Τι είναι ο κλασικός φιλελευθερισμός;

Τι είναι ο κλασικός φιλελευθερισμός;Είναι ένα σύνολο ιδεών που θέτει ως κεντρικό χαρακτηριστικό του την ελευθερία του ατόμουΟι κλασικοί φιλελεύθεροι διαφωνούν ως προς πολλά πράγματα.Συμφωνούν όμως ως προς 10 θεμελιώδεις αρχές.Η πρώτη αρχή είναι η αναγνώριση της ελευθερίας ως πρωταρχικής πολιτικής αξίας.Ο καθένας μας έχει πολλές διαφορετικές αξίες.Όλους μας νοιάζει η οικογένειά μας, η θρησκευτική μας πίστη.Όταν όμως έχουμε να αποφασίσουμε τι θα κάνουμε στο πολιτικό επίπεδο, τι θα πρέπει να κάνει η κυβέρνηση,οι κλασικοί φιλελεύθεροι διαθέτουν ένα ξεκάθαρο κριτήριο:Η προς συζήτηση πρόταση αυξάνει ή μειώνει την ελευθερία του ατόμου;Η δράση της κυβέρνησης πρέπει να έχει ως αποκλειστικό στόχο την αποτροπή βλάβης στα άτομαΗ δεύτερη αρχή είναι ο ατομισμός.Η πεποίθηση ότι το άτομο είναι σημαντικότερο από την συλλογικότητα.Το συμφέρον του ατόμου δεν πρέπει να θυσιάζεται στο βωμό του οτιδήποτε κάποιοι ισχυρίζονται πως είναι το κοινό καλό.Αυτή η θυσία του ατόμου στο υποτιθέμενο συλλογικό συμφέρον ήταν το κεντρικό χαρακτηριστικό του κομμουνισμού και του φασισμού.Κάθε άτομο είναι σημαντικό. Κάθε άτομο αξίζει σεβασμό.Η τρίτη αρχή είναι η δυσπιστία απέναντι στην εξουσία.Εξουσία είναι η δυνατότητα να εξαναγκάζει κανείς κάποιους άλλους ανθρώπους να ενεργούν σύμφωνα με τη δική του βούληση και ενάντια στη δική τους.Η εκάστοτε κυβέρνηση, για παράδειγμα, συχνά ισχυρίζεται ότι ότι μας εξαναγκάζει να κάνουμε κάτι που είναι προς το συμφέρον μας.Στην πραγματικότητα, αυτό που συμβαίνει τις περισσότερες φορές, ειναι πως οι φορείς της εξουσίας μας εξαναγκάζουν να κάνουμε κάτι προς το δικό τους συμφέρον.Οι κλασικοί φιλελεύθεροι πιστεύουν ότι το άτομο μπορεί να κρίνει καλύτερα από τον οποιονδήποτε άλλον το δικό του συμφέρον.Μπορεί κανείς να δοκιμάσει να προτείνει πράγματα στους ανθρώπους, αλλά σε τελική ανάλυση το άτομο είναι ο καλύτερος κριτής του συμφέροντός του.Κανείς δεν πρέπει να εξαναγκάζει κάποιον άλλον να κάνει κάτι που δεν θέλει.Η τέταρτη αρχή ειναι η νομοκρατία, το κράτος δικαίου.Η νομοκρατία είναι η ιδέα ότι υπάρχουν κάποιες ανώτερες αρχές βάσει των οποίων πρέπει να εξετάζουμετις δράσεις της κυβέρνησης και τους νόμους που ψηφίζονται.Στις ΗΠΑ, για παράδειγμα, το Ανώτατο δικαστήριο μερικές φορές ακυρώνει νόμουςπου έχει ψήφισε το Κογκρέσο και έχει υπογράψει ο Πρόεδρος,επειδή οι νόμοι αυτοί αντίκεινται σε κάποιες από τις αρχές που εκφράζει το Σύνταγμα των ΗΠΑ.Οι κλασικοί φιλελεύθεροι πιστεύουν ότι υπάρχουν κάποιες αρχές της νομοκρατίας που πρέπει να εφαρμόζονταισε οποιαδήποτε δράση της οποιασδήποτε κυβέρνησης ανά τον πλανήτη.Ένα κλασικό παράδειγμα μιας τέτοιας αρχής είναι η ισότητα ενώπιον του νόμουΟι άνθρωποι πρέπει να αντιμετωπίζονται κατά τον ίδιο τρόπο ανεξάρτητα από την φυλή, το φύλο, ή τον σεξουαλικό τους προσανατολισμό.Για αυτόν ακριβώς το λόγο, οι κλασικοί φιλελεύθεροι ήταν πάντοτε εναντίον της ιδέαςότι πρέπει, για παράδειγμα, να υπάρχουν νόμοι που αντιμετωπίζουν τους έγχρωμους ανθρώπους διαφορετικά από τους λευκούς.Η πέμπτη αρχή είναι η κοινωνία των πολιτών.Οι φορείς της κοινωνίας των πολιτών είναι οι εθελοντικές οργανώσεις που υπάρχουν ανάμεσα στο άτομο και το κράτος.Οι κλασικοί φιλελεύθεροι πιστεύουν ότι τα περισσότερα κοινωνικά προβλήματαμπορούν να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικότερα μέσω αυτών των εθελοντικών οργανώσεων,όπως η οικογένεια, η εκκλησία, οι φιλανθρωπικές οργανώσεις,καθώς αυτές οι οργανώσεις γνωρίζουν περισσότερα ως προς τα άτομα που αφορά η δράση τους.Η κοινωνία των πολιτών είναι πολύ αποτελεσματικότερη από την κυβερνητική γραφειοκρατία και τους ανελαστικούς κανόνεςπου δεν μπορούν να αλλάζουν ανάλογα με τις ιδιαίτερες συνθήκες των ατόμων.Έτσι, η κοινωνία των πολιτών μπορεί να κάνει πολλά από τα πράγματα που σήμερα περιμένουμε από το κράτος πρόνοιας.Η έκτη αρχή είναι η αυθόρμητη τάξη.Τάξη σημαίνει ότι υπάρχει κανονικότητα και προβλεψιμότητα στον κόσμο.Όταν οι άνθρωποι παίρνουν αποφάσεις για το τι θα κάνουν,χρειάζεται να μπορούν να προβλέψουν ποια θα είναι τα αποτελέσματα αυτών των αποφάσεών τους.Πολλοί πιστεύουν ότι η τάξη προϋποθέτει κάποιον θεσμό,κάποιον που να επηρεάζει και να οργανώνει τα πράγματα.Οι κλασικοί φιλελεύθεροι διαφωνούν μ’ αυτό. Πιστεύουν ότι η τάξη μπορεί να ανακύψει αυθόρμητα.Οι άνθρωποι, μέσω της εθελοντικής τους αλληλεπίδρασης, είναι που δημιουργούν τους κανόνες που διέπουν τη ζωή των ανθρώπων.Ένα κλασικό τέτοιο παράδειγμα είναι η γλώσσα. Κανείς δεν εφηύρε την αγγλική γλώσσα.Αυτή αναδύθηκε καθώς οι άνθρωποι επικοινωνούσαν μεταξύ τους.Κι όμως, σ’ αυτή τη διαδικασία ανάδυσης διάφοροι κανόνες εφαρμόστηκαν ασυναίσθητα.Δεν χρειαζόμαστε άλλους να σχεδιάζουν την δική μας ζωή.Η έβδομη αρχή είναι οι ελεύθερες αγορές.Είναι η ιδέα ότι η οικονομική συναλλαγή πρέπει να αφορά την εθελούσια δράση μεταξύ των ατόμων.Δεν πρέπει η κυβέρνηση να μας επιβάλλει το τι θα φοράμε στη δουλειά, το πόσο θα αποταμιεύουμε, το τι θα χτίζουμε, το τι θα παράγουμε.Αυτές είναι αποφάσεις που πρέπει να λαμβάνονται στο επίπεδο της εθελούσιας συναλλαγής μεταξύ των ανθρώπων.Προϋπόθεση γι’ αυτό είναι η ατομική ιδιοκτησία,και η διασφάλιση ότι, όταν υπάρχουν διαφορές μεταξύ των ατόμων, αυτές θα μπορούν να επιλύονται ειρηνικά.Η Ιστορία μας δείχνει ότι, όταν για όλα αυτά εμπιστευόμαστε τις ελεύθερες αγορές αντί για τον κυβερνητικό σχεδιασμό και την οργάνωση,αυξάνεται η ευημερία, μειώνεται η φτώχεια, αυξάνονται οι θέσεις εργασίας και παράγονται προϊόντα που οι άνθρωποι θέλουν να αγοράσουν.Η όγδοη αρχή είναι η ανεκτικότητα.Η ανεκτικότητα είναι η πεποίθηση ότι δεν πρέπει κανείς να παρεμβαίνει σε κάτι απλώς και μόνο επειδή δεν συμφωνεί μ’ αυτό.Η ανεκτικότητα δεν σημαίνει ότι επιτρέπουμε στους συνανθρώπους μας να κάνουν κάτιεπειδή συμφωνούμε μ’ αυτό, ή επειδή πιστεύουμε ότι αυτό είναι κάτι καλό.Είναι θέμα ηθικών αρχών:Πιστεύω δηλαδή ότι μία συμπεριφορά είναι λάθος, αλλά δεν θα προσπαθήσω να επιβάλω τις δικές μου απόψεις,για παράδειγμα μέσω της κυβέρνησης, προκειμένου να σταματήσω αυτά με τα οποία διαφωνώ.Ένα χαρακτηριστικό τέτοιο παράδειγμα για τους κλασικούς φιλελεύθερους είναι η ελευθερία του λόγου.Οι άνθρωποι πρέπει να μπορούν να λένε πράγματα με τα οποία εμείς διαφωνούμε έντονα.Ανεχόμαστε κάτι, ακόμα και αν αυτό δεν μας αρέσει και το κατακρίνουμε.Η ένατη αρχή είναι η ειρήνη.Η ειρήνη είναι η συνθήκη κατά την οποία μπορεί κανείς να ζει τη ζωή του χωρίς βία ή πόλεμο.Αυτό, σύμφωνα με τους κλασικούς φιλελεύθερους, επιτυγχάνεται επιτυχέστερα όταν αποφεύγεται η ανάμειξη στα εσωτερικά θέματα άλλων χωρών.Με άλλα λόγια, οι κλασικοί φιλελεύθεροι υπερασπίζονται μία μη παρεμβατική εξωτερική πολιτική.Η άποψή στους ως προς τις σχέσεις των ΗΠΑ με τα άλλα κράτη βασίζεται στις λεγόμενες “4 ελευθερίες”:Πρέπει να υπάρχει ελεύθερη κίνηση κεφαλαίου και εργασίας, ανθρώπων, προϊόντων, και υπηρεσιών.Και θα προσέθετα και κάτι ακόμη: την ελεύθερη κίνηση των ιδεών.Αν κάποτε έχουμε έναν κόσμο που σέβεται αυτή την ελεύθερη κίνηση,τότε πιστεύω – πιστεύουμε οι κλασικοί φιλελεύθεροι – ότι θα έχουμε έναν κόσμο θεμελιωμένο στην ειρήνη.Τελευταία αρχή είναι η περιορισμένη κυβερνητική εξουσία.Είναι πολύ λίγα τα πράγματα που οφείλει να κάνει η κυβέρνηση.Ο σκοπός της κυβέρνησης είναι απλώς η προστασία της ζωής, της ελευθερίας και της περιουσίας των ατόμων.Οτιδήποτε πέρα από αυτό δεν μπορεί να δικαιολογηθεί – μιλάμε για ένα αυστηρά περιορισμένο κράτος.Αυτές είναι λοιπόν οι δέκα αρχές του κλασικού φιλελευθερισμού.Εσύ είσαι κλασικός φιλελεύθερος;