( Σαν σήμερα, πριν από 23 χρόνια (20 Ιουνίου 1995), πέθανε στο Παρίσι, βασανισμένος από τη νόσο του Αλτσχάιμερ, ο Εμίλ Σιοράν. Εις μνήμην του, ένα μικρό απάνθισμα από το “Περί του ατοπήματος της έλευσης στη ζωή” (“De l’inconvénient d’être né”). [Εκδ. Στιγμή, 2017, σε δική μου μετάφραση.])
Όσα ξέρω στα εξήντα μου, τα ήξερα ήδη στα είκοσι. Σαράντα χρόνια μακράς, ανώφελης επαλήθευσης…
Όταν τα πράγματα δεν πάνε καλά κι έχω τις μαύρες μου, με πιάνει ακατανίκητη επιθυμία να αγορεύσω. Τότε μόνο μαντεύω από τι αβύσσους ευτέλειας αναδύονται μεταρρυθμιστές, προφήτες και σωτήρες.
Δύο είδη ανθρώπων: ημερόβιοι και νυχτερινοί. Δεν έχουν ούτε την ίδια μέθοδο ούτε την ίδια ηθική. Τη μέρα, προσέχουμε τα λόγια μας· στα σκοτεινά, λέμε τα πάντα. Τα σωτήρια ή δυσάρεστα επακόλουθα όσων σκέφτεται, λίγο ενδιαφέρουν εκείνον που διαλογίζεται, την ώρα που οι άλλοι βρίσκονται στην επικράτεια του ύπνου. Έτσι, αναρωτιέται για την ατυχία της γέννησης χωρίς να νοιάζεται για το κακό που μπορεί να κάνει σε κάποιον άλλον ή στον ίδιο του τον εαυτό. Μετά τα μεσάνυχτα αρχίζει η μέθη που φέρνουν οι ολέθριες αλήθειες.
Αποφάσισα να μην τα βάζω πλέον με κανέναν, από τότε που παρατήρησα πως καταλήγω πάντοτε να μοιάζω στον τελευταίο μου εχθρό.
Δεν θα έπρεπε να γράφουμε βιβλία παρά μόνο για να πούμε πράγματα που δεν θα τολμούσαμε να εξομολογηθούμε σε κανέναν.
Όσο οι άνθρωποι απομακρύνονται από τον Θεό, τόσο προοδεύουν στη γνώση των θρησκειών.
Δεν αξίζει τον κόπο να αυτοκτονεί κανείς, αφού, όταν το κάνει, είναι πάντα πολύ αργά.
Όσο απομακρύνεται απ’ την αυγή και προχωράει μες στη μέρα, το φως εκπορνεύεται, και δεν εξιλεώνεται — ηθική του λυκόφωτος! — παρά τη στιγμή που εξαφανίζεται.
Η εκρηκτική δύναμη της παραμικρής ταπείνωσης… Κάθε ηττημένη επιθυμία σε δυναμώνει. Όσο απομακρυνόμαστε απ’ αυτόν τον κόσμο, όσο τον απορρίπτουμε, τόσο περισσότερο τον ελέγχουμε. Η παραίτηση αποφέρει απέραντη ισχύ.
Είναι ίδιον της αρρώστιας να ξαγρυπνά όταν όλοι κοιμούνται, όταν όλοι αναπαύονται — ακόμη κι ο άρρωστος.
Τόσα ποιήματα με θέμα το Ποίημα! — ολόκληρη ποίηση με μόνη ύλη τον εαυτό της. Τι θα ’λεγε κανείς για μια προσευχή με αντικείμενο τη θρησκεία;
Ρήση του αδελφού μου αναφορικά με τις στενοχώριες και τα βάσανα που πέρασε η μητέρα μας: «Τα γηρατειά είναι η αυτοκριτική της φύσης».
«Τι περιμένεις για να παραδοθείς;» — Κάθε αρρώστια σού στέλνει μια συγκαλυμμένη προειδοποίηση με τη μορφή ερωτήματος. Κάνεις πως δεν ακούς, ενώ την ίδια ώρα σκέφτεσαι πως το αστείο παρατράβηξε και, την επόμενη φορά, θα πρέπει να βρεις το κουράγιο να συνθηκολογήσεις.
Αν μπορούσε κανείς να δει τον εαυτό του με τα μάτια των άλλων, θα εξαφανιζόταν αυτοστιγμεί.
Συγχωρούμε τελευταίους για την προδοσία τους εκείνους που απογοητεύσαμε.
Δεν υπάρχει όριο στον καημό!
Το πάθος για τη μουσική είναι από μόνο του μια εξομολόγηση. Ξέρουμε περισσότερα για έναν άγνωστο που επιδίδεται σ’ αυτό το πάθος απ’ όσα για κάποιον αδιάφορο με τον οποίο συγχρωτιζόμαστε καθημερινά.
Να μοιράζεις γροθιές και καμία να μη βρίσκει στόχο, να επιτίθεσαι σε όλον τον κόσμο και κανείς να μην το αντιλαμβάνεται, να εκτοξεύεις βέλη και να δέχεσαι μόνον εσύ το δηλητήριο!…
Δεν είναι ο φόβος του επιχειρείν, είναι ο φόβος της επιτυχίας που εξηγεί πλείστες όσες αποτυχίες.
Οι νύχτες που κατάφερες να κοιμηθείς είναι σαν να μην υπήρξαν ποτέ. Παραμένουν μόνο στη μνήμη εκείνες που δεν έκλεισες μάτι: νύχτα σημαίνει ξαγρύπνια.
Όταν πρέπει να στρωθώ σε μια δουλειά που ανέλαβα από ανάγκη ή ευχαρίστηση, δεν προλαβαίνω να ξεκινήσω κι όλα τ’ άλλα μου φαίνονται σπουδαία, με γοητεύουν· όλα τ’ άλλα εκτός απ’ αυτήν.
Να ζεις, είναι σαν να χάνεις έδαφος.
Να έχεις ανέκαθεν αποτύχει παντού, από έρωτα για την απογοήτευση!
Ο μόνος τρόπος να προφυλάξεις τη μοναξιά σου είναι να πληγώνεις τους πάντες, ξεκινώντας από εκείνους που αγαπάς.
Κάθε φιλία είναι ένα κρυφό δράμα, μια αλληλουχία ανεπαίσθητων πληγών.
Ουδείς πανίσχυρος άρχοντας είχε ποτέ εξουσία συγκρίσιμη μ’ εκείνη ενός φουκαρά που σκοπεύει ν’ αυτοκτονήσει.
Αν θες να γνωρίσεις μια χώρα, καλύτερα να καταπιαστείς με τους δευτεροκλασάτους συγγραφείς της· μόνον αυτοί αντανακλούν την αληθινή της φύση. Οι άλλοι καταγγέλλουν ή αποσιωπούν τη μηδαμινότητα των συμπατριωτών τους: δεν θέλουν ούτε μπορούν να σταθούν στο ίδιο επίπεδο. Είναι ύποπτοι μάρτυρες.
Ο σκεπτικισμός είναι η μέθη του αδιεξόδου.
Ο φόβος μήπως εξαπατηθείς είναι χυδαία παραλλαγή της αναζήτησης της Αλήθειας.
Δεν υπάρχει αρνητής που να μην είναι διψασμένος για κάποιο καταστροφικό ναι!
Πολιορκημένος από τους άλλους, προσπαθώ να ξεφύγω, χωρίς ιδιαίτερη επιτυχία οφείλω να πω. Καταφέρνω ωστόσο να εξοικονομώ καθημερινά λίγες στιγμές συνομιλίας με εκείνον που θα ’θελα να ’μουν.
Αναλώνεσαι σε συναναστροφές όπως ο επιληπτικός στις κρίσεις του!…
