Για πόλεμο στο μακρινό το Ιράν..ο φόρος αίματος

•Ας είμαι ξεκάθαρος.Απεχθανομαι τους μουλάδες και τον ισλαμοφασισμό ιδίως όταν έχει τάση περιφερειακής και επέκεινα παγκόσμιας επικράτησης.Αλλά..δεν διανοούμαι να γίνει χειρότερος και πιο επιθετικός ισχυρότερος ,όσο κι αν θεωρώ τον Τραμπ μισότρελο κυριολεκτικά όχι μεταφορικά.Ευχομαι να πιάσει τόπο ο φόρος αίματος ανάμεσα δε των 110 παιδιών- μαθητριών της παράπλευρης απώλειας του επαρχιακού σχολείου.Σηκωθηκαν οι τρίχες μου.Ευχομαι να πέσουν.

•Το 1964 ούτε ο πιο απαισιόδοξος αναλυτής δεν θα μπορούσε να πει ότι στο Βιετνάμ η πανίσχυρη Αμερική κινδύνευε με φιάσκο.Απο κάτι πεινασμένους ,καχεκτικούς,μισόγυμνους που στήνανε παγίδες στη ζούγκλα και κρύβονταν σε λαγούμια.Μια χούφτα ρύζι και τσάι.Τα ναπαλμ έκαιγαν χωριά κρυψώνες,θάνατος και τρόμος,κι αυτοί ξεμύτισαν κατάματα στη μοίρα ,στο όνομα του Χο Τσι Μινχ και του κομμουνισμού.Και νίκησαν.Τι κατάλαβαν;Αλλο θέμα.Νικησαν όμως.Το μεγαλύτερο δυτικό φιάσκο του 20ου αιώνα.Ηρθαν κι άλλα μετά.

•Στο situation room ο έκπληκτος Κενεντι και μετά ο Τζόνσον.Περιστοιχισμενοι από τα καλύτερα μυαλά στην ανάλυση.Ο Ρομπερτ Μακναμαρα και ο Ντην Ρασκ ανάμεσά τους.Ονοματα που εκθείαζε ο αμερικανοτραφης αειμνηστος πατέρας μου Ευάγγελος Μπιτσαξης και τα έχω συγκρατήσει.Οι αλάθητοι,οι αδιαφιλονίκητοι και βέβαια ο Κενεντι της καρδίας του.Απο καλές οικογενειες,άριστες σπουδες ότι καλύτερο .Ογκολιθοι του δημοκρατικού κατεστημένου.

•Τι έπαθαν;Μια διαταραχή που έχει καταγραφεί στην επιστήμη.Την αντιληπτική πλάνη του αλάθητου.Την ναρκισσιστική αίσθηση αναλυτικής υπεροχής που οδηγεί στη ψευδαίσθηση του αλάθητου.Ειναι πολύ συχνή διαταραχή στους εκάστοτε παντοδύναμους.Συνδεεται με αρκετές συναφείς παθήσεις.Το confirmation bias όταν επιβεβαιώνεσαι από τους ιδιοτελείς κόλακες,το Dunning Krug effect η υπερεκτίμηση δυνατοτήτων από χαμηλόνοες και την cognitive dissonance την άρνηση πληροφοριών που είναι αντίθετες με τη γνώμη του ηγεμονος.Σημερα στο situation room πλην του ανισόρροπου γενικωτερα Τραμπ κάθεται ο Βανς,επίδοξος διάδοχος,ο Ρουμπιο,πιο λογικός αλλά ευγνώμων,ένας περίεργος εμφανώς ψυχοπαθής υπουργός Άμυνας.Οι έμπειροι μηχανισμοί που συνήθως αναλύουν χωρίς προκατάληψη έχουν μπει στο περιθώριο.Παραξενο χαρμάνι.Θα τους βγει;δεν ξέρω.δεν είμαι στρατιωτικός αναλυτής.Απλως διαβάζω .

•Το δανείζομαι από τον καλό βουλευτή Στέφανο Παραστατιδη.Το 1958 ο Μαο επικήρυξε τα κουνούπια γιατί έτρωγαν το σιτάρι και τους σπόρους.Δεκαδες εκατομμύρια συμπαθή πτηνά εξοντώθηκαν.Μετα;τους έπνιξαν τα κουνούπια και τα έντομα που έτρωγαν τα σπουργίτια.Τζιφος.Επεσε κι άλλο η αγροτική παραγωγή και είχαν και ασθένειες.Στην αγγλοκρατούμενη Ινδία επικήρυξαν τις κόμπρες γιατί δάγκωναν.Καθε Ινδός που έφερνε μια νεκρή κόμπρα αμειβόταν με μερικές ρουπίες.Και τι έγινε;Αρχισαν οι φτωχοδιαβολοι να εκτρέφουν κόμπρες και ο πληθυσμός των όφεων αντί να μειωθεί αυξήθηκε.

•Αφήνω στην άκρη τα διδάγματα της μυθολογίας και κάποιες ιστορίες της Παλαιας Διαθήκης.Δαυιδ και Γολιάθ ,Λερναία Ύδρα,αυτήν ειδικά και τον ομώνυμο άθλο του Ηρακλεους.Δεν απαιτώ από αμερικανικά επιτελεία και βεβαίως από τον Τραμπ τέτοια παιδεία.

•Κι ένα παλιό νεοκυματιστικο τραγούδι

«Τέσσερεις στρατηγοί κιναν και παν/για πόλεμο στο μακρινό το Ιράν/ο πρώτος από πόλεμο δεν κατέχε/ο δεύτερος τις κακουχίες δεν άντεχε/ο τρίτος ήταν υποκείμενο γελοίο/κι ο τέταρτος φοβοτανε το κρύο.»

•Ειλικρινά ελπίζω να μην αποκτήσει κυριολεκτική σημασία το μελωδικό χιούμορ της γενιάς του 60.

Όλα Πάνος Μπιτσαξής

Αυγά σου καθαρίζουν;


Τη φράση αυτή λέμε, όταν βλέπουμε κάποιον να γελά χωρίς λόγο και αφορμή. Μια φορά το χρόνο, οι Ρωμαίοι γιόρταζαν -για να τιμήσουν την Αφροδίτη και το Διόνυσο– μ’ έναν πολύ τρελό και παράξενο τρόπο: Κάθε 15 Μαΐου, έβγαινε ο λαός στις πλατείες και άρχιζε τον «πετροπόλεμο» με. αυγά μελάτα!

«Είμαι εντάξει με την τραγωδία. Η κωμωδία είναι που δεν ξέρω πώς να διαχειριστώ».

Ο Νοτιοαφρικανός συγγραφέας Damon Galgut είπε κάποτε:

«Είμαι εντάξει με την τραγωδία. Η κωμωδία είναι που δεν ξέρω πώς να διαχειριστώ».

Η φράση αυτή κρύβει μια βαθιά αλήθεια για τη λογοτεχνία — και ίσως και για την ίδια τη ζωή. Η τραγωδία είναι, κατά κάποιον τρόπο, πιο «καθαρή». Ο πόνος, η απώλεια, η σύγκρουση και η πτώση έχουν μια εσωτερική σοβαρότητα που δίνει στον συγγραφέα ένα σαφές πεδίο. Η τραγωδία μιλά για τα μεγάλα βάρη της ανθρώπινης ύπαρξης: τη μοίρα, την ευθύνη, το λάθος, τον χρόνο. Από την αρχαία ελληνική δραματουργία μέχρι τη σύγχρονη πεζογραφία, η τραγωδία διαθέτει μια σχεδόν φυσική αξιοπρέπεια.

Η κωμωδία, αντίθετα, είναι πολύ πιο δύσκολη. Δεν αρκεί να προκαλέσει γέλιο· πρέπει να αγγίξει την αλήθεια χωρίς να την καταστρέψει. Το γέλιο είναι λεπτή ισορροπία: ένα βήμα παραπέρα και γίνεται γελοιοποίηση, ένα βήμα πίσω και γίνεται απλή ελαφρότητα. Η κωμωδία απαιτεί ακρίβεια, ρυθμό και βαθιά κατανόηση της ανθρώπινης αδυναμίας.

Ίσως γι’ αυτό πολλοί συγγραφείς αισθάνονται πιο ασφαλείς μέσα στη σκιά της τραγωδίας παρά στο φως της κωμωδίας. Η τραγωδία συγχωρεί την υπερβολή· η κωμωδία δεν συγχωρεί την αδεξιότητα.

Τελικά όμως οι δύο αυτές μορφές δεν είναι αντίθετες. Στην πραγματική ζωή συχνά συνυπάρχουν. Το ίδιο γεγονός μπορεί να είναι τραγικό για κάποιον και κωμικό για έναν άλλον. Και πολλές φορές το γέλιο είναι απλώς ο πιο ανθρώπινος τρόπος για να αντέξουμε την τραγωδία.

Ίσως λοιπόν η δυσκολία της κωμωδίας να μην είναι τεχνική αλλά υπαρξιακή: για να γελάσεις με τον κόσμο πρέπει πρώτα να τον έχεις καταλάβει — και λίγο συγχωρήσει.

Ένα παλιό επίκαιρο βιβλίο και δέκα ιδέες!

Τελευταία αποφάσισα να βάλω μια τάξη στη βιβλιοθήκη μου. Με φυσικό επακόλουθο να βρεθώ μπροστά σε αγαπημένα βιβλία της πρώιμης νιότης μου.

Σκέφτηκα ότι ίσως κάποιοι αναγνώστες να έβρισκαν ενδιαφέρον να γνωρίσουν — ή να θυμηθούν — την κεντρική ιδέα, όπως λέγαμε παλιά, ορισμένων από αυτά τα βιβλία.

Σήμερα θα αναφερθούμε σε έναν μεγάλο διανοητή του περασμένου αιώνα, τον διάσημο John Kenneth Galbraith.

Ο Galbraith, ιδιαίτερα στο έργο του «Η Εποχή της Αβεβαιότητας», προσπάθησε να δείξει ότι η οικονομία είναι λιγότερο μια «μηχανική επιστήμη» και περισσότερο μια ιστορία ιδεών, συμφερόντων και εξουσίας.

Δέκα βασικές ιδέες του Galbraith

Η οικονομία δεν είναι ακριβής επιστήμη.
Οι οικονομικές θεωρίες επηρεάζονται από την εποχή, την ιδεολογία και τα συμφέροντα.

Η αγορά δεν είναι πάντα αυτορρυθμιζόμενη.
Η ιδέα της «αόρατης χείρας» του Adam Smith λειτουργεί μόνο σε ορισμένες συνθήκες.

Οι μεγάλες επιχειρήσεις έχουν τεράστια δύναμη.
Στον σύγχρονο καπιταλισμό η οικονομία δεν ελέγχεται μόνο από την αγορά αλλά και από μεγάλους οργανισμούς.

Η τεχνοκρατική διοίκηση αντικαθιστά τον επιχειρηματία.
Στις μεγάλες εταιρείες η εξουσία περνά σε μια «τεχνοδομή» (managers, ειδικούς και διοικητές).

Η διαφήμιση δημιουργεί ανάγκες.
Η κατανάλωση δεν είναι πάντα φυσική ανάγκη, αλλά συχνά αποτέλεσμα επιρροής.

Η ανισότητα είναι σύμφυτη με το σύστημα.
Ο καπιταλισμός παράγει πλούτο αλλά και σημαντικές κοινωνικές ανισότητες.

Ο ρόλος του κράτους είναι αναγκαίος.
Ο Galbraith επηρεάστηκε από τις ιδέες του John Maynar Keynes για κρατική παρέμβαση στην οικονομία.

Οι οικονομικές κρίσεις επαναλαμβάνονται.
Η ιστορία δείχνει ότι οι άνθρωποι ξεχνούν τα λάθη του παρελθόντος και τα επαναλαμβάνουν.

Η οικονομική σκέψη επηρεάζεται από την εξουσία.
Πολλές οικονομικές θεωρίες υπηρετούν τα συμφέροντα ισχυρών ομάδων.

Η αβεβαιότητα είναι μόνιμο χαρακτηριστικό της οικονομίας.
Καμία θεωρία δεν μπορεί να προβλέψει πλήρως το μέλλον.

Τελικά

Ο Galbraith υποστήριξε ότι η οικονομία δεν είναι ένα ουδέτερο σύστημα νόμων, αλλά ένα πεδίο όπου συγκρούονται ιδέες, δύναμη και κοινωνία.

Το βιβλίο του, η εποχή της αβεβαιότητας, παραμένει επίκαιρο ιδιαίτερα σήμερα με το ταραγμένο και αβέβαιο γεωπολιτικό περιβάλλον.

Γιατί μας θυμίζει κάτι απλό: ότι πίσω από τις θεωρίες και τους αριθμούς βρίσκονται πάντα άνθρωποι — με τα πάθη, τα συμφέροντα και τις αυταπάτες τους.

Και ίσως τελικά η μεγαλύτερη σοφία να μην είναι να πιστεύουμε ότι κατανοούμε πλήρως την οικονομία, αλλά να θυμόμαστε πόσο εύκολα οι βεβαιότητες μιας εποχής μετατρέπονται στις αυταπάτες της επόμενης…

Πυθαγόρας

Λαλείν ά δεί και όπου δεί και ουκ ακούειν ά μη δεί.

[ Να λες αυτά που πρέπει και όπου πρέπει και να μην ακούς όσα δεν πρέπει να ακούσεις. ]

Το  “μονοπάτι” ή η νοητική ψευδαίσθηση του “βαδίζοντος”?

Από το Γ.Λ η πιο κάτω ανάρτηση :

Το  “μονοπάτι” ή η νοητική ψευδαίσθηση του “βαδίζοντος” στο μονοπάτι είναι ο πυρήνας του προβλήματος?

Το κάθε “μονοπάτι” (= επιλογή, συνήθεια, τρόπος σκέψης και συμπεριφοράς) συμβάλει στο σχηματισμό της  “ατομικής ταυτότητας” (άλλως της αίσθησης του “ατομικού εαυτού) σε αυτόν που το βαδίζει…

ΣΗΜ : Πόσο “πραγματική” πρέπει να θεωρείται αυτή η αίσθηση, το είχαμε θίξει ακροθιγώς σε μια παλαιότερη ανάρτηση, που είχε την καλοσύνη να φιλοξενήσει ο αγαπητός Κώστας στο ιστολόγιό του στις 19/02/2026 και υποστηρίζει και τους σημερινούς προβληματισμούς μας : https://orinadervenoxoria.com/2026/02/

Όσο πιο πολύ και συχνά κάνει κανείς τις ίδιες επιλογές, επαναλαμβάνει τις ίδιες συνήθειες, αυτοπεριορίζεται στον ίδιο τρόπο σκέψης και αντιμετώπισης της δικής τους ύπαρξης αλλά και του κόσμου στον οποίο ζει και των προβλημάτων που συναντά στο βίο του, τόσο ενισχύεται η αίσθηση της συγκεκριμένης “ατομικής ταυτότητας”, αλλά και της ταύτισης / του δεσμού του με αυτήν (= όσο είμαι στο συγκεκριμένο μονοπάτι, ήτοι όσο σκέφτομαι με τον ίδιο τρόπο και κάνω τα πράγματα που ξέρω, έχω διασφαλίσει και την ταυτότητα μου, που αν μη τι άλλο μου είναι οικεία).

Κατά τη γνώμη μου, λοιπόν, η δυσκολία δεν έχει να κάνει με την “κατεύθυνση” της σκέψης, με το αν μπορούμε να τη στρέψουμε “πλάγια” ή “κάθετα” (πώς γίνεται αυτό άραγε??), αλλά με το αν ο “σκεπτόμενος” μπορεί να σκεφτεί με τρόπο διαφορετικό από αυτόν που έχει συνηθίσει, ή μήπως μια τέτοια απόπειρα βιώνεται ως αγχωτική απειλή για την ατομικότητά του, οπότε (συμπερασματικά έστω και υποσυνείδητα) καλό είναι να αποφεύγεται…

Στη “ζυγαριά” :  “δημιουργικότητα” έναντι “σταθερής και αδιατάρακτης ατομικότητας” , η ζυγαριά (όσο μεγαλώνουμε) γέρνει συνήθως προς τη μεριά της σταθερότητας, του οικείου, αυτού που ξέρουμε, ακόμα και αν δεν μας ικανοποιεί απόλυτα. 

(ΣΗΜ : Οσοι αμφιβάλλουν για την αρνητική επίδραση της ηλικίας σε αυτό το θέμα, δεν έχουν παρά να παρατηρήσουν μικρά παιδιά που ακόμα “ανακαλύπτουν” τον κόσμο και αυτό είναι πιο σημαντικό γι’ αυτά από το να “προστατέψουν” το “εγώ” τους).

Συνεπώς, όταν νιώθετε εγκλωβισμένοι σε κάποιο “μονοπάτι”, μην ψάχνετε για “εξωτερικούς εχθρούς”…

Όπως μας προειδοποιεί και ο ποιητής : “Τους Λαιστρυγόνας και τους Κύκλωπας, τον άγριο Ποσειδώνα δεν θα συναντήσεις αν δεν τους κουβανείς μες στην ψυχή σου, αν η ψυχή σου δεν τους στήνει εμπρός σου….” 

Καλή Κυριακή να έχετε !

Γ.Λ.

Εν κατακλείδι, να προτείνουμε και μερικά βιβλία για όσους θέλουν να γνωρίσουν σε μεγαλύτερο βάθος τις απόψεις του Edward de Bono :

σε ελληνική έκδοση κυκλοφορούν και τα :

– Τα έξι καπέλα της σκέψης

– Σκεφτείτε ! Πριν είναι πολύ αργά

– Το ενδιαφέρον άτομο

Η Δανία πρέπει να κυβερνηθεί Νίκο Ανδρουλάκη..Μέτε και ξερό ψωμί

•Εχετε δει το Borgen;Αν δεν το έχετε δει χάνετε.Συναρπαστική σειρά με καμβά τη πολιτική ζωή της Δανιας.Απηχει σε μεγάλο βαθμό τη πραγματική κατάσταση.Θαυμαζω τους Δανούς.

•Η Μέτε Φριντρικσεν ,η πρωθυπουργός,είναι μια νέα ακόμα γυναίκα.Εκπεμπει έναν ευγενή,έμφυτο δυναμισμό.Και πως να μην τον έχει όταν αντιμετώπισε με μεγάλη ευστροφία τον ανισόρροπο στο θέμα της Γροιλανδίας.Ηγειται του Σοσιαλδημοκρατικού κόμματος.Δεν είναι καθόλου λιγότερο σοσιαλίστρια από μας Νίκο Ανδρουλάκη.Ισως είναι και περισσότερο και σε πολλά θέματα πιο τολμηρά και άφοβα.Το 2019 πήρε 25%.Σχημάτισε κυβέρνηση με κάθε πιθανή και απίθανη αριστερή παραφυάδα.Αντεξε τη μουρμούρα της πράσινης,κοκκινοπράσινης,κλπ αριστεράς και κυβέρνησε μέχρι το 2022 οπότε αύξησε τα ποσοστά της.Αυτη τη φορά αλλοιώς.Συνασπισμος με τη κεντροδεξιά σε δυο εκδοχές και πλειοψηφία.Κυβερνα μέχρι σήμερα.Στις 24 Μαρτίου προκήρυξε πρόωρες εκλογές.Εχει μια δημοσκοπική κάμψη είναι γύρω στο 21% αλλά πάλι θα είναι πρώτη για τρίτη συνεχή φορά..Αν δε γίνει κάποιο απρόοπτο θα κυβερνήσει ξανά.Αλλα δεν μας λέει με ποιους,το κρατάει μυστικό κι αντί να ψάχνει ,τη ψάχνουν.Δεν σας λέω δεν σας λέω.Θα το δει ανάλογα με το εκλογικό αποτέλεσμα.Οποιος ελέγχει την υπομονή ελέγχει το παιχνίδι έλεγε στο Νονο ο Αλ Πατσίνο.Καταλαβες Νίκο Ανδρουλάκη;Το σοσιαλδημοκρατικό κόμμα Δανιας δεν έχει ταμπού και τοτέμ.Γιατι η Δανία πρέπει να κυβερνηθεί από τη Μέτε.Μαλιστα ο προκάτοχος της πρωθυπουργός από το 2015 ως το 2019 ο Ρασμουσεν,ο κεντροδεξιός Δανός Μητσοτάκης έγινε υπουργός Εξωτερικών της κυβέρνησης της.Μετε είναι αυτή ποιος θα της πει όχι.

•Όποιος κατάλαβε κατάλαβε Νίκο μας.Η γυναίκα πρέπει να είναι πολύ κουρασμένη αλλά ακμαία.Γροιλανδια ,εκλογές κλπ.Οταν τελειώσει τις εκλογές της καλέστε τη μαζί με όλους σας το Παύλο,τον Χάρη,την Αννα και τον Οδυσσέα να πάτε στην Ύδρα να χαλαρώσει η κοπέλα ένα τριήμερο.Μονο ο Μπραντ Πητ θα πηγαίνει;Και καθήστε ως φρόνιμοι μαθητές και ακούστε τη.Πες μας Μέτε.Πες μας.

Πάνος Μπιτσαξής

Στη λογοτεχνία όλα μπορούν να συμβούν, να ανασκευαστούν και να τροποποιηθούν σε ένα παιχνίδι ανατροπών και δυνατοτήτων δίχως τέλος.

«Δεν έγινε και τίποτε», του είπα.
«Θα μπορούσε», μου είπε,
Αχ, αυτό το «θα μπορούσε». Εκεί κατοικεί όλη η λογοτεχνία.

Από το βιβλίο της Α Σαμοθράκη : Ψυχοστασία