«Το ξερίζωμα»:Από το ΒΗΜΑ

Απο το Βήμα της Κυριακής. Γράφει ο Γρηγόρης Μπέκος:

Το ξερίζωμα.

1990.Δυο φίλοι, με τις συζύγους τους, ξεκινούν με το αυτοκίνητο από την Αθήνα και, μετά από ένα ταξίδι τεσσάρων ωρών, φτάνουν στη λίμνη του Μόρνου. Όμως δε βλέπουμε όλοι τα ίδια πράγματα, ακόμη και όταν αντικρίζουμε κάτι όμορφο. «Στα δικά μου μάτια, αυτή η πανέμορφη εικόνα, που εσείς θαυμάζετε, μοιάζει σαν τεράστιο νεκροταφείο στο οποίο έχει θαφτεί ένα ειδυλλιακό τοπίο, μια παραδεισένια κοιλάδα και, να προσθέσω το σημαντικότερο, ό,τι πιο πολύτιμο μπορεί να έχει ο άνθρωπος: Οι αναμνήσεις και τα βιώματά του. Μην ξεχνάτε ότι στον βυθό αυτή της λίμνης ήταν το σπίτι που γεννήθηκα και μεγάλωσα, σε αυτό το βυθό έχουν θαφτεί τα πρώτα 18 χρόνια της ζωής μου..». Εν προκειμένω, στο πρώτο διήγημα της συλλογήςΘαμμένα όνειρα, Ζωντανές αναμνήσεις, ο αφηγητής ταυτίζεται με τον συγγραφέα Κωνσταντίνο Γ. Μπερτσιά. Η τεχνητή λίμνη που καλύπτει μία έκταση 16 χιλιάδων τετρ. χιλιομέτρων στο κέντρο σχεδόν του νόμου Φωκίδος, άρχισε να κατασκευάζεται το 1972 και από το 1981 εξασφάλισε την υδροδότηση σε εκατομμύρια κατοίκους της Αττικής και όχι μόνο. Το βιβλίο αυτό διερευνά το τίμημα που έχει το συγκεκριμένο έργο για εκείνο τον τόπο και τους ανθρώπους του, ένα τίμημα, πολιτισμικό και υπαρξιακό, πέραν της οικολογικής παραμέτρου. Έχουν μεγάλο ενδιαφέρον οι αφηγήσεις αυτές, όχι μόνο επειδή εποπτεύουν το ιστορικό υπόβαθρο αλλά και γιατί δείχνουν πως ένα δεδομένο τραύμα, ένα ξερίζωμα σκεπασμένο από νερό, διαμορφώνει ταυτότητες, ατομικές και συλλογικές. Ο Γιώργος Σεφέρης διαποτίζει τις σελίδες: «να νοσταλγείς τον τόπο σου ζώντας στον τόπο σου, τίποτα δεν είναι πιο πικρό».

ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΜΠΕΚΟΣ


Το ΒΗΜΑ /ΒΙΒΛΙΟ. ΚΥΡΙΑΚΗ 26/12/2021.

Το αληθινό πρόσωπο της Φύσης

«Όταν καθιερωμένοι θεσμοί και παμπάλαια έθιμα παραμερίζονται στο άψε-σβήσε, όταν τα ιερά δεσμά της θρησκείας και της ηθικής καταρρακώνονται αιφνίδια, όταν ακόμα και οι λέξεις αλλάζουν τη σημασία τους – τότε γίνεται ηλίου φαεινότερον ότι όλα αυτά είναι τεχνητές κατασκευές και θεσμίσεις, όχι γεννήματα της Φύσης. Πίσω από το σκισμένο προσωπείο των θεσμίσεων προβάλλει τώρα το αληθινό πρόσωπο της Φύσης: είναι το πρόσωπο των Αθηναίων όταν ζητούν από τους Μηλίους να υποταγούν. Δεν το ζητούν με τη συνείδησή τους βεβαρυμμένη, δεν πιστεύουν ότι έτσι παραβιάζουν τη θεία τάξη, γιατί η θεία ή φυσική τάξη, ο εσώτερος νόμος του Όντος είναι ακριβώς ο νόμος του ισχυρότερου. Μόνο οι αδύνατοι αντλούν από τη θεία ή φυσική τάξη μιαν ηθική – όμως η ηθική, ως επιχείρημα και ως όπλο, δεν μπορεί να είναι ισχυρότερη από όσους υποχρεώνονται να καταφύγουν σ’ αυτήν. Η πίστη στην υπερίσχυση των ηθικών κανόνων γεννά απλώς φρούδες ελπίδες, ωθεί σε απελπισμένες και αυτοκαταστροφικές ενέργειες. Η πράξη θα όφειλε να προσανατολίζεται στους κανόνες της φρόνησης, οι οποίοι πάλι πρέπει να υπηρετούν τη φυσική επιταγή της αυτοσυντήρησης. Βεβαίως, η αυτοσυντήρηση έχει διαφορετικό νόημα για τον ισχυρό, ο οποίος μπορεί να διατηρήσει την ισχύ του μονάχα διευρύνοντας την συνεχώς, και για τον αδύνατο, ο οποίος σώζεται ανταποκρινόμενος στις επιθυμίες του ισχυρότερου».

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΟΝΔΥΛΗΣ

σχόλιο αναγνώστη σε παλιότερο άρθρο: θεός και ανασφάλεια

Θα συμφωνήσω με τον Harari για την ματαιότητα της αναζήτησης για την “απόλυτη αλήθεια” Όμως ας σκεφτούμε λίγο τι νοηματοδοτει η πρόταση “απόλυτη αλήθεια” . Όχι πολλά κατ’εμέ. Αντίθετα μάλιστα λίγα , διότι η δυναμική των δύο αυτών λέξεων υπερβαίνει τον νοητικό ορίζοντα μου καθώς δεν έχει κατεύθυνση , οντολογική υπόσταση ,ανθρωπολογική παρρησία αλλ’ούτε και έναν εσχατολογικό προορισμό. Ταυτόχρονα,ενδέχεται να λειτουργεί και αφελώς παραπλανητικά αφού η κοινή λογική εξοστρακίζοντας τέτοιες έννοιες,επιστρέφει στην συνήθη της επεξεργαστική φυλακή αφήνοντας με ενεό και παραδομένο στην χωριστικότητα του κτιστού κόσμου. Ας προσπαθήσουμε να κατανοήσουμε αρχικά τους λόγους των όντων και η εγγενής μας μεταφυσική αυτοσυνειδησία θα μας οδηγήσει σιγά σιγά σε δρόμους αναζήτησης που ίσως να αποκαλύψουν περαιτέρω αλήθειες. Ευχαριστώ για την υπομονή σας .

Μιχάλης

 

θεός και ανασφάλεια

Η ύπαρξη του θεού – οποιουδήποτε θεού- δεν προέκυψε από κάποιο σύστημα επίκτητο αλλά από μια βαθιά ανάγκη του ανθρώπου για απαντήσεις και ασφάλεια.

Ο Harari υπογραμμίζει ότι η αναζήτηση απόλυτης “αλήθειας” μέσα από τη θρησκεία ή την επιστήμη είναι μάταιη. Το να μάθουμε να ζούμε με αβεβαιότητα μπορεί να είναι το πιο ειλικρινές βήμα προς την κατανόηση του κόσμου…