,Αποκατάσταση Συντήρηση εκκλησιαστικών μνημείων της περιοχής των Σκούρτων. .   Αξιέπαινη ,  αν μη τι άλλο  , η πρωτοβουλία του ιερέα των Σκούρτων  , πατέρα Αθανάσιου καθώς  και των μελών της εκκλησιαστικής επιτροπής , για τις εργασίες συντήρησης  του Ιερού  Ναού του Αγίου Αθανασίου  , στις οποίες προτίθενται να προβούν και  εξαγγέλθηκαν  πρόσφατα μάλιστα , από του Ιερού Βήματος .Είμαι σίγουρος ότι οι κάτοικοι  και αυτήν την φορά  , όπως πάντα,  θα ανταποκριθούν στο κάλεσμα  τους και βέβαια , …… όπως διαφαίνεται  μέχρι τώρα ,  θα υπάρξουν και γενναιόδωρες χορηγίες ….  Άρα λοιπόν , το έργο ΄΄  της αφαίρεσης των επιχρισμάτων και τοποθέτησης αντ’  αυτών , λίθινης τοιχοποιείας ΄΄  , θα πραγματωθεί  και μάλιστα αν κρίνουμε από  τον ζήλο των κατοίκων  …. , θα περατωθεί  με ταχύς ρυθμούς ,  όπως  έγινε και στο παρελθόν  , με την  ανέγερση και  αγιογράφηση του Ναού αυτού   .Οι εργασίες συντήρησης όμως ,  μια  και ξεκινάμε  …. δεν πρέπει να περιοριστούν εκεί    , θα πρέπει να ενταχθούν σε ένα ευρύτερο φάσμα , έστω μακροπρόθεσμων  έργων  και άλλων , ουσιαστικώναισθητικών   παρεμβάσεων  , κυρίως στον περιβάλλοντα χώρο ,  όπου υπάρχει ο  παλαιός  Ναός της Κοίμησης της Θεοτόκου ,  όπως  επίσης και σε πολλά  άλλα  Χριστιανικά μνημεία  της περιοχής μας , για ιδιαίτερους  λόγους στο καθένα  (που επιφυλάσσομαι να αναπτύξω σε επόμενα φύλλα ) .                  Από δω και πέρα όμως ,  φαίνεται ότι αρχίζουν τα δύσκολα …… και το λέω αυτό  γιατί ……?¨, και ποιος δεν ήθελε να δει  τα  λιτά αυτά εκκλησάκια, τα ασκητάρια ,  τα ρημοκλήσια , που  βρίσκονται διάσπαρτα σήμερα στην περιοχή μας , αρνούμενα να  υποταχθούν στην φθορά του χρόνου   , να ανακτούν πάλι , την παλιά αίγλη και ομορφιά τους , .Φαίνεται όμως …. , ότι  πότε ο  πανδαμάτωρ χρόνος και πότε οι άνθρωποι , ήταν αμείλικτα σκληροί  ,  μαζί τους .Επιτακτική λοιπόν η ανάγκη…..  και ανιχνεύοντας , με δεδομένο αυτό ,  το  ζητούμενο του τίτλου του θέματος , είναι βέβαιο  ότι  η δαπάνη   συντήρησης , αξιοποίησης  και ανάδειξης τους , είναι τεράστια , οπότε  δύσκολα αυτήν την φορά ,   θα μπορούσαν να την επωμιστούν ,  οι κάτοικοι ή  τυχόν , άλλοι ευγενείς χορηγοί όπως οι προηγούμενοι … .Από την άλλη πλευρά,  αν προχωρήσουμε , όπως γίνεται μέχρι σήμερα, σε πρόχειρες  εργασίες συντήρησης τους   και αυτοσχέδιες τεχνοτροπίες ….. , απλά μεταθέτουμε το πρόβλημα  τους , για την επόμενη γενιά  .           Συμπερασματικά λοιπόν αφού δεν μπορεί να γίνει  το πρώτο  και δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να γίνει το δεύτερο ,   που ανέπτυξα προηγουμένως ,   πρέπει  οπωσδήποτε,   να αναζητήσουμε  πόρους από τα μόνα , όπως φαίνεται σήμερα ,  χρηματοδοτικά εργαλεία που έχουμε στην διάθεση μας  και για να γίνω ποιο σαφής και ακριβής , από τα  προγράμματα ΕΣΠΑ που τρέχουν , για την συγκεκριμένη δράση  (και δεν εννοώ λέγοντας  αυτό …. , ότι θα  πάμε στην Σελήνη …., το έχουν κάνει και άλλοι δηλαδή την ένταξη έργων στο ΕΣΠΑ).            Και για να επεξηγήσω το σκεπτικό μου , επειδή πρόκειται για βυζαντινά και μεταβυζαντινά μνημεία ,  θα πρέπει απαρέγκλιτα αυτήν την φορά  , να ακολουθήσουμε την προβλεπόμενη διαδικασία ,  με τηνεκπόνηση τεχνικών μελετών σε συνεργασία με την Μητρόπολη Θηβών & Λεβαδείας και την αρμόδια εφορεία Βυζαντινών –μεταβυζαντινών Αρχαιοτήτων και την κατάθεση τους ,  στο Υπουργείο Πολιτισμού προς έγκριση,  προκειμένου ενταχθούν  τα έργα συντήρησηςπου θα προβλέπονται ,  σε κάποιο  Ευρωπαϊκό πρόγραμμα ΕΣΠΑ ,  ώστε να εκταμιευθούν τα χρήματα που απαιτούνται και να υλοποιηθούν τελικά  τα έργα ,όπου πρέπει και  όπως πρέπει  ,  στο καθένα από τα μνημεία του τόπου μας  .Και αναφέρω ενδεικτικά τους παρακάτω Ναούς , για συγκεκριμένους λόγους (που για οικονομία χώρου -χρόνου θα παραλείψω να αναφέρω ) , ότι θα πρέπει οπωσδήποτε να ξεκινήσουν άμεσα  , οι σχετικές διεργασίες :     Αποκατάσταση -συντήρηση του Ιερού Ναού Κοιμήσεως της Θεοτόκου Σκούρτων ,

όπου θα περιλαμβάνονται εργασίες καθαίρεσης των επιχρισμάτων της , ώστε να αποκαλυφθεί ηλιθοδομή -τοιχοποιία του Ναού , συρραφή κρίσιμων Ρωγμών που έχει υποστεί από τους σεισμούς ,κυρίως το βόριο και νότιο τόξο του Νάρθηκα  με λίθινα εργαλεία , εφαρμογή ενεμάτων  ,  αρμολογήματα των τοιχοποιειών ,
κατασκευή νέου κωδωνοστασίου
περίφραξη του αύλειου χώρου του  με λιθοδομή ,ώστε να διατηρηθεί η Ιστορική συνέχεια του Ναού  και επίσης  
κατασκευή αίθουσας , Νότια που θα εξυπηρετεί χρηστικές ανάγκες των ενοριτών   .

 Αποκατάσταση – Συντήρηση Ναού και τοιχογραφιών του Αγίου Αθανασίου του Ασημένιου στο Πους Γκέρι 

Αν δεν ληφθούν άμεσα μέτρα για την  συντήρησητων τοιχογραφιών , κινδυνεύουν στο σύνολο τους ,να καταστραφούν ολοσχερώς από μύκητα που έχει αναπτυχθεί από την υγρασία στην τοιχοποιία του,την οποία και διαβρώνει χρόνο με το χρόνο,αποσαθρώνοντας το δομικό υλικό της ,  κάτι που θα αποτελεί  και τεράστιο πλήγμα στην πολιτιστική κληρονομιά του τόπου μας
Απαιτούνται επίσης  εργασίες καθαρισμού της αιθάλης από τις τοιχογραφίες του Θόλου ,καθαίρεση σαθρών ή νεώτερων επιχρισμάτων, εξυγίανση των λιθοδομών και κατασκευή νέων επιχρισμάτων, σφράγιση των ρηγματώσεων με λιθοσυρραφές,  υποθεμελιώσεις, όπου κρίνεται αναγκαίο, καθαρισμοί και συντήρηση όλων των λίθινων στοιχείων και αντικατάσταση φθαρμένων τμημάτων, αποκατάσταση της στέγης σύμφωνα με την κρατούσα εκκλησιαστική αρχιτεκτονική της περιοχής και την απομάκρυνση της υγρασίας από την τοιχοποιία. με  στεγανοποίηση στέγης και καμπύλης κόγχης του Ιερού, ανακεράμωσή της και διαμόρφωση  του περιβάλλοντος χώρου από τα ίδια δομικά υλικά

 Αποκατάσταση – συντήρηση και ανάδειξη του ιερού Βυζαντινού Ναού  Του Αγίου Γεώργιου Σκούρτων   

Πρόκειται αναμφισβήτητα για ένα μοναστικό συγκρότημα, σύμφωνα πάντα  με την προφορική μας παράδοση  ,τα όρια του οποίου δεν έχουν ακόμα πλήρως αποκαλυφθεί. Ερείπια τους  όπωςκαι ναιδρια αγνώστων Αγίων , είναι ευδιάκριτα σε πολλά σημεία του , τα οποία μπορούν να ταυτοποιηθούν από τον θεμέλιο λίθο που τίθεται στην βάση της Αγίας Τράπεζας .
Θα πρέπει λοιπόν , πριν από κάθε είδους επέμβασηνα γίνει η αποτύπωση των ερείπιων αυτών  στον ευρύτερο χώρο , (Αι Γιάννης  , Άγιος Γεώργιος , Μπόσιλια ) η οποία θα αξιοποιηθεί ,  για την εκπόνηση της μελέτης, διαμόρφωσης-Αναστήλωσης αποκατάστασης  τους .
Ο διάκοσμος  του μικρού σταυρεπίστεγου  ναού που υπάρχει σήμερα εκεί και  είναι αφιερωμένος στον Άγιο Γεώργιο  μάλιστα ανάγεται  στον 13 αιώνα περίπου .
Η  μόνη μαρτυρία για τις λιγοστές τοιχογραφίες που υπήρχαν στον ναό,  είναι οι φωτογραφίες που τράβηξε το Δεκέμβριο του 1970 η Ρένα Ανδρεάδη που επισκέφθηκε το μνημείο , μαζί με τον αρχιτέκτονα Ιωάννη Τραυλό και οι οποίες φυλάσσονται, όπως και τα σκαριφήματα του τελευταίου, στο φωτογραφικό αρχείο του Μουσείου Μπενάκη. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίαζε η παράσταση του ασπασμού των κορυφαίων αποστόλων Πέτρου και Παύλου, για την οποία έχει διατυπωθεί η άποψη ότι εκφράζει την ευχή για ειρηνική συνύπαρξη του Καθολικού και Ορθόδοξου κλήρου.

 Είπα πολλά  , σίγουρα ναι  …. ,  αξίζει  όμως , τα  Ιστορικά αυτά εκκλησιαστικά μνημεία , να τα δούμε με ιδιαίτερο ενδιαφέρον και να τα διαφυλάξουμε ,  όπως και πολλά  άλλα μνημεία που υπάρχουν στην περιοχή μας και που παρέλειψα να αναφέρω και πάλι για οικονομία χώρου                  ( υποσχόμενος να τα αναφέρω σε άλλη  δημοσίευση ) , καθώς  η πορεία τους στον   χρόνο και η Ιστορία τους ,  είναι   απόλυτα συνυφασμένη  και αναπόσπαστα δεμένη , με την ύπαρξη άλλων Μονών της  περιοχής μας όπως η Μονή της Ζωοδόχου πηγής στην Φούσκενα Πύλης , ο Αγιος Γεώργιος στην Δάφνη  και η Μονή του Οσίου Μελετίου στο όρος Πάστρα και επίσης,  με την παρουσία στον τόπο μας  Αγίων που πέρασαν και  έδρασαν καταλυτικά στην ευρύτερη περιοχή ,  διαμορφώνοντας  τον Μοναχισμό στην εποχή τους ,όπως ο  Όσιος Μελέτιος  ο Καπαδόκης , ο όσιος Νικωνας ο ΄΄ Μετανοείται ΄΄ , ο Όσιος Κλήμης ο εν Σαγματά και ο Αγιος Ιωάννης ο Καλοκτένης ο  επίσκοπος Θηβών. ΜΙΧΑΣ Χρήστος