελέστηκαν 353.074.
  4. 1938: συνελήφθησαν 629.695 άτομα και εκτελέστηκαν 328.618.
  5. 1939: συνελήφθησαν 41.627 άτομα και εκτελέστηκαν 2.601.
  6. 1940: συνελήφθησαν 127.313 άτομα και εκτελέστηκαν 1.863.

Από τα 139 μέλη της Κεντρικής Επιτροπής,τακτικά και αναπληρωματικά,που εκλέχθηκαν στο 17ο Συνέδριο του Κόμματος (το τελευταίο πριν τις διώξεις),συνελήφθησαν και εκτελέστηκαν τα 98. Από τους 1.966 αντιπροσώπους του εν λόγω Συνεδρίου συνελήφθησαν, κατηγορούμενοι για αντεπαναστατική δράση 1.103 και από αυτούς εκτελέστηκαν οι 848. Εκτελέστηκε όλη η γενιά των στελεχών της παλιάς Τσέκας (υπηρεσία ασφαλείας επί Λένιν). Ο Γκένριχ Γιάγκοντα καταδικάστηκε και εκτελέστηκε για τη δολοφονία του Σεργκέι Κιρόφ. Στις 4 Φεβρουαρίου του 1940 εκτελέστηκε ο Νικολάι Γιεζόφ και μαζί του εξαφανίστηκαν όλοι οι άνδρες της NKVD που διεκπεραίωσαν τις εκτελέσεις πριν από δύο χρόνια. Τέλος διώχτηκαν ως πράκτορες ξένων δυνάμεων μέλη ξένων κομμουνιστικών κομμάτων που είχαν βρει καταφύγιο στη Σοβιετική Ένωση.