ΟΡΕΙΝΟΣ

*Ρενέ Ζιράρ

Αυτόν τον καιρό έχω μπλέξει με την τακτοποίηση της βιβλιοθήκης μου, που — όπως φαίνεται — θα με ταλαιπωρήσει για αρκετό καιρό ακόμη…

Έχει όμως και τις ευχάριστες στιγμές της. Ιδίως όταν πέφτεις πάνω σε βιβλία που έχεις διαβάσει στο παρελθόν και, στο αντίκρισμά τους, κάτι σε σπρώχνει να τα ξαναξεφυλλίσεις.

Αυτό το ξαναξεφύλλισμα μοιάζει με μια μνημονική τελετουργία, αλλά ταυτόχρονα και με μια ενδιαφέρουσα σύγκριση: της ανάγνωσης του τότε με την ανάγνωση του τώρα.

Το βιβλίο που μου τράβηξε το ενδιαφέρον ήταν ο «Μαύρος Κύκνος» του Nassim Taleb. Ένα βιβλίο που είχα διαβάσει σε μια άλλη φάση της ζωής μου — ίσως με λιγότερες εμπειρίες και περισσότερες βεβαιότητες.

Και όμως…

τίποτα δεν είναι πιο επίκαιρο από ένα βιβλίο που μιλά για το απρόβλεπτο.

Σε έναν κόσμο που μέσα σε λίγες μέρες μπορεί να μετακινηθεί από μια εύθραυστη ισορροπία σε μια νέα ένταση — με πολεμικά σύννεφα να πυκνώνουν, συγκρούσεις να αναζωπυρώνονται και γεωπολιτικές βεβαιότητες να καταρρέουν — συνειδητοποιείς πόσο λίγο ελέγχουμε πραγματικά την πορεία των πραγμάτων.

Ο Taleb μας θυμίζει κάτι απλό, αλλά σχεδόν ενοχλητικό:τα σημαντικότερα γεγονότα της ζωής μας δεν τα είχαμε προβλέψει.

Ένας άνθρωπος που συναντήσαμε τυχαία. Μια απόφαση της στιγμής. Μια κρίση που ανέτρεψε τα δεδομένα.

Ή ακόμη και μια «μακρινή» σύγκρουση, που ξαφνικά επηρεάζει την οικονομία, την ενέργεια, την καθημερινότητά μας.

Και μετά…έρχεται ο νους να τακτοποιήσει το χάος, να βάλει τάξη, να πει «ήταν γραφτό» λέμε και ησυχάζουμε..

Αλλά δεν ήταν. Ήταν ένας μικρός ή μεγάλος «Μαύρος Κύκνος».

Στον κόσμο της δουλειάς, των αγορών, της οικονομίας, αυτό σημαίνει ρίσκο.

Στο κόσμο της ζωής, σημαίνει ταπεινότητα.

Να ξέρεις ότι δεν ξέρεις. Έν οἶδα ὅτι οὐδὲν οἶδα του Σωκράτη

Να σχεδιάζεις, αλλά να μην επαναπαύεσαι. Να φυτεύεις — αλλά να αποδέχεσαι και τον καιρό του ξεριζώματος.

Κάπως έτσι, το παλιό αυτό βιβλίο δεν ήταν απλώς ένα εύρημα στο ράφι. Ήταν μια υπενθύμιση:

Ότι η ζωή δεν είναι ευθεία γραμμή. Είναι μια σειρά από απρόβλεπτα γεγονότα που, εκ των υστέρων, τα βαφτίζουμε «πορεία».

Η ζωή προχωρά πολλές φορές με γεγονότα που δεν ήταν στο σχέδιο.

Και έτσι γράφεται η αληθινή της ιστορία.

Σαν να βγήκες για λίγο έξω από τον χρόνο.

Σε ένα ταπεινό πετρόχτιστο εκκλησάκι, στις βόρειες υπώρειες της Παρνηθας το φως δεν έρχεται από έξω· γεννιέται μέσα, από τα κεριά. Μικρές φλογίτσες που τρεμοπαίζουν, σαν να παλεύουν με το σκοτάδι αλλά χωρίς αγωνία—σαν να το γνωρίζουν.

Στο βάθος, το βλέμμα του Χριστού σε ακολουθεί ήσυχα. Όχι αυστηρά· περισσότερο σαν να γνωρίζει ήδη.

Και τότε, η μορφή!

Περνά σαν σκιά, σχεδόν άυλη. Δεν είναι πρόσωπο, είναι το άλλο. Είναι ο άνθρωπος που μπήκε για λίγο, άναψε ένα κερί, είπε μέσα του κάτι που δεν θα ακουστεί ποτέ αλλά ελπίζει να εισακουστεί … και έφυγε. Η κίνησή του θολή, σαν να μην ανήκει πλήρως στον χώρο—ή σαν ο χρόνος εκεί μέσα να κυλά αλλιώς.

ΚΜ