ΑΚ 47 Καλάσνικοφ: Το αυτόματο του λαού

Είναι ελαφρύ, εύχρηστο, ευθύβολο, με χαμηλό κόστος κατασκευής και αποτελεσματικά φονικό. Όπλισε αντάρτικα κινήματα και συμμορίες των γκέτο. Βρέθηκε στα χέρια παιδιών-στρατιωτών, μαχητών της ελευθερίας, ναρκεμπόρων και φανατικών ισλαμιστών. Στόλισε σημαίες κρατών και σφραγίδες ανταρτών πόλης. Ήταν το όπλο που χάρισε ο Κάστρο στον Αλιέντε και ο Πούτιν στον Αιγύπτιο πρόεδρο Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι. Το σχήμα του μεταμορφώθηκε σε κιθάρα και σε μπουκάλι βότκας. Στολίζει τη σημαία της Μοζαμβίκης και το λάβαρο της Χεζμπολάχ του Λιβάνου, έγινε μάρκα βότκας και κοκτέιλ, στόλισε την σφραγίδα της γερμανικής οργάνωσης Φράξια Κόκκινος Στρατός.

Το Avtomat Κalashnikov 47 είναι το πιο δημοφιλές όπλο εδώ και εβδομήντα χρόνια. Αυτήν την στιγμή κυκλοφορούν στον πλανήτη κάπου διακόσια εκατομμύρια Καλάσνικοφ, ένα για κάθε 35 ανθρώπους, και κάθε χρόνο 250.000 άνθρωποι πέφτουν νεκροί από τις σφαίρες του. Παραμένει ένας θρύλος που ξεκίνησε από τη ζούγκλα του Βιετνάμ, πέρασε στα σαλόνια της εξουσίας, ξαναβρέθηκε στα χέρια των επαναστατών του Τρίτου Κόσμου και κατέληξε στις συμμορίες του οργανωμένου εγκλήματος.

Ο στρατηγός Μιχαήλ Καλάσνικοφ (Καλασνίκοφ, για να είμαστε ακριβείς, αλλά στη Δύση έχει επικρατήσει λάθος), το άγαλμα του οποίου στολίζει πια μία μικρή πλατεία της Μόσχας, σχεδίασε την πρώτη εκδοχή του όπλου όταν νοσηλευόταν με ένα τραύμα στον ώμο. Ήταν αρχηγός πληρώματος σε σοβιετικό τανκ Τ34 και είχε τραυματιστεί στην μάχη του Μπριάνσκ αντιμετωπίζοντας τις θωρακισμένες ταξιαρχίες του στρατηγού Γκουντέριαν τον Οκτώβριο του 1941. Στο νοσοκομείο άκουγε τα παράπονα των τραυματισμένων στρατιωτών του Κόκκινου Στρατού σχετικά με τα ρώσικα αυτόματα που ήταν βαριά και δύσχρηστα. Θέλησε να σχεδιάσει ένα αυτόματο πολεμικό τουφέκι που μπορούσε να ρίχνει κατά ριπάς αλλά και μεμονωμένες βολές και ταυτόχρονα να είναι κοντό, ελαφρύ και εύκολο στην χρήση του. Ήταν η εποχή που κορυφώθηκαν οι οδομαχίες στο Στάλινγκραντ που απέδειξαν ότι μία χούφτα καλά οχυρωμένοι μαχητές με πολυβόλα μπορούσαν να σταματήσουν ολόκληρο λόχο.

Μετά από κάποιες αποτυχημένες σχεδιαστικές προσπάθειες το αυτόματο του Καλασνίκοφ εγκρίθηκε από το Τεχνικό Συμβούλιο της Λαϊκής Επιτροπής Εξοπλισμών του Κόκκινου Στρατού το 1947 και δύο χρόνια μετά έγινε το επίσημο όπλο των ενόπλων δυνάμεων της ΕΣΣΔ και των δορυφόρων της. Θεωρήθηκε ως το απόλυτο φονικό όπλο καθώς μπορούσε να ρίξει 650 ριπές το λεπτό, είχε επιλογή για να λειτουργεί ως ημιαυτόματο και είχε βεληνεκές 800 μέτρα. Αλλά όλα αυτά ήταν τα τεχνικά χαρακτηριστικά. Όπως γράφει ο Μάικλ Χόντζες στο βιβλίο ΑΚ47: The Story of People’s Gun, «η ομορφιά του όπλου είναι η αντοχή του, ρίξτο στο ποτάμι, παράτα το στην ζούγκλα, κύλησε το στην άμμο, σκέπασε το με λάσπη και ύστερα πάτα την σκανδάλη και θα αρχίσει να ρίχνει».

Η ευφυΐα του Καλάσνικοφ αποδείχθηκε στο πεδίο της μάχης του Βιετνάμ, όταν οι ελάχιστα εκπαιδευμένοι αντάρτες χωρικοί Βιετκόνγκ αντιμετώπισαν τον πάνοπλο στρατό των ΗΠΑ. Οι Αμερικανοί το είχαν ξαναδεί το 1956 στην Βουδαπέστη, όταν οι Σοβιετικοί στρατιώτες που κατέπνιξαν την Ουγγρική επανάσταση ήταν οπλισμένοι με το νέο όπλο, όμως τότε δεν είχαν ακόμα συνειδητοποιήσει την σημασία του. Ένας στρατιώτης γράφει στο Πεντάγωνο: «Οι Βιετκόνγκ ξεπροβάλλουν από την ζούγκλα και ρίχνουν ριπές εναντίον μας με αυτά τα νέα όπλα. Τα δικά μας Μ16 μπλοκάρουν πότε από την λάσπη, πότε από την βροχή, και τελικά έχουμε μόνο τα μαχαίρια μας και τις χειροβομβίδες για να πολεμήσουμε..». O ανταρτοπόλεμος των Βορείων Βιετναμέζων με τα Καλάσνικοφ που προμηθεύονταν από την Σοβιετική Ένωση και την Κίνα αποδείχτηκε πιο αποτελεσματικός από τις βόμβες ναπάλμ και την αποψίλωση της ζούγκλας με δηλητήρια όπως τον Πορτοκαλί Παράγοντα. Οι Αμερικανοί στρατιώτες επέστρεφαν με τρομακτικές ιστορίες για το αξιόπιστο όπλο του εχθρού, μία έλεγε ότι ένας Βιετκόνγκ είχε καταρρίψει ένα βομβαρδιστικό Β-52 μόνο με το Καλάσνικοφ του.

Για το φημισμένο αυτόματο όπλο το Βιετνάμ ήταν μόνο η αρχή. Η επόμενη δεκαετία του ’70 ανήκε σε αυτό. Με Καλάσνικοφ οπλίζονταν οι Σαντινίστας και ο κολομβιανός Λαϊκός Στρατός, οι Παλαιστίνιοι αλλά και οι Ταλιμπάν. Από τις ζούγκλες της Νότιας Αφρικής μέχρι τα βουνά του Αφγανιστάν και τις πεδιάδες της Αφρικής, το όπλο γινόταν πολύτιμος σύντροφος για την επιβίωση των μαχητών.

«Είναι ένα αυτόματο απόλυτα φιλικό στον κάτοχο του. Είναι απλό στην χρήση, ρίχνεις σχεδόν ενστικτωδώς μόλις το πιάσεις στο χέρι σου. Λύνεται εύκολα, καθαρίζεται εύκολα και δένεται το ίδιο εύκολα. Και επειδή είναι ελαφρύ, οι αντάρτες που το κρατάνε μπορούν να κουβαλάνε πολλούς γεμιστήρες. Για έναν εκπαιδευμένο στρατιώτη στο πεδίο της μάχης μάχη το Καλάσνικοφ δεν είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικό καθώς χάνει σε στοχευτική ακρίβεια. Για έναν ανεκπαίδευτο που μπλέκει σε οδομαχίες, γράφει στο βιβλίο The Gun ο ρεπόρτερ των New York Times Κρίστοφερ Τζον Τσίβερς, μετά την εμπειρία του στα πεδία μαχών του Ιράκ και του Αφγανιστάν, είναι ένα θανατηφόρο όπλο.

Το Καλάσνικοφ δεν έκτισε το μύθο του μόνο στις μάχες. Το 1973 ο πρόεδρος της Χιλής Αλιέντε αυτοκτόνησε με εκείνο το όπλο που έγραφε «Στον Σαλβαδόρ, από έναν σύντροφο στη μάχη, Φιντέλ» προκειμένου να μην πέσει στα χέρια του Πινοτσέτ όταν το προεδρικό μέγαρο περικυκλώθηκε από τους πραξικοπηματίες. Το 1981 ο Αιγύπτιος πρόεδρος Ανουάρ Σαντάτ δολοφονήθηκε ενώ παρακολουθούσε μία παρέλαση του στρατού από δύο αξιωματικούς οπλισμένους με Καλάσνικοφ. Το 1989, ο κάποτε πανίσχυρος Ρουμάνος δικτάτορας Νικολάε Τσαουσέσκου εκτελέστηκε μαζί με την σύζυγό του από τους πρώην συντρόφους τους με Καλάσνικοφ κατασκευασμένα στην Ρουμανία. O Οσάμα Μπιν Λάντεν, στις βιντεοσκοπημένες εμφανίσεις του, ενώ έβγαζε πύρινους λόγους κατά του Αμερικανού Σατανά, είχε πάντα το Καλάσνικοφ του ακουμπισμένο δίπλα του (πλέον βρίσκεται στο μουσείο της CIAστο Λάνγκλεϊ). 

Οι Αμερικανοί στρατιώτες που εισέβαλαν στο παλάτι του Σαντάμ στη Βαγδάτη πόζαραν με χρυσά Καλάσνικοφ, δώρα του γιου του, Ουντέι. Οι ανατροπείς του συνταγματάρχη Καντάφι στην Λιβύη το 2011 έλεγαν ότι βρήκαν ένα χρυσό ΑΚ- 74 στο μέγαρό του στην Τρίπολη, ενώ η «Κιμ Καρντάσιαν τον ναρκεμπόρων», η επικεφαλής ενός μεξικάνικου καρτέλ Κλαούντια Οτσόα Φελίξ δεν αποχωρίζεται το ροζ Καλάσνικοφ της.

Ενώ οι αναλυτές που δεν έχουν δει όπλο στην ζωή τους γεμίζουν σελίδες εξηγώντας γιατί το Καλάσνικοφ είναι ξεπερασμένο, η Κalashnikov Group στην Ρωσία ανακοίνωσε στην αρχή του χρόνου την αύξηση του προσωπικού της κατά 30%. Το διαχρονικό όπλο κατασκευάζεται πλέον σε 30 χώρες, με την μεγαλύτερη παραγωγή να πραγματοποιείται στην Κίνα.